Ekalogik omillar va ularning ahamiyati - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	242.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Ekalogik omillar va ularning ahamiyati

Купить

EKALOGIK OMILLAR
VA ULARNING
AHAMIYATI


Ekologik omillar — atrof muhitning
organizmlar
faoliyatiga o ziga xos ta sir ʻ ʼ
etuvchi
ma lum sharoitlari va elementlari ʼ
majmui.
Ekologik omillar 2 katta guruh —
abiotik
omillar va biotik omillarga
bo linadi.
Ekologiyada „cheklovchi ʻ
omillar“
tushunchasi ham mavjud, ular
tarkibiga
organizmlar mavjudligi va
rivojlanishini
cheklovchi har qanday
omilni
kiritish mumkin.

Muhit — quruqlik, suv, havo va yer osti
qismlaridan
iborat.

Ekologik omillar 3 ta asosiy guruhga bo linadi: ʻ

1.
Abiotik omillar —
anorganik
tabiat
sharoitining
yoki o lik ʻ
tabiatning
yig indisi. ʻ
Bularga
harorat,
yorug lik,
namlik, suv, ʻ
tuproq,
relyef kiradi.


2. Biotik omillar: Bunga tirik tabiat
elementlari
(tirik organizmlarning bir-biriga
va
yashash muhitiga ta siri) kiradi. Biotik ʼ
omillar
fitogen va zoogen omillarga
bo linadi.
Fitogen omillar deganda yuksak ʻ
va
tuban o simliklarning organizmga ta siri ʻ ʼ
e tiborga
olinsa, zoogen omillar deganda ʼ
esa
organizmga barcha hayvonlarning
ta siri
nazarda tutiladi. ʼ


3. Antropogen omillar — bu inson
faoliyati
bilan bog liq bo lgan omillar, ʻ ʻ
ya ni
odamlarning o simlik va hayvon ʼ ʻ
turlari
yoki ular guruhlarining
tuzilishiga
ko rsatgan ta siridir. Tirik ʻ ʼ
organizmlarga
juda ko p omillar ta sir ʻ ʼ
ko rsatadi.
ʻ


Ana shu omillarning ayrim organizmlarga ko rsatgan ʻ
ta siri
natijasi esa xilma-xildir. Omilning organizm ʼ
hayoti
uchun eng qulay darajasi — optimal daraja
deyiladi.
Har qanday ekologik omillarning eng yuqori
darajasi
maksimum va eng quyi darajasi minimum
bo ladi.
Tabiiyki, har bir tirik organizm uchun u yoki ʻ
bu
ekologik omilning o z maksimumi, minimumi va ʻ
optimumi
bo ladi. Chunonchi, uy pashshasi 7° dan 0° ʻ
gacha
yashashi mumkin. Ular uchun yashashning
optimum
darajasi 36—40° ni tashkil etadi. Shuniham
ta kidlash
zarurki, ekologik omillar organizmlarga ʼ
kompleks
ta sir etgandagina ular yuqori natija beradi. ʼ


Organizmga ta'sir qiluvchi ekologik
omillarni ikki asosiy guruhga bo'lish
mumkin:

1. Yashash, tabiat, yoki biotik boshqa
tirik organizmlarning (o'simliklar,
hayvonlar, odamlar) ta'siri bilan bog'liq.

2.
Jonsiz tabiat omillari, yoki abiotik.
Bularga yorug'lik, harorat, namlik,
suvning tarkibi, havo, tuproq muhiti va
boshqalar kiradi.

Yorug'likning o'simliklarga ta'siri.

Yorug'lik yashil o'simlik hayotidagi eng muhim
omillardan biridir, chunki u shundaydir

fotosintez jarayonida energiya manbai
hisoblanadi. Shuningdek, bu o'simlik
organizmining boshqa funktsiyalariga ta'sir
qiladi - uning o'sishi, gullashi, meva berilishi,
shuningdek timot, qulupnay, tuyoqli o't va
boshqalar kabi o'simliklarda, urug'larning
o'sishi.

.E’TIBORINGGIZ
UCHUN RAXMAT

Ekalogik omillar va ularning ahamiyati

Купить

Похожие документы
“Ravshan” dostoni
“Saddi Iskandariy ”dostonining ma`rifiy va badiiy ahamiyati
“Silikon vodiysi…” matni ustida ishlash
“Shohnoma”dan “Rustam va suhrob” asari tahlili
“Soft skills”ning “Hard skills” dan farqi