Farg‘ona tabiiy geografik okrugi 7-sinf - География - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	5.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	06 Февраль 2023
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	География

Farg‘ona tabiiy geografik okrugi 7-sinf

Купить

7-sinf geografiya darsligi asosida 48-mavzu:Farg‘ona tabiiy geografik okrugi

O‘zbekiston tabiiy xaritasidan Farg‘ona okrugi atrofini o‘rab turgan tog‘ tizmalarini aniqlang. Farg‘ona tabiiy geografik okrugi Farg‘ona vodiysida joylashgan bo‘lib, atrofi tog‘lar bilan o‘ralgan. Vodiy tabiati go‘zal va maftunkor, noz-ne’matlarga boy, jannatmakon okrug bo‘lib, uni «O‘rta Osiyo durdonasi» deb atashadi.

Vodiyning xaritadan ko‘rinishi bodom shaklida bo‘lib, shimoli g‘arbdan Mo‘g‘ultog‘, Qurama tog‘ tizmalari, shimoldan Chatqol tizmasi, sharqdan Farg‘ona tizmalari, janubdan esa Oloy va Turkiston tizmalari o‘rab turadi. Uning uzunligi g‘arbdan sharqqa 370 km ga cho‘zilgan, kengligi o‘rtacha 190 km, eng tor yeri — g‘arbida eni 9 km bo‘lib, «Xo‘jand darvozasi» deyiladi.

YER YUZASI, GEOLOGIK TUZILISHI VA FOYDALI QAZILMALARI Farg‘ona vodiysining tekislik qismi Farg‘ona botig‘i deyiladi. Uning atrofini adir hamda tog‘lar o‘rab turadi. Okrug tektonik botiqda joylashib, neogen davrining oxiri va quyi antropogen davrida dengizdan bo‘shab, quruqlikka aylangan.

So‘ngra atrofidagi tog‘lardan boshlanadigan daryolar olib kelgan qum, gil, lyossimon jinslar bilan qoplangan. Farg‘ona botig‘ining atrofini adir va tog‘lar o‘rab olgan bo‘lib, ular geologik tuzilishi jihatidan farqlanadi.

Tog‘lar, asosan, paleozoy erasida sodir bo‘lgan gersin tog‘ hosil qilish jarayonida quruqlikka aylangan. Ular, asosan, paleozoy erasining slanes, ohaktosh kabi jinslaridan iborat. Farg‘ona vodiysida qazilma boyliklaridan neft, gaz, oltingugurt, tog‘ mumi, o‘tga chidamli gil, giðs konlari mavjud.

Okrug yerusti tuzilishi jihatidan, markaz tomon hamda sharqdan g‘arbga pasayib boradi. Atrofini o‘rab olgan adirlarning balandligi 600 — 1200 m bo‘lsa, Farg‘ona shahrida 578 m ga, Andijonda 496 m ga, Namanganda 449 m ga tushib qoladi.

Okrugning sharqida mutlaq balandlik (Uchqo‘rg‘onda) 500 m bo‘lsa, g‘arbidagi Qo‘qon shahrida 405 m ga, Xo‘jandda 320 m ga tushib qoladi (37- rasm).

Farg‘ona okrugining markaziy qismi botiqdan iborat bo‘lib, nisbatan tekis. Undan Sirdaryo oqib o‘tib, uchta eski qayir hosil qilgan. Botiqning markaziy qismida Yozyovon va Qoraqalpoq cho‘llari bo‘lib, qum relyef shakllari — do‘nglar, o‘simlik bilan mustahkamlangan tepaliklar va kichik ko‘chib yuruvchi qumlik (barxan)lar mavjud.

Hozir o‘sha qum do‘nglari va tepaliklarning ko‘p qismi tekislanib, ekinzorlarga aylantirilgan. Farg‘ona vodiysining tog‘oldi qismida daryolar tog‘lardan keltirgan yotqiziqlardan paydo bo‘lgan konussimon yoyilmalar keng tarqalgan. Eng katta yoyilmani So‘x daryosi hosil qilgan. Konussimon yoyilmalar qadimdan dehqonchilik uchun o‘zlashtirilgan.

Купить