Endokrin tizimi.Markaziy a’zolar - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Endokrin tizimi.Markaziy a’zolar

Купить

Mav zu: Endok rin t izimi.Mark aziy
a’zolar

Олдинги булалиги
Кринотроп
гормони
Гонадотроп
Фоликулни
стимулловчи
лютеинловчи
Лютеотроп ёки
пролактин Тиреотроп Адренокортикотроп Соматотроп
гормони
Усиш гармони

УРГАНИЛАДИГАН САВОЛЛАР:
Ендок ри н си стем ани нг у м у м и й
таьсни ф и и
Ги поф и з тарак к и ёти
Ги поф и зни нг ту зи ли ш и
Ги поталам о - ги поф и зар боглани ш

Ўзининг сек ретор м аҳ сулотини қ онга аж ратадиган безларга
эндок рин безлар деб аталади. Бу м аҳ сулотлар ёк и горм онлар
ту рли аъзолардаги м аълу м ҳ у ж айраларга танлаб таъсир
ў тк азади, бу ҳ у ж айралар горм онлар у чу н м ахсус рецепторларга
эга. Масалан, адреналин ту рли аъзолардаги си ллиқ м у ш ак
тў қ им асига ту рли ча таъси р ў тк азади . У тери қ он-том и рларини
қ исқ артирса, бронх том ирларини к енгайтиради. Шу нга ў х ш аш
ту рли эф ф ек тларнинг бўлиш и ик к и х и л рецепторларнинг борлиги
билан ту ш у нтирилади: альф а ва бетта, улар адренали ннинг
таъсирини қ арам а-қ арш и қ абул қ илади . К ў плаб горм онлар
ниш он ҳ у ж айраларга билвосита таъси р к ў рсатади, яъни ш у
ҳ у ж айралардаги АТФ дан ҳ осил бўлган цик лик АМФ орқ али. У
горм онга ж авобан реак цияни стим уллайди. Горм онларнинг
ортиқ ча ёк и етарли бўлм аган сек рецияси ҳ ар бир горм он у ч у н хос
бўлган сим птом атик ани чақ иради: ўсиш нинг орқ ада қ оли ш и,
ж и нсий балоғатнинг к ечик иш и ёк и ак синча инф антилизим ,
м оддалар алм аш и ну ви ни нг бу зилиш и, ди абет. Бу нақ а
ҳ олатларда даволаш ети ш м аган горм онларни эк зоген к иритиш га
асосланади, ҳ ам да у нинг синтезини сти м уллаш ёк и ингибирлаш
ёрдам ида ам алга ош ирилади. Горм онларнинг сек рецияси
теск ари м анф ий боғ лиқ ли к принципига асосланиб бош қ арилади,
яъни қ ондаги горм онларни нг м иқ дорининг ош и ш и ёк и
к ам айиш и , бевосита ёк и билвосита ги поф из горм онлари орқ али
у ш бу горм онлар си нтезининг пасайиш и ёк и стим улланиш и га
йў налтирилган м еханизм ларни иш га ту ш иради.

К им ёвий тарк ибига к ў ра горм онлар
ф арқ ланади : оқ си л табиатли (полипептид ли),
у нчалик к ў п бўлм аган липид лар,
гли к опротеинлар, стероид лар, ам инлар,
йодтиротенлар. Горм онларнинг к ў п қ исм ини
полипептид лар ва стероид лар таш к ил
қ илади.
Эндок рин систем ага м арк азий бош қ ару вчи
безлар: (гипоф из, эпиф из, ги поталам ус) ва
периф ерик безлар (қ алқ онсим он, қ алқ он
олди ва бу йрак усти безлари), бу ндан
таш қ ари қ исм ан эндок рин фу нк цияни
баж ару вчи аъзолар (тим ус, м еда ости бези) ва
диф фу з эндок рин систем ага тааллу қ ли ичк и
аъзоларда ж ойлаш ган як к а эндок рин
ҳ у ж айралари к иради.

ЕНДОКРИН СИСТЕМАСИ

Ги поф и з
Бу 1,5 х 1,0 см ҳ аж м да, ту рк эгарчасида ж ойлаш иб қ аттиқ
м ия пардаси билан ў ралган ва таш қ и м у ҳ ит таъсирларидан
м устаҳ к ам ҳ и м ояланган.Ги поф и з ту рли м анбалардан пай до бўлган
ик к ита қ исм дан иборат: эндок рин қ и см га тааллу қ ли аденогипоф из
ва орали қ м ия ўсиғ и ҳ исобланган нейрогипоф из. Аденогипоф из
олдинги , оралиқ ва ту б е рал қ исм ларга бўлинади. Тарақ қ иёти.
Аденоги поф изнинг к у ртаги бирлам чи оғ из бў ш лиғ и том идан
эпителийнинг боти б к ири ш и натиж асида пай до бўлади, яъни к елиб
чиқ иш и бў йича эк тодерм анинг ҳ осиласи ҳ исобланади. Орқ а бўлак -
нейрогипоф из эса оралиқ м и я воронк аси ту бидан, нейроглиядан
ҳ осил бўлади. Эбриогенез ик к инчи ойлари ох ирида эпи телий ч ў нтак
оғ из бў ш лиғ идан аж ралади, ҳ ам м а том онидан м ези нхем а билан
ў ралади , ф ақ ат м и янинг пастк и том онидан ў ралм айди. Чў нтак нинг
олдинги қ исм идаги ҳ у ж айралардан олдинги бўлак ҳ осил бўлса,
тепага к ў тарилган ўсим тадан – pars t uberalis – оралиқ қ исм ҳ осил
бўлади. Эпителиал ва нейрал к у ртак лар ўсади, оралиқ м и я
воронк асининг прок сим ал қ и см и гипоф из оёқ часи ни ҳ осил қ и лади .

Гипофиз
Олдинги
булаги Урта
булаги Орка
булаги

1 – оғиз бўшлиғи
2 – мия қоринчаси
3 – Ратке чўнтаги
4 – оралиқ мия дивертикул и
5 – тил ,
6 – оғиз бўшлиғи эпителий си ,
7 – мезенхима,
8 – қон томир ,
9 – гипофиз нин олдинги
бўлаги ,
10 – оралиқ бўлаги ,
11 – орқа бўлаги ,
12 – туберал қисми ,
13 – эпендима,
14 – қаттиқ мия пардаси ,
15 – юмшоқ мия пардаси .
17 – гипофиз оёқчасиГИПОФИЗ ТАРАҚҚИЁТИ

ГИПОФИЗ НИНГ ОРҚА БЎЛАГИ
1- питуицитлар, 11синусоид к апи ллярлар, 12-Герринг
таначалари

Endokrin tizimi.Markaziy a’zolar

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish