Endemik buqoq va gipotirioz patogenezi v davolash usullari - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	811.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Endemik buqoq va gipotirioz patogenezi v davolash usullari

Купить

Endemik buqoq va gipotirioz patogenezi v davolash usullari

1. Endemik buqoq va Gipotiriozmning Patogenezi 2. Endemik buqoqning Klinik Ko'rinishlari 3. Endemik buqoq va Gipotiriozni Davolash Usullari Reja:

Endemik buqoqning kelib chiqadigan zotil va gipotiriozning oldini olish Endemik g udradan kelib chiqadigan zotil va ʻ gipotiroidizmning oldini olishda aholi orasida yod yetarliligini ta minlash uchun yodlangan tuz iste molini ʼ ʼ 90% ga oshirish muhim, bu esa kasallik xavfini sezilarli darajada kamaytiradi. Bolalar va o smirlar o rtasida yod yetarliligini nazorat ʻ ʻ qilish va yod profilaktikasi dasturlarini amalga oshirish orqali, 15 yoshgacha bo lgan bolalarda zotil va ʻ gipotiroidizm bilan bog liq muammolar sonini 85% gacha ʻ kamaytirish mumkin.

Profilaktika choralari Ёдланган туз истеъмолини кўпайтириш орқали 10 млн. дан ортиқ аҳолини қамраб оладиган миқёсдаги профилактика дастурлари самарали бўлиши мумкин, бу эса эндемик зўриқишнинг олдини олишга ёрдам беради. Эндемик зўриқиш хавфи юқори бўлган ҳудудларда ҳомиладор аёллар ва 5 ёшгача бўлган болаларга йод препаратларини мажбурий тарзда қабул қилишни таъминлаш орқали 80% гача касалликни олдини олиш мумкин.

Gipotiriozning klinik ko rinishlariʻ Ayollarning 20-30%ida gipotiroidizm menstruatsiya tsiklining buzilishiga, masalan, oligomenoreya yoki amenoreyaga olib keladi, bu esa bepushtlikka olib kelishi mumkin. Gipotiroidizmning klinik ko'rinishlariga bradikardiya (minutiga 60 urishdan kam), qabziyat va teri quruqligi kiradi, bu metabolizmning sekinlashuvi bilan bog'liq.

Endemik buqoqning rivojlanish mexanizmlari Genetik moyillik, 10 dan ortiq genlarning ishtiroki bilan, endemiy guatr rivojlanish ehtimolini oshiradi, ayniqsa, yod etishmovchiligi sharoitida. Qalqonsimon bez hujayralarining peroksidaz fermentining faolligi pasayishi, yodni organifikatsiya qilish jarayonining buzilishi va shu sababli tiroksin sintezi kamayishi endemiy guatr patogenezi uchun muhim hisoblanadi.

Diagnostika usullari Qalqonsimon bezning ultratovush tekshiruvi tug ma ʻ gipotiroidizm va endemik g adirsimonlikni aniqlashda ʻ bezning o lchamlari va tuzilishidagi o zgarishlarni, ʻ ʻ masalan, kattalashish yoki tugunlarni aniqlashga yordam beradi. TSH, T3 va T4 gormonlarining qon tahlili gipotiroidizmni tashxislashda muhim ahamiyatga ega bo lib, ularning ʻ qiymatlarining pasayishi yoki oshishi kasallikning og irlik ʻ darajasini aniqlash imkonini beradi. Masalan, TSH darajasining 5 mIU/L dan yuqori bo lishi gipotiroidizmni ʻ ko rsatishi mumkin. ʻ

Buqoqning anatomiyasi va fiziologiyasi Qalqonsimon bez gormonlari metabolizmni, o sish va ʻ rivojlanishni, shuningdek, yurak-qon tomir tizimi va asab tizimining faoliyatini tartibga soladi. Ularning yetishmasligi gipotiroidizmga olib keladi. Qalqonsimon bez 20-25 gramm og irlikda bo lib, ikkita ʻ ʻ loblardan va ularni birlashtiruvchi istmusdan iborat. Uning asosiy vazifasi tiroksin (T4) va triyodtironin (T3) gormonlarini sintez qilishdir.

Endemik buqoqdan kelib chiqadigan zotil va gipotiriozning patogenezi Gipotiroidizmning patogenezi qalqonsimon bezning avtopotoimmun jarayonlari (xususan, Hashimoto tiroiditi), yod tanqisligi va boshqa sabablar bilan bog'liq bo'lib, TSH darajasining 5 mIU/L dan yuqori bo'lishiga olib keladi. Endemik guatr bilan bog'liq gipotiroidizmda, qalqonsimon bezning funksiyasi buzilganligi sababli, organizmda metabolik jarayonlarning sekinlashishi kuzatiladi, bu esa 10-15% ga bazal metabolizmning pasayishiga olib kelishi mumkin.

Yod tanqisligi va uning oqibatlari Yod yetishmovchiligi ayollarda erkaklarga qaraganda 2-3 baravar ko p uchraydi va homiladorlik davrida jiddiy ʻ asoratlarga, jumladan, tug ma gipotireozga olib kelishi ʻ mumkin. Gipotireozning yod tanqisligidan kelib chiqqan shaklida TSH darajasi 10 mIU/L dan yuqori bo lishi mumkin va bu ʻ holatni aniqlash uchun qon tahlillari va qalqonsimon bezning ultratovush tekshiruvi o tkaziladi. ʻ

TSh va FT4 gormonlarining roli TSH gormoni, tiroksin (T4) ishlab chiqarilishini boshqaruvchi asosiy gormon bo lib, uning yuqori darajasi ʻ gipotiroidizmda, past darajasi esa gipertiroidizmda kuzatiladi. Qonda TSH darajasi 0,4 dan 4,0 mIU/L gacha bo'lishi normal hisoblanadi. TSH va FT4 o'rtasidagi munosabatlar murakkab bo'lib, manfiy teskari aloqa mexanizmi orqali tartibga solinadi. Ya'ni, FT4 ning yuqori darajasi TSH ning kamayishiga, FT4 ning past darajasi esa TSH ning ortishiga olib keladi.

Davolashning asosiy tamoyillari Gipotiroidizmni davolashda T4 gormonini almashtirish terapiyasi asosiy rol o'ynaydi, bu bemorning yoshi va holatiga qarab dozasi 100-200 mkg dan boshlanadi. Davolashning asosiy tamoyili yod yetishmovchiligiga qarshi kurashishdan iborat bo'lib, bu kunlik 150-200 mkg yodni o'z ichiga olgan yod preparatlarini qabul qilish orqali amalga oshiriladi.

Jarrohlik davolash usullari Jarrohlik yo'li bilan qalqonsimon bezning 50% dan ortig'ini olib tashlash, gipertrofiyani kamaytirish va tireotoksozni oldini olishda qo'llaniladi, ammo gipotiroidizm xavfini oshiradi. Nodullarni yoki o'smalarning 2 sm dan katta bo'lgan holatlarida jarrohlik amaliyoti (tireoidektomiya yoki lobektomiya) tavsiya etiladi, bu esa patologik o'zgarishlarni bartaraf etishga imkon beradi.

Gormon terapiyasi Gormon terapiyasi, ya'ni tiroksin (T4) va triyodtironin (T3) preparatlari bilan davolash, qalqonsimon bezning yetarli bo'lmagan faoliyatini to'ldiradi va TSH darajasini 0,5-2,0 mIU/L oralig'ida ushlab turadi. Davolashning samaradorligi qon zardobida TSH va erkin T4 darajalarini muntazam monitoring qilish orqali baholanadi, odatda 6-8 haftadan keyin va keyinchalik har 6-12 oyda takrorlanadi.

Yod preparatlarini qo llashʻ Yod preparatlari, masalan, kaliy yodidi, gipotireozning engil shakllarini davolashda qo'llaniladi, ammo kasallikning og'ir shakllarida tiroksin bilan birgalikda buyuriladi. Yod preparatlarining profilaktik dozalari, 150 mkg dan 200 mkg gacha, xalq orasida yod yetarli emasligi kuzatilgan hududlarda aholi orasida keng qo'llanilishi gipotireoz va endemiy goiterning oldini olishda muhim ahamiyatga ega.

E'tiboringiz uchun rahmat

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar