Davlat muzeyi fondi, ularni xisobga olish muzey ashyolarini o‘rganish - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	52.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Davlat muzeyi fondi, ularni xisobga olish muzey ashyolarini o‘rganish

Купить

Davlat muzeyi fondi, ularni xisobga olish muzey ashyolarini o`rganish
REJA
1. “Muzey fondi” tushunchasi.
2. Muzey fondini ilmiy tashkil etish.
3. Muzey fondi ishining asosiy yunalishlari.
4. Muzey ashyolarini urganish uslubiyoti.

Muzey faoliyati , ishi muzey fondi asosida yuritiladi . Bu ishning amalga
oshirish va kimmati muzey xodimlarining manba tugrisidagi bilimlarini ,
manbaning madaniy kimmati , xissiy ta ` siri , tarixiy jarayoni xakidagi
ma ` lumotlarni aniklash va oydinlashtirish yulidagi sa ` yi xarakatlari bilan
belgilanadi . Manbani sotib olish , saklash , tadkik etish , uni ilmiy va
ta ` lim - tarbiya ishiga tadbik etish esa yanada muxim vazifa xisoblanadi .
Muzey fondi utmishi , xozirgi zamon va kelajakni boglovchi ,
uygunlashtiruvchi manbadir . Muzey fondining arxiv va kutubxona
fondlaridan farki shundaki , u tarixiy jarayonni kompleks xujjatlashtiradi .
Muzey uchun ma ` lumotning xajmi va mundarijasi , predmetning
joylashishigina predmetning tabiati , uning kaysi maksadda kachon va
kanday yigilganligi tugrisidagi ma ` lumotlar xam muximdir . Predmetning
tabiatiga , uning ma ` lumot berish imkoniyatiga kura tarixiy manbalar
kuyidagi turlarga bulinadi :
a ) moddiy manbalar ;
b ) tasviriy manbalar ;
v ) yozma manbalar ;
g ) fonoyozuv va kinofil ’ mlar .
Moddiy manbalarga moddiy madaniy yodgorliklar — mexnat
kurollari , xarakatlantirish moslamalari , maishiy predmetlar , kurollar
v . b . lar kiradi . Moddiy manbalar fakat predmetning tarkibidangina
ma ` lumot bermay , uning shakli , kurilishi , ulchovi , ogirligi , rangi v . b . lar
xakida ma ` lumot beradi . Ular yana usha davr tarixiy jarayon ,
madaniyati , ilmiy yutuklar xakida xam ma ` lum ma ` noda tasavvur xosil
kiladi . Moddiy manbalar mavxum tushuncha emas , balki anik
tushunchalar xosil kilish imkoniyatini beradi .
Tasviriy manbalar turli buyok , fgura , belgi v . b . narsalar vositasida
yaratilib , ular musavvirlik ishlari , grafika , xaykaltaroshlik , badiiy

plakatlar va fotografiya maxsulotlari kiradi . Bu tasviriy manbalar
vokealar xakida , portretda aks etgan shaxslarxakida , plan va kartalar esa
anik geometrik shakl , ulchov xamda geografik joylashuv xakida ilmiy
ma ` lumotlar beradi .
YOzma manbalar suz va belgilar yordamida ma ` lumot berib , ularga
yilnomalar ( letopis ’), solnomalar , konunlar majmui , siyosiy partiyalar
xujjatlari , statistika materiallari , ilmiy ishlar , adabiyotlar , publitsistik
asarlar , nodir kitoblar v . b . lar kiradi . YOzma manbalar turfa va keng
ma`lumot berish imkoniyatiga ega. Ularni 3 guruxga bulib urganiladi:
a) ilmiy va ish yuritish xakida ma`lumot beruvchi(konunlar, siyosiy va
statistik xujjatlar, ilmiy izlanishlar);
b) estetik manbalar (badiiy adabiyotlar);
v) umumiy ma`lumot beruvchi manbalar (publitsistik asarlar, memuarlar,
yilnomalar va solnomalar).
Fonoyozuv va kinofil’mlar muzey predmetlari orasida muxim urin
tutadi. Fonoyozuvlarda musika, ma`lum shaxsning nutki, kurilish ishi
shovkini, ukishdagi ma`lum talaffuz yoki san`atkorlarning ijro etgan
kuylari aks etgan bulishi mumkin. Kinofil’mlar ovozli va ovozsiz bulishi
mumkin. Fonoyozuv va kinofil’mlar muzey fondining maxsus,
sermaxsul guruxi xisoblanadi.
2. Muzey fondidagi premetlar: a) nodir predmetlar va b) tipik muzey
predmetlariga bulinadi. Muzey predmetlari ma`lumot mazmuniga,
kimmatigagina emas, uning xayratnarli xususiyatiga kura xam
farklanadi. Bunda predmetning kanday kimmatbaxo materildan
ishlanganligi emas, balki uning yukori ekspressiv xususiyati muxim.
Demak, shunday muzey uchun muxim axamiyatga ega buyumlar nodir
buyumlar xisoblanadi. Tipik predmetlarga turdosh, kup uchraydigan

muzey predmetlari kiradi.
Muzeyning ilmiy-kumakchi materiallariga, muzey predmetlari
safiga kirmaydigan, lekin uni urganish va namoyish etishga yordam
beradigan materiallar kiradi.
Ular asosan 4 guruxga bulinadi:
1. Muzey predmetlarini tashki kurinishini tiklashga , asl nusxalarini kayta
uz xoliga keltirishga yordamlashadigan materiallar .
2. Muzey predmetining tuzilishini aniklashga , tadkik etishga yordam
beradigan materiallar ( rentgen ).
3. Muzey predmetlarini uzaro alokasini urganishga yordam beradigan
materiallar ( masalan : sxemalar , matolarni tukish usullarini
kursatadigan ).
4. Anik bir tarixiy vokeani urganishga yordam beradigan materiallar-
diagramma va xaritalar, chizmalar.
Muzey fondlari uz navbatida kuyidagi 4 talabga javob berishi
kerak:
1. Muzeylar fondi uz soxasiga karab tashkillashtirilishi kerak. M:
arxeologiya, etnografiya, ulkashunoslik v.b.
2. Fondining shakllanishi tarix va muzeyshunoslik fanlarining yutuklariga
mos bulmogi kerak.
3. Fondlarni doimiy va maksadli ravishda tuldirib, boyitib borish zarur.
4. Fondlar ilmiy tashkil etilishi shart.
II. Muzey kollektsiyalarining kimmati uning mikdori va sifati bilan
belgilanadi. Bu kollektsiyalar kaysi davr, vokea, xodisa, manbaga
tegishliligi; uning kurilishi, asosi, tasviriyligi, maishiy-sotsial
xususiyati, davri va joyi , kimmatli berajak ma`lumotiga karab ilmiy

printsip asosida guruxlanishi lozim. SHunga kura muzey fondi kuyidagi
turlarga bulinadi:
1. Asosiy fond — tarkibiga kolletsiyaning asosini tashkil kiladigan , muzey
faoliyatini tula ochib beradigan predmetlar kiradi .
2. Almashtiruv fondi — unda muzey kam extiyoj sezadigan predmetlar urni
egallaydi , ya ` ni muzey faoliyati uchun unga muxim bulmagan ashyolar
kiradi .
3. Kollektsion fond — muzey fondining asosini. YAdrosini tashkil etadi.
Unda yagona nusxa yoki nusxalar ichida eng yaxshi nusxa saklanadi.
4. Dublet fond — asosan tipik predmetlardan tuziladi
3. Muzey fondi ishining asosiy yunalishlari. Fond ishini asosiy maksadi
muzey predmetini tadkik etish va urganish, saklash va foydalanish uchun
zarur sharoitlarni yaratish, fond ishi nazariyasi va uslublarini ishlab
chikarishdir:
1. Muzey kollektsiyasini tuldirib borish. Bizni urab turgan olamdagi
predmetlar orasida muzey axamiyatiga moliklarini tanlab borish.

2. Muzey predmetlarini xisobga olish. Xisobga olish natijasida predmet
muzeyning xukukiy ximoyasiga utadi.
3. Muzey predmetlarini saklash. Muzey predmeti va ilmiy-kumakchi
materiallarni fizik saklash, zarur bulsa tiklash ishlarini olib borish.
4. Fondni urganib borish. Fond bulimlarini urganish va yangi bulimlarni
tashkil etish borasida izlanishlar olib borish.
5. Fond ishi buyicha konsultatsiyalar tashkil kilish.
6. Muzey predmetlarini urganish.
4. Muzey predmetlarini urganish uslublari. Muzey predmetlarini
urganish fondi ishining asosiy yunalishi bulib, aniklash, turkumlash va
tartiblashtirish, sharxlash vazifalarini uz ichiga oladi.
 Aniklash jarayonida muzey predmetining — xom ashyosi, ulchami,
ogirligi, rangi, tayyorlanish uslubi, ijtimoiy, etinik, mualliflik
mansubligi v.b. jixatlari urganiladi. YUkorida ta`kidlangan jixatlarni
urganish xam katta axamiyatga ega. Misol uchun mexnat kurolini tosh,
bronza yoki temir davriga oid ekanligini aniklashda yordam beradi.
 Turkumlash va tartiblashtirish kuyidagi belgilarga karab olib boriladi :
1. Umumiy turkumlash . Predmetlarni avval turlariga karab , sungra aloxida
belgilarga muvofik bulish , taksimlash .
2. Xronologik jixatdan turkumlash akki kurinshda buladi : a ) predmet
yaratilgan davr buyicha ; b ) predmet foydalanilgan davr buyicha .
3. Geografik jixatdan turkumlash xam ikki kurinishda buladi : a ) predmet
yaratilgan xudud ; b ) predmet foydalanilgan xudud buyicha .
4. Etnik mansubligi asosida.
5. Ijtimoiy mansubligi asosida.
6. Mualliflik mansubligi asosida.

7. Nom , ism belgisiga karab asosan anik shaxslarga tegishli predmetlarga
turkumlanadi . Bu jixat xotira muzeylari uchun muxim.
8. Ashyoviy turkumlash asosan ashyoviy manbalar buyicha olib boriladi .
9. Mavzuviy turkumlash.
10. Tarmoklar buyicha turkumlash.
 Izoxlash. Muzey predmetlarini izoxlash juda katta axamiyatga ega bulib,
predmet xakida kushimcha kuplab ma`lumotlarni yigishni va urginishni
talab etadi. Natijada predmet foydalanilgan , yaratilgan davr xakida tula
tushuncha xosil buladi .

Adabiyotlar.
1. Muzeevedenie. M.1988 g.
2. N . Sodikova . Madaniy yodgorliklar xazinasi . T.1981 yil.
3. Kirienko E. M. Istoricheskiy muzey. M.1984 g.

Davlat muzeyi fondi, ularni xisobga olish muzey ashyolarini o‘rganish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish