dev C++ dasturi mihitida ishlash

Информация о документе

Цена	12000UZS
Размер	816.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Информатика и ИТ

dev C++ dasturi mihitida ishlash

Купить

KIRISH
C++ dasturlash tili nomi C dasturlash tilidan kelib chiqqan bo`lib,
++ belgisi inkrement amali, ya`ni o'zgaruvchining qiymatini bit-
taga oshish amalidan olingan.
C ++ dasturlash tili turli xil amaliy dasturlarni yaratish, operatsion
tizimlarni, qurilma drayverlarini, shuningdek video o'yinlarni va
boshqalarni yaratish uchun keng qo'llaniladi.
C ++ dasturlash tili 1980-yillarning boshlarida Bell Laboratories
fermasi xodimi Byorn Stroustrup tomonidan yaratilgan.
Byorn Stroustrup
Byorn Stroustrup o'zining ehtiyojlari uchun C dasturlash tiliga bir
qator yangiliklar kiritmoqchi bo`ldi, ya'ni dastlab C ++ dasturlash tilini
yaratish rejalashtirilmagan edi. U dastlab o`zi yaratgan dasturlash tilini
“C with classes”(“C bilan sinflar”) deb nomladi. Dasturlash tilining
2 1-rasm

dastlabki versiyasi 1980 yilda paydo bo'lgan. Straustrup dasturlash tiliga
sinflar va ob'ektlar bilan ishlash imkoniyatini qo'shdi va shu bilan C
sintaksisi asosida yangi dasturlash tili uchun zarur shart-sharoitlarni
yaratdi. C++ sintaksisi C sintaksisiga asoslangan bo`lib, Byorn
Stroustrup C tili bilan moslikni saqlashga intildi. 1983 yilda dasturlash
tili "C ++ dasturlash tili" deb o'zgartirildi.
C++ Cga ob'ektga yo'naltirilganlik xususiyatlarni qo'shdi.
Oby’ektga yo`naltirilgan dasturlashning uchta xususiyatini mavjud:,
meros (nasledovaniye), polimorfizm va inkapsulyatsiya. Usul(Metod) -
bu sinf ichida e'lon qilingan va uning ob'ektlari bilan ishlashga
mo'ljallangan funktsiyadir. Usullar sinf tanasida e'lon qilinadi.
Meros ( Nasledovaniye )
C ++ tilida bitta sinf xossa- xususiyatlarini boshqa sinf meros qilib
olishi mumkin. Merosxo`r klass o'z maydonlarini va funktsiyalarini
yaratishi yoki asosiy sinfning funktsiyalarini qayta aniqlashi mumkin.
Merosxo'r konstruktor asosiy sinf konstruktorlarini chaqiradi. Destruktor
esa teskari tartibda ishlaydi. Meros umumiy(publik), himoyalangan
(Protected) va xususiy (private) bo`lishi mumkin.
Polimorfizm
Ob'ektga yo'naltirilgan dasturlashda qo'llaniladigan polimorfizm-
ning maqsadi, sinf uchun umumiy bo'lgan harakatlarni belgilash uchun
bitta nomdan foydala-nishdir. Har bir harakatning bajarilishi ma'lumot-
lar turiga qarab belgilanadi. Polimorfizmning afzalligi shundaki, u bitta
3

$interfeysdan foydalanib yagona harakatlar sinfini aniqlashga imkon berish\ orqali dasturlarni soddalashtirishga yordam beradi. Inkapsulatsiya C++ da ma'lumotlarni tashkil qilish klasslar orqali amalga oshiriladi. C++ klassi maydonlar, turlar va funktsiyalaridan iborat bo'ladi. C++ tilidagi inkapsulatsiya klass a'zolarining ta’sir doirasini belgilaydi: ular ommaviy, himoyalangan va xususiy bo`lishi mumkin. Standart kutubxona C ++ dasturlash tilida standart kutubxona sinflar va funktsiyalar to'plamini anglatadi. Standart kutubxona bir nechta asosiy konteynerlarni, ushbu konteynerlar bilan ishlash funktsiyalarini, ob'ektlarni, satr va oqimlarning asosiy turlarini, ba'zi til xususiyatlarini va amallarni bajarish uchun tez-tez ishlatiladigan funktsiyalarni o`z ichiga oladi. Masalan, sonning kvadrat ildizini topish. Standart kutubxonaning funktsional xususiyatlari std nomlar fazosida e'lon qilinadi. C dasturlash tilidan dan farqli tomonlari: • ob'ektga yo'naltirilgan dasturlashni qo'llabquvvatlash; • andozalar orqali umumlashtirilgan dasturlashni qo'llab-quvvatlash; 4$

• qo'shimcha ma'lumotlar turlari;
• istisnolar;
• nom maydonlari;
• ichki funktsiyalar;
• operatorning yuklanishi(peregruzka);
• funktsiyalarning yuklanishi;
• a xotirani erkin boshqarish operatorlari;
• standart kutubxonaga qo'shimchalar.
Afzalliklari:
• C tili bilan yuqori muvofiqlik
• Hisoblash samaradorligi
5

• Turli dasturlash uslublarini qo'llab-quvvatlash: tarkibiy, ob'ektga
yo'naltirilgan, umumlashtirilgan dasturlash, funktsional dasturlash.
• Ob’yekt destruktorlarni avtomatik ravishda chaqirish xotira va
boshqa manbalarni boshqarish ishonchliligini soddalashtiradi va
oshiradi.
• Ortiqcha yuklangan operatorlar
• shablonlar
• To'g'ridan-to'g'ri kompilyatorlar tomonidan qo'llab-
quvvatlanmaydigan paradigmalarni qo'llab-quvvatlash uchun tilni
kengaytirish imkoniyati mavjudligi.
• C ++ uchun turli tillarga tarjima qilingan juda ko'p o'quv
adabiyotlari mavjud
Kamchiliklari :
• Noto'g'ri ishlab chiqilgan sintaksisning mavjudligi tilning
qo'llanilishini pasaytiradi • Til ko'p muhim xususiyatlarga ega
emas.
• Dasturchilar uchun unumdorligi ancha past
6

• Noqulay sintaksis
• Og'ir meros
1.1. Dev C++ dasturi mihitida ishlash
Dev-C ++ (Dev-Cpp) - bu C / C ++ dasturlash tillari uchun bepul
dasturlarni ishlab chiqish muhiti.
Dev-C ++ dastur oynasini quyidagi ko`rinishda bo`ladi:
7

Fayllardan birini ochish uchun navigatsiya panelida ko'rsatilgan element
orqali yoki Ctrl + O tugmalaridan foydalanish mumkin.
C ++ tilida yozilgan dasturlar ishga tushirishdan oldin
kompilyatsiya qilinishi kerak va shundan keyingina ijro etilishi kerak.
Buning uchun Dev-C ++ uchta piktogrammadan foydalanadi .
- Скомпилировать - dastur kodini oddiy kompilyatsiya qilish. Ushbu
bosqichda kompilyator yozilgan kodni xatolar uchun tekshiradi va agar
hamma narsa tartibda bo'lsa, dastur kodini - *. exe bajaruvchi faylga
uzatadi. Agar xatolar bo'lsa, unda kompilyator ishi to'xtatiladi va
8 2-rasm
4-rasm3-rasm

xatolarni topish va tuzatishga yordam berish uchun " Компилятор "
oynasida xato kodlari ko'rsatiladi. Tezkor tugma - F9.

Выполнить - bu buyruq kodni qayta kompilyatsiya qilmasdan takroran
ishlashimizga imkon beradi. Tezkor tugma - F10.
- Скомпилировать и выполнить - agar biz kompilyatsiya
qilinganidan keyin darhol dasturning bajarilishini konsolda ko'rishni
istasak, unda biz ushbu belgidan foydalanamiz. Tezkor tugma - F11.
Barcha ishlaydigan dasturlar konsol oynasida ochiladi. Agar
dasturda rus tilidagi matnni ishlatsangiz, u holda bu matn konsolda
tushunarsiz belgilar bilan ifodalanadi.
9

Buni tuzatish uchun konsol oynasining yuqori qismiga
sichqonchaning o'ng tugmachasi bosish va paydo bo`lgan darchaning
pastki qismida " Свойства " punktini tanlash kerak .
10

" Шрифт “ varag`iga o`tiladi - va "Lucida Console" buyrug`i
tanlanadi. Konsol oynasida matnni ko'rsatish uchun shrift o`lchamini
o`zgartirish mumkin.
11 6-rasm
7-rasm

« Цвета “ varag`iga o`tiladi. Bu erda konsol oynasida fon rangini
va shrift rangini o'zgartirishimiz mumkin.
Agar qora fonda oq shriftni afzal ko'rsangiz, unda hech narsaga
tegish kerak emas. O'zgarishlardan so'ng dastur konsol oynasida quyidagi
ko`rinishga keladi:
12
8-rasm

$1.2. C++ dasturlash tili alfaviti C ++ dasturlash tili alifbosi quyidagilarni o'z ichiga oladi: • Katta va kichik lotin harflari va pastki chiziqcha; • 0 dan 9 gacha bo'lgan arab raqamlari; • maxsus belgilar: "{}, | [] () + - /% *. \? <=>! & # -; '' • bo'sh joy, tabulyatsiya, yangi qatorga o`tish belgilari. Alifbo belgilaridan tilning leksemalari shakllanadi (mustaqil ma'noga ega bo'lgan tilning minimal birligi): Leksemalar turlari : • identifikatorlar; • kalit so'zlar; • operatsiyalar belgilari; • o`zgarmas; • ajratuvchi (qavs, vergul, bo'sh joy belgilari). 13$

Identifikator
Identifikator - bu dastur ob'ektining nomi. Identifikatordagi birinchi
belgi harf yoki pastki chiziq bo'lishi mumkin. Identifikator ichida
bo'shliq bo`lmasligi kerak.
Masalan: v1, _sum
Identifikatorni tanlashda quyidagilarni yodda tuting:
• identifikator kalit so'zlar va ishlatiladigan standart til
ob'ektlarining nomlari bilan bir xil bo'lmasligi kerak;
• identifikatorlarni pastki chiziq bilan boshlash tavsiya etilmaydi,
chunki bu holda ular tizim funktsiyalari yoki o'zgaruvchilar nomlari
bilan mos kelishi mumkin.
Kalit so'zlar
Kalit so'zlar - kompilyator uchun alohida ahamiyatga ega bo'lgan
ajratilgan identifikatorlar. C ++ kalit so'zlar ro'yxati:
14asm
auto
bool
break
case
catch
char
class
const
const_cast
continue
default
delete do
double
dynamic_cast
else
enum float
for
friend
goto
if
inline
int
long
mutable
namespace
new operator
private
protected
public
register
reinterpret_cast
return static
static__cast
struct
switch
template
this
throw
true
try
typedef
typeid
typename
union
unsigned
using
virtual
void

Amal belgilari
Amal belgisi - operandlardagi harakatni belgilaydigan bir yoki bir nechta
belgilar. Amallar ishtirok etadigan operandalar soniga ko'ra unar, binar
va ternar turlarga bo'linadi.
O`zgarmaslar
O`zgarmas larga qiymati o`zgarmaydigan kattaliklar kiradi.
Butun, haqiqiy, belgili va satr turidagi o`zgarmaslar mavjud.
15asm
auto
bool
break
case
catch
char
class
const
const_cast
continue
default
delete do
double
dynamic_cast
else
enum float
for
friend
goto
if
inline
int
long
mutable
namespace
new operator
private
protected
public
register
reinterpret_cast
return static
static__cast
struct
switch
template
this
throw
true
try
typedef
typeid
typename
union
unsigned
using
virtual
void

Sharhlar
Sharhlar alohida qismlarni yoki butun dasturni tushuntirish uchun
ishlatiladi. Kompilyator sharhlarni e'tiborsiz qoldiradi.
C ++ dasturi sharhlarning ikkita shaklidan foydalanadi:
• sharh ikkita // belgi bilan boshlanadi.
Masalan :
• sharh quyidagi belgilar orasida yoziladi / * ... * /.
Masalan:
Eslatma: // yoki /* */ kabi izohlarga olingan qisimda kalit so’z ham satr
ham hechqanday biz yozayotgan daturga halal bermaydi.
16

2.1. C++ dasturi standart funktsiyalari
Ma'lumotlarning asosiy turlari:
Asosiy ma'lumotlar turlari quyidagilardan iborat:
• int (butun son);
• char (belgi);
• wchar_ t (kengaytirilgan belgi);
• bool (mantiqiy);
• float (haqiqiy);
• double (ikkilangan aniqlikdagi haqiqiy).
Standart turlarning qiymatlar diapazonini aniqlash uchun to'rt turdagi
spetsifikatorlar ishlatiladi:
• short (qisqa);
• long (uzun);
• signed (imzolangan);
• unsigned (imzo qo'yilmagan).
17

Turlarning o'lchamlari va qiymatlarining
Tur O`lchami
(байт) Qiymatning
o`zgarish oralig`i
bool 1 true, false
signed char 1 -128 ... 127
unsigned char 1 0 ... 255
signed short int 2 -32768 ... 32767
unsigned short int 2 0 ... 65535
signed long int 4 -2 147 483 648 ...
2 147 483 647
unsigned long int 4 0 ... 4 294 967 295
float 4 3.4e-38 ... 3.4e+38
double 8 1.7e-308 ... 1.7e+308
long double 3.4e-4932 ... 3.4e+4932
18

2.2. Void turi
Void turi C ++ tilining asosiy turlaridan biri. Ushbu turning
qiymatlari bo'sh to`plamni tashkil etadi. Undan qiymatni
qaytarmaydigan funktsiyalarni aniqlash uchun, funktsiya
argumentining bo'sh ro'yxatini ko'rsatish uchun ishlatiladi.
C ++ dasturi funksiyalar, tavsiflar va
preprotsessor ko'rsatmalaridan iborat. (Preprocessor -
kompilyatsiya qilishdan oldin dastlabki kod faylini qayta ishlaydigan
dastur).
Eng oddiy dasturni ko'rib chiqamiz:
Birinchi satrda ma’lumotlarni kiritish / chiqishni boshqarish uchun
zarur ma'lumotni o`z ichiga oluvchi <iostream> , sarlavha faylini kiritish
uchun #include direktivasidan foydalaniladi.
Keyingi using ko`rsatmasi yordamida C ++ tilining standart
kutubxonasi vositalarini belgilaydigan std nomlar fazosi islatiladi.
( Nomlar fazosi - bu identifikatorlarni mantiqiy guruhlash uchun
yaratilgan to'plamdir).
20

Har qanday C ++ dasturi main () funktsiya bilan boshlanadi.
Ushbu funksiya to'rt elementni o'z ichiga oladi:
• qaytish turi (bizning holatlarimizda int );
• funksiya nomi ( main );
• Qavslar ichidagi parametrlar ro'yxati (bu holda ro'yxat bo'sh);
• figurali qavslar bilan chegaralangan, ko'rsatmalar blokini ifodalovchi
funksiya tanasi. Ko'rsatma - bu harakatni belgilaydigan va protsessor
ko'rsatma bo'lmagan dasturning qismi. Bizning dasturimizda funksiya
tanasi ikkita ko'rsatmalarni o'z ichiga oladi:
cout << "Hello, World!"; return 0;
Birinchidan, ekranga Hello, World satri chiqariladi, so`ng dastur
muvaffaqiyatli bajarilganligini anglatuvchi 0 raqami chiqariladi.
C ++ tilidagi har bir buyruq nuqta-vergul bilan tugaydi. Quyidagi
istisnolar mavjud:
# Belgi bilan boshlanadigan protsessor protseduralari (masalan:
#include ); figurali qavs bilan chegaralangan murakkab operator-
lar va funksiyani aniqlash bloklari - {}.
Ifoda lar ba'zi qiymatlarni hisoblash uchun ishlatiladigan
dasturlarning asosiy tarkibiy elementlaridir. Ifoda lar operandalar,
amal belgilari va qavslardan iborat. Operandlar hisoblash uchun
ma'lumotlarni beradi. Operatsiyalar, ustuvorliklarga muvofiq,
kerakli harakatlarni aniqlaydi.
21

O'zgaruvchilar

O'zgaruvchi -ma'lum bir turdagi ma'lumotlar saqlanadigan
xotiraning nomlangan maydoni.
O'zgaruvchiga berilgan ma'lumot qiymat deb ataladi. Dastur
davomida o'zgaruvchining qiymati o'zgarishi mumkin. Ishlatishdan oldin
har qanday o'zgaruvchini e'lon qilish kerak, ya'ni, nomi, turi va
(ixtiyoriy) boshlang'ich qiymati e`lon qilinadi. O'zgaruvchini e`lon
qilishning umumiy shakli quyidagicha:
• tur o'zgaruvchilar ro`yxati
Bu yerda tur - bu ma'lumotlar turi; o'zgaruvchilar ro`yxati - ko'rsatilgan
turdagi o'zgaruvchan nomlar ro'yxati.
O'zgaruvchilarni e’lon qilishga misollar:
• int i, k, x;
• double d, dBalans ;
E’lon qilish jarayonida o'zgaruvchini inisializatsiya qilish mumkin:
• teng belgi bilan: int a = 10, b = 20 ;
22

dev C++ dasturi mihitida ishlash

Купить

Информация о документе

Продавец

dev C++ dasturi mihitida ishlash

Похожие документы