Demografiyaning boshqa fanlar tizimidagi o’rni va so’nggi yillardagi demografik o’zgarishlar - География - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	201.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	География

Demografiyaning boshqa fanlar tizimidagi o’rni va so’nggi yillardagi demografik o’zgarishlar

Купить

OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI MIRZO ULUG’BEK NOMIDAGI O’ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI Mustaqil ish Mavzu: Demografiyaning boshqa fanlar tizimidagi o’rni va so’nggi yillardagi demografik o’zgarishlar

Reja: 1. Demografiya to’g’risida 2. Demografiyaning fanlar tizimidagi o’rni 3. Yuzaga kelayotgan demografik o’zgarishlar 4. Demografik jarayonlar va tadqiqotlarKirish Xulosa

Kirish Aholi o'sishi umumiy jamiyat iqtisodiy farovonligiga bevosita ta'sir qiladigan omil. Xalqning qanchalik farovon yashashi aholining o'sish darajasiga ma'lum darajada bog'liq. Ammo ishlab chiqarish omillari cheklangan (masalan, yer), shu bois yalpi ishlab chiqarish aholi o'sishidan ortda qoladi. Natijada o'sib borayotgan aholiga yetarli moddiy boylik yaratilmaydi va xalqning turmush darajasi tushadi. Ammo ishlab chiqarish omillari cheklangan (masalan, yer), shu bois yalpi ishlab chiqarish aholi o'sishidan ortda qoladi. Natijada o'sib borayotgan aholiga yetarli moddiy boylik yaratilmaydi va xalqning turmush darajasi tushadi.

« Demografiya » - ikki yunon so’zlarining qo’shilishidan iborat bo’lib «demos» - xalq, aholi «grafiya»- tasvirlash, yozish, o’rganish «xalq haqida yozmoq», yoki «aholini sharxlash» ma’nosini anglatadi. Biroq demografiya fani faqat sharhlash bilan chegaralanib qolmay, balki uning o’rganish doirasi bir muncha keng va chuqurdir.

Demografiyada asosiy kuzatuv birligi - inson hisoblanadi. Aholi o’rtasidagi quyidagi mezon ko’rsatkichlarini o’rganadi:fiziologik va psixologik xususiyat- larima’lumot- lilik darajasi oilaviy xolati kasbi-kori malakasi ijtimoiy guruhi yashash joyi til bilish kabi imkoniyat- lari

Nikohga kirish natijasida, oilalar soni oshib boradi, yolg’izlar, bo’ydoqlar soni esa kamayadi. Nikohning bekor etilishi, ya’ni, ajralish jarayoni esa aholi tarkibida tugalmas oilalarning va bevalar salmog’ining ko’payishiga sabab bo’ladi. Inson dunyoga kelar ekan ma’lum davr yashaydi. Ana shu davr moboynida u ulg’ayib boradi. Go’daklik davridan bolalikka, o’smirlik, yoshlik o’rta yoshlik, yetuklik davrlariga o’tadi. Har bir o’quv yili tugashi bilan aholi tarkibida ma’lumotlilar soni oshib boradi. Ana shu tarzda shaxs hayotidagi o’zgarishlar aholi guruhidagi o’zgarishlarga olib keladi. Insonlarning bir xududdan ikkinchi bir xududga ko’chib o’tishi migratsiya, ushbu hududlar aholi soniga va tarkibiga ta’sir etadi.

o’lim uning kamayib ketishiga sabab bo’ladi jarayoni aholi sonini ko’payishiga olib kelsa,

Demografik o’zgarishlar. Aholi soni, yosh tarkibi, ma’lumot darajasi, bandligi va geografik joylashuviga asoslanadigan innovatsion loyihalar eng istiqbolli va kam riskli loyihalar hisoblanadi. Yaponiyaliklar aynan demografik ma’lumotlarga e’tibor qaratgani va ularni batafsil tahlil qilgani tufayli robototexnikada yetakchi o’rin egallab oldilar. 70-yillarning boshlarida rivojlangan mamlakatlarda ikki tendensiya: tug’ilishning keskin pasayishi va oliy ma’lumotga qiziqishning faol o’sishi hamma uchun yaqqol ko’zga tashlana boshladi. Mos ravishda, ishlab chiqarishda band bo’lgan ishchi kuchining kamayishi va 1990 yilga kelib yetishmasligini bashorat qilish mumkin bo’lgan. Bu xaqida hammaga ma’lum edi, lekin bu bilimlarni muayyan harakatlarga faqat yaponlargina gavdalantirdi. Idrok qilish(o’zla

Ma’lumki, jamiyatda har doim qandaydir sabablarga ko’ra aholining bir qismi hayotdan ko’z yumadi, ya’ni vafot etadi. Jamiyatdagi o’lgan aholi o’rni Yana bir qism aholi esa, dunyoga keladi. yangi tug’ilganlar hisobiga to’lib boradi, avlodlar almashadi. Ana shu jarayon aholi takror barpo bo’lishining asosisini tashkil etadi.

Aholining takror barpo bo’lishi natijasida quyidagilari muntazam o’zgarib turadi aholi soni yosh jinsiy tarkibi

Demografiya alohida fan sifatida, quyidagi xususiyatlarining mukammal tahlil etadi miqdoriy Aholining miqdoriy xususiyatlari ma’lum millat, hudud aholisi sonining o’zgarib (o’sishi yoki kamayishi) borishida ifodalanadi. sifatiy Aholining sifatiy xususiyatlari esa, asosan ma’lum millat yoki hudud aholisining salomatlik va ma’lumotlilik darajasida, o’rtacha umr ko’rish maqsadida ifodalanadi.

Demografiyaning asosiy predmeti aholining takror barpo bo’lish qonuniyatlarining tahlili ho’soblanadi. Demografiya fani vazifalari: 1. • Demografik jarayonlarga va ularning omillarini o’rganish. 2. • Demografik bashoratlarni ishlab chiqish. 3. • Demografik siyosat chora tadbirlarini ishlab chiqish.

Demografik jarayonlar • Demografik jarayonlar tarkibida tug’ilish. Demografiya tug’ilishni alohida, aholi takror barpo bo’lishining demografik zamini sifatida o’rganadi, unga ta’sir etuvchi barcha ijtimoiy - iqtisodiy va tabiiy omillarni tahlil etadi. Shuningdek, o’lim jarayoni. Aholining takror barpo bo’lishida birinchi navbatda oila tashkil topishi ya’ni shakllanishi ahamiyatlidir. Chunki dunyoda tug’layotgan insonlarning aksariyati oilada, oila muhitida dunyoga keladi, shaxs sifatida shakllanib o’zining demografik faoliyatini (oila qurish, farzandlar ko’rish) boshlaydi. Demografik bashoratlar • Demografik bashoratlar ishlab chiqishda demografiya fani, birinchi navbatda o’rganilayotgan hudud yoki ijtimoiy guruh aholisining demografik maylini (demografik jarayonlariga bo’lgan munosabati)

Demografiya mustaqil fan sifatida quyidagi fanlar bilan bog’liq bo’lib, shu fanlarning yutuqlaridan foydalanadi. mantiqtarix tibbiyot geogra- fiya psiholo- giya etnogra -fiya statisti- ka mate- matika sotsiolo -giya siyosiy iqtisod

Demografiya har bir ijtimoiy-iqtisodiy tuzum aholisining ko’payish va rivojlanish qonunlarini alohida-alohida o’rganadi. Chunki har bir ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyaga xos aholi o’sish qonuni, demografik vaziyatga bevosita ta’sir ko’rsatadi.

Aholining takror barpo bo’lishi qonuniyatlarni o’rganar ekan, demografiya bir qator ilmiy yo’nalishlarga bo’linadi va bu yo’nalishlar demografiya fanlari tizimini tashkil etadi. Ularga nazariy demografiya demografik statistika tarixiy demografiya hududiy demografiya iqtisodiy demografiya etnik demografiya tahliliy demografiya amaliy demografik tadqiqotlar kiradi.

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: • “ Aholi geografiyasi va demografiyasi asoslari” ma’ruza matni Qo’qon-2010 • www.geografiya.uz • www.google.com • www.vikipediya.uz • www.ziyonet.uz • www.uzreport.uz

Xulosa XX asrning ikkinchi yarmida insoniyat oldida juda ko’p va murakkab muammolar vujudga keldi, ularning asosiy qismi ta’sir doirasining miqyosi va ahamiyatiga ko’ra global muammolar nomini oldi. Global muammolar aholi, iqtisodiy-ijtimoiy taraqqiyot va atrof- muhit o’rtasidagi o’zaro munosabatlar natijasidir. Global muammolar, birinchidan-jami insoniyatga, barcha mamlakatlar xalqlar, ijtimoiy tabaqalar manfaatlari va taqdirlariga ta’sir ko’rsatuvchi; ikkinchidan-iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda katta talofatlarga, inqirozlarga sabab bo’luvchi, chuqurlashgan taqdirda esa jahon sivilizatsiyasining mavjudligiga ham xavf soluvchi; uchinchidan- yechimini topishda umumplanetar miqyosidagi hamkorlikni, barcha mamlakatlar va xalqlarning birgalikda harakat qilishini talab qiluvchi muammolar. Hozi

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!!!

Купить