Информация о документе

Цена 40000UZS
Размер 5.4MB
Покупки 0
Дата загрузки 31 Октябрь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

DocX Seller

Дата регистрации 31 Октябрь 2026

0 Продаж

EVOS tarmog‘i omborxonasi faoliyatini avtomatlashtiruvchi axborot tizimi loyihasi

Купить
KURS ISHI Mavzu: EVOS REJA: Kirish ................................................................................................................................................ 3 Loyiha modelini shakllantirish .......................................................................................................... 4 Loyiha kontroller va ko‘rinishlarini yaratish ..................................................................................... 9 Loyihadan foydalanish bo‘yicha ko‘rsatma .................................................................................... 32 Xulosa ............................................................................................................................................ 38 Foydalanilgan adabiyotlar .............................................................................................................. 39 Kirish Bugungi kunda umumiy ovqatlanish va logistika sohasini, xususan, tezkor xizmat ko'rsatish restoranlari (fast-food) uchun mahsulotlarni saqlash va taqsimlash jarayonlarini zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarisiz tasavvur etib bo'lmaydi. EVOS kabi yirik tarmoqlarda omborlar faoliyatini samarali tashkil etish, xomashyolar harakatini nazorat qilish, mahsulotlar qoldig'ini hisobga olish va ma'lumotlarni tezkor qayta ishlashda axborot tizimlarining o'rni beqiyosdir. Shu sababli, fast-food tarmog'i omborlarida ra’qamli boshqaruv tizimlarini joriy etish va ta'minot zanjirini optimallashtirish eng dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Mazkur ishning asosiy maqsadi - EVOS tarmog'i omborxonasi faoliyatini avtomatlashtiruvchi axborot tizimi loyihasini ishlab chiqish va uning ishlash tamoyillarini o'rganishdan iborat. Ushbu tizim orqali oziq-ovqat mahsulotlari, yarim tayyor mahsulotlar, yetkazib beruvchilar, filiallararo taqsimot, kirim-chiqim jarayonlari hamda qoldiqlar haqidagi ma'lumotlarni yagona platformada boshqarish imkoniyati yaratiladi. Tizim ma'lumotlarni tezkor qayta ishlash, inson omili ta'sirini kamaytirish va mahsulotlarning yaroqlilik muddatini nazorat qilishda aniqlikni oshirishga xizmat qiladi. Shuningdek, ombordagi mahsulotlar harakatini real vaqt rejimida (real-time) nazorat qilish va tahlil qilish imkonini beradi. Natijada boshqaruv jarayonlari samaradorligi oshib, umumiy ovqatlanish tarmog'i faoliyatining shaffofligi va ishonchliligi ta'minlanadi. Loyiha jarayonida zamonaviy dasturlash texnologiyalari va MVC (Model–View– Controller) arxitekturasidan foydalaniladi. Bu esa tizimning ishonchliligi, qulayligi va kelajakda tarmoq kengayishi bilan parallel ravishda tizimni ham masshtablashtirish imkonini beradi. Ishning amaliy ahamiyati shundaki, ishlab chiqilgan tizimni EVOS logistika markazlari sharoitida qo'llash mumkin bo'lib, u mahsulotlarni hisobga olish jarayonini soddalashtiradi, texnik xatoliklarni kamaytiradi va umumiy ish unumdorligini oshiradi. 3 Loyiha modelini shakllantirish Axborot tizimini ishlab chiqish jarayonida loyiha modelini shakllantirish eng muhim bosqichlardan biri hisoblanadi. Model — bu real hayotdagi obyektlar, jarayonlar va ularning o‘zaro bog‘liqligini dasturiy muhitda ifodalovchi mantiqiy tuzilma bo‘lib, tizimning ichki ishlash mexanizmini belgilab beradi. To‘g‘ri ishlab chiqilgan model ma’lumotlarning izchil saqlanishi, tizimning kengaytirilishi va barqaror ishlashini ta’minlaydi.[1],[2] Loyiha modelini shakllantirish jarayonida avvalo tizimda ishtirok etuvchi asosiy obyektlar aniqlanadi. Ushbu obyektlar kelajakda ma’lumotlar bazasida jadval sifatida saqlanadi. Har bir model o‘ziga xos xususiyatlar (atributlar) va boshqa modellar bilan bo‘lgan bog‘lanishlarga ega bo‘ladi. Aynan shu bog‘lanishlar orqali ma’lumotlar o‘rtasidagi mantiqiy aloqalar ta’minlanadi. Zamonaviy web-ilovalar ishlab chiqishda keng qo‘llaniladigan MVC (Model–View–Controller) arxitekturasi asosida model qismi tizimning ma’lumotlar qatlamini ifodalaydi. Model foydalanuvchi interfeysi yoki biznes mantiqidan mustaqil bo‘lib, faqat ma’lumotlar bilan ishlashga mas’ul hisoblanadi. Bu yondashuv dastur kodining tushunarli, qayta foydalaniladigan va test qilishga qulay bo‘lishiga xizmat qiladi.[4] Model qatlamini ma’lumotlar bazasi bilan bog‘lash uchun ko‘pincha ORM (Object-Relational Mapping) texnologiyalaridan foydalaniladi. ORM obyektlar va ma’lumotlar bazasi jadvallari o‘rtasida avtomatik moslikni ta’minlaydi. Natijada dasturchi to‘g‘ridan-to‘g‘ri SQL so‘rovlar yozmasdan, obyektlar orqali ma’lumotlar bilan ishlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu esa ishlab chiqish jarayonini tezlashtiradi va xatoliklar ehtimolini kamaytiradi.[5] Loyiha modelini shakllantirishda ma’lumotlar yaxlitligi, normalizatsiya qoidalari va xavfsizlik masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Har bir model aniq vazifani bajarishi, keraksiz takrorlanishlarga yo‘l qo‘yilmasligi lozim. Shuningdek, model strukturasining kelajakda yangi funksiyalar qo‘shishga mos bo‘lishi muhim hisoblanadi. 4 Fast-food ombori axborot tizimini ishlab chiqishda dastlab loyiha modelini shakllantirish bosqichi amalga oshirildi. Ushbu bosqichda tizimning asosiy obyektlari aniqlanib, ularning o‘zaro bog‘liqligi belgilandi. Loyihada Product, Category, ContactMessege, CartItem, Order va OrderItem modellaridan foydalanildi. 1-rasm. Product sinfi. Product modeli EVOS omboridagi mahsulotlar va xomashyolar haqidagi asosiy ma'lumotlarni saqlashga xizmat qiladi. Unda mahsulot nomi, toifasi, mavjud miqdori, yaroqlilik muddati, narxi va rasmi kabi muhim atributlar mavjud. Ushbu model mahsulotlar zaxirasini nazorat qilish, muddati o'tayotgan xomashyolarni 5 aniqlash va hisob-kitob jarayonlarini avtomatlashtirishda muhim ahamiyatga ega. 2-rasm. Category sinfi Category modeli mahsulotlarni toifalarga ajratish uchun xizmat qiladi. Ushbu model mahsulotlarni tartibli saqlash va qidirishni osonlashtirish imkonini beradi. Category va Product o‘rtasidagi bog‘lanish orqali har bir toifaga tegishli mahsulotlarni aniqlash va boshqarish mumkin bo‘ladi, bu esa ombor ma’lumotlarini samarali tashkil etishga xizmat qiladi. 3-rasm. ContactMessage sinfi Contact modeli foydalanuvchilar tomonidan yuborilgan murojaat va xabarlarni saqlash uchun mo‘ljallangan. Ushbu model tizim va foydalanuvchi 6 o‘rtasidagi aloqani mustahkamlashga hamda murojaatlarni tartibli ko‘rib chiqishga imkon yaratadi. 4-rasm. CartItem sinfi CartItem modeli filiallar yoki foydalanuvchilar tomonidan tanlangan mahsulotlarni vaqtinchalik savatchada saqlashga xizmat qiladi. Unda mahsulot identifikatori, nomi, miqdori, narxi va umumiy summasi kabi atributlar mavjud. Ushbu model buyurtmalarni shakllantirish, tanlangan mahsulotlar miqdorini nazorat qilish va yakuniy hisob-kitob jarayonlarini avtomatlashtirish imkonini beradi. 7 5-rasm. Order sinfi Order modeli EVOS tizimida filiallar yoki mijozlar tomonidan berilgan buyurtmalarni boshqarish va ularning holatini nazorat qilishga xizmat qiladi. U buyurtmalarni qayd etish, jarayonlarni avtomatlashtirish va yetkazib berish samaradorligini oshirish imkonini beradi. Mazkur model orqali buyurtma berilgan sana, buyurtma holati (tayyorlanmoqda, yo'lda, yetkazildi, bekor qilindi) va umumiy summa kabi ma'lumotlar saqlanadi. Bu esa logistika tahlilini amalga oshirish, filiallar ehtiyojini monitoring qilish va savdo hisobotlarini shakllantirish jarayonlarini yengillashtiradi. Natijada tizimda shaffof va ishonchli ta'minot zanjiri boshqaruvi yaratiladi. 6-rasm OrderItem sinfi Barcha modellar AppDbContext klassi orqali yagona ma’lumotlar bazasiga bog‘langan. AppDbContext Entity Framework Core yordamida ma’lumotlar bazasi bilan ishlashni ta’minlaydi va har bir model uchun alohida DbSet larni o‘z ichiga oladi. Bu yondashuv ma’lumotlarni boshqarishni soddalashtiradi hamda tizimning barqaror ishlashini ta’minlaydi. 8 Natijada, loyiha modeli litsey axborot tizimining mantiqiy asosini tashkil etib, keyingi bosqichlarda kontroller va ko‘rinishlarni ishlab chiqish uchun mustahkam poydevor yaratadi. Loyiha kontroller va ko‘rinishlarini yaratish Axborot tizimini ishlab chiqishda kontroller va ko‘rinishlarni (view) yaratish muhim bosqichlardan biri hisoblanadi. Ushbu bosqich foydalanuvchi bilan tizim o‘rtasidagi o‘zaro aloqani ta’minlaydi hamda ma’lumotlarning to‘g‘ri qabul qilinishi va aks ettirilishini amalga oshiradi. Kontroller va ko‘rinishlar MVC (Model–View–Controller) arxitekturasining ajralmas qismlari bo‘lib, ularning to‘g‘ri tashkil etilishi tizimning qulayligi va samaradorligini belgilaydi.[4] Controller foydalanuvchidan kelib tushadigan so‘rovlarni qabul qiladi va ularni qayta ishlaydi. Kontroller modeldan ma’lumotlarni oladi yoki ma’lumotlarni modelga uzatadi hamda natijani ko‘rinish (view) orqali foydalanuvchiga taqdim etadi. Shu orqali kontroller tizimning mantiqiy boshqaruv markazi vazifasini bajaradi. Kontrollerlar yordamida ma’lumotlarni qo‘shish, o‘chirish, tahrirlash va ko‘rish kabi amallar amalga oshiriladi. View (ko‘rinish) foydalanuvchi interfeysini ifodalaydi. Ko‘rinishlar foydalanuvchiga ma’lumotlarni qulay va tushunarli shaklda taqdim etish uchun xizmat qiladi. Ular asosan HTML, CSS va zarur hollarda JavaScript texnologiyalari yordamida yaratiladi. Ko‘rinishlar foydalanuvchiga ma’lumotlarni ko‘rsatadi, biroq ma’lumotlarni qayta ishlash bilan shug‘ullanmaydi.[6] Kontroller va ko‘rinishlar o‘rtasidagi aniq vazifalar taqsimoti dastur tuzilmasining soddaligi va tushunarliligini ta’minlaydi. Bu yondashuv dastur kodini qo‘llab-quvvatlashni osonlashtiradi hamda kelajakda tizimni kengaytirish imkonini beradi. Masalan, foydalanuvchi interfeysini o‘zgartirish zarur bo‘lganda, model va kontroller qismlariga deyarli ta’sir qilinmaydi.[4] Zamonaviy web-ilovalarda kontroller va ko‘rinishlarni yaratishda xavfsizlik, foydalanuvchi qulayligi va ma’lumotlarning aniqligiga alohida e’tibor qaratiladi. Kontrollerlar orqali noto‘g‘ri yoki ruxsatsiz ma’lumot kiritilishining oldi olinadi, ko‘rinishlar esa foydalanuvchi uchun intuitiv va tushunarli qilib ishlab chiqiladi.[6] 9 HomeController EVOS tizimining oddiy foydalanuvchilar (mijozlar) bilan ishlovchi asosiy kontrolleri hisoblanadi. Ushbu kontroller orqali foydalanuvchilar tizimdagi mavjud mahsulotlar, xizmatlar va yangiliklar haqida umumiy ma’lumotlarga ega bo‘ladilar. 7-rasm. HomeController sinfi HomeController orqali tizimning bosh sahifasini shakllantirish, mahsulotlar katalogini aks ettirish va filiallar bo'yicha umumiy ma'lumotlarni ko'rsatish jarayonlari boshqariladi. Shuningdek, u foydalanuvchi so'rovlarini qabul qilib, mos keluvchi ko'rinishlarni (View) yuklash va tizimning shaffof ishlashini ta'minlashga xizmat qiladi. 10 8-rasm. CartController ichidagi metodlar CartController savatcha bilan bog'liq amallarni boshqaradi va foydalanuvchi tanlagan mahsulotlarini tartibga soladi. Controller tarkibida quyidagi asosiy metodlar (Action) mavjud: Index: Foydalanuvchi savatchasidagi mahsulotlar ro'yxatini aks ettiruvchi asosiy sahifani (Views/Cart/Index.cshtml) chaqiradi. Checkout: Buyurtmani rasmiylashtirish sahifasini (Views/Cart/Checkout.cshtml) yuklaydi. Ushbu controller foydalanuvchiga savatchadagi mahsulotlarni ko'rish va buyurtma berish bosqichiga o'tish imkonini beradi. 9-rasm. HomeController Index metodi 11 `Index` metodi tanlangan dorining batafsil ma’lumotlarini foydalanuvchiga ko‘rsatish uchun xizmat qiladi. Ushbu metod ma’lumotlar bazasidan berilgan id bo‘yicha mahsulotni qidiradi hamda unga bog‘langan qo‘shimcha ma’lumotlarni (qadoqlanishi va tavsiflari) Include() orqali yuklaydi. Agar mahsulot topilmasa, NotFound() natijasi qaytariladi. Topilgan ma’lumotlar `ViewModel` orqali sahifaga uzatilib, foydalanuvchiga dorining to‘liq tavsifi taqdim etiladi. `Card()` metodi foydalanuvchining savatchasidagi dorilar ro‘yxatini shakllantirish va ko‘rsatish uchun xizmat qiladi. Ushbu metod joriy foydalanuvchiga tegishli savatcha elementlarini ma’lumotlar bazasidan olib, har bir mahsulot bo‘yicha umumiy summani hisoblaydi. Shuningdek, oraliq jami (subtotal), umumiy to‘lov summasi (total) va savatchadagi mahsulotlar soni aniqlanadi. Hisoblangan ma’lumotlar `ViewModel` orqali sahifaga uzatilib, foydalanuvchiga to‘liq savatcha ko‘rinishi taqdim etiladi. 10-rasm. Productcontroller sinfi. Mazkur controller ASP.NET Core MVC arxitekturasi asosida ishlab chiqilgan bo‘lib, foydalanuvchi interfeysi va ma’lumotlar bazasi o‘rtasidagi bog‘lovchi bo‘g‘in vazifasini bajaradi. 12 11-rasm. ProductsControllerdagi Index va AddProduct metodi ProductsController EVOS axborot tizimida mahsulotlar bilan ishlashning asosiy funksiyalarini amalga oshiradi. U mahsulot qo‘shish, filtrlash va batafsil ko‘rish imkonini berib, foydalanuvchi tajribasini yaxshilaydi hamda tizimning samarali ishlashini ta’minlaydi. 13 12-rasm. HomeControllerning Contact metodi Mazkur controller foydalanuvchi va tizim o‘rtasidagi aloqani ta’minlab, murojaatlarni tartibli saqlash va boshqarish imkonini beradi. Natijada foydalanuvchilar bilan samarali muloqot yo‘lga qo‘yiladi va tizimning ishonchliligi oshadi. Foydalanuvchi xabar yo‘llash uchun o‘zining ism, familiya, email va xabar mavzusini kiritishi kerak. 14 13-rasm. HomeController dagi AddToCart() metodi. AddToCart(int productId, int quantity) metodi tanlangan dorini foydalanuvchi savatchasiga qo‘shish uchun xizmat qiladi. Ushbu metod avvalo mahsulot mavjudligini tekshiradi, so‘ng savatchada shu mahsulot bor-yo‘qligini aniqlaydi. Agar mavjud bo‘lsa, uning miqdori oshiriladi, aks holda yangi savatcha elementi yaratiladi. Amal bajarilgandan so‘ng ma’lumotlar bazasi yangilanadi va foydalanuvchi savatcha sahifasiga yo‘naltiriladi. 15 14-rasm. HomeController dagi UpdateCart() va RemoveCart() metodlari UpdateCart(List<int> cartIds, List<int> quantities) metodi savatchadagi dorilar miqdorini yangilash uchun xizmat qiladi. Ushbu metod joriy foydalanuvchiga tegishli savatcha elementlarini tekshiradi va har bir mahsulot bo‘yicha yangi miqdorni saqlaydi. O‘zgarishlar ma’lumotlar bazasiga yozilgandan so‘ng foydalanuvchi savatcha sahifasiga yo‘naltiriladi. RemoveFromCart(int id) metodi savatchadagi tanlangan dorini o‘chirish uchun xizmat qiladi. Ushbu metod berilgan id bo‘yicha savatcha elementini topib, 16 uni ma’lumotlar bazasidan olib tashlaydi va foydalanuvchini savatcha sahifasiga qaytaradi. 15-rasm. HomeController dagi ProceedToCheckout() metodi ProceedToCheckout() metodi foydalanuvchi savatchasidagi dorilarni buyurtmaga aylantirish jarayonini amalga oshiradi. Ushbu metod avvalo savatchadagi mahsulotlarni tekshiradi, so‘ng har bir element asosida yangi buyurtma yozuvlarini yaratadi. Buyurtmalar saqlangandan keyin savatcha tozalanadi va foydalanuvchi buyurtmalar sahifasiga yo‘naltiriladi. 17 16-rasm. HomeController dagi Order metodi Order metodi foydalanuvchining rasmiylashtirilgan buyurtmalarini ko‘rsatish uchun xizmat qiladi. Ushbu metod joriy foydalanuvchiga tegishli, o‘chirilmagan buyurtmalarni ma’lumotlar bazasidan olib, ularning umumiy summasini hisoblaydi. Natijalar `ViewModel` orqali sahifaga uzatilib, foydalanuvchiga buyurtmalar bo‘yicha yakuniy ma’lumot taqdim etiladi. 18 17-rasm. AdminHomeController dagi Index()metodi Ushbu metod administrator panelining bosh sahifasini ochadi. Sahifa odatda umumiy statistika va boshqaruv menyularini o‘z ichiga oladi. 18-rasm. AdminHomeController dagi ContactMessege va ViewMessage metodi Ushbu metod foydalanuvchilar tomonidan yuborilgan barcha aloqa xabarlarini ma’lumotlar bazasidan oladi. Xabarlar yaratilgan vaqtiga qarab kamayish tartibida saralanadi, ya’ni eng oxirgi kelgan xabarlar birinchi bo‘lib ko‘rsatiladi. Olingan ma’lumotlar View’ga uzatilib, administrator ularni ko‘rishi mumkin bo‘ladi. Bu metod tanlangan xabarni to‘liq o‘qish uchun xizmat qiladi. Berilgan identifikator orqali xabar ma’lumotlar bazasidan topiladi. Agar xabar mavjud 19 bo‘lmasa, NotFound javobi qaytariladi. Xabar topilganda esa uning batafsil ma’lumotlari alohida sahifada ko‘rsatiladi. Mazkur metodlar administratorga foydalanuvchilardan kelgan aloqa xabarlarini ko‘rish va ularni alohida o‘qish imkonini beradi. Bu tizimda foydalanuvchilar bilan samarali aloqa o‘rnatishni ta’minlaydi. Ushbu sahifada Admin foydalanuvchidan kelgan xabarlarni ko‘rishi mumkin bo‘ladi. Xabarlar adminga yuborilgan vaqt bo‘yicha teskari tartiblanib ko‘rsatiladi yani eng yangi habarlar adminga birinchida ko‘rinadi. 19-rasm. ProductController dagi CRUD metodlari AddProduct(int id) – GET metodi. Bu metod tanlangan yangilikni tahrirlash uchun olib keladi. Agar yangilik topilmasa, xatolik qaytariladi. 20 EditProduct(Product products) – POST metodi. Ushbu metod yangilik bo‘yicha o‘zgarishlarni bazaga saqlaydi va yangilangan ro‘yxatni ko‘rsatadi. 20-rasm. ProductController dagi CRUD metodlari DeleteProduct(int id) metodi. DeleteProduct() metodi tanlangan yangilikni tizimdan o‘chiradi. Bu orqali eskirgan yoki noto‘g‘ri yangiliklar olib tashlanadi. Shu bilan birga, metod ma’lumotlar bazasidagi izchillikni saqlash va keraksiz ma’lumotlarning ortiqcha joy egallashining oldini olish imkonini beradi. Bu CRUD operatsiyalari doirasida tizimning ma’lumotlarni boshqarish samaradorligini oshiradi va foydalanuvchilar uchun doimiy ravishda yangilangan kontentni ta’minlaydi. 21 21-rasm. HomeController uchun _Layout.cshtml (1) faylida navigatsiya panelining (navbar) joylashuvi va Razor konstruksiyalari _Layout.cshtml — bu saytning umumiy shablon fayli bo‘lib, barcha sahifalarda takrorlanadigan elementlarni (yuqori menyu, navigatsiya paneli, footer, umumiy dizayn) bitta joyda saqlash uchun ishlatiladi. Shu orqali saytning barcha sahifalarida bir xil ko‘rinish va tuzilma ta’minlanadi hamda kodni qayta-qayta yozishning oldi olinadi. Ushbu kod saytning yuqori navigatsiya panelini yaratadi. Foydalanuvchi bu panel orqali asosiy sahifalar, sayohat turlari, xizmatlar, bron qilish, tizimga kirish, ro‘yxatdan o‘tish, admin panel va chiqish (logout) sahifalariga o‘tishi mumkin. 22-rasm. HomeController uchun _Layout.cshtml (2) faylida asosiy kontent joylashuvi (@RenderBody), Footer bo‘limlarining tuzilishi Ushbu (31-rasmdagi) bo‘lim _Layout.cshtml faylining asosiy kontentdan keyingi qismi bo‘lib, sahifaning markaziy mazmuni, obuna (newsletter) bo‘limi va footer qismini o‘z ichiga oladi. Bu elementlar barcha sahifalarda bir xil ko‘rinishda chiqishi uchun umumiy layout tarkibiga joylashtirilgan. @RenderBody — bu _Layout.cshtml faylining eng muhim Razor konstruksiyalaridan biri bo‘lib, har bir controller action’iga mos View sahifaning 22 asosiy mazmuni aynan shu joyga yuklanadi. Ya’ni, sahifa o‘zgaradi, ammo umumiy dizayn (navbar, footer) o‘zgarmaydi. asp-controller va asp-action yordamida xizmatlar va sahifalarga dinamik va xavfsiz havolalar yaratilgan. Footer menyu orqali foydalanuvchi asosiy sahifalarga tezda o‘ta oladi. Barcha sahifalarda footer avtomatik ravishda ko‘rinadi, bu esa yagona dizaynni ta’minlaydi. 23-rasm. HomeController ko‘rinishlari uchun _ViewImports.cshtml fayli _ViewImports.cshtml fayli ASP.NET Core MVC loyihasida barcha View sahifalar uchun umumiy sozlamalarni bir joyda belgilash uchun ishlatiladi. Ushbu fayl orqali Razor sahifalarda doimiy ishlatiladigan kutubxonalar va imkoniyatlar avtomatik ravishda ulanadi. @addTagHelper*, Microsoft.AspNetCore.Mvc.TagHelpers bu qatorda ASP.NET Core’ning standart Tag Helperlari faollashtiriladi. Natijada asp- controller, asp-action, asp-for, asp-validation-for kabi Razor imkoniyatlaridan barcha View fayllarda qo‘shimcha yozmasdan foydalanish mumkin bo‘ladi. 24-rasm. HomeController ko‘rinishlari uchun _ViewStart.cshtml fayli Ushbu fayl barcha View sahifalar uchun umumiy bo‘lgan Layout faylini belgilash vazifasini bajaradi. Layout = "_Layout"; ifodasi orqali loyihadagi barcha sahifalar avtomatik ravishda _Layout.cshtml shablonidan foydalanadi. Natijada 23 saytning umumiy dizayni, menyu, footer va boshqa umumiy elementlar barcha sahifalarda bir xil ko‘rinishda aks etadi hamda kod takrorlanishining oldi olinadi. 25-rasm. HomeController’ning Product.cshtml sahifasidagi asosiy qismi Ushbu bo‘lim HomeController’ning Boshsahifa.cshtml sahifasida joylashgan bo‘lib, asosiy sahifada “Products” qismini hosil qiladi. Modeldan olingan mahsulotlar ichidan LINQ orqali 4 ta mahsulot chiqariladi. asp-controller="Home" va asp-action="Product" yordamida foydalanuvchi mahsulot nomi yoki rasmini bosganda uning batafsil sahifasiga o‘tadi. “View All Products” tugmasi esa Xarid metodiga yo‘naltirib, barcha mahsulotlarni ko‘rsatadi. 24 26-rasm. HomeController’ning Home sahifasida ma’lumotlarni ko‘rsatilgan bo‘lim Mazkur bo‘lim EVOS axborot tizimining asosiy afzalliklarini foydalanuvchilarga tushunarli va qulay ko‘rinishda taqdim etadi. Unda tezkor yetkazib berish, haftalik chegirmalar hamda keng assortiment kabi muhim jihatlar aks ettirilgan. Xizmatlar kartalari orqali foydalanuvchi ombor faoliyatining ishonchliligi va samaradorligi haqida qisqa, ammo aniq tasavvurga ega bo‘ladi. Har bir xizmat alohida ikonka va tushuntiruvchi matn bilan berilgani sababli sahifaning vizual ko‘rinishi yaxshilanadi va foydalanuvchi e’tiborini jalb qiladi. 27-rasm. HomeController’ning Order bo‘limi Ushbu kod Razor View’da yozilgan bo‘lib, foydalanuvchi interfeysida sahifa yuqori qismida navigatsiya va breadcrumb yaratish uchun xizmat qiladi. orders va hasOrders o‘zgaruvchilari buyurtmalar mavjudligini tekshirishga mo‘ljallangan. HTML qismi Bootstrap grid tizimi yordamida sahifa bo‘limlarini tartiblaydi va Home tugmasi orqali foydalanuvchi bosh sahifaga qaytishi mumkin. Shu bilan 25 birga, Tekshiruv matni joriy sahifa nomini ko‘rsatib, foydalanuvchiga sahifada qayerda ekanligini tushunishga yordam beradi. 28-rasm. ContactController’ning Aloqa sahifasida Adminga habar yuborish bo‘limi Bu bo‘limda foydalanuvchilar sayt adminiga habar yuborishlari mumkin bo‘ladi. ContactController foydalanuvchilar va tizim ma'murlari o'rtasidagi teskari aloqani ta'minlashga xizmat qiladi. Ushbu bo'limda mijozlar ContactMessege modeli orqali o'z takliflari, shikoyatlari yoki savollarini to'g'ridan-to'g'ri adminga yuborishlari mumkin. Yuborilgan xabarlar ma'lumotlar bazasida xavfsiz saqlanadi va ma'muriyatga real vaqt rejimida ko'rinadi. Bu funksiya EVOS xizmat ko'rsatish sifatini oshirish va mijozlar bilan doimiy muloqotni yo'lga qo'yishda muhim vosita hisoblanadi. Tizim orqali kelib tushgan murojaatlarni saralash va ularga tezkor javob qaytarish imkoniyati yaratilgan. Xabarlar bazada saqlanishi bilan birga, foydalanuvchining ismi va telefon raqami ham qayd etilib, bu ma'muriyatga 26 muammoli vaziyatlarni shaxsan bog'lanib hal qilish imkonini beradi. Ma'lumotlarni kiritish jarayonida maxsus validatsiya tekshiruvlari qo'llanilgan bo'lib, bu tizimga noto'g'ri yoki bo'sh xabarlar kelib tushishining oldini oladi. 29-rasm. AdminHomeController yon paneli va Razor linklar yordamida menyu tuzilishi Ushbu kod AdminHomeController uchun _Layout.cshtml faylining yon paneli (sidebar) qismini tashkil qiladi. Sidebar foydalanuvchining profil ma’lumotlarini (rasm, ism, status) ko‘rsatadi va admin menyusini tartiblaydi. <a asp-controller="AdminHome" asp-action="..."> kabi Razor konstruksiyalari ASP.NET Core MVC’da URL’larni avtomatik yaratadi, shuning uchun linklar controller va action nomlariga mos holda ishlaydi. collapse va sub-menu qismlari yordamida menyu ichida bo‘limlar ochiladigan ro‘yxat tarzida tashkil qilingan. Bu kod foydalanuvchiga admin paneldagi barcha bo‘limlarga tezkor kirish imkonini beradi. 27 30-rasm. AdminHomeController uchun ViewImports.cshtml fayli _ViewImports.cshtml fayli Razor sahifalarida TagHelper’lar va Models hamda ViewModels klasslarini umumiy ishlatish uchun kerak. 31-rasm. AdminHomeController Index.cshtml statistik bloklari Bu kodda har bir col-lg-3 col-md-6 blokida ViewBag orqali uzatilgan statistik ma’lumotlar bizga taqdim qiladi. 28 32-rasm. Admin panelda yangi Category qo‘shish formasi Bu rasmda kategoriya qo‘shish uchun form tasvirlangan formdan post metodi orqali ma’lumotlar db set qilinib bazaga yuklanadi. 33-rasm. AdminHomeController Product jadvali 29 Formadagi asp-for atributlari model bilan bog‘langan bo‘lib, kiritilgan ma’lumotlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri Product modeliga uzatiladi va validatsiya xatolari asp-validation-for orqali ko‘rsatiladi. 34-rasm. Foydalanuvchidan kelgan Aloqa habarlari jadvali Ushbu sahifada administrator foydalanuvchilar tomonidan yuborilgan barcha murojaatlarni yagona jadval ko'rinishida kuzatishi mumkin. Tizimda xabarlar yuborilgan vaqti bo'yicha avtomatik ravishda teskari tartiblanadi, ya'ni eng so'nggi va dolzarb xabarlar ro'yxatning yuqori qismida aks etadi. Bu funksiya adminga yangi murojaatlarni o'tkazib yubormaslik va ularga birinchilardan bo'lib e'tibor qaratish imkonini beradi. Jadvalda foydalanuvchining ismi, aloqa ma'lumotlari va xabar mazmuni aniq ko'rsatilgani sababli, ma'lumotlarni tahlil qilish jarayoni sezilarli darajada tezlashadi. Shuningdek, ushbu bo'lim orqali mijozlar bilan qayta aloqa o'rnatish va ularning muammolarini tizimli ravishda hal qilish choralari ko'riladi. Xabarlarning vaqt bo'yicha saralanishi nafaqat qulaylik yaratadi, balki ish unumdorligini oshirib, vaqtni tejashga ham xizmat qiladi. Tizimning ushbu qismi EVOS brendining mijozlar bilan ishlash strategiyasini raqamlashtirishda muhim bo'g'in hisoblanadi. 30 Yakuniy natijada, ushbu sahifa admin uchun barcha tashqi aloqalarni boshqarish bo'yicha samarali monitoring vositasi vazifasini o'taydi. 31 Loyihadan foydalanish bo‘yicha ko‘rsatma Ushbu loyiha ASP.NET Core MVC texnologiyasi asosida ishlab chiqilgan. Loyihani ishga tushirish uchun Visual Studio dasturida loyiha ochiladi va Run (IIS Express) tugmasi bosiladi. Shundan so‘ng loyiha brauzerda ishga tushadi va asosiy sahifa ochiladi. 35-rasm. Asosiy sahifa. Bu rasm web sahifamizning asosiy korinishi hisoblanadi. Unda yuqori qismida navbarlarimiz joylashgan bu bizga sahifadan sahifaga tez o‘tish imkonini beradi. Shop now tugmasini bosganimizda sahifa bizni to‘g‘ridan to‘g‘ri home panelga yuboradi. 36-rasm. Yangiliklar sahifasi 32 Ushbu sahifada biz sayt haqidagi barcha malumotlarni bilib olsak bo‘ladi. Bundan tashqari barcha yangilaiklar ham shu sahifada e’lon qilinadi, masalan haftalik chegirmalar, yetkazib berish haqida ma’lumot hamda eng ko‘p sotilgan mahsulotlar haqida bilib olish mumkin. 37-rasm. Products sahifasi Products sahifasi foydalanuvchilarga EVOS tarmog'idagi barcha mavjud mahsulotlar va xomashyolar bilan tanishish imkonini beruvchi asosiy platforma hisoblanadi. Ushbu sahifada mahsulotlar ro'yxati vizual tarzda tartiblangan bo'lib, har bir mahsulotning nomi, joriy narxi va sifatli tasviri aks ettirilgan. Tizimning ushbu bo'limi foydalanuvchi uchun tushunarli va sodda interfeysga ega bo'lib, 33 mahsulotlar haqidagi birlamchi ma'lumotlarni tezkor ko'zdan kechirishga xizmat qiladi. 38-rasm. Biz bilan aloqa sahifasi Biz bilan aloqa sahifasida foydalanuvchilar adminga habar yuborishlari mumkin boladi va uning qayetda joylashganini bilib olish imkonini ham beradi. 39-rasm. Admin panel ko‘rinishi Admin panel bizda saytni boshqarishga imkon beradi. Biz bu panelda modellarimiz ustida CRUD amallarini bajarishimiz mumkin bo‘ladi. 34 40-rasm. Kategoriya jadvali Kategoriya jadvalida biz ketegoriya haqidagi ma’lumotlarni ko‘rishimiz, o‘zgartrishimiz, o‘chirishimiz va yangi kategoriya qo‘shishimiz mumkin bo‘ladi. Biz bularni quyida 54-55 rasmlarda ko‘rishimiz mumkin bo‘ladi. 41-rasm. Mahsulot jadvali Mahsulot jadvalida biz dorilar haqidagi ma’lumotlarni ko‘rishimiz, o‘zgartrishimiz, o‘chirishimiz va yangi guruh qo‘shishimiz mumkin bo‘ladi. Biz bularni quyida 56- rasmda ko‘rishimiz mumkin bo‘ladi. 35 42-rasm. Mahsulot ma’lumotlarini o‘zgartirish sahifasi 43-rasm. Kelgan xabarlar sahifasi 36 Ushbu sahifada Admin foydalanuvchidan kelgan xabarlarni ko‘rishi mumkin bo‘ladi. Xabarlar adminga yuborilgan vaqt bo‘yicha teskari tartiblanib ko‘rsatiladi yani eng yangi habarlar adminga birinchida ko‘rinadi. 44-rasm. Xabarlarni o‘qish sahifasi Bu sahifadada admin foydalanuvchi yuborgan habarni batafsil o‘qish huquqiga ega bo‘ladi. 37 Xulosa Mazkur ishda EVOS fast-food tarmog'i omborxonalar faoliyatini avtomatlashtirishga mo'ljallangan axborot tizimini loyihalash va ishlab chiqish masalalari ko'rib chiqildi. Tadqiqot davomida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining umumiy ovqatlanish logistikasidagi ahamiyati tahlil qilinib, xomashyo va mahsulotlarni hisobga olish hamda filiallararo taqsimlash jarayonlarini raqamlashtirish zarurligi asoslab Berildi. Ish jarayonida EVOS ombor tizimining tuzilmasi ishlab chiqildi, ma'lumotlar bazasi modellari (Product, Branch, Order, ApplicationUser) yaratildi hamda MVC (Model–View–Controller) arxitekturasiga asoslangan dasturiy yechim taklif etildi. Ushbu yondashuv tizimning ishonchliligi, foydalanuvchi uchun qulayligi va tarmoq kengaygan sari tizimni masshtablashtirish imkoniyatlarini ta'minlashga xizmat qiladi. Tizim orqali mahsulotlarning kirim-chiqimi, filiallar ehtiyoji, qoldiqlar holati va yetkazib beruvchilar haqidagi ma'lumotlarni yagona platformada boshqarish imkoniyati yaratildi. Amaliy natijalar shuni ko'rsatdiki, ishlab chiqilgan axborot tizimi EVOS logistika markazlarida hisob-kitob ishlarini soddalashtiradi, inson omiliga bog'liq xatoliklarni kamaytiradi va mahsulotlarning yaroqlilik muddatini nazorat qilish tezligini oshiradi. Natijada ombor faoliyatining umumiy samaradorligi oshib, filiallarni xomashyo bilan uzluksiz ta'minlash va boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayoni yanada aniq va tezkor bo'ladi. Xulosa qilib aytganda, mazkur axborot tizimi loyihasi fast-food tarmog'i faoliyatini zamonaviy talablar asosida tashkil etish uchun muhim amaliy ahamiyatga ega bo'lib, uni real ishlab chiqarish va logistika jarayonlarida qo'llash mumkin. Kelgusida tizimni yanada takomillashtirish, jumladan, tahliliy hisobotlar modulini kengaytirish, kuryerlar uchun mobil ilova bilan integratsiya qilish va ma'lumotlar xavfsizligini oshirish orqali uning funksional imkoniyatlarini yanada rivojlantirish maqsadga muvofiqdir. 38 Foydalanilgan adabiyotlar 1. Hakimov M.X., Gaynazarov S.M. Berilganlar bazasini boshqarish tizimlari. Darslik. – Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2021. – 672 bet. 2. Hakimov M.X. Axborot tizimlarini loyihalash (tamoyil va amaliyot). Darslik. – Toshkent: Ma’rifat, 2024. – 424 bet. 3. Qodirov A., Xudoyberganov B. Axborot tizimlari va texnologiyalari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2020. 4. Raxmonov D.Sh. Dasturiy ta’minot injiniringi asoslari. – Toshkent: Fan, 2019. 5. Abdullayev A.A. Ma’lumotlar bazalarini loyihalash. – Toshkent: Innovatsiya, 2022. 6. Sattorov N. Web-ilovalarni loyihalash va ishlab chiqish. – Toshkent: Ma’rifat, 2021. Internet saytlari: 7. https://www.free-css.com 8. https://www.entityframeworktutorial.net/ 39

MUNDARIJA

Kirish

Loyiha modelni shakllantirish

Loyiha kontroller va ko‘rinishlarini yaratish

Loyihadan foydalanish bo‘yicha ko‘rsatma

Xulosa

Foydalanilgan adabiyotlar

Купить