Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 173.5KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Django frameworkida xavsizlik masalalari Audentifikatsiya va audentifikatsiya hodisalari. formalar

Купить
Django frameworkida xavsizlik masalalari Audentifikatsiya va audentifikatsiya hodisalari. formalar Reja: 1. Formalar xaqida umumiy ma’lumot. 2. <form> </form> teglari. 3. Ma’lumotlarni kiritish INPUT elementi 4. BUTTON tugmasi 5. Ko’p satrli mantli maydon. TEXTAREA elementi. 1. Formalar h aqida umumiy ma’lumot HTML formalar, foydalanuvchilar tomonidan, ma’lumotlarni kiritish va kiritilgan ma’lumotlardan keyinchalik foydalanish maqsadida tashkil qilingan. Formalar – matnli oynalar, tugmalar, bayroqchalar, ulagich(pereklyuchatel)lar va menyular kabi boshqariladigan elementlardan tashkil topishi mumkin. Formalar <form> va </form> teglari orasida joylashadi. Ba’zi xollarda foydalanuvchi bilan brauzer o’rtasida aktiv muloqat qilishga to’g’ri keladi, ya’ni ma’lumotlarni kiritishga va tahrir qilishga to’g’ri keladi. Bunday hollarda biz yuqorida aytganimizdek HTML hujjatning formalar deb ataluvchi bo’limidan foydalanamiz. Foydalanuvchi yuqorida ko’rsatilgan formalarni ma’lumotlar bilan to’ldiradi va uni qayta ishlash uchun serverga jo’natadi. Server bu odatda Web-server yoki elektron pochta serveri bo’lishi mumkin. Shunday qilib har qanday formaning asosiy qismi bo’lib uning boshqariladigan elementlari hisoblanadi. Bu elementlarning har biri o’z nomiga ega va bundan tashqari bu elementlar o’zining boshlang’ich qiymatiga hamda joriy qiymatiga ega. Elementning boshlang’ich qiymati uning birinchi hosil qilinishida yoki uning qaytadan o’rnatilishida (inisializasiya) ekranda tasvirlanadi. Keyinchalik foydalanuvchi bu qiymatlarni o’zgartirishi mumkin. Foydalanuvchi tomonidan to’ldirilgan formaning qiymatlari «nom=qiymat» juftlik ko’rinishida qayta ishlanish uchun jo’natiladi. HTML formalar quyidagi boshqariladigan elementlardan foydalanadi: Tugmalar ( buttons ) Uchta turdagi tagmalar mavjud:  Jo’natuvchi tugmalar – bu tugmalar yordamida formalar serverga qayta ishlash uchun jo’natiladi.  Inkor etuvchi tugmalar – bu tugma bosilsa formaning hamma qiymatlari qaytadan boshlang’ich xolatiga o’rnatiladi.  Umumiy tugmalar – bunday turdagi tugmani bosganda shu tugmaga bog’langan prosedura ishga tushadi. Bayroqchalar ( chekboxes ) Bayroqcha – bu ikkita (tanlangan yoki tanlanmagan) h olatga ega bo’ladigan element. Bayroqchalar input elementi yordamida h osil qilinadi. Ulagichlar ( radiobuttons ) Ulagichlar ham bayroqchalarga o’xshaydi, ammo bitta farqi shundaki hamma elementlari bitta nomga ega bo’ladi va shulardan bittasi tanlanadi. Ulagichlar ham input yordamida tashkil qilinadi. Menyular ( menus ) Menyu foydalanuvchiga bir nechta variantlardan bir yoki bir nechtasini tanlash imkoniyatini yaratadi. Menyu selest elementi yordamida optgrup va option lar bilan birgalikda tashkil qilinadi. Matn kiritish maydoni ( text input ) Matnni foydalanuvchi tomonidan kiritilishini amalga oshiruvchi ikkita element mavjud. input elementi bitta qatorli kiritishni ta’minlaydi. textarea – ko’pqatorli kiritishni amalga oshirish uchun ishlatiladi. Fayl selektori ( file selest ) Bu element yordamida biz serverga yuboradigan faylni tanlaymiz. Fayl selektori ham input elementi yordamida amalga oshiriladi. 2. <form> </form> teglari Formalar tashkil qilish form elementi yordamida amalga oshiriladi va biz uning umumiy ko’rinishi bilan tanishib chi q amiz. Umumiy ko’rinishi: Sintaksis : < FORM>…</FORM> (Blokli element) Atributlar : id, class, style, title, lang, dir,xodisa action = URL (formalarni qayta ishlash uchun ko’rsatilgan URL manzil) method = GET | POST (formalardagi ma’lumotlarni jo’natish uchun HTTP metodi) enctype = fayl tipi(formaga murojat qilish uchun) accept = fayllar tiplari (bo’lishi mumkin bo’lgan fayllar tiplari) accept-charset = kodlashtirishlar (bo’lishi mumkin bo’lgan simvollarni kodlash usullari) name = CDATA (ssenariya uchun forma nomi) target = freym (natijalarni h osil qilish uchun freym) onsubmit = ssenariya (formani jo’natish) onreset = ssenariya (formani qaytadan o’rnatish) Misol 10_1. <html> <head> <title>Formalarga doir misol</title> </head> <body> <form action="http://maks//cgi/person.exe" method=”post”> <p> <label for=”firstname”> ism: </label> <input type=”text” id=”firstname”> <br> <label for=”lastname”> familiya: </label> <input type=”text” id=”lastname”> <br> <label for=”email”> e-mail: </label> <input type=”text” id=”mail”> <br> <input type=”radio” name=”sex” value=”male” checked=”checked ”> erkak <br> <input type=”radio” name=”sex” value=”femole”> ayol <br> <input type=”submit” value=”send”> <input type=”reset” value=”Reset”> </p> </form> </body> </html> 3. Ma’lumotlarni kiritish INPUT elementi Umumiy ko’rinishi: Sintaksis : <INPUT> (Yopiluvchi tegi yo’q) Atribut ы : id, class, style, title, lang, dir, h odisa type = TEXT | PASSWORD | CHECKBOX | RADIO | SUBMIT | RESET | FILE | HIDDEN | IMAGE | BUTTON (Kiritish turi) name = CDATA (Element nomi) value = CDATA (Elementning boshlang’ich qiymati) checked = CHECKED (Bayroqchalar va ulagichlarning tanlanganlik h olati) readonly = READONLY (Matn va parol uchun faqat ukish uchun ) disabled = DISABLED (Element ta q i q langan) size = CDATA (Elementning boshlang’ich kengligi) maxlength = son (Matndagi maksimal simvollar soni) src = URI (URI (Universal Resource Identifier) Tugmaning grafik shakli) alt = tekst (Tugma uchun alternativ matn) usemap = URI (URI murojaatlarning mijoz kartasi) ismap = ISMAP (murojaatlarning server kartasi) accesskey = simvol (Tez murojaat uchun tugma nomi ) tabindex = son (Tab tugmasi bilan borish uchun tartib ra q ami) accept = fayllar tiplari (Mumkin bo’lgan fayllar tiplari) onfocus = ssenari ya (Element fokuslanganda yuz beradi) onblur = ssenari ya (Element fokusi yo’qolganda sodir bo’ladi) onselect = ssenari ya (Element matni tanlanganda) onchange = ssenariy (Element qiymati o’zgarganda) text – birqatorli kiritish maydoni. value – bu parametrga maydoning boshlang’ich qiymati beriladi. size – maydoning o’lchami. maxlength – bir maydondagi mumkin bo’lgan simvollar soni. readonly – matnni o’zgartirishni ta q i q laydi. password – parolni kiritish maydoni, bu maydoning matnni kiritish maydonidan farqi shundaki bu yerda kiritilayotgan simvollar * bilan almashtiriladi va qaysi belgilar kiritilayotganligi ekranda ko’rinmaydi. Ammo kiritilgan matn serverga h yech qanday kodlanmasdan oddiy matn ko’rinishida yuboriladi, shuning uchun bu element yordamida ma h fiy ma’lumotlarni (kredit kartochka nomerlari) yuborish tavsiya qilinmaydi. checkbox – bayroqcha Value ga tanlangan element qiymati yuboriladi. radio – ulagich. Value ning qiymati tanlangan element qiymatiga teng bo’ladi. reset – formaning bekor tugmasi. Bu tugma bosilsa formadagi hamma qiymatlar boshlang’ich qiymatga qaytariladi. submit – formaning jo’natish tugmasi. Bu tugma bosilsa formadagi qiymatlar serverga “ value=qiymat ” ko’rinishida jo’natiladi. Agarda bitta formada bar nechta shunday ( submit ) tugma bo’lsa unda ularga name atributi yordamida nom berish kerak. Chunki jo’natilgan ma’lumotlarni qayta ishlovchi dastur qaysi tugma bosilganini aniqlab olishi lozim. image – formani jo’natishning grafik tugmasi. Bu yerda src atributi yordamida grafik tasvirning manzili beriladi, alt yordamida esa tugmaning alternativ matni o’rnatiladi. Grafik tugmaning sichqoncha bosilgan joyining koordinatalari serverga name.x va name.y o’zgaruvchilar yordamida jo’natiladi, bu yerda name tugma nomi. button – umumiy turdagi tugma. value atributiga tugma matni beriladi. onclick atributiga tugma bosilganda ishlashi kerak bo’lgan ssenariy beriladi. 4. BUTTON tugmasi Sintaksis : <BUTTON>…</BUTTON> (Matnli element) Atributlar : id , class , style , title , lang , dir , h odisa type = SUBMIT | RESET | BUTTON (Kiritish turi) name = CDATA (Element nomi) value = CDATA (Tugmaning boshlang’ich qiymati) disabled = DISABLED (Element ta q i q langan) accesskey = simvol (Tez murojaat uchun tugma nomi) tabindex = son (Tab tugmasi bilan borish uchun tartib ra q ami) onfocus = ssenari ya (Element fokuslanganda yuz beradi) onblur = ssenari ya (Element fokusi yo’qolganda sodir bo’ladi) Bunday element yordamida qosil qilingan tugmalar input elementi yordamida hosil qilingan tugmaga o’xshaydi lekin uning o’z tashkil etuvchilari bor. Bu yerda name atributi yordamida tugma nomi beriladi. value bilan uning boshlang’ich qiymati, type yordamida esa tugma turi aniqlanadi. submit – formani jo’natish tugmasi (jimlik bo’yicha qabul qilingan). reset – formani bekor qilish. button – umumiy ko’rinishdagi tugma. disabled – bu atribut tugmani aktiv bo’lishini ta q i q laydi. Bu degani shu element fokusga olinmaydi. acceskey – yordamida tugmaga tezda murojaat qilish uchun klaviaturadagi biror tugmaning unicode dagi simvoli beriladi. Misol: 10_2. <html> <head> <title> Button ga misol</title> </head> <body> <form action="http://maks//cgi/person.exe" method=”post”> <p> <label for=”firstname”> ism: </label> <input type=”text” id=”firstname”> <br> <label for=”lastname”> familiya: </label> <input type=”text” id=”lastname”> <br> <label for=”email”> e-mail: </label> <input type=”text” id=”mail”> <br> <input type=”radio” name=”sex” value=”male” checked=”checked ”> erkak <br> <input type=”radio” name=”sex” value=”femole”> ayol <br> <button name=”submit” value=”submit” type=”submit”> Jo’natish </ button> <button name=”reset” type=”reset”> bekor qilish </ button> </p> </form> </body> </html> Menyular. SELECT, OPTGRUOP va OPTION Sintaksis : <SELECT>…</SELECT> (Matnli element) Atributlar : id , class , style , title , lang , dir , h odisa name = CDATA (Element nomi) size = (K o’ rinadigan opsiyalar soni) multiple = MULTIPLE (Kup opsiyalarni t a nlash) disabled = DISABLED (Element ta q i q langan) tabindex = son (Tab tugmasi bilan borish uchun tartib ra q ami) onfocus = ssenari ya (Element fokuslanganda yuz beradi) onblur = ssenari ya (Element fokusi yo’qolganda sodir bo’ladi) onchange = ssenari ya (Element qiymati o’zgarganda) select elementi yordamida ro’yxatdan biror opsiyani tanlash imkoniyatini yaratadi. Odatda bu element yordamida ochiluvchi menyular tuziladi va menyuning opsiyalari (punktlari) optgruop va option lar yordamida aniqlanadi. name atributi yordamida elementning nomi beriladi, size atributi esa ekranda h osil qilinadigan opsiyalar sonini aniqlaydi, agar opsiyalar size da ko’rsatilgan sondan katta bo’lsa, u h olda brauzer o’ tkazish y o’ lakchasi (prokrutka)ni h osil qiladi. Jimlik bo’yicha foydalanuvchi r o’ yxatda ko’rsatilgan opsiyalardan faqat bittasini tanlashi mumkin, agar bir vaqtning o’zida bir nechta opsiyani tanlash kerak bo’lsa, u h olda multiple atributi bilan buni amalga oshirish mumkin. Bu h olda h ar bir tanlangan opsiya name=value ko’rinishida alohida jo’natiladi. disabled atributi yordamida biz elementni aktivlashtirmaymiz, ammo h osil qilib q o’yishimiz mumkin. tabindex ning qiymati 0 dan 32767 gacha bo’lgan butun sonlar bo’lishi mumkin. Bu qiymat bilan biz Web sahifa bo’ylab Tab tugmasi yordamida harakatlanganda fokusning h osil bo’lish nomerini aniqlaymiz. Agar biror elementning Tabindex qiymati 0 ga teng yoki berilmagan bo’lsa, u h olda bu element boshqa elementlar Tabindex ning qiymati aniqlangandan (musbat sonlar bilan) keyin fokuslanadi. Agar bir nechta elementlarning Tabindex larining qiymatlari bir xil bo’lsa u h olda birinchi uchragani fokuslanadi. onfosus - element fokuslanganda h osil bo’ladigan h odisa onblur - element fokusini yo’qotganda yuz beradigan h odisa onchange - elementning qiymati o’zgarganda yuz beradigan h odisa Sintaksis : <OPTGROUP>…</OPTGROUP> (Matnli element) Atributlar : id , class , style , title , lang , dir , h odisa label = matn (opsiyalar gruppasining belgisi) disabled = DISABLED (Element taqiqlangan) Sintaksis : <OPTION>…</OPTION> (Matnli element) Atributlar : id , class , style , title , lang , dir , h odisa value = CDATA (opsiya nomi) label = matn (opsiya belgisi) selected = SELECTED (opsiya tanlangan) disabled = DISABLED (element taqiqlangan) Misol: 10_3. <html> <head> <title>Menyular </title> </head> <body> <FORM action="http://maks/cgi-bin/Qunduz/php" method="post"> <P>Siz qanday brauzerdan foydalanasiz? <SELECT name="browser"> <OPTGROUP label="Netscape Navigator"> <OPTION label="4.x yoki yuqori">Netscape Navigator4.x yoki yuqori</OPTION> <OPTION label="3.x">Netscape Navigator 3.x</OPTION> <OPTION label="2.x">Netscape Navigator 2.x</OPTION> <OPTION label="1.x">Netscape Navigator 1.x</OPTION> </OPTGROUP> <OPTGROUP label="Microsoft Internet Explorer"> <OPTION label="4.x yoki yuqori">Internet Explorer4.x yoki yuqori</OPTION> <OPTION label="3.x">Internet Explorer 3.x</OPTION> <OPTION label="2.x">Internet Explorer 2.x</OPTION> <OPTION label="1.x">Internet Explorer 1.x</OPTION> </OPTGROUP> <OPTGROUP label="Opera"> <OPTION label="3.x yoki yuqori">Opera 3.x yoki yuqori</OPTION> <OPTION label="2.x">Opera 2.x</OPTION> </OPTGROUP> <OPTION selected="selected">Boshqalaridan</OPTION> </SELECT> <INPUT type="submit" value="Send"> <INPUT type="reset"> </P> </FORM> </body> </html> 5. Ko’p satrli mat n li maydon. TEXTAREA elementi. Sintaksis : <textarea>…</textarea> (Matnli element) Atributlar : id , class , style , title , lang , dir , h odisa name = CDATA (Element nomi) rows = son (Ko’rinadigan satrlar soni) cols = son (Ko’rinadigan ustunlar soni) readonly = READONLY (Faqat o’kish uchun) disabled = DISABLED (Element taqiqlangan) accesskey = simvol (Tez murojaat uchun tugma nomi) tabindex = son (Tab tugmasi bilan borish uchun tartib raqami) onfocus = ssenari ya (Element fokuslanganda yuz beradi) onblur = ssenari ya (Element fokusi yo’qolganda sodir bo’ladi) onselect = ssenari ya (Matn elementi tanlanganda) onchange = ssenari ya (Element qiymati o’zgarganda) textarea yordamida biz formalarga ko’p satrli matnlarni kirita olamiz. Forma serverga jo’natilgandan name=value ko’rinishida qiymatlar t o’ plamidan iborat bo’ladi. value bu foydalanuvchi tomonidan kiritilgan qiymat. rows va cols atributlar mos ravishda matn kiritiladigan oynaning satrlar va ustunlar sonini bildiradi. Agar kiritilgan matn oynaga sig’masa brauzer avtomatik ravishda (prokrutka) y o’ lakcha h osil qiladi. Amaliyotda kiritiladigan matnning o’lchami 32 kv yoki 64 kv dan oshmasligi kerak. Shart bo’lmagan atribut readonly maydondagi matnni o’zgartirishni taqiqlaydi. Disabled atributi esa elementni faol (aktiv) h olatini o’chiradi. Elementga tezda murojaat qilish uchun accesskey atributiga biror tugmaning unicode dagi simvolini berish kerak. tabindex yordamida esa Web sahifa bo’ylab Tab tugmasi yordamida harakatlanganda nechanchi o’rinda fokuslanish nomeri beriladi. Buning qiymati 0 dan 32767 gacha bo’lgan butun sonlar bo’lishi mumkin. Boshqariladigan elementlar guru h i. fieldset elementi formadagi elementlar guru h ini aniqlaydi. Bu element yordamida formani bir nechta bo’laklarga ajratish mumkin. Bu esa foydalanuvchiga formani to’ldirishda qulaylik yaratadi. Element ochiluvchi <fieldset> va yopiluvchi </fieldset> teglariga ega. fieldset elementining ichida joylashadigan legend tegi mavjud bu teg bilan elementlar guru h ining sarlavhasi beriladi. Misol: 10_4. <html> <head> <title>Misol 10_4</title> </head> <body> <FORM action=" http://maks/cgi-bin/Qunduz/php " method="post"> <P> <FIELDSET> <LEGEND>Shaxsiy ma’lumot</LEGEND> Familiya: <INPUT name="personal_lastname" type="text" tabindex="1"> Ism: <INPUT name="personal_firstname" type="text" tabindex="2"> Manzil: <INPUT name="personal_address" type="text" tabindex="3"> </FIELDSET> <FIELDSET> <LEGEND>Kasallik tarixi</LEGEND> <INPUT name="history_illness" type="checkbox" value="Smallpox" tabindex="20"> Ospa <INPUT name="history_illness" type="checkbox" value="Mumps" tabindex="21"> Gripp <INPUT name="history_illness" type="checkbox" value="Dizziness" tabindex="22"> Bosh aylanish <INPUT name="history_illness" type="checkbox" value="Sneezing" tabindex="23"> Yutal </FIELDSET> <FIELDSET> <LEGEND>Joriy muolaja</LEGEND> H ozir qandaydir dori qabul kilayapsizmi? <INPUT name="medication_now" type="radio" value="Yes" tabindex="35"> H a <INPUT name="medication_now" type="radio" value="No" tabindex="35">Yo’q <p> H ozirgi qabul q ilayotgan dorilar r o’ yxatini yozing:</p> <TEXTAREA name="current_medication" rows="10" cols="50" tabindex="40"> </TEXTAREA> </FIELDSET> </P> </FORM> </body> </html> Asosiy adabiyotlar 1. Matrosov S . Ch . i dr . HTML 4.0 v podlinnike. BHV-SPb, 2000. 672 s. 2. Uilton P. JAVASCRIPT. Osnovы. Simvol-plyus. 2002. 1056 s. 3. Kingli-Xyu E., Kingli-Xyu K. JAVASCRIPT 1.5: Uchebnыy kurs. Piter. 1-ye izdaniye. 2002. 4. Tomson L., Velling L. Razrabotka Web-prilojeniy na PHP i MySQL. - K.: "DiaSoft", 2001. - 672 s. Qo’ shimcha adabiyotlar 1. Speynauer S., Kuersia V. Spravochnik Web-mastera. - K: "BHV", 1997. - 368 s. 2. Brandenbau. JAVASCRIPT. Sbornik reseptov dlya professionalov. SPb. 2001. 3. Ratshiller T., Gerken T. PHP4: razrabotka Web-prilojeniy. Piter, 2001. - 384 s. 4. Yarger R., Riz Dj., King T. MySQL i mSQL. Bazы dannыx dlya nebolshix predpriyatiy i Interneta. - SPb: Simvol-Plyus, 2000 - 560 s. 5. Xilayer S., Mizik D. Programmirovaniye Active Server Pages. - M: "Russkaya redaksiya", 1999. - 296 s. 6. Xolzner S. Perl: spesialnыy spravochnik. - SPb: "Piter". 2000. - 496 s. 7. Shvars R., Kristiansen T. Izuchayem Perl. - K: "BHV", 2000. - 320 s.

Django frameworkida xavsizlik masalalari Audentifikatsiya va audentifikatsiya hodisalari. formalar

Купить