Diniy ramzlarning zamonaviy talqinlari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Diniy ramzlarning zamonaviy talqinlari

Купить

DIN IY RAMZLARN IN G
ZA MON AV IY
TALQIN LARI

Re ja:
Yahudiy dini4 Diniy ramzlar madaniyat1
Nasroniylikning diniy belgilari2
Zardushtiylikning ramzi3

Ramzlar madaniyatning eng sirli
hodisalaridan biridir.
Shu kabi narsalar faqat inson
ongida paydo bo`lishi
mumkin, ular mavhum
o`lchamlarni va mavjud
bo`lmagan narsalarni
yaratishga qodir.

Ichki, ruhiy haqiqat va tashqi dunyo ob`ektlarining
o`zaro yozishmalarini topishga urinishda, inson erkin
muloqot shakllari bilan tanishish oson bo`lmaydigan
narsaning ramzi sifatida ramziy ma`noga ega edi.
Biroq, belgilar o`zlarini
birlashtiruvchi ma`lumotlarga
asosolanadigan aloqa shakliga
aylandi, xuddi ular kollektiv
befarqlikning borligini isbotlab
bergandek, chunki ular so`zsiz
og`zaki kelishuvdan tug`ilgan,
shuning uchun barqaror allegular.

Nasroniylikning diniy
belgilarining, ayniqsa, xochning
soxta ekanligini anglash juda
ham aldamchi bo`lishi mumkin,
chunki cherkovdagi ruhoniylar
nasroniylikning qaramog`idagi
sirli va qadimgi ma`nolari
haqida bilmaganligi haqida
aytib o`tadilar.

Islom dining ramzi Tavhid bayrog`ining ramzi
edi, bayroqda shahodat kalimasi berilgan
ya`ni“Allohdan boshqa iloh yo`q va
Muhammad uning elchisidir” degan ma`noni
bildiradi. Hilol ramzlar va yulduzlar
insoniyatlarga Muhammad payg`ambardan
bir necha ming yil oldin ma`lum bo`lgan.
Ularning kelib chiqishi juda qadim
zamonlarga borib taqaladi.
Muhammad Alayhissalom davrida va
Jahiliyga qarshi urushlar paytida qora rangli
bayroq ishlatilgan, arabiy budparastlarga
qarshi urushlar va xalifalik tuzishdan so`ng
bayroq rangini yashil rangga
almashtirishgan. Rasululloh sollallohu alayhi
vassallamning hijriylari bilan aloqadorligi
haqida bir xabar bor. Unga ko`ra, bu kecha,
go`yo osmonda yarim oy edi.

Zardushtiylikning ramzi- inson tanasining
yuqorida joylashgan qanotli disk bo`lgan
faravahar.
O`rtacha ilohiy ne`mat. Tsarskaya
Glory, Shining Glory versiyasidan
biriga ko`ra, qadimgi Misrda,
Mesopotamiyada va Sharqning
boshqa xalqlarida ham ishlatilgan.
Faravahr (forscha-faravahar) – Ibrohimiy dinlar qo`riqchi
farishtasi fravashi qiyofasida tasvirlangan zardushtiylik dinining
asosiy ramzi bo`lib xizmat qilgan. Zamonaviy Zardushtiylik
dinida faravahr Ahura-Mazda bilan birgalikda inson qalbining
bir dirijyori sifatida talqin qilingan

Yahudiy dini boshqa dinlar kabi o‘zining muqaddas
yozuvlariga ega. Uning asosan ikkita manbasi bo‘lib,
biri er. av. XIII asrda yashagan va Isroil xalqini
Misrdan olib chiqib ketishga boshchilik qilgan Muso
payg‘ambarga Tur tog‘ida berilgan Tora Tavrot).
Bu manba xristianlar uchun ham muqaddas hisoblanganligi
uchun u haqida xristianlik mavzusida kengroq to‘xtalamiz.
Yahudiylar o‘zlarining Yahvega
nisbatan sodiq ekanliklarini isbotlash
uchun bir necha rasm-rusumlarni ijro
etadilar. Ular yillik va kunlik
ibodatlardan, bayramlardan,
marosimlardan iborat. Ibodat uyda
ham sinagogada ham birday olib
boriladi.

Yahudiylar sinagogasining sharqiy
tomonida Toraning nusxalari
saqlanadigan sandiq va Ravvin uchun
minbar qo‘yilgan. Ayollar erkaklardan
alohida ibodat qilishadi. Sinagogada
ibodat xor shaklida olib boriladi.
Yahudiylarning yillik bayramlari ichida
eng e’tiborlisi Peysax Pasxa) bayramidir.
Bu bayram xristianlarning pasxasidan
farqli o‘laroq, yahudiylarning Misrdagi
qullikdan qutulib chiqqanlari
munosabati bilan nishonlanadi. Qadimiy
yahudiylarda Pasxa deb qo‘zichoq
go‘shti va vinodan iborat kechki
ovqatga aytilgan.

Xudo Misrdagi yahudiy bo‘lmagan go‘daklarni qirib
tashlashga qaror qilganda ular o‘z uylarining peshtoqini
o‘sha qoni bilan bo‘yab o‘zlarini yahudiy ekanliklarini
bildirganlar.
Yahudiylar pasxa bayramidan keyingi
yetti kun davomida tuzsiz,
xamirturushsiz patir – masa yeydilar.
Masani yeyish bilan har bir yahudiy
Muso boshchiligidagi o‘z ota-
bobolarining chekkan mashaqqatlarini
his etadi. Bu bayram yahudiylarning
quyosh-oy kalendarining Nison
oyining 14 kuni aprel oyining
o‘rtalariga to‘g‘ri keladi)
nishonlanadi.

Dovudning yulduzi olti burchakli yulduz
bo`lib, u butunlay tasvirlangan,
chorrahalarsiz va chiziqlarsiz(hozirgi
Isroil davlatining bayrog`i emas). Uning
ma`nosi shundaki, u beshta asosiy
insoniy tuyg`ularni namoyon etadi (bu 5
ta uchburchakning yuqorigisidan
tashqari), bularning barchasi oltinchi
eng muhim tuyg`u – tirik Xudoga
bo`lgan orzu va itoatkorlikka buysuniish
hisoblanadi.

Bu tasvir ba`zan eski tasvirlarda ham bo`lgan.Mazkur
ramz ikki teng tomonli uchburchak bir-birining ustiga
qo`yilgan bo`lib,olti qirrali yuylduz (hexagramz),
shaklida belgilanadi.
XIX-asrdan boshlab Dovud
payg`ambarning yulduzi yahudiylarning
ramzi hisoblangan
Dovud payg`ambarning yulduzi Isroil
davlati bayrog`ida tasvirlangan va uning
asosiy ramzlaridan biri hisoblanadi.
Olti nuqtali yulduzlar boshqa davlatlar va joylarning ramzlarida
ham uchraydi. Boshqa ma`lumotlarga qaraganda esa “Shoh
Sulaymon Muhr” deb nomlanadi.

Buddizm ta’limoti bir qator
devon shakliga keltirilgan
to‘plamlarda bayon qilingan.
Ulardan eng asosiysi Tripitaka
yoki Tipitaka)- uch savat
ma’nosini anglatadi. U uch
qismdan iborat bo‘lganligi uchun
shunday nom bilan atalgan. Buddizmning bu yozma manbasi hozirgi
davrda Shri-Lankada saqlanib qolgan.

U eramizning boshlarida shakllangan. Ular - budda
targ‘ibotining haqiqiy bayoni hisoblangan sutra matnlari sutta-
pitaka), rahboniylik axloqi va xonaqohlar nizomlariga
bag‘ishlangan vinaya matnlari vinaya-pitaka), buddizmning
falsafiy va psixologik muammolarini bayon qilib berishga
bag‘ishlangan abxidxarma matnlari abxidxarma-pitaka)dan
iborat. Keyinchalik shakllangan sanskrit, xitoy, tibet, kxmer va
yapon tillaridagi buddaviylikka oid adabiyotlar ancha keng
tarqalgan, ammo ularning tarixiy qiymati kamroq.

Ilk Buddizmning dxarmalar tabiati haqidagi mavhum metafizik
asoslari buddizmda ikki oqim “Xinayana” kichik g‘ildirak) va
“Maxayana” katta g‘ildirak) yuzaga kelishiga olib keldi. Xinayana
ta’kidlashicha dxarmalar tabiatini o‘rganish va nirvanaga erishish
ma’naviy yo‘l bilan bo‘ladi. Bu yo‘l juda og‘ir va faqat monaxlargina
nirvana holatiga yetishi mumkin.
Maxayana esa Budda tanasi
jonzotlarni azobdan qutqarish uchun
turli jonzot formasiga kirishi
mumkin va hayot zanjiridagi barcha
uni o‘rganishi, anglashi mumkin
deydi. Bu narsa cheksiz Budda
ramlarini, xudolarni kelib chiqishga
sabab bo‘ldi. Bu xudolarga ishonish
yo‘llari barchaga mumkin.

Adabiyotlar:
1. Mo’minov A.Q. Dinshunoslik asoslarini o’qitish va o’rganishning yagona
kontseptsiyasi. Toshkent, 1999.
2. Radugin A.A. Vvedenie v religiovedenie. M., 1996.
3. Ugrinovich D.M. Vvedenie v religiovedenie. M., 1985.
4. Fromm E. Psixoanaliz i religiya.//Fromm E. Imet ili bit? M., 1990.
5. Zakon bojiy: Vtoraya kniga o pravoslavnoy vere. Volgograd, 1987.
6. Jo’raev U. Saidjonov Y. Dunyo dinlari tarixi. T., 1998.
7. Men A. Istoriya religii. M., 1994.
8. Mifi narodov mira. V 2-x tomax. M., 1973.

Diniy ramzlarning zamonaviy talqinlari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish