EKOLOGIK MUAMMOLAR dars ishlanmasi - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	115.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

EKOLOGIK MUAMMOLAR dars ishlanmasi

Купить

1)
Metod Suhbat, hikoya, didaktik o’yinlar, munozara, aqliy hujum
Shakli Noana’naviy dars, jamoa, guruhli, yakka
Jihoz a. 5-sinf tarbiya darsligi
b. Tarqatma materiallar
d. Texnik vositalar:
videoproektor yoki electron doska
kompyuter
o’quv filmi
e. Plakatlar, sur’atlar
f. Doska, bo’r, daftar, A3 qog’oz, flomaster.
Nazorat O’quvchilarning darsda faolligi kuzatilib, hisobga olib boriladi.
Baholash O’quvchilar reytingi dars oxirida e’lon qilinadi.
SHAROF RASHIDOV NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI
TARIX FAKULTETI 405-GURUH TALABASI
XAKIMOVA PARIZODA
5-sinflar uchun tarbiya fanidan
EKOLOGIK MUAMMOLAR
2024-2025 o’quv yili
Darsning texnologik xaritasi
Mavzuga doir tayanch tushunchalar:
A. Atamalar: Ekologiya,ekosistema,sintez,gigiyena, atmosfera, troposfera

Mavzuning qisqacha mazmuni: bugungi kunda dolzarb masalalar, ona tabiatni asrash
O’QUV JARAYONINI AMALGA OSHIRISH TEXNOLOGIYASI:

1)

Kutiladigan natijalar DARSNING JARAYONI VA TEXNOLOGIYASI
Ishning nomi Bajariladigan ishlar mazmuni Metod Vaqt
I bosqich
Tashkiliy qism 1. Salomlashish
2. Davomatni aniqlash
3. Sinf xonasi tozaligi nazorati
4. Axborot tinglash
5. Guruhlarga bo’lish
6. Nutqni rivojlantirish 1. Suhbat;
2. Dars va mavzuga
motivatsiya berish ;
3. O’quvchilarning
fikrlash va nutq
qobiliyatlarini
faollashtirish uchun
yengil mashqlar. 5 daqiqa
II bosqich
O’tilgan mavzuni
so’rash va
mustahkamlash А. O’quvchilar tomonidan bajarilgan
topshiriqlarni tahlil qilish, fikr-
mulohazalar bildirish va bilimlarni
mustahkamlash Noan’naviy
1. O’tilgan mavzu
bo’yicha test savollari
2. Xarita bilan ishlash 10 daqiqa
III bosqich
Yangi mavzu
tushuntirish 1. Yangi mavzu bayoni yoki
tushunchalarni batafsil tanishtirish va
tushuntirish.
2. Yangi mavzu ustida ishlash Taqdimot
Didaktik o’yinlar
Kichik ma’ruza 1 3 daqiqa
IV bosqich
Yangi bilimlarni
mustahkamlash Talabalarga yangi materialni
tushunishlarini tekshirishga qaratilgan
mashqlar. A. Kichik
guruhlarda
ishlash ;
B. yakka
C. Metodlar :
1. Aqliy hujum
2.Ma’lumot,
3.Klaster,
4.Nilufar gul metodi
5. test,
6. jadval
7.Xulosalar 12 daqiqa
V bosqich.
Darsning qisqacha
mazmuni Darsning asosiy fikrlari va erishilgan
natijalari haqida qisqacha ma’lumot. 2 daqiqa
VI bosqich.
Baholash, darsni
yakunlash 1. O’quvchilarning darsda ishtirokiga
qarab reyting belgilanadi.
2. Rag’batlantirish Baholash 2 daqiqa
VII bosqich;
Uy vazifasini e’lon
qilish va tushuntirish Navbatdagi uy vazifasini bajarish
bo‘yicha ko‘rsatmalar va uning keyingi
o‘rganish uchun ahamiyati. Tushuntirish 1 daqiqa

1)
O’qituvchi Mavzu qisqa vaqt ichida barcha o’quvchilar tomonidan o’zlashtirilishiga
erishdi,o’quvchi faolligini oshiradi, o’quvchilarda fanga nisbatan qiziqish
uyg’otadi, qisqa vaqt ichida barcha o’quvchilar baholanadi.
O’quvchi O’zbekistonliklarning front ortidagi jasorati va qahramonliklari haqida
bilimlarga ega bo’ladilar.
Kelgusi rejalar:
O’qituvchi Zamonaviy pedagogik texnologiyalarni o’zlashtirish va darsda tadbiq etish,
takomillashtirish, o’z ustida ishlash, pedagogik mahoratni oshirish.
O’quvchi Mustaqil fikrlashni o’rganadi, o’rganilgan materiallar asosida qo’shimcha
materiallar izlaydi, ularni o’rganadi, do’stona muhitda, hamkorlikda ishlash
ko’nikmasi shakllanadi.
DARSNING BORISHI:
Darsning oltin qoidasi:
1. Tartib – intizom
2. Adolat – ahillik
3. Raqobat – rostgo’ylik
4. Bir – birini eshitish
5. Vaqtdan unumli foydalanish
Darsning shiori: Ona tabiatni asrash – bizning burchimiz
Darsdan kutiladigan natija:
Darsda shakllanadigan ko’nikmalar:
- tarbiyaviy voqealarning sabablari va oqibatlarini tahlil qilish; - Yangilik
- Hamkorlik
- Ijodkorli
- Erkin fikrlash
- Bunyodkorlik
- Yaratuvchanlik

1)
- tarbiyaviy voqealarning sodir bo’lish sabablari va oqibatlari haqida darslik matni yoki
o’qituvchining hikoyasiga asoslangan holda kengaytirilgan reja tuzish;
- qadimgi va hozirgi hududlar nomlarini farqlay olish;
- tarbiyaviy voqealar yuzasidan mustaqil mulohaza yurita olish, bayon qila olish
Darsda shakllanadigan malakalar:
- tarbiyaviy voqea va hodisalarni umumlashtirish, ularni hozirgi kun bilan bog’lay olish
Fanlararo bog’lanish:
adabiyot, tarix, milliy g’oya,tarbiya,.
“BIR SOATLIK DARS QIRQ KUNLIK IBODATGA TENG (Hadisdan)
Darsning maqsadlari:
Ta’limiy maqsad: Ekologik muammolar-sayyora muammolari-insoniyat muammolari –bizning
muammolar.
Tarbiyaviy maqsad: O’quvchilarga vatanga muhabbat, erk va ozodlik, vatan xoinlariga
nisbatan nafrat, milliy ozodlik g’oyalarini singdirish, vatan ozodligi yo’lida jon fido qilgan
tarixiy shaxslar xotirasiga hurmat ruhida tarbiyalash.
Rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarda tarixiy jarayonlarga munosabat bildira olish
malakasini shakllahtirish, tarixiy sanalarni yodda saqlab qolish, erkin fikr ayta olish qobiliyatini
shakllantirish.

DARSNING BORISHI:
Tashkiliy qism:
1.Salomlashish.
2. Navbatchini aniqlab, davomatni sinf jurnaliga qayd etish
3. Sanani e’lon qilish
4. Hafta yangiliklari
5. Ijodiy daqiqa (bunda o’quvchilarga uyga vazifa sifatida berilgan qo’shimcha topshiriqlar
tahlil qilinadi)
6. O’quvchilarning fikrlash va nutq qobiliyatlarini faollashtirish uchun yengil mashqlar.
O’TILGAN MAVZUNINING NAZORATI:
YANGI MAVZU QUYIDAGI METODLAR ORQALI TUSHUNTIRILADI:
1. Mavzuga oid ma’lumotlar o’quvchilarga ma’ruza orqali yetkaziladi

1)
2. Savol javob metodi qo’llanilib ,o’quvchilarni mavzuni o’zlashtirish darajasini aniqlashga
yordam beradi.
3. Nilufar gul metodi
4. Xulosalar defringgi (o’quvchilar mavzuga nisbatan xulosalarini aytib fikr bildirishadi)
YANGI MAVZUNING BAYONI
Biz odamlarning hayotini osonlashtiruvchi qiziqarli va foydali texnologiyalar hamda texno lo gik
taraq qiyot dun yosida yashayapmiz. Inson o‘z hayotini elektr, tele vizor, telefon yoki internetsiz
tasavvur qila olmaydi. Atrofga nazar tashlasangiz uyda, maktabda sizni o‘rab turgan turli xil
gadjetlarni ko‘rasiz. Biroq ushbu yutuqlarning salbiy tomoni ham mavjud – bunday taraqqiyot
natijalari butun dunyoda ekologik muhitga be vosita ta’sir ko‘rsatadi.Bular ning barchasi
sayyoramizga juda zararli ta’sir ko‘rsatadi.
Jahonda eko logik muam molar paydo bo‘ladi, toza atrof-muhitni saqlab qolish bilan bog‘liq
qiyinchiliklarni yuzaga keltiradi. Inson faoliyati, shuningdek, siz bi lan bizning tabiatga qarshi
har qanday faoliyatimiz o‘rmon lar, de n gizlar, hayvonlar, butun sayyoramiz ning asta-sekin
nobud bo‘lishiga olib keladi.
1.Muammo. Dunyoda har soniyada futbol maydoniga teng bo‘lgan o‘rmon kesi ladi. Yashil
o‘rmonlar sayyoramizning nafas Oluvchi organi hisoblanadi.Olimlarning fikri ga ko‘ra, quyoshli
kunda bir gektar o‘rmon 120–280 kg karbonat an gid ridni havodan yutadi va 180–200 kg
kislorodni chiqaradi.
2-muammo . Tinch okeandagi chiqindi dog‘i may don bo‘yicha Fransiya hududidan
uch karra
oshdi. Neftni suv bo‘ylab tashishda odam larningmas’uliyatsizligi yoki be parvoligi
tufayli
neft suvga tushadi va suv yuzasiga katta dog‘ bo‘lib quyi ladi, suvni zaharlaydi,
dengiz hamda okeanlar ning hayvonot va o‘simlik dunyosini nobud qiladi.
3-muammo. Hozirgi kunda yer yuzida ikki milliard odamga to za ichimlik suvi
yetishmaydi. 2030-yilga kelib 700 million kishi toza suv yetishmasligi tufayli o‘z
yurtla rini tashlab,
o’z yurtlariga ketishlari mumkin,ushbu tabiiy resurslardan
oqilona foydalanmaslik sababli yuzaga keladi.
Global ekologik muammolarni faqat hamma birlashib hal etishi mumkin. Shuning
uchun atrof-muhitni muhofaza qilish, inson salomatligini saqlash g‘oyalarini
qo‘llab-quvvat lov chilar
O‘zbekiston eko logik partiyasi kabi partiyalar va harakatlarga birlashadilar.
Xalqaro Greenpeace hamda Bu tun jahon yovvoyi tabiat jamg‘armasi (WWF) –
World Wildlife Fund kabi dunyoga mashhur tashkilotlar ham ekologik
muammolarni bartaraf etish uchun tuzilgan. Atrof-muhitni
muhofaza qilish bo‘yicha barcha tashkilotlarning birgalikdagi vazifasi tabiatni
sog‘lom
asrab qolishdir.
Ko‘pgina odamlar ekologik muammolarning ularga bevosita alo- qasi yo‘q deb
o‘ylashadi. Ammo ba’zi insonlar hayvonlarni ov qilib, ularning yo‘q bo‘lib ketishiga
sababchi bo‘lishadi.

1)
Atrof-muhitni saqlab qolish uchun yordam berayotgan insonlar ham yo‘q emas,
ular qog‘ozni qayta ishlash punktiga topshirish orqali daraxtlarni kesilishidan
saqlab qolishadi. Yoki, aksincha, suv havzalariga tashlangan plastik paket suvga
tushadi, uni oziqa deb bilgan baliq yutib yuboradi va nobud bo‘ladi. Siz ham
ekologik muammolarni hal qilishda juda katta yordam bera olasiz. Bugundan
boshlab ishni besh xil: qog‘oz, metall, plastmassa, shisha va oziq-ovqat
chiqindilarini maxsus konteyner idishlarga to‘plashdan boshlang. Ajratib olingan
chiqindilar ikkilamchi qayta ishlash uchun turli xil qabul qilish punktlariga
yetkaziladi. Chiqindi qog‘ozlarni qayta ishlash katta maydonlardagi daraxtlarning
kesilishini oldini oladi.
YANGI MAVZUNI MUSTAHKAMLASH
1)savol javob metodi:
Metod mavzuning o’kuvchilar tomonidan uzlashtirilish darajasini aniklashga yordam beradi. Uni
kullashning samaradorligi savol- javoblarning anik, kiska va tushunarli tarzda ifoda etilishi,
aynan mavzuga doir bulishiga bog’lik.
Ta’lim jarayonida metodni kullash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
1.Atrof-muhit ifloslanishining qanday sabablari mavjud?
2.Insoniyat tabiatga nisbatan qanday munosabatda?
3.Ekologik muammolarni hal qilishda siz qanday yordam berishingiz mumkin?
2) “Nilufar guli” metodi
Metodning tavsifi. “Nilufar guli” metodi o’zida nilufar guli ko’rinishini ifodalaydi.
Uning asosiy qismini to’qqizta katta to’rtburchak tashkil etadi. O’quvchilar metod chizmasini
tuzish qoidalari bilan tanishtirib o’tiladi. O’quvchilar soniga qarab sinfdagi o’quvchilar 5 – 6
kishidan iborat jamoalarga bo’linib oq qog’ozga o’zlarining chizmasini tuzadilar. To’rt burchak
markazida avval asosiy so’z (masalan, odam anatomiyasidagi qon yoki to’qimalar tushunchani
oldik deylik) yozib olinadi. Uning atrofidagi 8 ta to’rtburchak esa aynan markazdagi tushunchaga
mos keladigan so’z yoki gaplar bilan to’ldiriladi. Markaziy to’rt burchakning atrofida joylashgan
sakkizta to’rtburchakka yozilgan ma’lumotlarni atrofda joylashgan sakkizta to’rt burchaklarning
markaziga yozadilar, ya’ni gulning barglariga olib chiqadilar(2 – rasm). Buning natijasida
ma’lumotlarning har biri yangi “nilufar gul”ini hosil qiladi. Ularning har biri ham o’z navbatida O’qituvchi tayyorlagan savollarni o’quvchilar e’tiboriga
havola etadi.
O’quvchilar berilgan savollarga javob qaytarish orqali
mavzuni o’zlashtirganlik darajasini namoyish etadi.
O’qituvchi o’quvchilarning savol-javobdagi ishtiroklarini
tahlil qilib, baholaydi.

1)
ma’lumotlar bilan to’ldiriladi. Ma’lumotlar to’laqonli yozib bo’lingandan so’ng o’qituvchi
boshchiligida har bir guruhning tuzgan “nilufar gul”i tahlil qilinadi vas hu asosda o’quvchilar
baholanadi.
Afzalliklari:
“Nilufar guli” metodidan foydalanish o’quvchini tizimli fikrlash, tahlil qilish ko’nikmalarini
rivojlantiradi va faollashtiradi. Xulosa o’rnida shuni aytish mumkunki , har bir dars jarayonini
to’g’ri tashkil eta olish o’qituvchi uchun juda muhimdir. Va albatta o’quvchilarning bilimlarini
mustahkamlash ularda yangidan- yangi ko’nikmalarni hosil qilishda ta’lim metodlaridan
foydalanish samarali bo’ladi va bu bilan yuqori natijalarga erishish mumkin. Hamda ,
o’quvchilarda fanga nisbatan qiziqishning ortishiga ham sababdir.
3) Xulosalar defringi qo’llaniladi O’quvchilar mavzu bo’yicha fikr xulosalarini
bildirishadi
DARS YAKUNLARINI CHIQARISH :
Faol qatnashgan guruh va o’quvchilar baholanadi va rag’batlantiriladi.
UYGA VAZIFA.
- Yangi mavzuni o’qib kelish;
- Yangi mavzu yuzasidan o’quv materiallarni tayyorlash, savollarga javob
topish;
- Mavzuga doir atama va tushunchalardan krossvord tuzish;
- Qo’shimcha adabiyotlardan tayyorlanib, kichik ma’ruza tayyorlash.

EKOLOGIK MUAMMOLAR dars ishlanmasi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish