Davlat ish bilan bandlik xizmati faoliyatining asosiy yo‘nalishlari - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	42.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Davlat ish bilan bandlik xizmati faoliyatining asosiy yo‘nalishlari

Купить

DAVLAT ISh BILAN BANDLIK XIZMATI FAOLIYaTINING
ASOSIY YO‘NALIShLARI
REJA
1. Davlat ish bilan bandlik siyosati – ijtimoiy-iqtisodiy siyosatining
tarkibiy qismi sifatida
2. D avlat ish bilan bandlik xizmatining samarali va istiqbolli ish bilan
bandlik dasturi
2.1. Aholining ish bilan bandligiga ko‘maklashish va ishsiz
fuqarolarni ijtimoiy qo‘llab quvvatlash
2.2. Ish bilan band bo‘lmagan aholi va ishsizlarni kasbiy
harakatchanligi (mobilligi) va raqobatbardoshligini oshirish

1. Davlat ish bilan bandlik siyosati – ijtimoiy-iqtisodiy siyosatining
tarkibiy qismi sifatida
Davlat ish bilan bandlik siyosati mamlakat rivojlanishi ijtimoiy-iqtisodiy
siyosatining tarkibiy qismi sifatida mehnat potensialidan samarali foydalanish va
uning rivojlanishi bo‘yicha ish bilan bandlik muammolarini yechishga
yo‘naltirilgan iqtisodiyotning o‘tish davriga muvofiq, ish bilan bandlik siyosati ish
kuchini tarmoqlar va ish bilan bandlik ko‘rinishi bo‘yicha qayta taqsimlashda
ijtimoiy jihatdan muvofiq ish bilan bandlik darajasini ta’minlashga yo‘naltirilishi
zarur.
Shunday ekan, mehnat bozorini tartibga solish siyosati quyidagi
maqsadlarga erishishni nazarda tutadi:
- ishchi kuchiga talab va taklif o‘rtasida muvozanatga erishish;
- ishsizlarni mehnatga yo‘naltirishni rag‘batlantirish;
- ish bilan band bo‘lmagan fuqarolarning ish izlashda kasbiy
harakatchanligini oshirish;
- ish izlayotgan har bir kishini ish bilan ta’minlamoq.
Davlat ish bilan bandlik siyosati doirasida ish bilan bandlikka ko‘maklashish
ikki yo‘nalishda, passiv va faol ish bilan bandlik siyosati ko‘rinishlarida amalga
oshiriladi.
Ish bilan bandlikning passiv siyosati davlat ish bilan bandlik xizmati orqali
ishsizlarga nafaqalar to‘lash, ishsizlarni kasblarga qayta o‘qitish va jamoat ishlarini
tashkil etish kabi faoliyatlarni o‘z ichiga oladi. Ish bilan b andlik siyosatining bu
varianti davlatning amalga oshiradigan joriy xarajatlari nuqtai-nazaridan bir
muncha tejamlidir. Biroq , ish bilan bandlikning passiv siyosati iqtisodiyotning
yuksalishi davrida mehnat bozorining yuqori egiluvchanligi va ishchi kuchining
kasbiy harakatchanligi , iqtisodiyotning istiqbolli mustaqil ish izlash uchun bir
muncha keng shart-sharoitlari mavjud bo‘lgandagina o‘zini oqlashi mumkin.
Qolgan holatlarda passiv siyosat ishsizlik uzoq muddat davom etishini

qisqartirish, ish bilan band bo‘lmagan aholini ish bilan bandligini rag‘batlantirishni
kuchaytirish omili bo‘lib hisoblanadi.
Davlat ish bilan bandlik siyosatini ancha samarali va maqbul yo‘nalishi –
faol ish bilan bandlik siyosati bo‘lib, ishchi kuchiga talabni oshirish maqsadida
davlat ish bilan bandlik jamg‘armasi mablag‘lari hisobiga ish joylarini yaratish,
korxonalarga qo‘shimcha ish joylarini yaratish maqsadida kreditlar berish yo‘li
bilan iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashdan iborat.
Ishchi kuchiga talabning taqchilligi sharoitida mehnat bozori holatining
tahlili shuni ko‘rsatdiki, ish bilan bandlik xizmati fuqarolarni aniq ishlarga
tayyorlashi zarur.
Shunday ekan, davlat ish bilan bandlik xizmatining Dasturi mehnat bozorida
faol ish bilan bandlik siyosati doiralarini qamrab olishi zarur. Hududiy darajada bu
hududiy ish bilan bandlik Dasturi sifatida ifodalanadi.

.2. D avlat ish bilan bandlik xizmatining samarali va istiqbolli ish bilan
bandlik dasturining asosiy yo‘nalishlari
Mehnat bozorida har tomonlama samarali va istiqbolli ish bilan bandlik
Dasturini tuzish maqsadida uning har bir bo‘limi uchun ko‘rsatilishi zarur bo‘lgan
davlat ish bilan bandlik xizmati faoliyatining asosiy yo‘nalishlarini ishlab chiqish
va ular quyidagilardan iborat bo‘lishi zarur:
1. Aholining ish bilan bandligiga ko‘maklashish va ishsiz fuqarolarni
ijtimoiy qo‘llab quvvatlash.
a. Fuqarolarni ishga joylashtirishga ko‘maklashish.
b. Ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lganlarni ijtimoiy jihatdan qo‘llab –
quvvatlash.
v. Ishsizlarni ijtimoiy jihatdan qo‘llab – quvvatlash.
2. Ish beruvchilar bilan hamkorlikni kengaytirish.
a. Viloyatda ish kuchiga bo‘lgan talabni ta’minlashda ish beruvchilarga
ko‘maklashish va hududlararo ish kuchini qayta taqsimlash.

b. Jamoat ishlarini tashkil etish.
v. Ishsizlarning tadbirkorlik tashabbusini rag‘batlantirish va ko‘maklashish.
3. Ish bilan band bo‘lmagan aholi va ishsizlarni kasbiy harakatchanligi
(mobilligi) va raqobatbordoshligini oshirish.
a . Fuqarolarni kasbga o‘qitishni tashkil etish.
b . Ish bilan b andlik xizmatiga murojaat qiluvchilarni kasbiy yo‘nalishlarini
aniqlash va psixologik qo‘llab-quvvatlash tizimini rivojlantirish.
4 . Davlat ish bilan bandlik xizmati rivojlanishi.
2.1. Aholining ish bilan bandligiga ko‘maklashish va ishsiz
fuqarolarni ijtimoiy qo‘llab quvvatlash
Davlat ish bilan bandlik xizmati organlari faoliyatlari bo‘yicha 7.1
keltirilgan yo‘nalishlarining tahliliy natijalariga quyidagilarda o‘z ifodasini topgan.
A. «Fuqarolarni ishga joylashtirishga ko‘maklashish» punkti bo‘yicha.
Iqtisodiyotning yuksalish davrida ish bilan bandlik xizmati nafaqat yangi
turdagi faoliyatlarga ishchi kuchini joylashtirish, balki mehnat resurslaridan
maksimal darajada foydalanish, ishsizlarni qayta o‘qitishni turli dasturlarini ishlab
chiqish, zarur malakaga ega ishchilarni tanlab olish usullari va ishchi kuchiga
talabni oshirish imkoniyatlari hamda shart-sharoitlariga ega bo‘ladi.
Iqtisodiyotning tanazzuli davrida, ish bilan bandlik xizmati organlari mehnat
bozorining kan’yukturasidan kelib chiqqan holda aholining ish bilan bandligi
muammolarining yechimi to‘g‘risida maqbul takliflarni berishi mumkin. Mehnat
bozorini tahlil qilishda ish bilan bandlikka ko‘maklashish doirasidagi yo‘nalishlar
muhim ahamiyatga ega bo‘lib, nafaqat ish bilan bandlik xizmatining samarali
faoliyatini baholash, ish bilan bandlik siyosati yo‘nalishlarini ishlab chiqish, balki
ish bilan bandlik muammolari bo‘yicha yangi yechimlarni taklif qilish
imkoniyatlari yuzaga keladi.

Ishga joylashtirishda bo‘sh ish o‘rinlari yarmarkalarining o‘tkazilishi
samarali usullardan biri hisoblanadi.
Ishsizlarni ishga joylashtirishning yana samarali usullaridan biri bular bir
tarmoqqa tegishli korxonalar va tashkilotlar ma’sul xodimlari bilan ish
beruvchilarning talablariga muvofiq kasbiy malaka va mutaxassislikka ega bo‘lgan
ishsiz fuqarolar o‘rtasida, davlat ish bilan bandlik xizmati vositachiligi asosida,
xodimlarni tanlash bo‘yicha o‘tkaziladigan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqotlar usuli
hisoblanadi.
Rivojlangan mamlakatlar tajribasidan kelib chiqqan holda, bizning
fikrimizcha, yuqoridagi ishga joylashtirishning to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘tkaziladigan
muloqotlar usuli aholini ish bilan bandligiga ko‘maklashishning muhim vositasi
bo‘lib hisoblanadi.
Bo‘sh ish joylari bo‘yicha o‘tkaziladigan yarmarkadan farqli ravishda, ishga
joylashtirishning to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘tkaziladigan muloqotlar usuli xodimlarni
tanlashda ishchi kuchining bir muncha kasbiy harakatchan ekanligi hamda qisqa
bosqichda kasbiy tayyorgarlikdan o‘tishi bilan ajralib turadi. Ish beruvchilarning
xohish va istaklariga binoan muloqat o‘tkazish joyi va vaqti belgilanadi,
nomzodlarga talablar oldindan tushuntiriladi, masalan, ma’lumoti, ish tajribasi,
kasbiy malakasi, transport vositalariga egaligi va boshqalar.
Shuningdek, ish bilan bandlik xizmati organlariga murojaat qilib kelgan
fuqarolarni ishga joylashtirishga ko‘maklashish bo‘yicha birdan-bir samarali
axborot shakli bo‘lib, aholiga ekspress-xizmatlar markazlarini yaratilishidir.
Samarqand viloyatida 2009 yilda aholini ishga joylashtirish bo‘yicha
o‘tkazilgan monitoring tadqiqotlari shuni ko‘rsatdiki, ish izlovchi fuqarolarning 75
%i ish bilan bandlik xizmati organlariga ish so‘rab murojaat qilishga tayyor,
agarda ish bilan bandlik xizmatida o‘zlariga mos bo‘sh ish o‘rinlari to‘g‘risida
to‘liq axborotga ega bo‘lish uchun shart-sharoitlar mavjud bo‘lsa.
Joylardagi bandlikka ko‘maklashish markazlarining yuqoridagi masalalar
bo‘yicha xizmatlaridan ekspress xizmati markazlarining farqi shundaki, ish so‘rab
murojaat qiluvchi fuqarolarga tez xizmatlar ko‘rsatiladi, shuningdek fuqarolarning

o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatishlari amalga oshiriladi. Ishga joylashish masalalari
bo‘yicha barcha asosiy axborotlar ochiq, hammabop ko‘rgazmali taxtalar yoki
maxsus avtomatlashgan qurilmalar orqali har bir kishi bo‘sh ish o‘rinlari haqida
barcha axborotlarni ketma-ket maxsus avtomatlar tugmachalarini bosish natijasida
ma’lumotlarga ega bo‘lishlari mumkin. Tajriba shuni ko‘rsatadiki, ekspress-xizmat
markazlarining tashkil etilishi fuqarolarni ishga joylashishi va kasbiy ta’lim olishi
bo‘yicha mustaqil ish izlashning rivojlanishiga erishiladi.
Bizning fikrimizcha, davlat ish bilan bandlik xizmati qoshida ekspress –
xizmat markazlarining yaratilishi tashkiliy-iqtisodiy jihatdan samarali hisoblanadi.
Bunday markazlarning tashkil etilishi davlat ish bilan bandlik xizmati
organlarining ish so‘rab murojaat qiluvchi fuqarolar bilan ish bilan bandlik
masalalari bo‘yicha muloqat doirasi kengayadi. Bu esa, fuqarolarning joylardagi
mehnat bo‘limlariga ketma-ket ravishda, ishsiz sifatida qayd qildirish uchun
tashriflari kamayadi.
B) «Ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lganlarni ijtimoiy jihatdan qo‘llab-
quvvatlash» punkti bo‘yicha davlat ish bilan bandlik xizmatining yoshlar va
nogironlar bilan ish bilan bandlik doirasida olib boriladigan ishlarini ko‘rsatib
o‘tishimiz mumkin.
B .1. Yoshlarni ish bilan bandligiga ko‘maklashish. Respublikamiz
mehnat bo‘limlariga muroj a at qilgan aholining asosiy toifasi yosh fuqarolar –
o‘quv bilim yurtlari bitiruvchilari (38%-40%) va ish joyini o‘zgartirayotganlardir
(45%-48%) .
Hozirgi kunda, viloyatda turli yo‘nalishlardagi o‘quv yurtlarining ish bilan
bandlik muammolari kuchaymoqda. Bunday, holat yaqin 3-5 yil ichida ham
saqlanib qolish ehtimoli mavjud. Davlat ish bilan bandlik xizmati organlari u yoki
bu mutaxassisliklar bo‘yicha mehnat bozoridagi talabni ilmiy asoslash maqsadida
mehnat bozori monitoringini o‘tkazishi zarur. Mehnat bozori monitoringi
o‘tkazilishi o‘quv yurtlarini bitiruvchilarni
ishsiz bo‘lib qolishining oldini olish bo‘yicha ilmiy asoslangan xulosalar
ishlab chiqish imkoniyatini yuzaga keltiradi. Chunki o‘quv yurtlarini bitiruvchilar

ertaga ishsiz bo‘lib yursalar, ularni o‘qitish uchun ketgan xarajatlarni
moliyalashtirish samarasiz bo‘lib chiqadi.
Shu bilan birga, xususan, oliy o‘quv yurtlarining oliy ma’lumotga ega
bitiruvchilarini ishga joylashtirish masalasi ham dolzarbdir.
Ko‘p funksiyali tizim sifatida, talabalarga ularning kasbiy shakllanishi va
mehnat bozorida raqobatbardoshligini oshirish maqsadida oliy o‘quv yurtlari
qoshida bitiruvchilarni ishga joylashtirishga ko‘maklashish bo‘yicha jamg‘arma
tashkil etilishi kerak. Bu jamg‘armaning bitiruvchilarni ish bilan ta’minlashga
ko‘maklashish bo‘yicha faoliyati hokimiyat organlari va ish bilan bandlik
xizmatlari bilan muvofiqlikda amalga oshirilishi hamda davlat ish bilan bandlik
xizmati organlari amaldagi qonunchilik bazasi asosida, kasbiy-ta’lim xizmatlarini
mehnat bozorida tartibga solish bo‘yicha kompleks tadbirlar ishlab chiqish zarur.
Bizningcha, bu tadbirlar quyidagilardan iborat: kasbiy tarkibning yillik tahlili,
bitiruvchi ishsizlar soni va ularni ishga joylashtirish monitoringini o‘tkazish; yosh
mutaxassislar uchun bo‘sh ish o‘rinlari tuzilmasi haqida ma’lmotlar bankini
shakllantirish; bitiruvchilarni ish bilan ta’minlash maqsadida ish beruvchilar bilan
aloqadorlikni tashkil etish; viloyat hokimiyat organlari bilan o‘quv yurtlari
rahbariyati va bitiruvchilarni ishga joylashtirish bo‘yicha o‘quv yurtlari
jamg‘armalari bilan aloqalarini tashkil etish; oliy ma’lumotli mutaxassislarga
viloyat iqtisodiyot tarmoqlaridagi talabni istiqbollashtirish; oliy o‘quv yurtlariga
qabul qilinayotgan talabalarga mehnat bozoridagi talabni o‘rganish; yangi ochilgan
mutaxassisliklarga xulosa berish.
B.2. Nogironlarni ish bilan bandligiga ko‘maklashish. Viloyat davlat ish
bilan bandlik xizmati va uning joylardagi mehnat bo‘limlari tomonidan
nogironlarni ish bilan bandligiga ko‘maklashish bo‘yicha kompleks tadbirlar ishlab
chiqilgan va amal qilmoqda.
Hozirda viloyatda nogironlarni ishga joylashtirishga ko‘maklashish
maqsadida, davlat ish bilan bandlik xizmati xokimiyat organlari bilan birgalikda,
korxona va tashkilotlarga nogironlar uchun qo‘shimcha ish o‘rinlarini yaratish
uchun rag‘batlantiruvchi omillar ta’siri ostida faol tadbirlarni amalga

oshirmoqdalar. Buni nogironlar uchun yaratilayotgan kvota ish o‘rinlarini yillar
davomida o‘sish tendensiyasini aniqlash orqali ko‘zatishimiz mumkin.
2.2. Ish bilan band bo‘lmagan aholi va ishsizlarni kasbiy
harakatchanligi (mobilligi) va raqobatbardoshligini oshirish
«Ish bilan band bo‘lmagan aholi va ishsizlarni kasbiy harakatchanligi
(mobilligi) va raqobatbardoshligini oshirish» , punkti bo‘yicha.
A). Fuqarolarni kasbga tayyorlashni tashkil etish.
Hozirgi kunda ishchi kuchi shaklida va yuqori malakali kadrlar ga talabning
o‘sib borishi o‘rtasidagi nomutanosiblik muhim muammolardan biridir. Shuning
uchun muammoni hal etishning dolzarb yo‘nalishi bo‘lib, kasbga tayyorlash va
qayta tayyorlash tizimi orqali ishchi kuchining sifat ko‘rsatkichlarini oshirish
hisoblanadi. Ma’lumki, ishsizlar armiyasi katta qismini davlat tomonidan nafaqa
bilan ta’minlash, ularni kasbga tayyorlash va qayta tayyorlashni moliyalashtirishga
nisbatan qimmatga tushadi. Bunday yo‘nalishdagi faoliyat ravshanki samaralidir.
Masalan, Samarqand viloyatida 200 8 yilda qayta o‘qitishga yuborilgan
ishsizlarning 89% i ta’lim muddati tugagandan so‘ng ishga joylashtirildi.
Ishsizlarni kasbga tayyorlash va qayta tayyorlashda, o‘quv jarayonida
zamonaviy o‘quv texnologiyalari va usullarini ta’lim dasturiga kiritish va
foydalanish, kelajakda ularning mehnat bozorida raqobatbardoshligini oshiradi.
Ishsizlarni kasbga tayyorlash va qayta tayyorlash tizimida yangi yo‘nalish
bo‘lib, ish beruvchilarning talablariga muvofiq maqsadli o‘qitish va konkret ish
o‘rinlari bo‘yicha alohida kasblarga o‘qitish hisoblanadi. Bunda korxonalarga
kerakli mutaxassislarni tayyorlashda kasbga o‘qitish xizmati oldida buyurtmachi
sifatida chiqadilar. Shuningdek, buyurtmachi korxonalar o‘zlarining ishchi-
xodimlari uchun o‘quv dasturlari tayyorlash, qayta tayyorlash kurslarini o‘tish,
maqsadli o‘qitishni tashkil etish, malaka oshirish maqsadlarida buyurtmalar
berishlari mumkin.
Ish bilan bandlik xizmatida qayta o‘qitish tizimi rivojlanishining maqsadi
uch tomonlama muvoffaqiyatli natijalarga erishishni ta’minlamog‘i kerak, ya’ni:

- ishsizlar uchun – mehnat bozorida malakasini oshirish, qayta
tayyorgarlikdan o‘tish orqali o‘zining raqobatbardoshligini ta’minlash;
- ish beruvchilar uchun – bir muncha mos keladigan, kasbiy
tayyorgarlikka ega ishsizlar zahirasidan mustaqil ravishda tanlash imkoniyatining
kengayishi;
- ish bilan bandlik xizmati uchun – qayta tayyorgarlikdan o‘tgan
ishsizlar va ularni yollovchi ish beruvchilar o‘rtasida mehnat shartnomalarini
tuzish bo‘yicha maqbul natijalarga erishish, bo‘sh ish joylarini malakali kadrlar
bilan to‘ldirish, ish joyiga qabul qilingan ishchilarni uzoq muddatga
mustahkamligini ta’minlash, ishsizlik darajasining kamayishi, ishsizlikni
davomiyligining qisqarishi, ish joylarini band qilish darajasining oshishiga
erishishni ta’minlashdan iborat.
Ko‘p yillik tajriba shuni ko‘rsatdiki, ish bilan ta’minlashning faol
tadbirlariga qilinadigan xarajatlar natijasida ishsizlar miqdori qisqarishi hisobiga
ijtimoiy to‘lovlarga qilinadigan xarajatlarni mutanosib ravishda kamaytirdi.
Shuning uchun ishga joylashtirishni takomillashtirishga (axborot xizmatlari,
kompyuterlashtirish, jihozlar va asbob-uskunalarga) sarflanishi ishga joylashtirish
jarayonini jadallashtirish va ishsizlikni qisqartirishni ta’minlaydi. Kasbga
o‘qitishga qilingan xarajatlarni qoplash shuni ko‘rsatdiki, kasbiy tayyorgarlikdan
o‘tgandan keyin ishga joylashganlar hissasi kasbiy tayyorgarliksiz ishga
joylashganlarga nisbatan 1,9 marta o‘sgan, mavsumiy jamoat ishlariga yo‘naltirish
har bir ishsizga qilinadigan xarajatlarni 3-5% ga qisqartiradi.
Ish bilan bandlikning faol tadbirlariga qilinadigan xarajatlar shuni
ko‘rsatadiki, har bir so‘m qilinadigan sarflarning qaytimi 1,1-1,2 so‘m samara
beradi 1
, shunday summaga ishsizlarga ijtimoiy tulovlar uchun qilinadigan
xarajatlarni kamayishiga olib keladi.
B). Ish bilan bandlik xizmatiga murojaat qiluvchilarni kasbiy
yo‘nalishlarini aniqlash va psixologik qo‘llab-quvvatlash tizimini
rivojlantirish.
1
Муаллиф тадқиқотлари асосида ҳисобланган.

Bizningcha, aholini ish bilan bandligini ta’minlashda bu yo‘nalish bo‘yicha
quyidagi tadbirlarni amalga oshirish zarur: davlat ish bilan bandlik xizmati
tarkibida xodimlarni kasbga yo‘naltirish va psixologik qo‘llab-quvvatlash
bo‘limlarini tashkil etish; kasbga yo‘naltirishni psixologik jihatdan qo‘llab-
quvvatlash bo‘yicha ilmiy asoslangan dasturlarni ishlab chiqish; bu yo‘nalish
bo‘yicha yetuk mutaxassislar va psixologlarni jalb etish; ishsizlarni kasbga
yo‘naltirish bo‘yicha psixologlar maslahatini berish va boshqalar.
Mehnat bozori oqilona shakllanishini asosiy va hal qiluvchi sharti-mehnat
resurslari bilan ish joylari o‘rtasidagi o‘zaro mutanosiblikni ta’minlashdir.
Mamlakatimizda mehnatga layoqatli aholini ish bilan ta’minlash qancha
dolzarbligini to‘la tasavvur qilish uchun demografik vaziyatga bir nazar tashlaylik.
Bizda aholining tabiiy o‘sishi keyingi yillarda bir oz sekinlashganiga qaramasdan,
hamdo‘stlik mamlakatlari orasida eng yuqoriligicha saqlanib turibdi. Keyingi
yillarda, respublikamizda aholining o‘sishi o‘rtacha 1,5% ni tashkil etmoqda. Bu
esa, mehnat resurslarini mutanosib ravishda o‘sishiga olib kelmoqda.
O‘zbekistonda yashirin ishsizlik mavjud bo‘lib, uning ko‘lamlari rasmiy
qayd etilayotgan ishsizlik darajasini ancha sezilarli ortda qoldirmoqda, shuning
uchun ishsizlikning real darajasi mehnat bo‘limlarida qayd etilayotgandan yuqori
bo‘lmoqda.
Ish bilan bandlik xizmatini ish bilan bandlik sohasidagi asosiy yo‘nalishlari
bo‘yicha faoliyati holatining natijalari shuni ko‘rsatadiki, mehnat bozorini tartibga
solishda faol ish bilan bandlik siyosati quyidagi masalalarni hal etishga
qaratilmog‘i zarur:
1. Bozor iqtisodiyoti talabalariga muvofiq ishchi kuchi sifatini
oshirishda ish bilan band bo‘lmagan aholi va ishsiz fuqarolarni kasbga
tayyorlash va qayta tayyorlash tizimini rivojlantirish;
2. Ishchi kuchini kasbga yo‘naltirish va psixologik qo‘llab-
quvvatlash tizimini rivojlantirish;
3. Ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lgan fuqarolarni (nogironlarni,
bolalik ayollarni, boshqa joydan kuchib kelganlarni, yoshlarni va boshqalar)

ishga joylashtirishga ko‘maklashish, shuningdek jamoat ishlarini
rivojlantirish va yoshlarni ishga joylashtirish bo‘yicha maqsadli dasturlarni
ishlab chiqish;
4. Yangi ish o‘rinlarini yaratish, kichik biznesni qo‘llab-quvatlash
va ish bilan band bo‘lmagan aholini tadbirkorlik faoliyatini rag‘batlantirish;
5. Ishdan ozod etilgan ishchilarni ishga joylashtirish va qayta
tayyorgarlikdan o‘tishi bo‘yicha dasturlarni ishlab chiqish;
6. Aholini ish bilan bandligiga ko‘maklashish bo‘yicha axborot
xizmati ko‘lamini kengaytirish;
7. Mehnat bozorida monitoring ta d qiqotlarini o‘tkazish;
8. Ish beruvchilarning talabalariga yo‘naltirilgan holda
boshlang‘ich, o‘rta va oliy ta’lim tizimlarini takomillashtirish;
9. Ish beruvchilar uchun maslahat xizmatlari tashkil etish ;
10. Ishchi kuchini taklifini ish beruvchilar talabiga
muvofiqlashtirish;
11. Ishsizlikning davomiyligini kamaytirish;
12. Ish bilan bandlik sohasida ijtimoiy hamkorlik mexanizmini
rivojlantirish.
Qisqacha xulosalar
Davlat ish bilan bandlik siyosati mamlakat rivojlanishi ijtimoiy-iqtisodiy
siyosatining tarkibiy qismi sifatida mehnat potensialidan samarali foydalanish va
uning rivojlanishi bo‘yicha ish bilan bandlik muammolarini yechishga
yo‘naltirilgan iqtisodiyotning o‘tish davriga muvofiq, ish bilan bandlik siyosati ish
kuchini tarmoqlar va ish bilan bandlik ko‘rinishi bo‘yicha qayta taqsimlashda
ijtimoiy jihatdan muvofiq ish bilan bandlik darajasini ta’minlashga yo‘naltirilishi
zarur.

Davlat ish bilan bandlik siyosati doirasida ish bilan bandlikka ko‘maklashish
ikki yo‘nalishda, passiv va faol ish bilan bandlik siyosati ko‘rinishlarida amalga
oshiriladi.
Mehnat bozorida har tomonlama samarali va istiqbolli ish bilan bandlik
Dasturini tuzish maqsadida uning har bir bo‘limi uchun ko‘rsatilishi zarur bo‘lgan
davlat ish bilan bandlik xizmati faoliyatining asosiy yo‘nalishlarini ishlab chiqish
zarur.
Iqtisodiyotning yuksalish davrida ish bilan bandlik xizmati nafaqat yangi
turdagi faoliyatlarga ishchi kuchini joylashtirish, balki mehnat resurslaridan
maksimal darajada foydalanish, ishsizlarni qayta o‘qitishni turli dasturlarini ishlab
chiqish, zarur malakaga ega ishchilarni tanlab olish usullari va ishchi kuchiga
talabni oshirish imkoniyatlari hamda shart-sharoitlariga ega bo‘ladi.
Iqtisodiyotning tanazzuli davrida, ish bilan bandlik xizmati organlari mehnat
bozorining kan’yukturasidan kelib chiqqan holda aholining ish bilan bandligi
muammolarining yechimi to‘g‘risida maqbul takliflarni berishi mumkin.

Adabiyotlar ro‘yxati:
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. -T.:O‘zbekiston, 2009.
2. O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi.-T.:Adolat, 2007.
3. O‘zbekiston Respublikasining «Aholini ish bilan ta’minlash
to‘g‘risida»gi qonuniga sharhlar, -T.: “Sharq”, 2000.
4. Abdurahmonov Q.X., Xolmo‘minov Sh.R. Mehnat iqtisodiyoti va
sotsiologiyasi (o‘quv qo‘llanma). -T.: “O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi
Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti”, 2004.-207 b.
5. Abdurahmonov Q.X. Mehnat iqtisodiyoti (darslik). - T.: “Mehnat”, 2009.
6. Arabov N.U. Mehnat bozori infratuzilmasining rivojlanishi. 08.00.10.-
“Aholishunoslik va mehnat iqtisodiyoti” ixtisosligi bo‘yicha Iqtisod fanlari
nomzodi ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiyasi. – T.: 2008.
7. Volgin N.A.Ekonomika truda: (sosialno-trudov ы e otnosheniya)/ Pod
red. N.L. Volgina, Yu.D.Odegova. M.: «EKZAMEN», 2009.
8. Genkin B.M. Ekonomika i sotsiologiya truda (uchebnik). -M.: Izdatelstvo
“Norma”, 2003.
9. R ы nok truda:Uchebnoe posobie/Pod.obsh.red.Abduraxmonova K.X.,
Odegova Yu.G. – T.: TFREA, 2009.
12. Smirnov S.N., Sidorina T.Yu. Sotsialnaya politika (uchebnik). - M.:
Izdatel skiy dom “GUVShE”, 2004.
13. Xolmo‘minov Sh.R., Xomitov K.Z. Malakali agrar mehnat bozorining
shakllanishi. - T.: “Fan”, 2003.

Davlat ish bilan bandlik xizmati faoliyatining asosiy yo‘nalishlari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish