Этиопатогенез - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	60.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	28 Февраль 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Этиопатогенез

Купить

Этиопатогенез Режа : • 1 .Этиология нима? Механикавий омилларнинг касаллантирувчи таъсирлари. • 2 .Травматик шок. Касалликни келтириб чиқарувчи физикавий омиллар. • 3 .Патогенез нима? • 4.Ҳайвон конституциясининг патогенездаги ўрни соғайиш – саногенез.

Этиология – организмда касалликларнинг келиб чикишини, умумий конуниятларини, сабабларини, шарт–шароитлар йигиндисини ўргатади. Этиология юнонча aitia-сабаб, logos- таълимот деган тушунчани билдиради. Бу ҳақда буюк олим И.П.Павлов шундай деб ёзган: «Сабабни билиш, албатта медицинада муҳим ишдир». Врач касаллик сабабини билмагунча патологик жараённинг йўналишига ва кечишига онгли ва самарали равишда таъсир эта олмайди. Қадимги хинд ва хитой табиблари бу ҳақида тўғри фикр баён қилишган: «Сабаб оқибат билан узвий боғланган» Улар сабабни иккига бўладилар: қўзғатувчи ва яратувчи сабаблар. Гален касалликни кечишида организмнинг ички ҳолати асосий роль ўйнашини қайд этади. Бу қадимги медицинада этиологияда кўтарилган чўққи эди. Касаллик сабаблари ҳақидаги таълимотни юртдошимиз Абу Али ибн Сино б

Кейинги кондиционализм окимидагилар-касалликни микроорганизмлар эмас, шароитлар йигиндисини узгариши деб тушунтирганлар. Конституционализм тарафдорлари касалланиш организмнинг генотип тузилишидан, конституциядаги етишмовчилик натижасида келиб чикади деб тушунтирганлар. Нервизм таълимотига кура организм ташки мухит билан чамбарчас боглик, бу нерв системаси туфайлидир дейди. Касаллик чақирувчи сабаблар 2-та катта гурухга булиб урганилади: ташки ёки экзоген ва ички ёки эндоген сабабларга. Организмнинг ўзида мавжуд бўлган ёки пайдо бўлаетган туғма ва орттирилган патоген омилларга касалликнинг ички сабабларидир. Касалликни ички сабабларига организмга турли йуллар билан кирган захарли моддалар, чанглар тукима ва органларга сингиб организмда турли етишмовчиликлар ва кон айланишининг бузилишига с

Травматик жароҳатланишнинг куйидаги турлари фаркланади: 1.Тери коплама системасининг бутунлиги бузилмаган-ёпик жарохатланиш (тукимани кисилиши (усма, юган), чўзилиши,узилиши). 2.Тери коплама системасини жарохатловчи (тери копламасини бузилиши, йиртилиши, ўйилган яралар). Механик жароҳат жойида авж олган яллиғланиш жараёни кучли кечса, у ерда узоқ вақтгача тузалмайдиган яра ҳосил бўлиши мумкин. Жароҳатланган жойда маҳаллий қон айланиш, томирлар деворининг ўтказувчанлиги, моддалар алмашинуви бузилиши натижасида тўқима оралиғида у ерда патологик жараён ривожланади. Бу эса травматик шиш, қон айланиш ўзгаришига олиб келади, у атрофияга учрай бошлайди, шу куч узоқ вақт қитиқловчи таъсир кўрсатса, дағал бириктирувчи тўқима ўсиб кетиб ҳайвонларда ўсма ҳосил бўлишига сабаб бўлиши мумкин. Травматик

Контузия деб , тананинг яхлит сатҳи шикастланганда ёки унинг кенг юзаси жароҳатланганда ички органларда оғир жароҳатлар, бузилишлар содир бўлишига айтилади. Айниқса, мияда жароҳатлар пайдо бўлса, контузия жуда оғир кечади. Контузия ва мия чайқалишининг оқибати бир неча ой, ҳатто бир неча йилдан сўнг ҳам юзага чиқиши ёки қайталаниши мумкин. Касалликни келтириб чиқарувчи физикавий омилларга шунингдек ҳарорат, атмосфера босими, турли нурлар, тўлқинлар ва электр токи киради. Юқори ҳароратнинг организмга и ссиқлик жуда юқори бўлганда, унинг қисқа вақтли таъсиридан куйиш унчалик юқори бўлмаган ҳароратнинг организмга узоқ вақт ялпи таъсиридан эса, иссиқ уриши содир бўлади. Юқори ҳарорат таъсирида организм куйган қисмининг ўзгариш характерига қараб куйишнинг тўрт даражаси фарқланади: - биринчи да

Паст ҳарорат организмга маҳаллий ва умумий равишда таъсир қилади. Маҳаллий таъсир биринчидан, қон айланишининг жойларда қийинлашуви-қон томирининг торайиши тарзида намоён бўлади. Бунда орган ва тўқималарга қоннинг оқиб келиши ҳам, кетиши ҳам қийинлашади. Совуқ уриш натижасида рўй берадиган патологик ўзгаришлар 3 хил бўлади: 1. Енгил совуқ уриш – тўқималарда кўзга кўринарли морфологик ўзгаришлар қайд қилинмайди органлар фаолияти сусаяди. 2. Ўртача совуқ уриш – тўқималарда енгил, кучсиз, морфологик ўзгаришлар содир бўлади. 3. Кучли совуқ уриш – тўқималарда чуқур некробиотик жараёнлар содир бўлади. Шамоллаш янги туғилган, ёш ёки қизиб турган ҳайвонларнинг тўсатдан қаттиқ совқотиши шамоллашга сабаб бўлади. Шамоллаш паст ҳароратнинг муайян органга бевосита таъсири бўлмай балки рефлектор таъсир

Ионлаштирувчи нурлар таъсирида нур касаллиги келиб чиқади. Нур касаллиги 4 даврга бўлинади: • 1. Дастлабки реакцияларнинг намоён бўлиши даври. • 2. Яширин давр. • 3. Касалликнинг тўла белги бериш даври. • 4. Тузалиш даври. Сурункали нур касаллиги секин ва мавҳум бошланади ва унда ҳам 4 даврни фарқлаш мумкин. 1. Дастлабни реакциялар даврида периферик қонда лейкоцит ва тромбоцитларнинг миқдори 2 баробар камайиб кетади; 2. Холсизланиш даврида ҳайвоннинг умумий ҳолати янада оғирлашиб, қондаги ўзгаришлар чуқурлашади; 3. Компенсация даврида қон таркиби вақтинча тикланади; • 4. Терминал олди даври. Товуш тўлқинларнинг организмга шовқинлар сифатида кучли таъсир қилиши зарарлидир. Электр токи таъсирида рўй берган жароҳатга электротравма дейилади. 500 вольтгача кучланишга эга бўлган ўзгарувчан ток,

Ичакларда бактериал жараёнларнинг ўзгаришига, сўрилишни бузилишидан ҳосил бўлаётган заҳарли маҳсулотларнинг кўплаб организмга ўтишига резорбцион заҳарланиш дейилади. Кўпчилик касалликларда организмда моддалар алмашинуви кескин бузилиб, заҳарли маҳсулотлар тўпланиб қолиши метаболитик заҳарланиш дейилади. Паразит ҳайвонлар – бир хужайрали сода ҳайвонлар чувалчанглар, ҳашарот келтириб чиқарадиган касалликларга и нвазион касалликлар дейилади. Ҳайвонларда тубан замбуруғ туфайли пайдо бўладиган касалликлар ҳам учраб тўради. Буларга қўтир касаллиги, темиратки, актиномикоз, ботриомикоз ва бошқалар киради. Патогенез деб, касалликнинг келиб чикиши, ривожланиш механизми, таркалиш йулларини, оким ва окибатларини ўргатадиган таълимотга айтилади. Патогенезни ўрганиш этиологияга қараганда мураккаброқдир

Этиопатогенезнинг ҳарактери патоген таъсирот қайси органга берилаётганлигига ҳам боғлиқ. Бу – таъсирот берилган органнинг организмдаги аҳамияти, унинг шу таъсиротга қанчалик чидамлигига ҳамда шу органда рецепторларнинг кўп ёки камлигига боғлиқ. Органда рўй берадиган патогенетик ўзгаришларнинг ҳарактерига тўқималарнинг ўзида ишланиб чиқадиган биологик фаол моддалар – тўқима гормонлари кинин (брадикаин, коллидин, гистамин, серотонин ва ҳ. к ) ҳам маълум даражада таъсир қилади. Ҳар бир касалликда организмнинг маълум бир жойида авж оладиган маҳаллий ва унинг бошдан – оёғига тарқаладиган умумий жараёнлар мавжуд. Нерв тизими, қон ва лимфа айланиш тизимлари орқали маҳаллий жараён бутун организмга таъсир кўрсатади ва организм ҳам шу тизимлар орқали махаллий жараённинг ўтишига таъсир қилади. Қон қ

• Адаптацион синдром ҳамиша деярли қуйидаги ўзгариш рўй беради: • 1. Буйрак усти безлари пўстлоқ қисмнинг гипертрофияси. • 2. Лимфоид туқима инволюцияси. • 3. Ошқозон ва ўн икки бармоқ ичак щиллиқ пардаларга қон қуйилиши. • Адаптацион синдром уч босқич билан авж олиб боради: • 1. Дастлабки босқич ёки ҳавотирлик реакцияси. 2.Резистентлик босқичи организм стресс ҳолатини келтириб чиқарган таъсиротнинг ўзигагина эмас, балқи бошқа ҳар қандай патоген омиллар таъсирига ҳам чидамли бўлиб қолади. 3.Умумий холсизланиш босқичида организмнинг қарор топган мослашувчанлиги йўқолиб, иммунологик реакциялар регенерация бошқа реакциялар сусайиб қолади. Бундай касалликларни Ганс Селье адаптацион касалликлар деб атади. Адаптацион касалликларда патологик жараённинг характери қуйидагиларга боғлиқ : а)Гипофиз ҳ

Қонга ўтган патогенетик омил, аввало, шу агентга мойил, органларда патологик манбалар ҳосил қилади. Оғир ҳолларда эса, у бутун организмга кенг тарқалиб кетади, бунга жараённинг генераллашуви дейилади . Организмда айрим ген ёки генлар гуруҳи билан пайдо бўладиган касалликлар ген касалликлари деб аталади. Рецессив генлар аномалияси натижасида юзага келадиган ирсий касалликларга «булдогеимон», «жунсиз» бузоқлар, «сурунувчи» қўзичоқлар ва «юлдуз сановчи» жўжаларнинг дунёга келишини мисол қилиш мумкин. Шундай қилиб, ирсий аномалиялар аллел геннинг доминант қисмида бўлса, касал ота – онадан, рецессив қисмида бўлса сиртдан соғлом кўринадиган ота – онадан насл ўтиши мумкин. Оқсиллар алмашинувининг наслдан–наслга ўтадиган аномалияларга ирсий буқоқ, хужайрали анемия, алькоптонурия, бирламчи гиперок

Организмнинг умумий реактивиги ҳам, нерв, эндокрин, иммунокомпонент тизимларининг мустақил реактивлиги ҳам, органларнинг морфо – физиологик кўрсатқичлар ҳам ҳайвоннинг конституциясига, яъни умумий тузилиши хусусиятларига боғлиқ. Ҳайвонларнинг инфекция тушиши, заҳарланиш ҳодисаларига, очлик, совқотишга, дорилар ва бошқаларнинг таъсирига турлича чидамли эканлиги, уларда яраларнинг ҳар хил тезликда битиши, иммунитетнинг турли даражада ҳосил бўлиши аниқланган. Қ/х ҳайвонларида конституциясини аниқлаш учун уларнинг чидамлилиги, бақуватлиги, маҳсулдорлиги, муҳит таъсиротларига нечоғлик мослашувчанлигини ҳисобга олиш лозим. Қонституция курсаткичларни аниқлашда нерв тизимнинг типи алоҳида аҳамият касб этиши қадимдан маълум. И. П. Павлов конституция типларни характерлаганда айнан шунга асосланган

Табиий физиологик шароитда юрак қувватининг 17–20, ўпка, ичак ва буйрак имкониятларининг 20–25, капиллярнинг 10–15, гемоглобиннинг 50–60, қоннинг 50 фоизига яқини фойдаланилади. Нерв тизимининг резерв имкониятлари айниқса катта. Касаллик бошлангандан тортиб то охиригача организм ўзининг морфо – физиологик имкониятларини мумкин қадар тўла сафарбар қилишга ҳаракат қилади. Организм функцияларини аслига келишида регенерация жараёнлари ҳам катта аҳамиятга эга. Ёш структура, ёш хужайра кўпроқ мосланувчан бўлади. Хуллас, организм ўзидаги хилма – хил резерв имкониятлардан фойдаланиб, жуда мушкул, оғир аҳволдан ҳам қутулишга, яшаб қолишга муваффақ бўлади. Соғайиш жараёнини таъминлаб берадиган шу компенсатор– мослаштирувчи механизмларни уйғунлаштиришда нерв тизимининг ролини алоҳида таъкидлаш лозим

Адабиётларлар. • 1. Р. Хаитов, М. Абдуллаев. «Қишлоқ хўжалик ҳайвонларининг патологик физиологияси», «Ўқитувчи», Тошкент, 1980 • 2. Лютинский С.И. «Патологическая физиология сельскохозяйственных животных», Москва, «Колос», 2001 • 3. Журавель А.А., Савойский А.Г. и др. «Патологическая физиология сельскохозяйственных животных», «Агропромиздат», 1985 • 4. Лютинский С.И., Степин В.С. «Практикум патологической физиологии сельскохозяйственных животных», «Агропромиздат», 1989 • 5. Мазуркевич А.И. «Патологическая физиология сельскохозяйственных животных (практикум)», Киев, Вища школа, 1991 • 6. Адо А. и др. «Патологическая физиология», Москва, Медицина, 1990 • 7. Хусинов О.А. «Патологик физиология фанидан амалиёт дарслари учун қўлланма», Тошкент, Абу Али ибн Сино номидаги тиббиёт машриети, 2004 •

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar