Dokument ma'lumotlari

Narxi 30000UZS
Hajmi 167.0KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 01 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Testlar
Fan Tibbiyot

Sotuvchi

DocX Seller

Ro'yxatga olish sanasi 31 Oktyabr 2026

1 Sotish

Farmatsiya. Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to‘plami (2025–2026)

Sotib olish
FARMATSIYA Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026) 20 ta variant • 1000 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • Nostrifikatsiya — xorijiy davlatda olingan ta'lim hujjatini O'zbekistonda tan olish (ekvivalentligini qayd etish). Arizalar my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali beriladi; test sinovini Bilimni baholash agentligi o'tkazadi. • Test faqat oliy ta'lim (va qayta tayyorlash) hujjatlari bo'yicha, ekspert xulosasi ijobiy bo'lgandan keyin o'tkaziladi. Test arizachining mutaxassisligi bo'yicha olinadi. • Format: 50 ta test savoli, 100 daqiqa (har bir savolga ~2 daqiqa). Har bir to'g'ri javob — 2 ball, maksimal — 100 ball. Tan olish uchun 56 ball (kamida 28 ta to'g'ri javob) talab qilinadi; o'tolmagan talabgor qayta ro'yxatdan o'tib, testni qayta topshirishi mumkin. • 2026-yil kuzgi sessiyalar: 15-oktyabr, 29-oktyabr, 12-noyabr, 26-noyabr, 10-dekabr, 24- dekabr. Ishtirokchilar ro'yxati har sessiyadan kamida 3 kun oldin e'lon qilinadi; ro'yxatni my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlarida ariza raqami bo'yicha tekshirish mumkin. Pasport yoki ID-karta bilan o'z vaqtida keling. • Testsiz tan olinadiganlar: QS, THE yoki ARWU reytinglarining TOP-1000 taligiga kiruvchi OTM bitiruvchilari, xalqaro shartnomalar yoki hukumat qarorlari asosida o'qiganlar, O'zbekistondagi xorijiy OTM filiallari bitiruvchilari va boshqa belgilangan toifalar. • To'plam tuzilishi: 20 ta variant × 50 savol. Har bir variant mutaxassislikning barcha asosiy bo'limlarini qamrab oladi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa javoblar kaliti bor. O'zingizni sinash uchun avval variantni 100 daqiqada yechib, keyin kalit bilan tekshiring. • Muhim: rasmiy test savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu mutaxassislik dasturlari asosida tuzilgan mashq savollari; format va talablar o'zgarishini uzbmb.uz va my.gov.uz da kuzatib boring. Har bir variant tuzilishi Topshiriqlar Turi Izoh 1–50 Yopiq test (4 ta variant) Mutaxassislik fanlari bo'yicha bitta to'g'ri javob; har bir to'g'ri javob 2 ball Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 2 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 1-variant 1–50 2 2-variant 51–100 3 3-variant 101–150 4 4-variant 151–200 5 5-variant 201–250 6 6-variant 251–300 7 7-variant 301–350 8 8-variant 351–400 9 9-variant 401–450 10 10-variant 451–500 11 11-variant 501–550 12 12-variant 551–600 13 13-variant 601–650 14 14-variant 651–700 15 15-variant 701–750 16 16-variant 751–800 17 17-variant 801–850 18 18-variant 851–900 19 19-variant 901–950 20 20-variant 951–1000 Jami topshiriqlar 1000 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 3 1-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Gertsbergning ikki omilli nazariyasiga ko'ra qaysi omil «gigiyenik» omil hisoblanadi? A) Ish haqi va mehnat sharoitlari B) Yutuqlarning tan olinishi C) Mas'uliyatning oshishi D) Ishning o'zi qiziqarliligi To'g'ri javob: A) Ish haqi va mehnat sharoitlari✔ 2. Tubokurarin qaysi tabiiy manba bilan bog'liq va qanday ta'sirga ega? A) Kurare – periferik miorelaksant B) Shoxkuya – bachadon mushaklarini qisqartiruvchi C) Rauvolfiya – gipotenziv va tinchlantiruvchi D) Xina po'stlog'i – bezgakka qarshi va antiaritmik To'g'ri javob: A) Kurare – periferik miorelaksant ✔ 3. SMART tamoyili bo'yicha to'g'ri qo'yilgan maqsad qanday xususiyatlarga ega bo'lishi kerak? A) Faqat rahbar tomonidan og'zaki e'lon qilingan B) Umumiy, mavhum, cheksiz, ixtiyoriy va muddatsiz C) Faqat moliyaviy va qisqa muddatli ko'rsatkichli D) Aniq, o'lchanadigan, erishiladigan, dolzarb, muddatli To'g'ri javob: D) Aniq, o'lchanadigan, erishiladigan, dolzarb, muddatli ✔ 4. JSST tomonidan ishlab chiqilgan ATC/DDD metodologiyasida DDD nimani anglatadi? A) Laboratoriya hayvonlarida aniqlangan o'rtacha letal doza B) Kattalarda asosiy ko'rsatma bo'yicha o'rtacha sutkalik doza C) Bolalar uchun minimal terapevtik sutkalik doza (mg/kg) D) Kattalar uchun ruxsat etilgan maksimal bir martalik doza To'g'ri javob: B) Kattalarda asosiy ko'rsatma bo'yicha o'rtacha sutkalik doza ✔ 5. Ftorxinolonlar (siprofloksatsin) qaysi fermentlarni ingibirlaydi? A) DNK-giraza va topoizomeraza IV B) Bakterial digidrofolatreduktaza C) DNKga bog'liq RNK-polimeraza D) Transpeptidaza va karboksipeptidaza To'g'ri javob: A) DNK-giraza va topoizomeraza IV ✔ 6. Bemor 45 yoshda, arterial gipertenziya va bronxial astma bor. Qaysi preparat gipotenziv vosita sifatida tanlash uchun nisbatan maqbul? A) Amlodipin B) Nadolol C) Timolol D) Propranolol To'g'ri javob: A) Amlodipin ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 4 7. Atropin va skopolamin qaysi alkaloidlar guruhiga mansub? A) Piridin alkaloidlari B) Steroid alkaloidlari C) Xinolin alkaloidlari D) Tropan alkaloidlari To'g'ri javob: D) Tropan alkaloidlari✔ 8. Xodim muntazam yuqori natija ko'rsatmoqda, ammo motivatsiyasi pasaygan; ish haqi bozor darajasida. Gertsberg nazariyasiga ko'ra rahbar avvalo nimaga e'tibor qaratishi kerak? A) Nazoratni kuchaytirish va jarimalar tizimini joriy etish B) Ish vaqtini uzaytirish va qo'shimcha vazifalar berish C) Yutuqlarni tan olish, mas'uliyat va kasbiy o'sish imkoniyatlari D) Faqat ish haqini oshirish va mukofot puli berish To'g'ri javob: C) Yutuqlarni tan olish, mas'uliyat va kasbiy o'sish imkoniyatlari ✔ 9. «Ikki tomonlama ko'r» (double-blind) tadqiqotning mohiyati nima? A) Faqat bemor qaysi davolash guruhida ekanini bilmaydi, tadqiqotchi esa buni biladi B) Har bir bemorga ikki xil dori bir vaqtda, bir xil dozada beriladi C) Tadqiqot faqat ko'rish qobiliyati yo'qolgan bemorlarda o'tkaziladi D) Na bemor, na tadqiqotchi bemor qaysi davolash guruhida ekanini bilmaydi To'g'ri javob: D) Na bemor, na tadqiqotchi bemor qaysi davolash guruhida ekanini bilmaydi ✔ 10. Vinkristin va vinblastin o'smaga qarshi alkaloidlarining manbai qaysi o'simlik? A) Camptotheca acuminata (kamptoteka) B) Taxus brevifolia (qoraqarag'ay) C) Catharanthus roseus D) Podophyllum peltatum (podofill) To'g'ri javob: C) Catharanthus roseus ✔ 11. Homiladorlik paytida varfarinni qo'llash nima uchun cheklanadi? A) U faqat erkaklarda ta'sir qiladi, ayollarda estrogenlar uni to'liq bloklaydi B) U prolaktin ajralishini bostirib, tug'ruqdan keyin sut ajralishini to'xtatadi C) Teratogen ta'siri (varfarin embriopatiyasi) va homilada qon ketish xavfi tufayli D) U homiladorlikda samarasiz bo'lib, gormonal o'zgarishlar ta'sirida jigarda tez parchalanadi To'g'ri javob: C) Teratogen ta'siri (varfarin embriopatiyasi) va homilada qon ketish xavfi tufayli ✔ 12. Dorixonada rentabellik ko'rsatkichi qanday hisoblanadi? A) Xodimlar soni / sof foyda B) Foyda / xarajatlar × 100 % C) Tovar zaxirasi / foyda × 100 % D) Xarajatlar / tovar aylanmasi × 100 % To'g'ri javob: B) Foyda / xarajatlar × 100 % ✔ 13. Furosemidning diuretik ta'siri nefronning qaysi qismida amalga oshadi? A) Proksimal kanalchaning to'g'ri (pastki) qismi B) Distal kanalchaning boshlang'ich egri qismi C) Genle qovuzlog'ining ko'tariluvchi qalin qismi D) Kortikal yig'uvchi naychalarning asosiy hujayralari To'g'ri javob: C) Genle qovuzlog'ining ko'tariluvchi qalin qismi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 5 14. Uch halqali antidepressantlar (amitriptilin) bilan zaharlanishda eng xavfli asorat qaysi? A) Og'ir gipoglikemiya va ketoatsidoz rivojlanishi B) Og'ir bronxospazm va o'tkir nafas yetishmovchiligi rivojlanishi C) Yurak aritmiyalari va o'tkazuvchanlik buzilishlari D) Gipertermiya va mushaklarning kuchli qaltirashi To'g'ri javob: C) Yurak aritmiyalari va o'tkazuvchanlik buzilishlari✔ 15. Dorivor o'simlik xom ashyosining namligi farmakopeya bo'yicha qanday aniqlanadi? A) Refraktometriya yordamida sindirish ko'rsatkichi bo'yicha B) Kuydirib qolgan kulni tortish orqali C) 100–105 °C da doimiy massagacha quritish D) Karl Fisher usulida titrlash orqali To'g'ri javob: C) 100–105 °C da doimiy massagacha quritish ✔ 16. Metronidazol qaysi mikroorganizmlarga qarshi samarali? A) Zamburug'lar va achitqisimon mikroorganizmlar (kandida) B) Anaeroblar va ayrim sodda jonivorlar (trixomonada, lyambliya) C) Mikobakteriyalar va atipik bakteriyalar (xlamidiya, mikoplazma) D) Faqat gramm-musbat aerob kokklar (stafilokokk, streptokokk) To'g'ri javob: B) Anaeroblar va ayrim sodda jonivorlar (trixomonada, lyambliya) ✔ 17. Farmatsevtik bozorda «OTC-preparatlar» deganda nima tushuniladi? A) Faqat kasalxonalarda qo'llanadigan dorilar B) Klinik sinovdagi dorilar C) Retseptsiz beriladigan dori vositalari D) Faqat narkotik vositalar To'g'ri javob: C) Retseptsiz beriladigan dori vositalari ✔ 18. Reklama ta'sirining AIDA modeli qaysi bosqichlarni ifodalaydi? A) Faollik, innovatsiya, dizayn, avtomatlashtirish B) Tahlil, ma'lumot, qaror, audit C) E'tibor, qiziqish, xohish, harakat D) Narx, joy, mahsulot, reklama To'g'ri javob: C) E'tibor, qiziqish, xohish, harakat ✔ 19. Yupqa qatlamli xromatografiyada Rf qiymati qanday hisoblanadi? A) Dog' o'tgan masofaning erituvchi fronti o'tgan masofaga nisbati B) Dog' maydonining plastinka maydoniga nisbati C) Erituvchi frontining dog' o'tgan masofaga nisbati D) Standart dog' masofasining tekshiriluvchi dog' masofasiga nisbati To'g'ri javob: A) Dog' o'tgan masofaning erituvchi fronti o'tgan masofaga nisbati ✔ 20. Inulin to'liq gidrolizlanganda asosan qaysi monosaxarid hosil bo'ladi? A) Ramnoza B) Glyukoza C) Galaktoza D) Fruktoza To'g'ri javob: D) Fruktoza ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 6 21. Metgemoglobin hosil qiluvchi zaharlar (nitritlar, anilin) bilan zaharlanishda qo'llaniladigan antidot qaysi? A) Deferoksamin B) Metilen ko'ki C) Natriy tiosulfat D) Atropin To'g'ri javob: B) Metilen ko'ki✔ 22. Statin terapiyasi davomida mushak og'rig'i va KFK oshishi aniqlansa, farmatsevt nima tavsiya qilishi kerak? A) Shifokorga murojaat qilib, statinni to'xtatish yoki dozani qayta ko'rib chiqishni B) Qo'shimcha ravishda gemfibrozil kabi fibrat qabul qilib, lipidlarni yanada tezroq pasaytirishni C) Statin bilan birga har kuni greypfrut sharbati ichib, so'rilishni yaxshilashni D) Statin dozasini ikki baravar oshirib, og'riq o'tib ketguncha davom ettirishni To'g'ri javob: A) Shifokorga murojaat qilib, statinni to'xtatish yoki dozani qayta ko'rib chiqishni ✔ 23. Losartan qaysi guruh preparatlariga kiradi? A) Digidropiridin kalsiy kanallari blokatorlari B) To'g'ridan-to'g'ri ta'sirli renin ingibitorlari C) Angiotenzinga aylantiruvchi ferment ingibitorlari D) Angiotenzin II AT1-retseptor blokatorlari To'g'ri javob: D) Angiotenzin II AT1-retseptor blokatorlari ✔ 24. Omeprazolning ta'sir mexanizmi qanday? A) Oshqozonda xlorid kislotani kimyoviy neytrallash B) Parietal hujayralarda H+/K+-ATFazani qaytmas ingibirlash C) Oshqozon M1-xolinoretseptorlarini selektiv bloklash D) Parietal hujayralarda H2-gistamin retseptorlarini bloklash To'g'ri javob: B) Parietal hujayralarda H+/K+-ATFazani qaytmas ingibirlash ✔ 25. Homiladorlik davrida qo'llash qat'iyan man etilgan (teratogenligi isbotlangan) preparat qaysi? A) Paratsetamol B) Izotretinoin C) Penitsillin D) Folat kislota To'g'ri javob: B) Izotretinoin ✔ 26. Shifoxona ichi infeksiyalarini davolashda empirik antibiotikni tanlashda nimaga tayanish kerak? A) Faqat preparat narxi va dorixonada mavjudligi ma'lumotlariga B) Mahalliy mikrobiologik monitoring va chidamlilik ma'lumotlariga C) Faqat bemor istagi va uning oldingi davolanish tajribasiga D) Faqat preparatning chiqarilgan yili va ishlab chiqaruvchi mamlakatiga To'g'ri javob: B) Mahalliy mikrobiologik monitoring va chidamlilik ma'lumotlariga ✔ 27. Metforminning gipoglikemik ta'sirining asosiy mexanizmi qaysi? A) SGLT2 ni ingibirlash B) Jigarda glyukoneogenezni kamaytirish C) Insulin sekretsiyasini kuchaytirish D) Ichakda uglevodlar so'rilishini bloklash To'g'ri javob: B) Jigarda glyukoneogenezni kamaytirish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 7 28. Statinlarning eng muhim xavfli nojo'ya ta'siri qaysi? A) Agranulotsitoz va leykopeniya B) Gipotireoz va miksedema C) Ototoksiklik va karlik D) Miopatiya va rabdomioliz To'g'ri javob: D) Miopatiya va rabdomioliz✔ 29. Dori vositasining narxi 10 % ga oshganda unga talab 2 % ga kamaydi. Talab qanday tavsiflanadi? A) Birlik elastiklikka ega B) Elastik C) Mutlaq elastik D) Noelastik To'g'ri javob: D) Noelastik ✔ 30. Yog'larning yod soni qaysi ko'rsatkichni tavsiflaydi? A) Yog' kislotalarining to'yinmaganligini B) Gidrolizda ajraladigan glitserin miqdorini C) Erkin yog' kislotalarining umumiy miqdorini D) Sovunlanmaydigan moddalarning ulushini To'g'ri javob: A) Yog' kislotalarining to'yinmaganligini ✔ 31. Verapamil va diltiazemni beta-blokatorlar bilan birga qo'llashda qaysi xavf yuzaga keladi? A) Bradikardiya va AV-blokada B) Gipoglikemiya C) Kuchli giperkaliyemiya D) Gipertonik kriz To'g'ri javob: A) Bradikardiya va AV-blokada ✔ 32. A turidagi (Rawlins-Tompson tasnifi) nojo'ya reaksiyalar qanday xususiyatga ega? A) Faqat uzoq muddatli qabuldan keyin paydo bo'ladigan kanserogen va teratogen ta'sirlar B) Oldindan aytib bo'lmaydigan, dozaga bog'liq bo'lmagan va immun mexanizmli reaksiyalar C) Dozaga bog'liq, farmakologik ta'sirdan kelib chiqadigan va oldindan aytish mumkin bo'lgan D) Faqat dorini birdaniga bekor qilgandan keyin yuzaga keladigan, kechikkan bekor qilish reaksiyalari To'g'ri javob: C) Dozaga bog'liq, farmakologik ta'sirdan kelib chiqadigan va oldindan aytish ✔ mumkin bo'lgan 33. VEN tahlilida dori vositalari qanday toifalarga ajratiladi? A) Retseptli, retseptsiz va parafarmatsevtik B) Hayotiy muhim, zarur va ikkinchi darajali C) Qimmat, o'rtacha narxli va arzon dori vositalari D) Mahalliy, import qilingan va gumanitar yordam To'g'ri javob: B) Hayotiy muhim, zarur va ikkinchi darajali ✔ 34. Allopurinol, karbamazepin kabi preparatlar qaysi og'ir nojo'ya reaksiyani chaqirishi bilan ma'lum? A) Rabdomioliz va mioglobinuriyali o'tkir buyrak yetishmovchiligi B) Og'ir teri reaksiyalari (Stivens-Jonson sindromi) C) Tishlar emalining bo'yalishi va gipoplaziyasi D) Ototoksiklik va qaytmas eshitish yo'qolishi To'g'ri javob: B) Og'ir teri reaksiyalari (Stivens-Jonson sindromi) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 8 35. APF ingibitorlarining xarakterli nojo'ya ta'siri qaysi? A) Quruq yo'tal B) Taxikardiya refleksi C) Gipokaliyemiya D) Giperglikemiya To'g'ri javob: A) Quruq yo'tal✔ 36. Vakolatlarni topshirish (delegatsiya) jarayonida qaysi narsa rahbarda saqlanib qoladi? A) Topshiriqni bajarish texnikasi B) Hech narsa qolmaydi C) Faqat ish vaqti D) Yakuniy javobgarlik To'g'ri javob: D) Yakuniy javobgarlik ✔ 37. Yog'ning kislota soni qanday ta'riflanadi? A) 100 g yog' biriktirgan yod grammlari (to'yinmaganlik) B) 1 kg yog'dagi peroksidlarning milliekvivalent miqdori C) 1 g yog'ni to'liq sovunlash uchun sarflangan KOH milligrammlari D) 1 g yog'dagi erkin kislotalarni neytrallashga ketgan KOH mg To'g'ri javob: D) 1 g yog'dagi erkin kislotalarni neytrallashga ketgan KOH mg ✔ 38. Quyidagi xarajatlardan qaysi biri dorixona uchun odatda doimiy xarajat hisoblanadi? A) Bino ijarasi B) Qadoqlash materiallari sarfi C) Sotilgan tovarlar tannarxi D) Sotuvdan olinadigan bonus (foiz) To'g'ri javob: A) Bino ijarasi ✔ 39. Homiladorlikda tromboz profilaktikasi uchun ko'pincha qaysi antikoagulyant tanlanadi? A) Rivaroksaban (Xa ingibitori) B) Past molekulali geparin C) Varfarin (kumarin hosilasi) D) Dabigatran eteksilat To'g'ri javob: B) Past molekulali geparin ✔ 40. Gipotenziv terapiya qabul qilayotgan bemorga burun bitishiga qarshi OTC vosita tanlashda nimadan ehtiyot bo'lish kerak? A) Tizimli alfa-adrenomimetiklardan (masalan, psevdoefedrin) B) Natriy xloridning izotonik eritmasi asosidagi burun spreyidan C) Moychechak damlamasi bilan bug'li ingalyatsiya qilishdan D) Dengiz suvi asosidagi burunni yuvish uchun eritmalardan To'g'ri javob: A) Tizimli alfa-adrenomimetiklardan (masalan, psevdoefedrin) ✔ 41. PEST tahlili nimani o'rganishga mo'ljallangan? A) Tashqi makromuhitning siyosiy, iqtisodiy va boshqa omillarini B) Raqobatchilar narxlari va assortimentini C) Dorixonaning ichki moliyaviy holati va xarajatlarini D) Xodimlarning malakasi va kasbiy tayyorgarligini To'g'ri javob: A) Tashqi makromuhitning siyosiy, iqtisodiy va boshqa omillarini ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 9 42. Farmakonazorat (farmakovigilans) qanday faoliyat? A) Dorixonalarga litsenziya berish va ularning sanitariya holatini tekshirishga qaratilgan faoliyat B) Dori vositalari narxini va dorixona ustamalarini davlat tomonidan nazorat qilish C) Dorilarning nojo'ya ta'sirlarini aniqlash, baholash va oldini olishga qaratilgan faoliyat D) Faqat klinik sinovlarning birinchi fazasini sog'lom ko'ngillilarda o'tkazishga qaratilgan faoliyat To'g'ri javob: C) Dorilarning nojo'ya ta'sirlarini aniqlash, baholash va oldini olishga qaratilgan ✔ faoliyat 43. Na'matak (Rosa) mevalari asosan qaysi biologik faol modda manbai sifatida qadrlanadi? A) Askorbin kislota B) Antratsen glikozidlari C) Tropan alkaloidlari D) Kardenolidlar To'g'ri javob: A) Askorbin kislota ✔ 44. Levodopa karbidopa bilan birga qo'llanishining sababi nima? A) Karbidopa markazda dofamin retseptorlarini bevosita qo'zg'atib, levodopa ta'sirini kuchaytiradi B) Karbidopa M-xolinoretseptorlarni bloklab, tremor va mushak rigidligini kamaytiradi C) Karbidopa miyada MAO-B ni ingibirlab, dofaminning parchalanishini sekinlashtiradi D) Karbidopa periferiyada DOPA-dekarboksilazani ingibirlab, levodopani miyaga ko'proq yetkazadi To'g'ri javob: D) Karbidopa periferiyada DOPA-dekarboksilazani ingibirlab, levodopani miyaga ✔ ko'proq yetkazadi 45. Xinin qaysi o'simlik xom ashyosidan olinadi? A) Belladonna barglari va o'ti B) Xina daraxti po'stlog'i C) Termopsis o'ti va urug'lari D) Rauvolfiya ildizlari va ildizpoyasi To'g'ri javob: B) Xina daraxti po'stlog'i ✔ 46. Farmakoiqtisodiy tahlilning qaysi turida natijalar QALY (sifatli hayot yillari) bilan ifodalanadi? A) Kasallik qiymati tahlili B) Xarajat-foydalilik (cost-utility) tahlili C) Xarajat-foyda (cost-benefit) tahlili D) Xarajatlarni minimallashtirish tahlili To'g'ri javob: B) Xarajat-foydalilik (cost-utility) tahlili ✔ 47. Atsetilsalitsil kislotaning antiagregant ta'siri qaysi fermentni qaytmas ingibirlash bilan bog'liq? A) Siklooksigenaza-1 (COX-1) B) Fosfolipaza A2 C) Trombin D) Lipooksigenaza To'g'ri javob: A) Siklooksigenaza-1 (COX-1) ✔ 48. Kumarinlarni sifat jihatdan aniqlashda qaysi xususiyatdan foydalaniladi? A) UB nurda fluorestsensiya va ishqorda laktone ochilishi B) Yod eritmasi bilan to'q ko'k rang hosil qilishi C) Dragendorf reaktivi bilan to'q sariq cho'kma berishi D) Eritrotsitlarni gemolizlashi va ko'pik hosil qilishi To'g'ri javob: A) UB nurda fluorestsensiya va ishqorda laktone ochilishi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 10 49. Keller–Kiliani reaksiyasi yurak glikozidlari molekulasining qaysi qismini aniqlashga xizmat qiladi? A) 2-dezoksiqandlarni B) Steroid yadroni (C-14 gidroksil) C) Glyukoza qoldig'ini (terminal) D) Laktone halqani (C-17 da) To'g'ri javob: A) 2-dezoksiqandlarni✔ 50. Klopidogrel samaradorligi qaysi gen polimorfizmiga bog'liq holda pasayishi mumkin? A) CYP2E1 B) CYP2C19 sekin metabolizatorlarida C) NAT2 tez atsetillovchilarda D) TPMT To'g'ri javob: B) CYP2C19 sekin metabolizatorlarida ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 11 2-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Izoniazidni identifikatsiyalashda qaysi xossadan foydalaniladi? A) Kuchli kislotaliligidan (masalan, natriy karbonatdan CO2 ajratib chiqarishi) B) Gidrazid guruhining qaytaruvchi xossasidan (masalan, kumush nitratni qaytarishi) C) Oksidlovchi xossasidan (masalan, kaliy yodiddan yod ajratib chiqarishi) D) Optik faolligidan (masalan, qutblangan nur tekisligini sezilarli chapga burishi) To'g'ri javob: B) Gidrazid guruhining qaytaruvchi xossasidan (masalan, kumush nitratni qaytarishi)✔ 2. Simvastatinni klaritromitsin bilan birga qo'llash qaysi xavfni oshiradi? A) Ototoksiklik va karlik B) Miopatiya va rabdomioliz C) Agranulotsitoz va sepsis D) Og'ir gipoglikemiya xavfi To'g'ri javob: B) Miopatiya va rabdomioliz ✔ 3. Retseptdagi «ad» predlogi qaysi ma'noda ishlatiladi? A) Alohida-alohida qadoqlab B) Ko'rsatilgan umumiy miqdorgacha C) Har biridan teng miqdorda D) Ikki baravar ko'p miqdorda To'g'ri javob: B) Ko'rsatilgan umumiy miqdorgacha ✔ 4. Qattiq dispersiyalar (masalan, polimer matritsasida amorf holatdagi dori) yaratishdan asosiy maqsad nima? A) Dori moddasining zaharliligini va ta'sir kuchini oshirish B) Dorining ta'sirini sekinlashtirib, prolongatsiya qilish C) Yomon eriydigan moddalar biosamaradorligini oshirish D) Tabletkaning qattiqligi va mustahkamligini kamaytirish To'g'ri javob: C) Yomon eriydigan moddalar biosamaradorligini oshirish ✔ 5. Mishyak aralashmasini aniqlashning farmakopeya usuli qaysi tamoyilga asoslangan? A) Mishyakni arsin (AsH3) gacha qaytarib, simob(II) bromidli qog'oz rangini o'zgartirish B) Mishyakni xlorid holida cho'ktirib, cho'kma massasini standart bilan gravimetrik solishtirish C) Mishyakni arsenatgacha oksidlab, molibdat bilan sariq cho'kma hosil qilish D) Mishyakni trilon B bilan kompleksonometrik titrlab, indikator rangini kuzatish To'g'ri javob: A) Mishyakni arsin (AsH3) gacha qaytarib, simob(II) bromidli qog'oz rangini ✔ o'zgartirish 6. 20 kg vazndagi bolaga paratsetamolning bir martalik dozasi (10–15 mg/kg) qancha bo'ladi? A) 200–300 mg B) 50–100 mg C) 1000 mg D) 500–750 mg To'g'ri javob: A) 200–300 mg ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 12 7. Retsept qaysi qismida dori vositasini qabul qilish usuli bemor uchun tushunarli tilda yoziladi? A) Inscriptio B) Praescriptio C) Subscriptio D) Signatura (S.) To'g'ri javob: D) Signatura (S.)✔ 8. Oral kontratseptiv tabletkani o'z vaqtida qabul qilishni unutgan ayolga farmatsevt nima qilishi kerak? A) Keyingi tabletkani ikki hafta kutib boshlashni aytish B) Yo'riqnomadagi qoidani tushuntirib, zarur bo'lsa qo'shimcha himoya C) Har qanday holatda kursni darhol to'xtatishni aytish D) Kontratseptiv ta'sirni tiklash uchun antibiotik tavsiya qilish To'g'ri javob: B) Yo'riqnomadagi qoidani tushuntirib, zarur bo'lsa qo'shimcha himoya ✔ 9. Simvastatin qabul qilayotgan bemorga greypfrut sharbatini ko'p ichmaslik tavsiya etilishining sababi nima? A) Greypfrut simvastatinning ichakda so'rilishini to'xtatadi B) CYP3A4 ingibirlanib, konsentratsiya va miopatiya xavfi oshadi C) Greypfrut qondagi glyukoza miqdorini oshirib yuboradi D) Greypfrut buyrak orqali chiqarilishni tezlashtiradi To'g'ri javob: B) CYP3A4 ingibirlanib, konsentratsiya va miopatiya xavfi oshadi ✔ 10. Antibiotik kursini simptomlar yo'qolgandan so'ng o'zboshimchalik bilan to'xtatish nima uchun noto'g'ri? A) Bemorning tana vazni ortib boradi B) Qaytalanish va rezistentlik xavfi ortadi C) Dorining organizmdagi zaharliligi oshib ketadi D) Keyingi kurs uchun dori narxi oshadi To'g'ri javob: B) Qaytalanish va rezistentlik xavfi ortadi ✔ 11. APF ingibitori, diuretik va NYaQV ning birga qo'llanishi («uch karra zarba») qaysi asoratning xavfini oshiradi? A) O'tkir buyrak shikastlanishi B) Ototoksiklik va karlik C) Og'ir gipoglikemik holat D) Agranulotsitoz va neytropeniya To'g'ri javob: A) O'tkir buyrak shikastlanishi ✔ 12. Quritishdan yo'qotish va Karl Fisher usuli o'rtasidagi asosiy farq nimada? A) Karl Fisher usuli faqat qoldiq organik erituvchilarni, quritish esa faqat suvni o'lchaydi B) Ular aynan bir xil natija beradi, faqat Karl Fisher usuli tezroq va arzonroq bajariladi C) Quritishdan yo'qotish faqat kristallizatsion suvni, Karl Fisher esa faqat adsorbsion (gigroskopik) suvni aniqlaydi D) Quritishdan yo'qotish suv va boshqa uchuvchan moddalarni, Karl Fisher esa faqat suvni o'lchaydi To'g'ri javob: D) Quritishdan yo'qotish suv va boshqa uchuvchan moddalarni, Karl Fisher esa faqat ✔ suvni o'lchaydi Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 13 13. Kraxmal tabletkalarda qaysi vazifalarni bajarishi mumkin? A) To'ldiruvchi, parchalantiruvchi va bog'lovchi B) Faqat moylovchi va sirpantiruvchi C) Faqat konservant va antioksidant D) Faqat plyonkali qoplama hosil qiluvchi To'g'ri javob: A) To'ldiruvchi, parchalantiruvchi va bog'lovchi✔ 14. Atsetilsalitsil kislotada salitsil kislota aralashmasini aniqlash qaysi reaktivga asoslangan? A) Kumush nitrat bilan oq tvorogsimon cho'kma hosil bo'lishi B) Bariy xlorid bilan oq kristall cho'kma hosil bo'lishi C) Nessler reaktivi bilan sariq-qo'ng'ir rang hosil bo'lishi D) Temir (III) xlorid bilan binafsha rang hosil bo'lishi To'g'ri javob: D) Temir (III) xlorid bilan binafsha rang hosil bo'lishi ✔ 15. Malhamda suvda ham, asosda ham erimaydigan modda miqdori 5 % dan kam bo'lsa, u qanday kiritiladi? A) Eritilgan asosning ko'p qismi bilan birdaniga aralashtiriladi B) Avval oz suvda eritilib, so'ng asos bilan emulsiyalanadi C) Tayyor asos yuzasiga sepilib, yengil aralashtiriladi D) Yarim massasiga teng vazelin moyi bilan ezib, so'ng asos qo'shiladi To'g'ri javob: D) Yarim massasiga teng vazelin moyi bilan ezib, so'ng asos qo'shiladi ✔ 16. Ikki dori plazma oqsillari bilan bog'lanish uchun raqobatlashganda, odatda qaysi holatda klinik ahamiyat kattaroq bo'ladi? A) Siqib chiqarilgan dori keng terapevtik kenglikka va katta taqsimlanish hajmiga ega bo'lsa B) Siqib chiqarilgan dori kam darajada bog'langan va terapevtik kengligi keng bo'lsa C) Siqib chiqarilgan dori yuqori darajada bog'langan va terapevtik kengligi tor bo'lsa D) Ikkala dori ham suvda erimasa va faqat yog' to'qimasida to'planadigan bo'lsa To'g'ri javob: C) Siqib chiqarilgan dori yuqori darajada bog'langan va terapevtik kengligi tor bo'lsa ✔ 17. Dori vositalarining farmakokinetik o'zaro ta'siri qaysi jarayonlar darajasida yuzaga keladi? A) Faqat dori shaklini tayyorlash jarayonida B) So'rilish, taqsimlanish, metabolizm va chiqarilish C) Faqat fiziologik tizimlar darajasida D) Faqat retseptorlar darajasida To'g'ri javob: B) So'rilish, taqsimlanish, metabolizm va chiqarilish ✔ 18. Bemorga bir vaqtda ikkita turli shifokor tomonidan bir xil faol moddali (savdo nomi turlicha) dorilar yozilgan. Farmatsevt nima qilishi kerak? A) Ikkala dorini ham retsept bo'yicha berib yuborish B) Faqat qimmatrog'ini, sifatliroq deb berish C) Bemorga ikkalasini galma-gal ichishni aytish D) Dublikatsiyani aniqlab, shifokorlar bilan aniqlashtirish To'g'ri javob: D) Dublikatsiyani aniqlab, shifokorlar bilan aniqlashtirish ✔ 19. Tabletka shaklidagi prolongirlangan dori (masalan, «retard») ni bemorga berishda qanday maslahat to'g'ri? A) Butun holda, maydalamay yutish B) Ezib, suvda eritib ichish kerak C) Til ostida so'rib qabul qilish D) Yaxshilab chaynab ichish kerak To'g'ri javob: A) Butun holda, maydalamay yutish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 14 20. Chekish qaysi dorining metabolizmini CYP1A2 induksiyasi orqali tezlashtiradi? A) Teofillin B) Digoksin C) Litiy D) Gentamitsin To'g'ri javob: A) Teofillin✔ 21. Klinik ahamiyatli dori o'zaro ta'sirini aniqlaganda farmatsevtning birinchi qadami qaysi? A) O'zaro ta'sirni e'tiborsiz qoldirib, retsept bo'yicha dorilarni odatdagidek berish B) Xavfni baholab, buyurgan shifokor bilan muqobil yoki monitoring bo'yicha maslahatlashish C) Shifokorga xabar bermasdan, dozalarni o'zboshimchalik bilan o'zgartirib berish D) Bemorga ikkala dorini darhol to'xtatishni va boshqa shifokorga yoki dorixonaga murojaat qilishni aytish To'g'ri javob: B) Xavfni baholab, buyurgan shifokor bilan muqobil yoki monitoring bo'yicha ✔ maslahatlashish 22. Ikki dori bir xil farmakologik ta'sirga ega bo'lib, birgalikdagi ta'siri ularning yig'indisiga teng bo'lsa, bu qanday nomlanadi? A) Idiosinkraziya reaksiyasi B) Potensirlangan sinergizm C) Funksional antagonizm D) Additiv (yig'indi) sinergizm To'g'ri javob: D) Additiv (yig'indi) sinergizm ✔ 23. Varfarin qabul qilayotgan bemor ratsionida K vitaminiga boy bargli ko'katlarni keskin ko'paytirsa, nima kuzatiladi? A) XNN pasayib, antikoagulyant samara kamayadi B) Varfarin metabolizmi sekinlashib, XNN oshadi C) Varfarinning ichakdan so'rilishi ortib ketadi D) XNN oshib, qon ketish xavfi kuchayadi To'g'ri javob: A) XNN pasayib, antikoagulyant samara kamayadi ✔ 24. Narkotik vositalarni dorixonada saqlashning umumiy talabi qaysi? A) Umumiy javonlarda, ochiq ko'rgazmada B) Muzlatkichda boshqa dorilar bilan aralash C) Qulflanadigan seyfda, qat'iy hisob bilan D) Savdo zalida xaridorlar yetadigan joyda To'g'ri javob: C) Qulflanadigan seyfda, qat'iy hisob bilan ✔ 25. Dori moddalarining «stereoizomerlari» farmakologik faolligi bo'yicha farq qilishi mumkinmi? Masalan, levomitsetin (xloramfenikol) uchun to'g'ri fikr qaysi? A) Faqat ratsemik aralashma antibakterial faollikka ega B) Faqat bitta stereoizomer (D-treo) antibakterial faol C) Stereoizomeriya antibakterial faollikka umuman ta'sir qilmaydi D) Ikkala enantiomer bir xil darajada antibakterial faol To'g'ri javob: B) Faqat bitta stereoizomer (D-treo) antibakterial faol ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 15 26. Siprofloksatsin kimyoviy tuzilishiga ko'ra qaysi sinfga kiradi? A) Ftorxinolonlar B) Aminoglikozidlar C) Makrolidlar D) Sefalosporinlar To'g'ri javob: A) Ftorxinolonlar✔ 27. Tabletka massasining puansonlarga yopishib qolishi (sticking) ning ehtimoliy sababi qaysi? A) Parchalantiruvchi moddaning ortiqchaligi B) Granulalarning haddan tashqari quruqligi C) Presslash bosimining juda pastligi D) Yuqori namlik va moylovchining yetishmasligi To'g'ri javob: D) Yuqori namlik va moylovchining yetishmasligi ✔ 28. Sulfanilamidlar va sulfonilmochevina hosilalari birga qo'llanganda gipoglikemiya xavfi ortishining mexanizmlaridan biri qaysi? A) Sulfanilamidlar ichakda glyukoza so'rilishini oshirib, glikemiyani ko'taradi B) Sulfanilamidlar jigarda glyukagon chiqarilishini va glikogenoliz jarayonini kuchaytiradi C) Plazma oqsillari bilan bog'lanishdan siqib chiqarish va metabolizmni ingibirlash D) Sulfanilamidlar beta-hujayralarda insulin sekretsiyasini butunlay to'xtatadi To'g'ri javob: C) Plazma oqsillari bilan bog'lanishdan siqib chiqarish va metabolizmni ingibirlash ✔ 29. Emulsiya turini aniqlashda suvda eriydigan bo'yoq (metilen ko'ki) tashqi fazani bo'yasa, bu qanday emulsiya? A) Ko'p qavatli suv/moy/suv emulsiyasi B) Mikroemulsiya emas, suspenziya C) Moy/suv emulsiyasi D) Suv/moy emulsiyasi To'g'ri javob: C) Moy/suv emulsiyasi ✔ 30. Natriy xlorid miqdoriy aniqlanishida Mor usulida indikator sifatida nima qo'llaniladi? A) Temir-ammoniy achchiqtoshi B) Kaliy xromat C) Fenolftalein D) Eriokrom qora T To'g'ri javob: B) Kaliy xromat ✔ 31. Riboflavin (B2 vitamini) eritmalari qaysi optik xossaga ega? A) Qora rangli B) Sariq-yashil flyuoressensiyali C) Rangsiz va flyuoressensiyasiz D) Ko'k rangli va qizil flyuoressensiyali To'g'ri javob: B) Sariq-yashil flyuoressensiyali ✔ 32. Piridoksin yuqori dozada karbidopasiz levodopa bilan berilsa, nima kuzatiladi? A) Periferik dekarboksillanish kuchayib, levodopa samarasi kamayadi B) Levodopaning miyaga o'tishi ortib, samarasi va diskineziyalar kuchayadi C) O'zaro ta'sir bo'lmaydi, chunki ular turli yo'llar bilan so'riladi D) Levodopa toksikligi ortib, gallyutsinatsiyalar paydo bo'ladi To'g'ri javob: A) Periferik dekarboksillanish kuchayib, levodopa samarasi kamayadi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 16 33. Mexanik yurak qopqog'i protezi bo'lgan bemorda qaysi antikoagulyant tanlanadi? A) Apiksaban B) Rivaroksaban C) Varfarin D) Dabigatran To'g'ri javob: C) Varfarin✔ 34. Ikki preparat bioekvivalentligini baholashda asosiy farmakokinetik ko'rsatkichlar qaysilar? A) AUC va Cmax B) Erish harorati va pH C) Yarim parchalanish davri va LD50 D) Terapevtik indeks va ED50 To'g'ri javob: A) AUC va Cmax ✔ 35. Mikstura 200 ml; tarkibida 2 g natriy bromid bo'lishi kerak. Byuretka tizimidagi 20 % li natriy bromid konsentrlangan eritmasidan qancha olinadi va qancha suv qo'shiladi? A) 2 ml konsentrat va 198 ml suv B) 20 ml konsentrat va 180 ml suv C) 40 ml konsentrat va 160 ml suv D) 10 ml konsentrat va 190 ml suv To'g'ri javob: D) 10 ml konsentrat va 190 ml suv ✔ 36. Granulalarni quritishdan keyin quruq holda elakdan o'tkazish (quruq granulyatsiya bosqichi) dan maqsad nima? A) Agregatlarni maydalab bir xil o'lchamga keltirish B) Granulalarni sterillash va mikroblardan tozalash C) Granulalar namligini kerakli darajaga oshirish D) Granulalarga bir tekis rang berish To'g'ri javob: A) Agregatlarni maydalab bir xil o'lchamga keltirish ✔ 37. Glyukozaning qon plazmasiga nisbatan izotonik eritmasi konsentratsiyasi qancha? A) 5 % B) 0,9 % C) 40 % D) 10 % To'g'ri javob: A) 5 % ✔ 38. Glyukoza inyeksion eritmalarini stabillash uchun qo'llanadigan Veybel stabilizatori tarkibi qaysi? A) Askorbin kislota va natriy sitrat B) Natriy gidrokarbonat va natriy sulfit C) Natriy metabisulfit va natriy edetat D) Natriy xlorid va xlorid kislota To'g'ri javob: D) Natriy xlorid va xlorid kislota ✔ 39. Digoksin va amiodaron birga qo'llanganda nima kuzatiladi? A) Digoksin konsentratsiyasi oshadi (P-gp ingibitsiyasi), dozani kamaytirish kerak B) Hech qanday o'zgarish bo'lmaydi, chunki ular turli yo'llar bilan chiqariladi C) Digoksin konsentratsiyasi pasayadi (P-gp induksiyasi), dozani oshirish kerak D) Amiodaron samarasi yo'qoladi, chunki digoksin uning jigardagi metabolizmini tezlashtiradi To'g'ri javob: A) Digoksin konsentratsiyasi oshadi (P-gp ingibitsiyasi), dozani kamaytirish kerak ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 17 40. Kofein, teofillin kabi purin alkaloidlari uchun xarakterli umumiy reaksiya qaysi? A) Mureksid reaksiyasi B) Diazoreaksiya C) Vitali-Moren reaksiyasi D) Talleyoxin reaksiyasi To'g'ri javob: A) Mureksid reaksiyasi✔ 41. Bemor ACE ingibitori (enalapril) qabul qilishni boshlagan va quruq yo'tal paydo bo'lgan. Farmatsevtning eng to'g'ri izohi qaysi? A) Bu allergiya, dozani darhol ikki baravar oshirish kerak B) Bu bakterial infeksiya belgisi, antibiotik ichish kerak C) Bu bradikinin bilan bog'liq nojo'ya ta'sir; shifokorga murojaat D) Bu dori bilan bog'liq emas, yo'talga qarshi sirop yetarli To'g'ri javob: C) Bu bradikinin bilan bog'liq nojo'ya ta'sir; shifokorga murojaat ✔ 42. Senna barglari damlamasini tayyorlashda uni to'liq sovigandan keyin suzishning sababi nima? A) Antraglikozidlarning gidrolizini kuchaytirib, ta'sirni oshirish B) Oshlovchi moddalarni damlamada to'liq saqlab qolish uchun C) Smolasimon moddalarni ajratib, ta'sirlantirishni kamaytirish D) Efir moylarini damlama yuzasida to'plab ajratib olish To'g'ri javob: C) Smolasimon moddalarni ajratib, ta'sirlantirishni kamaytirish ✔ 43. Kamfora kukunini tayyorlashda maydalashni osonlashtirish uchun odatda nima qo'shiladi? A) Glitserin B) Etil spirti C) Vazelin moyi D) Tozalangan suv To'g'ri javob: B) Etil spirti ✔ 44. Verapamil digoksin bilan birga qo'llansa, digoksin konsentratsiyasiga qanday ta'sir qiladi? A) Oshiradi B) Faqat so'rilishini to'xtatadi C) Pasaytiradi D) O'zgartirmaydi To'g'ri javob: A) Oshiradi ✔ 45. Farmakopeyada «solishtirma burish» ko'rsatkichi qaysi usul bilan aniqlanadi? A) Potensiometriya B) Refraktometriya C) Spektrofotometriya D) Polarimetriya To'g'ri javob: D) Polarimetriya ✔ 46. Retinol (A vitamini) qaysi xossasi tufayli maxsus sharoitda saqlanishi kerak? A) Kuchli asosliligi tufayli shisha bilan reaksiyaga kirishi B) Yorug'lik va havo kislorodi ta'sirida oson oksidlanishi C) Suvda juda yaxshi erib, eritmada tez gidrolizlanishi D) Yuqori uchuvchanligi tufayli tez bug'lanib ketishi To'g'ri javob: B) Yorug'lik va havo kislorodi ta'sirida oson oksidlanishi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 18 47. Temir (III) ionini aniqlashda kaliy ferrotsianid bilan qanday mahsulot hosil bo'ladi? A) Oq kristall cho'kma tushishi B) Och sariq rangli tiniq eritma C) Qon-qizil rangli eritma D) Berlin lazuri (ko'k cho'kma) To'g'ri javob: D) Berlin lazuri (ko'k cho'kma)✔ 48. Sefalosporinlarning asosiy yadrosi qaysi? A) 6-aminopenitsillan kislota B) Makrotsiklik lakton C) 7-aminotsefalosporan kislota D) Naftatsen To'g'ri javob: C) 7-aminotsefalosporan kislota ✔ 49. Ho'l granulyatsiyada povidon (polivinilpirrolidon) eritmasi qaysi vazifani bajaradi? A) Moylovchi B) Konservant C) Rang beruvchi D) Bog'lovchi To'g'ri javob: D) Bog'lovchi ✔ 50. Stoks qonuniga ko'ra suspenziyada zarrachalarning cho'kish tezligi qanday omilga bog'liq? A) Zarracha radiusiga teskari proporsional, qovushqoqlikka bog'liq emas B) Muhit qovushqoqligiga to'g'ri proporsional ravishda ortadi C) Zarracha va muhit zichliklarining farqiga umuman bog'liq emas D) Radius kvadratiga to'g'ri, qovushqoqlikka teskari proporsional To'g'ri javob: D) Radius kvadratiga to'g'ri, qovushqoqlikka teskari proporsional ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 19 3-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Alkenlarga galogenvodorod birikishida Markovnikov qoidasiga ko'ra vodorod qaysi uglerod atomiga birikadi? A) Kamroq gidrogenlangan uglerodga B) Ko'proq gidrogenlangan uglerodga C) Ixtiyoriy uglerodga D) Faqat to'rtlamchi uglerodga To'g'ri javob: B) Ko'proq gidrogenlangan uglerodga✔ 2. Nitritlar bilan zaharlanishni aniqlashda qaysi reaktiv qo'llaniladi? A) Nessler reaktivi (kaliy tetrayodomerkurat ishqoriy eritmasi) B) Dragendorf reaktivi (vismut va kaliy yodid eritmasi) C) Griss reaktivi (sulfanil kislota va alfa-naftilamin) D) Fehling reaktivi (mis sulfat va segnet tuzi eritmasi) To'g'ri javob: C) Griss reaktivi (sulfanil kislota va alfa-naftilamin) ✔ 3. Bakteriyalarning o'sish egri chizig'ida eng tez ko'payish qaysi fazada kuzatiladi? A) Logarifmik faza B) Statsionar faza (muvozanat) C) O'lim fazasi (lizis) D) Lag faza (moslashish) To'g'ri javob: A) Logarifmik faza ✔ 4. Paratsetamol bilan zaharlanishda antidot sifatida qaysi preparat qo'llanadi? A) Nalokson B) Flumazenil C) Atropin D) N-atsetilsistein To'g'ri javob: D) N-atsetilsistein ✔ 5. Kukunlarning oquvchanligini baholashda qo'llanadigan Xausner nisbati qanday hisoblanadi? A) Haqiqiy zichlikning to'kma zichlikka bo'lgan nisbati B) Namlik massasining kukun massasiga nisbati C) To'kma zichlikning bosilgan zichlikka nisbati D) Bosilgan zichlikning to'kma zichlikka nisbati To'g'ri javob: D) Bosilgan zichlikning to'kma zichlikka nisbati ✔ 6. Morfin opiy alkaloidlarining qaysi o'simlikdan olinadi? A) Belladonna (Atropa belladonna) B) Angishvonagul (Digitalis purpurea) C) Ko'knori (Papaver somniferum) D) Efedra (Ephedra equisetina) To'g'ri javob: C) Ko'knori (Papaver somniferum) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 20 7. Antibiotik rezistentlik genlarining bakteriyalar orasida gorizontal o'tishining asosiy yo'llari qaysi? A) Faqat spora hosil qilish orqali B) Faqat ona hujayradan vertikal irsiylanish C) Faqat mitoz va hujayra bo'linishi D) Konyugatsiya, transformatsiya, transduksiya To'g'ri javob: D) Konyugatsiya, transformatsiya, transduksiya✔ 8. Qo'rg'oshin ionini aniqlashda kaliy yodid bilan qanday mahsulot hosil bo'ladi? A) Ko'k rangli tiniq kompleks eritma hosil bo'lishi B) Qora rangli qo'rg'oshin sulfidi cho'kmasi C) Sariq qo'rg'oshin (II) yodid cho'kmasi D) Oq kristall qo'rg'oshin xlorid cho'kmasi To'g'ri javob: C) Sariq qo'rg'oshin (II) yodid cho'kmasi ✔ 9. Quyidagi birikmalardan qaysi biri eng kuchli kislota hisoblanadi? A) Sirka (etan) kislota B) Fenol (karbol kislota) C) Etanol (etil spirt) D) Trixlorsirka kislota To'g'ri javob: D) Trixlorsirka kislota ✔ 10. Permanganatometriyada titrlash qaysi muhitda olib boriladi va indikator sifatida nima xizmat qiladi? A) Ishqoriy muhitda, indikator – fenolftalein eritmasi B) Xlorid kislotali muhitda, indikator – yangi tayyorlangan kraxmal C) Sulfat kislotali muhitda, indikator – permanganatning o'zi D) Neytral muhitda, indikator – kaliy xromat eritmasi To'g'ri javob: C) Sulfat kislotali muhitda, indikator – permanganatning o'zi ✔ 11. SN1 reaksiyalari qaysi substratlarda eng oson boradi? A) Birlamchi alkilgalogenidlarda B) Metilgalogenidlarda C) Vinilgalogenidlarda D) Uchlamchi alkilgalogenidlarda To'g'ri javob: D) Uchlamchi alkilgalogenidlarda ✔ 12. Uglerod (II) oksidi (is gazi) bilan zaharlanishning asosiy mexanizmi nima? A) Gemoglobin bilan karboksigemoglobin hosil qilib, kislorod tashilishini buzish B) Gemoglobin temirini oksidlab, metgemoglobin hosil qilish va sianoz chaqirish C) Atsetilxolinesterazani qaytmas ingibirlab, nerv sinapslarida xolinergik kriz chaqirish D) Miyadagi GABA-retseptorlarni bloklab, tutqanoqlar va qo'zg'alish chaqirish To'g'ri javob: A) Gemoglobin bilan karboksigemoglobin hosil qilib, kislorod tashilishini buzish ✔ 13. Molekula massasini va fragmentatsiya xarakterini aniqlash uchun qaysi usul qo'llaniladi? A) IQ-spektrofotometriya B) Refraktometriya C) Mass-spektrometriya D) Konduktometriya To'g'ri javob: C) Mass-spektrometriya ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 21 14. Stas-Otto usulining asosiy tamoyili nima? A) Ob'ektni faqat distillangan suv bilan ko'p marta yuvib, suvli ekstraktni to'g'ridan-to'g'ri titrlash va tortish B) Ob'ektni konsentrlangan sulfat kislota bilan kuydirib, qoldiqdagi metallarni ion holida aniqlash C) Ob'ektni kislotali muhitda suv bug'i bilan haydab, uchuvchan zaharlarni distillyatda to'plash D) Kislotali spirt bilan ajratib, pH ni o'zgartirib, kislotali va asosli moddalarni bosqichma-bosqich ekstraksiyalash To'g'ri javob: D) Kislotali spirt bilan ajratib, pH ni o'zgartirib, kislotali va asosli moddalarni ✔ bosqichma-bosqich ekstraksiyalash 15. Sianidlar bilan zaharlanishning biokimyoviy mexanizmi nima? A) Atsetilxolinesterazani bloklab, sinapslarda atsetilxolin to'planishiga olib kelish B) Gemoglobin bilan mustahkam bog'lanib, karboksigemoglobin kabi kislorod tashishni buzish C) Neyronlarda natriy kanallarini bloklab, nerv impulsi o'tkazilishini to'xtatish D) Sitoxromoksidaza (mitoxondriyadagi Fe3+) bilan bog'lanib, to'qima nafasini to'xtatish To'g'ri javob: D) Sitoxromoksidaza (mitoxondriyadagi Fe3+) bilan bog'lanib, to'qima nafasini ✔ to'xtatish 16. Molyar konsentratsiyasi 1 mol/l bo'lgan 500 ml NaCl eritmasini tayyorlash uchun qancha NaCl kerak (M = 58,5 g/mol)? A) 117 g B) 58,5 g C) 29,25 g D) 14,6 g To'g'ri javob: C) 29,25 g ✔ 17. Kolloid tegirmon sanoatda asosan qanday mahsulotlarni olishda qo'llanadi? A) Mayda dispers suspenziya va malhamlar B) Ampula va flakonlar C) Tabletkalar va drajelar D) Quruq ekstraktlar va granulalar To'g'ri javob: A) Mayda dispers suspenziya va malhamlar ✔ 18. Sharli tegirmonda materialni maydalash asosan qaysi kuchlar hisobiga amalga oshadi? A) Faqat ultratovush to'lqinlari B) Zarb va ishqalanish (ezish) kuchlari C) Faqat kesish kuchi D) Faqat elektrostatik kuchlar To'g'ri javob: B) Zarb va ishqalanish (ezish) kuchlari ✔ 19. Yog'li inyeksion eritmalar (masalan, moydagi gormonlar) qanday yuboriladi? A) Mushak ichiga B) Arteriya ichiga C) Orqa miya kanali ichiga D) Vena ichiga tez To'g'ri javob: A) Mushak ichiga ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 22 20. Glyukozaning halqali shakllari (alfa- va beta-) o'zaro qanday izomerlar hisoblanadi? A) Geometrik izomerlar B) Strukturaviy izomerlar C) Pozitsion izomerlar D) Anomerlar To'g'ri javob: D) Anomerlar✔ 21. Kuchli asos va kuchsiz kislota tuzlari (masalan, natriy nitrit, natriy tiosulfat) inyeksion eritmalarini stabillash uchun nima qo'shiladi? A) Xlorid kislota eritmasi (0,1 M) B) Askorbin kislota (antioksidant) C) Sirka kislota (bufer sifatida) D) Natriy gidroksid eritmasi To'g'ri javob: D) Natriy gidroksid eritmasi ✔ 22. Biofilmlarning klinik va farmatsevtik ahamiyati qaysi? A) Biofilm faqat zamburug'lar va achitqilarda hosil bo'ladi B) Biofilm hosil bo'lishi sterillashni osonlashtiradi C) Biofilmdagi bakteriyalar antibiotiklarga sezgirroq bo'ladi D) Biofilmdagi bakteriyalar antimikrob vositalarga chidamli To'g'ri javob: D) Biofilmdagi bakteriyalar antimikrob vositalarga chidamli ✔ 23. Benzilpenitsillin sanoatda qaysi mikroorganizm yordamida ishlab chiqariladi? A) Streptomyces griseus B) Escherichia coli C) Penicillium chrysogenum D) Bacillus subtilis To'g'ri javob: C) Penicillium chrysogenum ✔ 24. Dori vositasini sanoatda ishlab chiqarishning texnologik jarayonini, parametrlarini va nazoratini belgilovchi asosiy hujjat qaysi? A) Hisob-faktura B) Mahsulot reklamasi C) Retsept D) Texnologik reglament To'g'ri javob: D) Texnologik reglament ✔ 25. Tabletkalarga plyonkali qoplama surtishda qaysi qurilmalar keng qo'llanadi? A) Rektifikatsion kolonna va deflegmator qurilmasi B) Kolloid tegirmon va rotor-statorli gomogenizatorlar C) Filtr-press va ramali vakuum filtrlari D) Perforirlangan barabanlar va Vurster apparatlari To'g'ri javob: D) Perforirlangan barabanlar va Vurster apparatlari ✔ 26. Ultrafiltratsiya biotexnologik ishlab chiqarishda qaysi maqsadda qo'llanadi? A) Etil spirtini rektifikatsiya qilib tozalash uchun B) Kukunlarni mayda zarrachalargacha maydalash uchun C) Tabletkalarni plyonkali qoplama bilan qoplash uchun D) Oqsil eritmalarini konsentrlash va tozalash uchun To'g'ri javob: D) Oqsil eritmalarini konsentrlash va tozalash uchun ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 23 27. Narkotik moddalarni aniqlash uchun eng ishonchli tasdiqlovchi usul qaysi? A) Gaz xromatografiyasi – mass-spektrometriya B) Refraktometriya va polarimetriya birgalikda C) Fotokolorimetriya (rangli reaksiyalar asosida) D) Alanga reaksiyasi va spektroskopik kuzatish To'g'ri javob: A) Gaz xromatografiyasi – mass-spektrometriya✔ 28. Mishyakni aniqlashda keng qo'llanadigan Marsh reaksiyasining mohiyati nima? A) Mishyakni arsinga qaytarib, qizdirilgan nayda metall mishyak «ko'zgusi» hosil qilish B) Mishyakni xlorid holida cho'ktirib, cho'kma massasini quritilgandan so'ng analitik tarozida tortish C) Mishyakni oksid holida bug'latib, qoldiqni quritib tortish orqali miqdorini topish D) Mishyakni dietilditiokarbamat bilan qizil rangli kompleksga o'tkazib fotometrlash To'g'ri javob: A) Mishyakni arsinga qaytarib, qizdirilgan nayda metall mishyak «ko'zgusi» hosil ✔ qilish 29. Kokainni aniqlashda kobalt tiotsianat reaktivi bilan qanday natija kuzatiladi? A) Ko'k cho'kma yoki ko'k rang B) Oq amorf cho'kma tushishi C) Sariq-yashil flyuoressensiya D) Qizil rangli tiniq eritma To'g'ri javob: A) Ko'k cho'kma yoki ko'k rang ✔ 30. Ishlab chiqarish uskunalarini qismlarga ajratmasdan avtomatik tozalash tizimi qanday ataladi? A) HVAC B) LAF C) CIP (Cleaning in place) D) SIP (Sterilization in place) To'g'ri javob: C) CIP (Cleaning in place) ✔ 31. Tindalizatsiya (fraksion sterillash) qanday usul? A) Gamma nurlari bilan 25 kGy dozada nurlantirish B) 0,22 mkm membranali filtrlash va aseptik to'ldirish C) Bir necha kun ketma-ket 60–100 °C da qizdirish D) Bir marta 180 °C da 1 soat quruq issiqlik bilan qizdirish To'g'ri javob: C) Bir necha kun ketma-ket 60–100 °C da qizdirish ✔ 32. Aseptik sharoitda tayyorlanadigan dorilar qaysilar bo'lishi mumkin? A) Faqat termostabil malhamlar va pastalar B) Faqat tashqi qo'llaniladigan sepma kukunlar C) Faqat spirtli nastoykalar va ekstraktlar D) Termolabil moddali steril dori shakllari To'g'ri javob: D) Termolabil moddali steril dori shakllari ✔ 33. Rektifikatsiya jarayonining mohiyati nimada? A) Eritmani muzlatib, erituvchini sublimatsiya qilish B) Kukunni elakdan o'tkazib fraksiyalarga ajratish C) Bug'-suyuqlik massa almashinuvi orqali suyuqliklarni ajratish D) Qattiq moddani tegirmonda maydalash va saralash To'g'ri javob: C) Bug'-suyuqlik massa almashinuvi orqali suyuqliklarni ajratish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 24 34. Benzol molekulasidagi uglerod atomlari qaysi gibridlanish holatida bo'ladi? A) sp2 B) sp3d C) sp D) sp3 To'g'ri javob: A) sp2✔ 35. Kofein, nikotin, amfetamin kabi moddalar gaz xromatografiyasida qanday detektor bilan yaxshi aniqlanadi (azot saqlovchi birikmalar uchun selektiv)? A) Refraktometrik detektor B) Azot-fosfor (termoion) detektori C) Elektron qamrash detektori D) Issiqlik o'tkazuvchanlik detektori To'g'ri javob: B) Azot-fosfor (termoion) detektori ✔ 36. Ko'z tomchilarining yopishqoqligini oshirib, ko'z yuzasida bo'lish vaqtini uzaytirish uchun qanday modda qo'shiladi? A) Benzil spirti (mahalliy anestetik) B) Natriy gidroksid (pH ni oshirish uchun) C) Etil spirti (konservant sifatida) D) Metilselluloza yoki gipromelloza To'g'ri javob: D) Metilselluloza yoki gipromelloza ✔ 37. Simob birikmalari bilan zaharlanishda antidot sifatida qaysi preparat qo'llaniladi? A) Unitiol (dimerkaptopropansulfonat) B) Metilen ko'ki (redoks bo'yoq) C) Atropin (M-xolinoblokator) D) Nalokson (opioid antagonisti) To'g'ri javob: A) Unitiol (dimerkaptopropansulfonat) ✔ 38. Aldegidlar ketonlardan qaysi reaksiya bilan farqlanadi? A) Katalizator ishtirokida vodorod bilan gidrogenlanib spirtga aylanishi B) Kumush oksidining ammiakli eritmasi bilan «kumush ko'zgu» reaksiyasi C) Natriy gidrosulfit bilan kristall birikma hosil qilib cho'kmaga tushishi D) Kislorodda to'liq yonib, karbonat angidrid va suv hosil qilishi To'g'ri javob: B) Kumush oksidining ammiakli eritmasi bilan «kumush ko'zgu» reaksiyasi ✔ 39. Avtoklavda havo chiqarishning samaradorligini (bug' kirib borishini) tekshiruvchi sinov qaysi? A) Gram testi B) Bovi-Dik testi C) Pufakcha nuqtasi testi D) LAL-testi To'g'ri javob: B) Bovi-Dik testi ✔ 40. Xromatografiyada ustun samaradorligi qaysi ko'rsatkich bilan baholanadi? A) Solishtirma burish B) Rf qiymati C) Nazariy tarelkalar soni D) Molyar so'ndirish koeffitsiyenti To'g'ri javob: C) Nazariy tarelkalar soni ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 25 41. Biologik ob'ekt sifatida siydik toksikologik skrining uchun qaysi afzallikka ega? A) Undan faqat og'ir metallar va noorganik ionlarni aniqlash mumkin, organik moddalarni emas B) Undagi dori konsentratsiyasi doimo qondagidan past bo'lib, tahlil aniqroq bo'ladi C) Ko'plab moddalar va metabolitlari yuqori konsentratsiyada va uzoqroq vaqt aniqlanadi D) U faqat o'limdan keyin olinadi va konservatsiyani talab qilmaydi To'g'ri javob: C) Ko'plab moddalar va metabolitlari yuqori konsentratsiyada va uzoqroq vaqt ✔ aniqlanadi 42. Mikronizatsiya qilingan kukunlarning texnologik kamchiligi qaysi bo'lishi mumkin? A) Biosamaradorlikning har doim pasayishi B) Erish tezligining keskin pasayishi C) Yomon oquvchanlik, agregatlanish, statik zaryad D) Solishtirma yuza maydonining kamayishi To'g'ri javob: C) Yomon oquvchanlik, agregatlanish, statik zaryad ✔ 43. Liofilizatsiya qaysi mahsulotlar uchun eng ko'p qo'llanadi? A) Mineral tuzlar va noorganik moddalar B) Efir moylari va uchuvchan moddalar C) Termolabil biopreparatlar va vaksinalar D) Malham asoslari va yog'simon moddalar To'g'ri javob: C) Termolabil biopreparatlar va vaksinalar ✔ 44. Kuchsiz asos (ammiak) ni kuchli kislota bilan titrlashda qaysi indikator mos keladi? A) Timolftalein eritmasi B) Metil zarg'aldog'i C) Alizarin sariq R D) Fenolftalein eritmasi To'g'ri javob: B) Metil zarg'aldog'i ✔ 45. Gaz xromatografiyasida qanday moddalarni tahlil qilish mumkin? A) Faqat noorganik tuzlar va metall oksidlarini, organik moddalarni esa emas B) Faqat oqsillar va peptidlar kabi yuqori molekulyar birikmalarni C) Uchuvchan yoki uchuvchan hosilaga o'tkazilgan termostabil moddalarni D) Faqat polimerlar va qutbli uchuvchan bo'lmagan makromolekulalarni To'g'ri javob: C) Uchuvchan yoki uchuvchan hosilaga o'tkazilgan termostabil moddalarni ✔ 46. Antibiotiklarga sezgirlikni disk-diffuziya usulida aniqlashda qaysi ko'rsatkich o'lchanadi? A) Indikator ta'sirida muhit rangining o'zgarishi darajasi B) Disk atrofidagi o'sish to'xtagan zona diametri C) O'sgan koloniyalar soni (KHB) D) Muhitning pH i va bufer sig'imi To'g'ri javob: B) Disk atrofidagi o'sish to'xtagan zona diametri ✔ 47. Juda mayda (mikron o'lchamli) kukunlar olish uchun siqilgan havo yoki gaz oqimida zarrachalarni bir-biriga urib maydalovchi qurilma qaysi? A) Bolg'ali tegirmon (zarbali) B) Valikli tegirmon (ezuvchi) C) Jet (oqimli) tegirmon D) Pichoqli maydalagich (kesuvchi) To'g'ri javob: C) Jet (oqimli) tegirmon ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 26 48. Laminar havo oqimi (LAF) shkaflarining vazifasi nima? A) Ish zonasidagi havoni namlash va sovitish B) HEPA havoning bir yo'nalishli oqimi bilan himoya qilish C) Ish zonasidagi havoni kislorod bilan boyitish D) Ish zonasidagi havoni isitish va quritish To'g'ri javob: B) HEPA havoning bir yo'nalishli oqimi bilan himoya qilish✔ 49. Beta-laktam antibiotiklarining ta'sir mexanizmi qaysi? A) DNK-girazani (topoizomeraza II) ingibirlash B) PBP ni bloklab, devor sintezini buzish C) Ribosomaning 30S subbirligini bloklash D) Foliy kislota sintezini ingibirlash To'g'ri javob: B) PBP ni bloklab, devor sintezini buzish ✔ 50. Kuchli kislotani kuchli asos bilan titrlashda ekvivalentlik nuqtasida pH taxminan qanday bo'ladi (25 °C)? A) 1 B) 3 C) 7 D) 10 To'g'ri javob: C) 7 ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 27 4-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Spektrofotometrik tahlilda «kompensatsion eritma» (blank) nima uchun ishlatiladi? A) Moddani konsentrlash va boyitish uchun B) Erituvchi va reaktivlar yutilishini hisobga olish C) Kyuvetani sovitish va tozalash uchun D) Eritmaning pH ini kerakli qiymatga keltirish uchun To'g'ri javob: B) Erituvchi va reaktivlar yutilishini hisobga olish✔ 2. Metabolizmning II fazasi (konyugatsiya) natijasida metabolitlar odatda qanday o'zgaradi? A) Har doim toksik bo'ladi B) Ko'proq lipofil bo'ladi va to'qimalarda to'planadi C) Har doim farmakologik faolroq bo'ladi D) Ko'proq gidrofil bo'ladi va oson chiqariladi To'g'ri javob: D) Ko'proq gidrofil bo'ladi va oson chiqariladi ✔ 3. Sifat nazorati laboratoriyasida spetsifikatsiyadan tashqari (OOS) natija olinganda birinchi navbatda nima qilinadi? A) Sinov qayta-qayta o'tkazilib, eng yaxshi natija tanlanadi B) Seriya darhol yo'q qilinadi va yangi seriya boshlanadi C) Laboratoriya xatosini aniqlash uchun hujjatli tergov boshlanadi D) Natija hisobotdan o'chiriladi va qayd etilmaydi To'g'ri javob: C) Laboratoriya xatosini aniqlash uchun hujjatli tergov boshlanadi ✔ 4. Suppozitoriylar orqali rektal yuborilgan dorining bir qismi birinchi o'tish effektidan qochishining sababi nima? A) Rektal shilliq qavatda fermentlar yo'q, shuning uchun dori umuman parchalanmaydi B) Rektum jigarni to'liq chetlab o'tuvchi alohida limfa tizimiga ega va dori faqat limfaga o'tadi C) Pastki va o'rta rektal venalar qonni pastki kovak venaga, jigardan chetlab o'tkazadi D) Rektumda pH juda kislotali bo'lib, dori ionlashmagan holda tez so'riladi va o'tadi To'g'ri javob: C) Pastki va o'rta rektal venalar qonni pastki kovak venaga, jigardan chetlab o'tkazadi ✔ 5. Klinik tadqiqot protokoli qaysi organ tomonidan boshlanishidan oldin ko'rib chiqilishi va ma'qullanishi shart? A) Faqat tadqiqotda ishtirok etuvchi bemor B) Faqat bosh tadqiqotchi va uning jamoasi C) Mustaqil etika qo'mitasi D) Faqat homiy farmatsevtika kompaniyasi To'g'ri javob: C) Mustaqil etika qo'mitasi ✔ 6. Temir tanqisligi anemiyasini davolashda temir preparatlarini qabul qilish samaradorligini oshirish uchun nima tavsiya etiladi? A) Kalsiy preparatlari bilan bir vaqtda, kechqurun yotishdan oldin qabul qilish B) Antatsidlar yoki PPI bilan birga qabul qilib, oshqozonni temir ta'siridan himoyalash C) Choy, qahva yoki sut bilan birga, ovqatdan keyin darhol qabul qilish D) Askorbin kislota bilan birga, och qoringa yoki ovqatlar oralig'ida qabul qilish To'g'ri javob: D) Askorbin kislota bilan birga, och qoringa yoki ovqatlar oralig'ida qabul qilish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 28 7. Mor usuli bo'yicha argentometrik titrlashda qaysi indikator va muhit qo'llanadi? A) Kaliy xromat, neytral yoki kuchsiz ishqoriy muhit B) Fenolftalein, kislotali muhit C) Temir-ammoniy achchiqtoshi, kislotali muhit D) Fluoressein, kuchli ishqoriy muhit To'g'ri javob: A) Kaliy xromat, neytral yoki kuchsiz ishqoriy muhit✔ 8. Epilepsiyani davolashning umumiy tamoyili qaysi? A) Bir vaqtning o'zida 3-4 preparat bilan boshlash B) Xurujlar to'xtashi bilan preparatni birdaniga bekor qilish C) Faqat xuruj paytida preparat qabul qilish D) Monoterapiyadan boshlab, dozani asta-sekin titrlash To'g'ri javob: D) Monoterapiyadan boshlab, dozani asta-sekin titrlash ✔ 9. Ishlab chiqarishda belgilangan tartibdan og'ish (deviation) yuz berganda GMP bo'yicha qanday harakat to'g'ri? A) Hujjatlashtirish, ta'sirini baholash, sababini tekshirish, CAPA B) Seriyani qo'shimcha tekshirmasdan sotuvga chiqarish C) Og'ishni yashirib, jarayonni odatdagidek davom ettirish D) Faqat ish smenasi oxirida rahbarga og'zaki aytish To'g'ri javob: A) Hujjatlashtirish, ta'sirini baholash, sababini tekshirish, CAPA ✔ 10. Revmatoid artritda kasallikni modifikatsiyalovchi asosiy (bazis) preparat sifatida ko'pincha qaysi biri tanlanadi? A) Metotreksat B) Diklofenak C) Paratsetamol D) Tramadol To'g'ri javob: A) Metotreksat ✔ 11. Fenol gidroksil guruhini saqlovchi moddalar (masalan, salitsil kislota) temir(III) xlorid bilan qanday rang beradi? A) Binafsha B) Yashil-qora C) Och sariq D) Rangsiz To'g'ri javob: A) Binafsha ✔ 12. Farmakonazorat faoliyatining sifat standarti qanday ataladi? A) GDP (distribyutsiya) B) GPP (dorixona amaliyoti) C) GSP (saqlash amaliyoti) D) GVP To'g'ri javob: D) GVP ✔ 13. Klirens (CL) qanday ta'riflanadi? A) Yuborilgandan keyin plazmada erishiladigan maksimal konsentratsiya B) Vaqt birligida dori moddasidan to'liq tozalanadigan plazma hajmi C) Plazmadagi dori konsentratsiyasining ikki marta kamayishi uchun ketadigan vaqt D) Organizmdagi dori miqdorining plazma konsentratsiyasiga nisbati To'g'ri javob: B) Vaqt birligida dori moddasidan to'liq tozalanadigan plazma hajmi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 29 14. Ishlab chiqarish boshqa tashkilotga topshirilganda (shartnoma asosida) GMP nimani talab qiladi? A) Faqat rahbarlar o'rtasida og'zaki kelishuv B) Hech qanday hujjat talab qilinmaydi, ishonch yetarli C) Faqat to'lov va yetkazib berish shartnomasi D) Mas'uliyatni belgilovchi yozma texnik (sifat) shartnoma To'g'ri javob: D) Mas'uliyatni belgilovchi yozma texnik (sifat) shartnoma✔ 15. Siydik yo'llarining asoratlanmagan infeksiyasida (ayollarda sistit) birinchi qator preparatlaridan biri qaysi? A) Vankomitsin yoki linezolid B) Klindamitsin yoki doksitsiklin C) Gentamitsin yoki amikatsin D) Nitrofurantoin yoki fosfomitsin To'g'ri javob: D) Nitrofurantoin yoki fosfomitsin ✔ 16. Polimorfizm dori moddasining biokiraolishligiga qanday ta'sir qilishi mumkin? A) Turli kristall shakllari turlicha eruvchanlikka ega bo'lib, so'rilishni o'zgartiradi B) Faqat hidi va ta'mini o'zgartirib, bemorning dorini qabul qilishga moyilligini oshiradi C) Hech qanday ta'sir qilmaydi, chunki kristall shakllar kimyoviy jihatdan bir xil D) Faqat moddaning rangini o'zgartiradi, eruvchanlik va so'rilishga ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: A) Turli kristall shakllari turlicha eruvchanlikka ega bo'lib, so'rilishni o'zgartiradi ✔ 17. Klinik tadqiqotlarni o'tkazish bo'yicha xalqaro standart qanday ataladi? A) GACP (yetishtirish amaliyoti) B) GDP (distribyutsiya amaliyoti) C) GLP (laboratoriya amaliyoti) D) GCP To'g'ri javob: D) GCP ✔ 18. Depressiyani antidepressant bilan davolashda bemorga qanday ma'lumot berish muhim? A) Samara birinchi tabletkadan keyin darhol paydo bo'ladi, shuning uchun dozani oshirmaslik kerak B) Kayfiyat yaxshilanishi bilan dorini darhol o'zi to'xtatishi mumkin, dozani kamaytirish shart emas C) To'liq samara odatda 2-4 haftada paydo bo'ladi, dorini o'zboshimchalik bilan to'xtatmaslik kerak D) Antidepressantlar kuchli giyohvandlik qaramligini chaqiradi, shuning uchun faqat bir hafta ichish kerak To'g'ri javob: C) To'liq samara odatda 2-4 haftada paydo bo'ladi, dorini o'zboshimchalik bilan ✔ to'xtatmaslik kerak 19. Ishlab chiqarish jarayoniga uskunani almashtirish kabi o'zgartirish kiritishdan oldin GMP bo'yicha qaysi tartib qo'llanadi? A) O'zgarish hech qanday hujjatlashtirilmaydi, darhol kiritiladi B) O'zgarish rahbar bilan og'zaki kelishiladi va kiritiladi C) O'zgarish faqat seriya chiqqandan keyin qayd etiladi D) O'zgarishlarni boshqarish tartibida baholanib tasdiqlanadi To'g'ri javob: D) O'zgarishlarni boshqarish tartibida baholanib tasdiqlanadi ✔ 20. GMP bo'yicha har bir seriyadan arxiv (nazorat) namunalari saqlanishining maqsadi nima? A) Kerak bo'lganda sifatni qayta tahlil qilish imkoniyati B) Ularni xodimlarga sinov uchun tarqatish C) Ularni muddati tugashidan oldin qayta sotish D) Ularni reklama va ko'rgazmalar uchun ishlatish To'g'ri javob: A) Kerak bo'lganda sifatni qayta tahlil qilish imkoniyati ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 30 21. Inyeksion eritmalarning pH qiymatini farmakopeya bo'yicha aniqlashda qaysi usul qo'llanadi? A) Polyarimetrik B) Potensiometrik C) Gravimetrik D) Refraktometrik To'g'ri javob: B) Potensiometrik✔ 22. Probenesid penitsillin bilan birga berilganda penitsillin konsentratsiyasi nima uchun ortadi? A) Probenesid penitsillin so'rilishini kuchaytiradi B) Probenesid taqsimlanish hajmini kamaytiradi C) Probenesid penitsillinni jigarda metabolizmdan himoya qiladi D) Probenesid penitsillinning kanalcha sekretsiyasini raqobatli to'xtatadi To'g'ri javob: D) Probenesid penitsillinning kanalcha sekretsiyasini raqobatli to'xtatadi ✔ 23. Enterogepatik sirkulyatsiya qaysi jarayonni anglatadi? A) Safro bilan ichakka ajralgan dori (yoki konyugati) ning qayta so'rilib, jigarga qaytishi B) Dorining yog' to'qimasida to'planib, u yerdan asta-sekin qon oqimiga qayta chiqishi C) Dorining o'pka orqali bug' holida ajralib, so'ngra nafas yo'llari shilliq qavatida qayta so'rilishi D) Dorining faqat buyrak orqali o'zgarmagan holda chiqarilib, qayta so'rilmasligi To'g'ri javob: A) Safro bilan ichakka ajralgan dori (yoki konyugati) ning qayta so'rilib, jigarga ✔ qaytishi 24. Dori moddasining t1/2 = 6 soat. Bitta vena ichiga yuborilgandan keyin 18 soatdan so'ng plazmada boshlang'ich konsentratsiyaning qancha qismi qoladi (birinchi tartibli kinetika)? A) 6,25% B) 12,5% C) 25% D) 33% To'g'ri javob: B) 12,5% ✔ 25. Etambutol bilan davolashda qaysi organ funksiyasini nazorat qilish kerak? A) Suyak zichligi (osteoporoz, patologik sinishlar) B) Ko'rish (ko'ruv nervi nevriti, rang ajratish) C) Qalqonsimon bez (gipotireoz, buqoq rivojlanishi) D) Eshitish (ototoksiklik, vestibulyar buzilishlar) To'g'ri javob: B) Ko'rish (ko'ruv nervi nevriti, rang ajratish) ✔ 26. GMP bo'yicha har bir seriyani sotuvga chiqarishga (release) ruxsat berish uchun mas'ul shaxs qanday ataladi? A) Ishlab chiqarish ustasi B) Savdo menejeri C) Vakolatli (qualified) shaxs D) Bosh buxgalter To'g'ri javob: C) Vakolatli (qualified) shaxs ✔ 27. Farmatsevt bemorning tashxisi va qabul qilayotgan dorilari haqidagi ma'lumotni uning qo'shnisiga aytdi. Bu qaysi etik tamoyilning buzilishi? A) Xayrixohlik B) Kasbiy malaka C) Maxfiylik D) Adolat To'g'ri javob: C) Maxfiylik ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 31 28. Dori moddasini eng spetsifik identifikatsiyalash uchun qaysi usul «barmoq izi» sifatida qo'llanadi? A) Rangi va hidini organoleptik baholash B) Turli erituvchilarda eruvchanlikni aniqlash C) Sulfat kul miqdorini aniqlash D) IQ spektrni standart spektr bilan taqqoslash To'g'ri javob: D) IQ spektrni standart spektr bilan taqqoslash✔ 29. O'pkaning surunkali obstruktiv kasalligida (O'SOK) bazis bronxodilatator terapiyasining asosini nimalar tashkil qiladi? A) Faqat tizimli glyukokortikoidlar (prednizolon) ning uzoq muddatli qabuli B) Faqat mukolitiklar va balg'am ko'chiruvchi vositalarning doimiy qabuli C) Faqat keng spektrli antibiotiklarning uzoq muddatli profilaktik kurslari va vaksinalar D) Uzoq ta'sirli muskarin antagonistlari (tiotropiy) va/yoki beta-2 agonistlar To'g'ri javob: D) Uzoq ta'sirli muskarin antagonistlari (tiotropiy) va/yoki beta-2 agonistlar ✔ 30. Yarim chiqarilish davri (t1/2), taqsimlanish hajmi va klirens o'rtasidagi to'g'ri bog'liqlik qaysi? A) t1/2 klirensga to'g'ri, Vd ga teskari proporsional (0,693·CL/Vd) B) t1/2 Vd va klirensga bog'liq emas, faqat dozaga bog'liq bo'ladi C) t1/2 Vd va klirens ko'paytmasiga to'g'ri proporsional (0,693·Vd·CL) D) t1/2 Vd ga to'g'ri, klirensga teskari proporsional (0,693·Vd/CL) To'g'ri javob: D) t1/2 Vd ga to'g'ri, klirensga teskari proporsional (0,693·Vd/CL) ✔ 31. Paratsetamol tahlilida gepatotoksik va nefrotoksik xususiyati tufayli chegaralanadigan aralashma qaysi? A) Atsetanilid B) p-Aminofenol C) Salitsil kislota D) Anilin sulfat To'g'ri javob: B) p-Aminofenol ✔ 32. GMP tizimida CAPA nima? A) Kapsula ishlab chiqarish uskunasi B) Narx belgilash tizimi C) Tuzatuvchi va oldini oluvchi choralar tizimi D) Ishlab chiqarish quvvatini hisoblash usuli To'g'ri javob: C) Tuzatuvchi va oldini oluvchi choralar tizimi ✔ 33. Osteoporozni davolashda bisfosfonatlarni (alendronat) qabul qilishning to'g'ri qoidasi qaysi? A) Ertalab och qoringa, to'liq stakan suv bilan, keyin 30 daqiqa tik holatda turish B) Yotgan holatda, oz miqdordagi suv bilan, ovqatdan keyin darhol qabul qilish C) Kechqurun yotishdan oldin bir stakan iliq sut bilan, chaynab qabul qilish D) Asosiy ovqat paytida kalsiy va D vitamini preparatlari bilan birga, sut ichib qabul qilish To'g'ri javob: A) Ertalab och qoringa, to'liq stakan suv bilan, keyin 30 daqiqa tik holatda turish ✔ 34. O'tkir virusli respirator infeksiyada antibiotiklar qo'llash nima uchun noto'g'ri? A) Antibiotiklar immunitetni haddan tashqari kuchaytirib, og'ir autoimmun reaksiyalarni chaqiradi B) Antibiotiklar faqat bolalarda ishlaydi, kattalarda esa ularning samarasi juda past C) Antibiotiklar viruslarga ta'sir qilmaydi, ammo chidamlilik va nojo'ya ta'sir xavfini oshiradi D) Antibiotiklar isitmani oshirib, virusning organizmda ko'payishini tezlashtiradi To'g'ri javob: C) Antibiotiklar viruslarga ta'sir qilmaydi, ammo chidamlilik va nojo'ya ta'sir xavfini ✔ oshiradi Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 32 35. Dori moddasini identifikatsiyalashda YuSSX natijasi qanday ko'rsatkich bo'yicha baholanadi? A) Kolonka bosimi va oqim tezligi bo'yicha B) Tayanch chiziq shovqini va dreyfi bo'yicha C) Namuna va standart ushlanish vaqtlari mosligi D) Cho'qqi kengligi va asimmetriyasi bo'yicha To'g'ri javob: C) Namuna va standart ushlanish vaqtlari mosligi✔ 36. Vant-Goff qoidasiga ko'ra harorat har 10 °C ga oshganda kimyoviy reaksiya tezligi taxminan necha marta ortadi? A) 10–20 marta B) 0,5 marta C) O'zgarmaydi D) 2–4 marta To'g'ri javob: D) 2–4 marta ✔ 37. Dori moddalaridagi suv miqdorini yuqori aniqlikda aniqlash uchun qaysi titrimetrik usul qo'llanadi? A) Folgard usuli B) Karl Fisher usuli C) Fayans usuli (adsorbsion) D) Kjeldal usuli To'g'ri javob: B) Karl Fisher usuli ✔ 38. Efir saqlovchi dori moddalari (masalan, novokain, atropin) eritmalarining parchalanishining asosiy yo'li qaysi? A) Rasemizatsiya faqat B) Dekarboksillanish C) Gidroliz D) Fotopolimerlanish To'g'ri javob: C) Gidroliz ✔ 39. Bemor 70 yoshda, sinus ritmida, yurak yetishmovchiligi bilan; NYHA III. Qaysi preparat kontrendikatsiya qilinmaganda faqat simptomlarni yaxshilash va gospitalizatsiyani kamaytirish uchun qo'shilishi mumkin, lekin o'limni kamaytirmaydi? A) Bisoprolol B) Digoksin C) Enalapril D) Spironolakton To'g'ri javob: B) Digoksin ✔ 40. Polyarimetriya qaysi moddalarni tahlil qilishda qo'llanadi? A) Faqat uchuvchan va gazsimon moddalarni B) Faqat rangli va bo'yalgan moddalarni C) Optik faol moddalarni D) Faqat noorganik tuzlar va oksidlarni To'g'ri javob: C) Optik faol moddalarni ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 33 41. Surunkali yurak yetishmovchiligida halqa diuretiklarining asosiy roli nima? A) Sinus tugunini susaytirib, yurak ritmini sekinlashtirish B) Suyuqlik ushlanishi (shish, dimlanish) simptomlarini bartaraf etish C) Miokard qisqaruvchanligini oshirib, otish fraksiyasini ko'tarish D) O'lim xavfini to'g'ridan-to'g'ri kamaytirish va kasallik oqibatini yaxshilash To'g'ri javob: B) Suyuqlik ushlanishi (shish, dimlanish) simptomlarini bartaraf etish✔ 42. «Farmatsevtik parvarish» (pharmaceutical care) konsepsiyasini kim va qachon ta'riflagan? A) A. Fleming, 1928-yil B) C. Hepler va L. Strand, 1990 C) L. Paster, 1870-yillar D) Gippokrat, miloddan avvalgi V asr To'g'ri javob: B) C. Hepler va L. Strand, 1990 ✔ 43. Vena ichiga yuborilgan dorining mutlaq biokiraolishligi necha foizga teng deb qabul qilinadi? A) 120% B) 50% C) 100% D) 90% To'g'ri javob: C) 100% ✔ 44. Natriy gidrokarbonatni miqdoriy aniqlash qaysi usulda olib boriladi? A) Permanganatometriya (kislotali muhitda) B) Nitritometriya (natriy nitrit bilan) C) Alkalimetriya (natriy gidroksid bilan) D) Atsidimetriya (xlorid kislota bilan) To'g'ri javob: D) Atsidimetriya (xlorid kislota bilan) ✔ 45. Dori moddasini ovqat bilan birga qabul qilish odatda qaysi parametrga ta'sir ko'rsatishi mumkin? A) So'rilish tezligi va darajasiga (tmax, Cmax, AUC) B) Faqat dori shaklining rangi va tashqi ko'rinishiga C) Faqat dori molekulasining kimyoviy tuzilishiga D) Faqat buyrak klirensi va siydik bilan chiqarilishiga To'g'ri javob: A) So'rilish tezligi va darajasiga (tmax, Cmax, AUC) ✔ 46. Terapevtik dori monitoringi (TDM) qaysi preparatlar uchun ayniqsa zarur? A) Faqat mahalliy ta'sirli malham va kremlar (gidrokortizon, klotrimazol) B) Tor terapevtik kenglikli va o'zgaruvchan farmakokinetikali dorilar (digoksin, litiy) C) Faqat suvda eriydigan vitaminlar va mikroelementlar tutuvchi preparatlar (askorbin kislota, rux) D) Keng terapevtik kenglikka va barqaror farmakokinetikaga ega dorilar (paratsetamol) To'g'ri javob: B) Tor terapevtik kenglikli va o'zgaruvchan farmakokinetikali dorilar (digoksin, litiy) ✔ 47. Kukunning tabiiy qiyalik burchagi kichik bo'lsa, bu nimani ko'rsatadi? A) Kukun namligi yuqoriligini B) Kukun oquvchanligi yomonligini C) Kukun oquvchanligi yaxshiligini D) Kukun zarrachalari juda yirikligini To'g'ri javob: C) Kukun oquvchanligi yaxshiligini ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 34 48. Ikki kamerali farmakokinetik modelda «alfa-faza» nimani aks ettiradi? A) Dorining markaziy kameradan periferik to'qimalarga tez taqsimlanishini B) Faqat dorining yuborilgan joydan markaziy kameraga so'rilish bosqichini C) Faqat jigarda metabolizm va safro bilan chiqarilish jarayonini D) Dorining terminal eliminatsiyasini, ya'ni sekin chiqarilish bosqichini To'g'ri javob: A) Dorining markaziy kameradan periferik to'qimalarga tez taqsimlanishini✔ 49. P-glikoprotein dori moddalari farmakokinetikasida qanday rol o'ynaydi? A) Efflyuks nasosi sifatida dorini hujayradan (masalan, ichak bo'shlig'iga) chiqaradi B) Dori moddasini glukuron kislota bilan konyugatsiya qiluvchi ferment vazifasini bajaradi C) Dorini qon plazmasida albumin bilan bog'lab, uning erkin fraksiyasini kamaytiradi D) Dorini hujayra ichiga ATF energiyasi hisobiga faol olib kiruvchi tashuvchi bo'ladi To'g'ri javob: A) Eyuks nasosi sifatida dorini hujayradan (masalan, ichak bo'shlig'iga) chiqaradi ✔ 50. Insulin bilan 1-tip qandli diabetni davolash qaysi turdagi farmakoterapiyaga kiradi? A) Simptomatik (belgilarga qarshi) B) O'rinbosar (o'rnini to'ldiruvchi) C) Etiotrop (sababga qarshi) D) Profilaktik (oldini oluvchi) To'g'ri javob: B) O'rinbosar (o'rnini to'ldiruvchi) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 35 5-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Paklitaksel (taksol) dastlab qaysi o'simlikdan ajratib olingan? A) Podophyllum peltatum (qalqonsimon podofill) B) Catharanthus roseus (pushti katarantus) C) Colchicum autumnale (kuzgi savrinjon) D) Taxus brevifolia To'g'ri javob: D) Taxus brevifolia✔ 2. Yangi ochilgan dorixona menejeri raqobatchilar narxlari, xaridorlar oqimi va hududdagi aholi tarkibini o'rganmoqda. Bu boshqaruvning qaysi funksiyasiga taalluqli? A) Muvofiqlashtirish B) Rejalashtirish C) Nazorat D) Motivatsiya To'g'ri javob: B) Rejalashtirish ✔ 3. ABC tahlilida «A» guruhi odatda qanday tavsiflanadi? A) Faqat narkotik va psixotrop vositalar guruhi B) Assortimentning ko'p qismi, sotuvning kichik qismi C) Faqat sotilmay qolgan va muddati o'tgan tovarlar D) Pozitsiyalarning ~20 % i, sotuv qiymatining ~80 % i To'g'ri javob: D) Pozitsiyalarning ~20 % i, sotuv qiymatining ~80 % i ✔ 4. Spironolaktonning ta'sir mexanizmi qanday? A) Osmotik diuretik B) Karboangidraza ingibitori C) Na-K-2Cl kotransporter blokatori D) Aldosteron retseptorlarining antagonisti To'g'ri javob: D) Aldosteron retseptorlarining antagonisti ✔ 5. Efedrin qaysi o'simlikdan olinadi va kimyoviy jihatdan qaysi guruhga kiradi? A) Cinchona – xinolin alkaloidlari B) Rauwolfia – indol alkaloidlari C) Ephedra – fenilalkilaminlar (protoalkaloidlar) D) Erythroxylum coca – tropan alkaloidlari To'g'ri javob: C) Ephedra – fenilalkilaminlar (protoalkaloidlar) ✔ 6. Dori vositasining ulgurji narxi 10 000 so'm, chakana savdo ustamasi 25 %. Chakana narx qancha bo'ladi? A) 13 500 so'm B) 10 250 so'm C) 12 500 so'm D) 11 500 so'm To'g'ri javob: C) 12 500 so'm ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 36 7. Marketing konsepsiyasining asosiy g'oyasi qaysi? A) Iste'molchi ehtiyojlarini raqobatchilardan yaxshiroq qondirish B) Ishlab chiqarish hajmini oshirish va tannarxni kamaytirish C) Har qanday mahsulotni agressiv sotish va targ'ib qilish D) Faqat narxni pasaytirib, raqobatchilarni siqib chiqarish To'g'ri javob: A) Iste'molchi ehtiyojlarini raqobatchilardan yaxshiroq qondirish✔ 8. JSST og'riqsizlantirish «zinapoyasi»ga ko'ra kuchli og'riqda qaysi preparatlar qo'llaniladi? A) Kuchli opioidlar (masalan, morfin) ± adyuvantlar B) Faqat NYaQV (masalan, ibuprofen) ± adyuvantlar C) Faqat paratsetamol, maksimal sutkalik dozada D) Faqat mahalliy anestetiklar (masalan, lidokain) To'g'ri javob: A) Kuchli opioidlar (masalan, morfin) ± adyuvantlar ✔ 9. Neyron nayi nuqsonlarining oldini olish uchun homiladorlikdan oldin va boshida qaysi vitamin tavsiya etiladi? A) Retinol (A vitamini) B) Tokoferol C) K vitamini D) Folat kislota To'g'ri javob: D) Folat kislota ✔ 10. Digoksin sanoatda asosan qaysi o'simlikdan olinadi? A) Digitalis lanata B) Convallaria majalis (marvaridgul) C) Strophanthus kombe (strofant urug'i) D) Digitalis purpurea (qizil angishvonagul) To'g'ri javob: A) Digitalis lanata ✔ 11. Efir moyli xom ashyoni quritishda qaysi harorat rejimi tavsiya etiladi? A) 80–90 °C B) 30–35 °C C) 100–105 °C D) 50–60 °C To'g'ri javob: B) 30–35 °C ✔ 12. Dorixonada o'rtacha tovar zaxirasi 30 mln so'm, 30 kunlik tovar aylanmasi (sotuv) 60 mln so'm. Tovar aylanish davri necha kunni tashkil etadi? A) 30 kun B) 60 kun C) 2 kun D) 15 kun To'g'ri javob: D) 15 kun ✔ 13. Aminoglikozidlarning eng xarakterli nojo'ya ta'sirlari qaysilar? A) Gepatotoksiklik va fotosensibilizatsiya B) Kulrang sindrom C) Oto- va nefrotoksiklik D) Tishlarning bo'yalishi va suyak o'sishining buzilishi To'g'ri javob: C) Oto- va nefrotoksiklik ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 37 14. Polifarmatsiya qachon kuzatiladi deb hisoblanadi? A) Dori faqat inyeksiya yo'li bilan, bir nechta tomir ichiga kiritilganda B) Bemor bir vaqtning o'zida ko'p (odatda 5 va undan ortiq) dori qabul qilganda C) Dori faqat retseptsiz sotilganda va shifokor nazoratisiz qo'llanganda D) Bemor faqat bitta dorini uzoq muddat davomida, kuniga bir necha marta qabul qilganda To'g'ri javob: B) Bemor bir vaqtning o'zida ko'p (odatda 5 va undan ortiq) dori qabul qilganda✔ 15. Gidroxlortiazidni uzoq qo'llash qaysi elektrolit buzilishiga olib kelishi mumkin? A) Gipernatriyemiya B) Giperkaliyemiya C) Gipermagniyemiya D) Gipokaliyemiya To'g'ri javob: D) Gipokaliyemiya ✔ 16. Gidrolizlanuvchi oshlovchi moddalar temir(III)-ammoniy achchiqtoshi eritmasi bilan qanday rang hosil qiladi? A) Qizil-binafsha B) Qora-yashil C) Qora-ko'k D) Sariq-to'q sariq To'g'ri javob: C) Qora-ko'k ✔ 17. Atsetilsalitsil kislotaning antiagregant ta'siri nima bilan bog'liq? A) Trombotsitlarda ADF-retseptorlarini qaytar bloklab, agregatsiyani susaytirish B) Trombotsitlarda trombin retseptorlarini bloklab, fibrin hosil bo'lishini kamaytirish C) Jigarda K vitamini sintezini to'xtatib, protrombin hosil bo'lishini kamaytirish D) Trombotsitlarda COX-1 ni qaytmas atsetillab, tromboksan A2 sintezini kamaytirish To'g'ri javob: D) Trombotsitlarda COX-1 ni qaytmas atsetillab, tromboksan A2 sintezini kamaytirish ✔ 18. Bemor 72 yoshda, yurak yetishmovchiligi bilan furosemid qabul qilmoqda va bo'g'imdagi og'riq uchun diklofenak sotib olmoqchi. Farmatsevtning eng to'g'ri maslahati qaysi? A) NYaQV diuretik samarasini kamaytirishi mumkinligini tushuntirib, shifokor bilan maslahatlashish B) Og'riq tezroq o'tishi uchun diklofenakni maksimal yuqori dozada uzoq muddat qabul qilish C) Diklofenakni furosemid bilan bir vaqtda ichish, chunki ular bir-birining ta'sirini kuchaytiradi D) Furosemidni o'zboshimchalik bilan to'xtatib, faqat diklofenak bilan davolanishni davom ettirish To'g'ri javob: A) NYaQV diuretik samarasini kamaytirishi mumkinligini tushuntirib, shifokor bilan ✔ maslahatlashish 19. Klinik farmatsevtning shifoxonadagi «dori-darmonlar bilan solishtirish» (medication reconciliation) faoliyatining maqsadi nima? A) Faqat dori omborini inventarizatsiya qilib, qoldiqlarni buxgalteriya hisobi bilan solishtirish B) Bemor davolash bosqichlari orasida o'tganda dori ro'yxatidagi xatolarni aniqlash va tuzatish C) Shifokor buyruqlarini farmatsevt qarori bilan bekor qilish va o'z sxemasini joriy etish D) Shifoxona daromadini oshirish uchun buyurilgan dorilarning narxini qayta hisoblash va oshirish To'g'ri javob: B) Bemor davolash bosqichlari orasida o'tganda dori ro'yxatidagi xatolarni aniqlash ✔ va tuzatish Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 38 20. Purin alkaloidi kofeinning asosiy tabiiy manbalaridan biri qaysi? A) Qizilcha (Ephedra) poyalari B) Ko'knor ko'saklari C) Choy (Camellia sinensis) barglari D) Belladonna barglari To'g'ri javob: C) Choy (Camellia sinensis) barglari✔ 21. Fluoksetin qaysi guruh antidepressantlariga kiradi? A) Monoaminoksidaza fermentining qaytmas ingibitorlari B) Noradrenalin qayta qamrab olinishining selektiv ingibitorlari C) Uch halqali noselektiv monoamin qamrab olish ingibitorlari D) Serotonin qayta qamrab olinishining selektiv ingibitorlari To'g'ri javob: D) Serotonin qayta qamrab olinishining selektiv ingibitorlari ✔ 22. Farmakoiqtisodiy tahlilning qaysi turida natijalar QALY (sifatli hayot yillari) birliklarida baholanadi? A) Xarajat-foydalilik (cost-utility) tahlili B) Xarajat-foyda tahlili C) Xarajat-samaradorlik tahlili D) Xarajatlarni minimallashtirish tahlili To'g'ri javob: A) Xarajat-foydalilik (cost-utility) tahlili ✔ 23. Inson organizmida dori vositasining ta'siri genetik xususiyatlarga bog'liqligini o'rganuvchi soha qanday nomlanadi? A) Farmakognoziya B) Farmakoepidemiologiya C) Farmakogenetika D) Farmakoiqtisodiyot To'g'ri javob: C) Farmakogenetika ✔ 24. Bozor ulushini tez egallash uchun mahsulotni past narxda taklif qilish strategiyasi qaysi? A) Narxni segmentlar bo'yicha farqlash strategiyasi B) «Qaymog'ini olish» (yuqori narx) strategiyasi C) Bozorga kirib borish strategiyasi D) Prestij (obro'li) narx strategiyasi To'g'ri javob: C) Bozorga kirib borish strategiyasi ✔ 25. Termopsis va sitizus o'simliklaridan olinadigan sitizin hozirgi vaqtda asosan qaysi maqsadda qo'llanadi? A) Podagra xurujlarini davolashda B) Tropik bezgakni davolash va oldini olishda C) Ochiq burchakli glaukomani davolashda D) Chekishni tashlashga yordam berish uchun To'g'ri javob: D) Chekishni tashlashga yordam berish uchun ✔ 26. Glyukokortikoid ingalyatorlaridan foydalanganda og'iz bo'shlig'i kandidozining oldini olish uchun bemorga nima tavsiya qilinadi? A) Ingalyatsiyani ovqatdan oldin qilish B) Dozani ikki baravar oshirish C) Ingalyatsiyadan keyin darhol shirin ichimlik ichish D) Ingalyatsiyadan keyin og'izni suv bilan chayish To'g'ri javob: D) Ingalyatsiyadan keyin og'izni suv bilan chayish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 39 27. Marketingda «pozitsiyalash» nima? A) Narxni raqobatchilar narxiga moslab, chegirmalar belgilash B) Iste'molchilar ongida mahsulotning o'ziga xos o'rnini yaratish C) Tovarlarni omborga va javonlarga joylashtirish tartibi D) Xodimlarni lavozimlarga tayinlash va ish joyiga joylashtirish To'g'ri javob: B) Iste'molchilar ongida mahsulotning o'ziga xos o'rnini yaratish✔ 28. Shuvoq (Artemisia absinthium) o'ti an'anaviy ravishda qaysi maqsadda qo'llanadi? A) Mahalliy anestetik va og'riq qoldiruvchi sifatida B) Kuchli surgi va ich yumshatuvchi vosita sifatida C) Kardiotonik va antiaritmik vosita sifatida D) Ishtahani ochuvchi achchiq vosita sifatida To'g'ri javob: D) Ishtahani ochuvchi achchiq vosita sifatida ✔ 29. Dalachoy (Hypericum perforatum) o'tining tarkibidagi gipersin (gipericin) qanday nojo'ya ta'sirga sabab bo'lishi mumkin? A) Og'ir bradikardiya B) Gipoglikemik holat C) Agranulotsitoz va leykopeniya D) Fotosensibilizatsiya To'g'ri javob: D) Fotosensibilizatsiya ✔ 30. Dorixonaning doimiy xarajatlari oyiga 20 mln so'm, mahsulot birligi narxi 5 000 so'm, o'zgaruvchan xarajat birligiga 3 000 so'm. Zararsizlik nuqtasi necha birlik? A) 4 000 birlik B) 6 667 birlik C) 2 500 birlik D) 10 000 birlik To'g'ri javob: D) 10 000 birlik ✔ 31. Bronxial astma bilan og'rigan bemorga qaysi preparatni buyurish nisbatan qarshi ko'rsatma hisoblanadi? A) Budesonid B) Propranolol C) Montelukast D) Salbutamol To'g'ri javob: B) Propranolol ✔ 32. Dori vositalarini oqilona qo'llash (JSST) tamoyiliga ko'ra bemor nima olishi kerak? A) Narxidan qat'i nazar eng qimmat va bozorga yangi chiqqan zamonaviy dori vositasini B) Klinik ehtiyojiga mos dorini, kerakli dozada, yetarli muddatga va eng past xarajat bilan C) Har doim antibiotik bilan birga vitaminlar va immunomodulyatorlarni profilaktika uchun D) Shifokor tavsiyasisiz, o'z xohishiga ko'ra dorixonadan istalgan dorini va istalgan dozada To'g'ri javob: B) Klinik ehtiyojiga mos dorini, kerakli dozada, yetarli muddatga va eng past xarajat ✔ bilan Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 40 33. APF ingibitorlari va angiotenzin retseptor blokatorlarini homiladorlikda qo'llash nima uchun man etiladi? A) Ular onada kuchli rebound gipertenziya va eklampsiya chaqirishi mumkin B) Ular homiladorlikda samarasiz, chunki platsenta angiotenzin II ni tez parchalab yuboradi C) Ular homilada buyrak rivojlanishini buzadi va fetotoksik ta'sir ko'rsatadi D) Ular prolaktinni bostirib, tug'ruqdan keyin sut ajralishini to'xtatadi To'g'ri javob: C) Ular homilada buyrak rivojlanishini buzadi va fetotoksik ta'sir ko'rsatadi✔ 34. SWOT tahlilida qaysi omillar tashkilotning ichki muhitiga taalluqli? A) Kuchli va kuchsiz tomonlar B) Imkoniyatlar va tahdidlar C) Imkoniyatlar va kuchsiz tomonlar D) Tahdidlar va kuchli tomonlar To'g'ri javob: A) Kuchli va kuchsiz tomonlar ✔ 35. Klopidogrelning antiagregant ta'siri qaysi mexanizmga asoslangan? A) Trombotsitlarda fosfodiesteraza III ni ingibirlash B) Trombotsitlarda COX-1 fermentini qaytmas ingibirlash C) Trombotsitlarning GP IIb/IIIa retseptorlarini bloklash D) Trombotsitlarning P2Y12 ADF-retseptorlarini bloklash To'g'ri javob: D) Trombotsitlarning P2Y12 ADF-retseptorlarini bloklash ✔ 36. Dozalangan aerozol ingalyatorini to'g'ri ishlatishda spacer (spayser) qanday afzallik beradi? A) Ingalyatsiyani chuqur nafas chiqarish bilan bog'lab, dorini o'pkadan tezroq chiqarib yuboradi B) Ingalyatorni har safar uzoq chayqatish zaruratini va doza sarfini oshiradi C) Dorining o'pkaga yetib borishini kamaytirib, og'iz bo'shlig'ida ushlab qoladi D) Dorining o'pkaga yetishini yaxshilaydi va orofaringeal cho'kishni kamaytiradi To'g'ri javob: D) Dorining o'pkaga yetishini yaxshilaydi va orofaringeal cho'kishni kamaytiradi ✔ 37. Dorixonada «kross-selling» qachon kasbiy etikaga mos hisoblanadi? A) Qo'shimcha mahsulot bemorning haqiqiy ehtiyojiga javob berganda B) Xaridor rad etsa ham qayta-qayta taklif qilinganda C) Faqat yaroqlilik muddati tugayotgan tovarni sotish uchun D) Har bir xaridorga eng qimmat preparatni taklif qilganda To'g'ri javob: A) Qo'shimcha mahsulot bemorning haqiqiy ehtiyojiga javob berganda ✔ 38. Artemizinin qaysi o'simlikdan olinadi va qaysi kasallikka qarshi qo'llanadi? A) Artemisia annua – bezgak B) Achillea millefolium – qon ketish C) Artemisia cina – gijja (askaridoz) D) Artemisia absinthium – sil To'g'ri javob: A) Artemisia annua – bezgak ✔ 39. Metotreksatning sitostatik ta'siri qaysi fermentni ingibirlash bilan bog'liq? A) Digidrofolatreduktaza B) Topoizomeraza II C) Timidilat sintaza D) Ribonukleotidreduktaza To'g'ri javob: A) Digidrofolatreduktaza ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 41 40. Morfinning analgetik ta'siri asosan qaysi retseptorlar orqali amalga oshadi? A) Kappa-opioid retseptorlar B) NMDA-retseptorlar C) Mu-opioid retseptorlar D) Delta-opioid retseptorlar To'g'ri javob: C) Mu-opioid retseptorlar✔ 41. Tiamazolning (merkazolil) eng xavfli nojo'ya ta'siri qaysi? A) Ototoksiklik B) Giperkaliyemiya C) Gipertrixoz D) Agranulotsitoz To'g'ri javob: D) Agranulotsitoz ✔ 42. A. Fayol bo'yicha boshqaruvning asosiy funksiyalariga qaysilar kiradi? A) Rejalashtirish, tashkil etish, boshqarish, muvofiqlashtirish, nazorat B) Faqat sotish, xarid qilish, narxni belgilash va tovarni saqlash C) Ishlab chiqarish, reklama, tovarni taqsimlash va sotuvdan keyingi xizmat D) Hisobot tuzish, soliq to'lash, audit o'tkazish va kadrlarni hisobga olish To'g'ri javob: A) Rejalashtirish, tashkil etish, boshqarish, muvofiqlashtirish, nazorat ✔ 43. B turidagi nojo'ya reaksiyaga misol qaysi? A) Antikoagulyant qabul qilganda qon ketish B) Penitsillinga anafilaktik reaksiya C) Gipotenziv vositadan ortostatik gipotenziya D) Insulin qabul qilganda gipoglikemiya To'g'ri javob: B) Penitsillinga anafilaktik reaksiya ✔ 44. Klinik farmatsiyaning asosiy maqsadi nima? A) Bemorga dori vositalarini samarali, xavfsiz va oqilona qo'llashni ta'minlash B) Dori vositalarining ulgurji va chakana narxini belgilash va tartibga solish C) Dorivor o'simliklarni yetishtirish, yig'ish va birlamchi qayta ishlash D) Dori vositalarini sanoat miqyosida ishlab chiqarish va ularning sifatini nazorat qilish To'g'ri javob: A) Bemorga dori vositalarini samarali, xavfsiz va oqilona qo'llashni ta'minlash ✔ 45. Statinlarning lipidlarni kamaytiruvchi ta'siri qaysi fermentni ingibirlashga asoslangan? A) GMG-KoA reduktaza B) Atsetil-KoA karboksilaza C) Lipoproteinlipaza D) Xolesterin-7-alfa-gidroksilaza To'g'ri javob: A) GMG-KoA reduktaza ✔ 46. Alkaloidlarni aniqlashda umumiy cho'ktiruvchi reaktiv sifatida qaysi reaktiv qo'llanadi? A) Feling reaktivi (mis tartrat) B) Biuret reaktivi (mis sulfat) C) Millon reaktivi (simob nitrat) D) Dragendorf reaktivi To'g'ri javob: D) Dragendorf reaktivi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 42 47. Haloperidolning eng xarakterli nojo'ya ta'siri qaysi? A) Og'ir gipoglikemik holat B) Ototoksiklik va eshitish pasayishi C) Ekstrapiramid buzilishlar D) Surunkali quruq yo'tal To'g'ri javob: C) Ekstrapiramid buzilishlar✔ 48. Dori vositasi ro'yxatdan o'tgandan keyingi kuzatuv qaysi fazaga to'g'ri keladi? A) II faza B) III faza C) I faza D) IV faza To'g'ri javob: D) IV faza ✔ 49. Dorixonada ekstemporal tayyorlangan barcha dori shakllari uchun qaysi nazorat turi majburiy hisoblanadi? A) Mikrobiologik nazorat B) To'liq kimyoviy tahlil C) Yozma nazorat D) Biologik standartlash To'g'ri javob: C) Yozma nazorat ✔ 50. Furokumarinlar (psoralenlar) saqlovchi preparatlar (masalan, Ammi majus asosidagi) qaysi kasallikni davolashda fotokimyoterapiya sifatida qo'llanadi? A) Yurak yetishmovchiligi B) Bezgak C) Vitiligo D) Bronxial astma To'g'ri javob: C) Vitiligo ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 43 6-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Yumshoq jelatin kapsulalar qobig'iga glitserin yoki sorbit nima maqsadda qo'shiladi? A) Qobiqqa rang berish va yorug'likdan himoya qilish uchun B) Plastifikator sifatida qobiqqa elastiklik berish C) Konservant sifatida mikroblar o'sishini to'xtatish uchun D) Kapsulaning oshqozonda tezroq erishi uchun To'g'ri javob: B) Plastifikator sifatida qobiqqa elastiklik berish✔ 2. Aminoglikozidlarni halqa diuretiklari (furosemid) bilan birga qo'llash qaysi xavfni kuchaytiradi? A) Arterial gipertoniya va shish B) Tromboz va tromboemboliya C) Ototoksiklik va nefrotoksiklik D) Gepatotoksiklik va xolestaz To'g'ri javob: C) Ototoksiklik va nefrotoksiklik ✔ 3. Sildenafil qaysi guruh preparatlari bilan qo'llanganda ortostatik gipotenziya xavfi ayniqsa ortadi (nitratlardan tashqari)? A) Sefalosporinlar (masalan, seftriakson) B) Proton nasosi ingibitorlari (omeprazol) C) Alfa-adrenoblokatorlar (doksazozin) D) Makrolidlar (masalan, azitromitsin) To'g'ri javob: C) Alfa-adrenoblokatorlar (doksazozin) ✔ 4. Suvsiz muhitda (sirka kislotada) perxlorat kislota bilan titrlash ko'pincha qaysi dori moddalarini aniqlashda qo'llaniladi? A) Oksidlovchilar (peroksidlar, permanganatlar, xloratlar) B) Kuchli kislotalar (mineral kislotalar va ularning tuzlari) C) Neytral tuzlar (natriy va kaliy xloridlari, sulfatlar) D) Kuchsiz asoslar (alkaloidlar, azot saqlovchi asoslar) To'g'ri javob: D) Kuchsiz asoslar (alkaloidlar, azot saqlovchi asoslar) ✔ 5. Kortikosteroidlarning 17-alfa-ketol (alfa-ketol) zanjiri qanday xossaga ega, bu ularni aniqlashda qo'llaniladi? A) Flyuoressensiyasi yo'qligi (UB nurda mutlaqo nurlanmasligi) B) Kuchli kislotali xossasi (masalan, karbonatlardan CO2 siqib chiqarishi) C) Kuchli oksidlovchi xossasi (masalan, yodidlardan yod ajratishi) D) Qaytaruvchi xossasi (masalan, tetrazoliy tuzlarini qaytarishi) To'g'ri javob: D) Qaytaruvchi xossasi (masalan, tetrazoliy tuzlarini qaytarishi) ✔ 6. Bo'linadigan kukunlarni tayyorlashda qaysi usul bilan ham massani teng dozalarga bo'lish mumkin? A) Faqat vaznsiz, ko'z bilan chamalab bo'lish B) Kukun massasini suv bilan aralashtirib bo'lish C) Har bir dozani tortib yoki dozatorlar yordamida D) Faqat hajmiy usul bilan, tarozidan foydalanmasdan To'g'ri javob: C) Har bir dozani tortib yoki dozatorlar yordamida ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 44 7. Gigroskopik va namlanuvchi moddalar saqlovchi bo'linadigan kukunlar qanday kapsulalarga qadoqlanadi? A) Oddiy yozuv qog'ozi kapsulalarga B) Parafinlangan qog'oz kapsulalarga C) Ochiq qog'oz paketlarga solib D) Gazeta qog'ozi kapsulalarga To'g'ri javob: B) Parafinlangan qog'oz kapsulalarga✔ 8. Ekstemporal retsept bo'yicha tayyorlangan dorining etiketkasida qaysi ma'lumot bo'lishi majburiy? A) Faqat farmatsevtning ismi, familiyasi va telefon raqami B) Dorixona, bemor, qo'llash usuli, sana va yaroqlilik muddati C) Faqat dori narxi, to'lov summasi va kassa cheki raqami D) Faqat shifokorning ismi, ish joyi va manzili To'g'ri javob: B) Dorixona, bemor, qo'llash usuli, sana va yaroqlilik muddati ✔ 9. Penitsillinlar va tetratsiklinlar kabi bakteritsid va bakteriostatik antibiotiklarning birga qo'llanishi nima uchun nomaqbul hisoblanadi? A) Bakteriostatik dori beta-laktamning bo'linayotgan hujayralarga ta'sirini kamaytirishi mumkin B) Ular kuchli sinergizm berib, normal ichak mikroflorasini butunlay yo'q qilishi mumkin C) Ular bir-birining so'rilishini tezlashtirib, toksik konsentratsiya yuzaga kelishi mumkin D) Ular bir-birining nefrotoksikligini yo'qotib, dozalarni sezilarli kamaytirishga majbur qilishi mumkin To'g'ri javob: A) Bakteriostatik dori beta-laktamning bo'linayotgan hujayralarga ta'sirini ✔ kamaytirishi mumkin 10. Yangi dori vositasini bozorga dastlab yuqori narxda chiqarib, keyinchalik narxni pasaytirish strategiyasi qanday ataladi? A) Xarajat plyus strategiyasi B) Bozorga kirib borish (penetratsiya) strategiyasi C) Raqobatchi narxiga moslashish strategiyasi D) «Qaymog'ini olish» (skimming) strategiyasi To'g'ri javob: D) «Qaymog'ini olish» (skimming) strategiyasi ✔ 11. Polietilenglikol (PEG) asosli suppozitoriylarning o'ziga xos xususiyati qaysi? A) Tana haroratida eriydi va suvda erimaydi, gidrofob asos B) Kakao moyidan farqli ravishda kuchli polimorfizmga ega C) Rektal suyuqlikda eriydi, gigroskopik bo'lib ta'sirlantiradi D) Faqat yog'da eriydigan moddalar bilan mos keladi To'g'ri javob: C) Rektal suyuqlikda eriydi, gigroskopik bo'lib ta'sirlantiradi ✔ 12. Temir (II) ionini aniqlash uchun qaysi reaktiv qo'llaniladi? A) Kaliy ferritsianid (qizil qon tuzi) B) Kaliy rodanid (kaliy tiotsianat) C) Bariy xlorid (xlorid kislotali eritma) D) Ammoniy oksalat (shavel kislota tuzi) To'g'ri javob: A) Kaliy ferritsianid (qizil qon tuzi) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 45 13. Suyuq dori shaklida ikki xil kuchli ta'sirli moddaning dozalarini tekshirishda bir sutkalik doza qanday hisoblanadi? A) Dorining umumiy hajmi qabul kunlariga bo'linadi B) Umumiy massa bemor yoshiga bo'linib topiladi C) Faqat yuqori bir martalik doza bilan solishtiriladi D) Bir martalik doza kunlik qabul soniga ko'paytiriladi To'g'ri javob: D) Bir martalik doza kunlik qabul soniga ko'paytiriladi✔ 14. Fenitoin eritmasini glyukoza eritmasida suyultirish nima uchun tavsiya etilmaydi? A) Glyukoza fenitoin samarasini oshiradi B) Fenitoin glyukoza bilan reaksiyaga kirib, zaharli birikma hosil qiladi C) Kislotaliroq muhitda fenitoin cho'kmaga tushadi D) Glyukoza eritmasi juda ishqoriy To'g'ri javob: C) Kislotaliroq muhitda fenitoin cho'kmaga tushadi ✔ 15. Izotonik konsentratsiyani krioskopik usulda hisoblashda qon zardobining muzlash nuqtasi depressiyasi qancha deb olinadi? A) 0,52 °C B) 0,90 °C C) 1,86 °C D) 0,25 °C To'g'ri javob: A) 0,52 °C ✔ 16. Ekstemporal tayyorlangan kaliy yodid eritmasi tarkibida erkin yod paydo bo'lishini qaysi reaktiv bilan aniqlash mumkin? A) Kraxmal eritmasi B) Ammoniy oksalat C) Fenolftalein D) Bariy xlorid To'g'ri javob: A) Kraxmal eritmasi ✔ 17. MAO ingibitorlarini qabul qilayotgan bemor tiraminga boy ovqatlar (eskirgan pishloq, dudlangan mahsulotlar) iste'mol qilsa, nima rivojlanishi mumkin? A) Kuchli gipotenziya B) Gipoglikemik koma C) Gipertonik kriz D) Bradikardiya va AV-blokada To'g'ri javob: C) Gipertonik kriz ✔ 18. Suspenziya shaklidagi dorini bemorga berishda etiketkada qaysi ogohlantirish bo'lishi shart? A) «Muzlatib saqlash mumkin» B) «Faqat tashqi qo'llash uchun» C) «Qo'llashdan oldin chayqatilsin» D) «Qizdirib, issiq holatda ichilsin» To'g'ri javob: C) «Qo'llashdan oldin chayqatilsin» ✔ 19. «D. t. d. N 10» yozuvi nimani bildiradi? A) 10 kun davomida ichsin B) Shunday dozalardan 10 tasini ber C) 10 ml gacha suyultirib ber D) 10 marta takrorlab tayyorla To'g'ri javob: B) Shunday dozalardan 10 tasini ber ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 46 20. Sindirish ko'rsatkichini o'lchash uchun qaysi asbob qo'llaniladi? A) pH-metr B) Polarimetr C) Refraktometr D) Fotokolorimetr To'g'ri javob: C) Refraktometr✔ 21. Kam miqdordagi kuchli ta'sir etuvchi moddani ko'p miqdordagi to'ldiruvchi bilan bir xil aralashtirishning to'g'ri usuli qaysi? A) Moddani spirtda eritib, to'ldiruvchiga bir tekis purkash B) Hamma komponentlarni birdaniga hovonchaga solib uzoq aralashtirish C) Avval ko'p miqdordagi moddani, so'ng oz miqdordagisini qo'shish D) Kam moddaga teng hajmda to'ldiruvchini bosqichma-bosqich qo'shish To'g'ri javob: D) Kam moddaga teng hajmda to'ldiruvchini bosqichma-bosqich qo'shish ✔ 22. Retseptda ajratib-bo'lish usuli bilan bo'linadigan kukunlar uchun qaysi yozuv qo'llanadi? A) D. t. d. N 10 (dozalab ber) B) Repete (takrorlab tayyorla) C) Divide in partes aequales D) Cito! (shoshilinch tayyorla) To'g'ri javob: C) Divide in partes aequales ✔ 23. Metronidazol qabul qilish davrida alkogol iste'mol qilish nimaga olib kelishi mumkin? A) Gipoglikemik komaga (terlash, titroq, hushdan ketish, tutqanoqlar) B) Alkogol ta'sirining butunlay yo'qolishiga va mastlik kuzatilmasligiga C) Gipertonik krizga (keskin bosh og'rig'i, bosimning 200 mm sim. ust. dan oshishi) D) Disulfiramsimon reaksiyaga (ko'ngil aynish, qusish, taxikardiya, qizarish) To'g'ri javob: D) Disulfiramsimon reaksiyaga (ko'ngil aynish, qusish, taxikardiya, qizarish) ✔ 24. Bromidlarni aniqlashda xlorli suv va xloroform bilan xloroform qatlami qanday rangga bo'yaladi? A) Ko'k-havorang B) Binafsha-pushti C) Sariq-to'q sariq D) Yashil-zangori To'g'ri javob: C) Sariq-to'q sariq ✔ 25. Moy/suv (m/s) turidagi emulsiyalar uchun qaysi HLB qiymatiga ega emulgatorlar mos keladi? A) 7–8 B) 1,5–3 C) 3–6 D) 8–18 To'g'ri javob: D) 8–18 ✔ 26. Tabletkalarning ishqalanishga chidamliligi (friability) qaysi asbobda aniqlanadi? A) Viskozimetrda (kapillyar usulda) B) Polyarimetrda (burilish burchagi) C) Refraktometrda (sindirish ko'rsatkichi) D) Friabilometrda To'g'ri javob: D) Friabilometrda ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 47 27. Tabletkalarning eruvchanligini (dissolution) aniqlashda farmakopeyalarda keng qo'llanadigan 1- va 2-qurilmalar qaysilar? A) Friabilometr va qattiqlik o'lchagich B) Savatchali parchalanish qurilmasi va oqim xujayrasi C) Polyarimetr va refraktometr D) Aylanuvchi savatcha va aylanuvchi parrak (lopast) To'g'ri javob: D) Aylanuvchi savatcha va aylanuvchi parrak (lopast)✔ 28. Beta-laktam antibiotik va aminoglikozidni birga qo'llashning asosiy afzalligi qaysi? A) Kombinatsiyani kuniga faqat bir marta, og'iz orqali tabletka shaklida qabul qilish mumkinligi B) Ayrim infeksiyalarda (masalan, enterokokkli endokardit) sinergik bakteritsid ta'sir C) Ikkala preparatning ototoksikligi kamayib, eshitish nervi shikastlanmasligi D) Gepatotoksiklik butunlay yo'qolib, jigar kasalliklarida ham bemalol qo'llanishi To'g'ri javob: B) Ayrim infeksiyalarda (masalan, enterokokkli endokardit) sinergik bakteritsid ta'sir ✔ 29. Sianokobalamin (B12 vitamini) molekulasi tarkibiga qaysi metall kiradi? A) Temir B) Rux C) Mis D) Kobalt To'g'ri javob: D) Kobalt ✔ 30. Farmatsevtik (fizik-kimyoviy) nomuvofiqlik qachon yuzaga keladi? A) Dorilar jigarda bir xil CYP450 izofermentlari bilan raqobatli ravishda metabolizmlanganda B) Dorilar buyrak kanalchalarida bir xil tashuvchi orqali raqobatli chiqarilganda C) Dorilar organizmga yuborilgunga qadar, masalan, bitta shpritsda aralashtirilganda D) Dorilar organizmda bir xil retseptorga qarama-qarshi ta'sir ko'rsatganda To'g'ri javob: C) Dorilar organizmga yuborilgunga qadar, masalan, bitta shpritsda aralashtirilganda ✔ 31. Metformin qabul qilayotgan bemorga yodli kontrast modda bilan tekshiruv rejalashtirilgan. Buyrak funksiyasi pasaygan bo'lsa, nima tavsiya etiladi? A) Metforminni davom ettirib, tekshiruv kunida faqat insulin inyeksiyalarini to'xtatish B) Laktatatsidoz oldini olish uchun tekshiruvdan oldin metformin dozasini ikki baravar oshirish C) Hech qanday chora talab qilinmaydi, chunki kontrast modda metformin bilan ta'sirlashmaydi D) Metforminni vaqtincha to'xtatib, tekshiruvdan keyin buyrak funksiyasini baholab qayta boshlash To'g'ri javob: D) Metforminni vaqtincha to'xtatib, tekshiruvdan keyin buyrak funksiyasini baholab ✔ qayta boshlash 32. Omeprazol va klopidogrelni birga qo'llash nima uchun ehtiyotkorlikni talab qiladi? A) Omeprazol CYP2C19 ni ingibirlab, klopidogrelning faol metabolitga aylanishini kamaytirishi mumkin B) Ikkalasi ham kaliyni ushlab, kuchli giperkaliyemiya va yurak to'xtashini chaqirishi mumkin C) Omeprazol klopidogrel so'rilishini tezlashtirib, uning toksik konsentratsiyasini oshirishi mumkin D) Klopidogrel omeprazol metabolizmini to'xtatib, gipergastrinemiya va o'sma xavfini oshirishi mumkin To'g'ri javob: A) Omeprazol CYP2C19 ni ingibirlab, klopidogrelning faol metabolitga aylanishini ✔ kamaytirishi mumkin Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 48 33. Tashqi qo'llaniladigan dori shakllari etiketkasi ichki dori shakllaridan qanday farqlanadi? A) Etiketka umuman qo'yilmaydi, faqat qadoq B) «Tashqi» belgisi va signal (to'q sariq) rang bilan C) Faqat lotin tilida va mayda harflarda yoziladi D) Faqat shifokor imzosi va muhri bilan To'g'ri javob: B) «Tashqi» belgisi va signal (to'q sariq) rang bilan✔ 34. Pastalarning malhamlardan asosiy farqi qaysi? A) Tarkibida 25 % dan ortiq kukunsimon moddalar bo'lishi B) Tarkibida faol dori moddasi umuman bo'lmasligi C) Faqat ichki qabul qilish uchun mo'ljallanganligi D) Faqat suvli yoki gidrofil asosda tayyorlanishi To'g'ri javob: A) Tarkibida 25 % dan ortiq kukunsimon moddalar bo'lishi ✔ 35. Mikstura tarkibiga nastoyka qo'shish tartibi qaysi? A) Kukunli moddalar bilan birga ezib qo'shiladi B) Qizdirilgan issiq eritmaga darhol qo'shiladi C) Oxirida, spirt miqdori ortib boruvchi tartibda D) Birinchi bo'lib, suv qo'shilishidan oldin To'g'ri javob: C) Oxirida, spirt miqdori ortib boruvchi tartibda ✔ 36. Siklodekstrinlar dori texnologiyasida nima maqsadda qo'llanadi? A) Kiritma komplekslar orqali eruvchanlik va barqarorlikni oshirish B) Tabletkalarni moylash va matritsadan oson chiqarish uchun C) Qattiq kapsula qobig'ini hosil qilish uchun polimer sifatida D) Emulsiyalarni parchalash va fazalarni ajratish uchun To'g'ri javob: A) Kiritma komplekslar orqali eruvchanlik va barqarorlikni oshirish ✔ 37. Og'ir metallar aralashmasini farmakopeya bo'yicha aniqlash odatda qaysi ion hosil qilgan sulfid rangini standart bilan solishtirishga asoslanadi? A) Stronsiy B) Alyuminiy C) Qo'rg'oshin D) Marganets To'g'ri javob: C) Qo'rg'oshin ✔ 38. Retseptda «Repete» yozuvi nimani anglatadi? A) Takrorla (qayta tayyorla) B) Dozani ikki baravar oshir C) Sterillab, aseptik ber D) Teng qismlarga bo'lib berilsin To'g'ri javob: A) Takrorla (qayta tayyorla) ✔ 39. Kalsiy ionini aniqlashda qaysi reaktiv bilan oq kristall cho'kma hosil bo'ladi? A) Natriy xlorid B) Ammoniy oksalat C) Kaliy yodid D) Natriy nitrat To'g'ri javob: B) Ammoniy oksalat ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 49 40. Lidokain kimyoviy tuzilishiga ko'ra qaysi guruhga kiradi? A) Amidlar (atsetanilid hosilalari) B) Fenotiazinlar (uch halqali tizim) C) Barbituratlar (malonilmochevina) D) Murakkab efirlar (PABK hosilalari) To'g'ri javob: A) Amidlar (atsetanilid hosilalari)✔ 41. Quyidagi moddalardan qaysi biri «superdezintegrant» sifatida qo'llanadi? A) Magniy stearat B) Laktoza C) Krospovidon D) Talk To'g'ri javob: C) Krospovidon ✔ 42. Bemor retseptsiz antibiotik (amoksitsillin) so'ramoqda, chunki «tomog'i og'riyapti». Farmatsevtning to'g'ri harakati qaysi? A) Nojo'ya ta'sir kam bo'lishi uchun yarim dozada berish B) Antibiotikni berib, 3 kun ichib ko'rishni tavsiya qilish C) Tez yordam berish uchun eng kuchli antibiotikni tanlash D) Retseptsiz bermaslik, simptomatik vosita va shifokorga yo'llash To'g'ri javob: D) Retseptsiz bermaslik, simptomatik vosita va shifokorga yo'llash ✔ 43. Seftriaksonni kalsiy saqlovchi eritmalar bilan, ayniqsa yangi tug'ilgan chaqaloqlarda, birga yuborish nima uchun man etiladi? A) Seftriakson faolligi keskin ortib, qonda toksik konsentratsiyaga tez yetishi mumkin B) Seftriakson kalsiyni bog'lab, og'ir gipokalsiyemiya rivojlanishi mumkin C) O'pka va buyraklarda seftriakson-kalsiy cho'kmalari hosil bo'lishi mumkin D) Eritrotsitlar membranasi shikastlanib, gemoliz kuchayishi mumkin To'g'ri javob: C) O'pka va buyraklarda seftriakson-kalsiy cho'kmalari hosil bo'lishi mumkin ✔ 44. Natriy tiosulfat eritmasiga xlorid kislota qo'shilganda qanday o'zgarish kuzatiladi? A) Yod ajralib chiqib, eritma to'q ko'k rangga bo'yaladi va qiziydi B) Hech qanday o'zgarish kuzatilmaydi, eritma tiniq qoladi C) Mis oksid hosil bo'lib, qizil-g'isht rangli cho'kma tushadi D) Oltingugurt ajralib, eritma loyqalanadi va SO2 hidi seziladi To'g'ri javob: D) Oltingugurt ajralib, eritma loyqalanadi va SO2 hidi seziladi ✔ 45. Tiazid yoki halqa diuretiklari digoksin bilan birga qo'llanganda glikozid intoksikatsiyasi xavfi nima uchun ortadi? A) Diuretiklar gipokaliyemiya chaqiradi va miokardning digoksinga sezuvchanligi ortadi B) Diuretiklar digoksinni jigarda faol metabolitlarga aylantirib, ta'sirini kuchaytiradi C) Diuretiklar digoksinni plazma oqsillaridan siqib chiqarib, erkin fraksiyani oshiradi D) Diuretiklar ichakda digoksin so'rilishini kuchaytirib, uning Cmax ini oshiradi To'g'ri javob: A) Diuretiklar gipokaliyemiya chaqiradi va miokardning digoksinga sezuvchanligi ✔ ortadi 46. Folgard usuli (teskari argentometriya) qanday titrant yordamida bajariladi? A) Trilon B B) Kaliy permanganat C) Ammoniy tiotsianat D) Natriy tiosulfat To'g'ri javob: C) Ammoniy tiotsianat ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 50 47. Ko'p komponentli kukun tayyorlashda tartib qoidasi qaysi? A) Avval kam yo'qotiladigan modda solinib, kamidan ko'piga aralashtiriladi B) Avval eng yengil va yaxshi maydalanuvchi modda solinadi C) Avval eng zaharli modda solinadi va darhol boshqasi qo'shiladi D) Avval rangli modda, keyin oq moddalar navbat bilan solinadi To'g'ri javob: A) Avval kam yo'qotiladigan modda solinib, kamidan ko'piga aralashtiriladi✔ 48. Noyes–Whitney tenglamasiga ko'ra dori moddasining erish tezligini oshirish uchun nima qilish mumkin? A) Muhit qovushqoqligini oshirib, aralashtirishni sekinlashtirish B) Mikronizatsiya orqali yuza maydonini oshirish C) Moddaning to'yingan eritmadagi eruvchanligini pasaytirish D) Zarracha o'lchamini kattalashtirib, kristallarni yiriklashtirish To'g'ri javob: B) Mikronizatsiya orqali yuza maydonini oshirish ✔ 49. Antatsid (alyuminiy-magniy gidroksid) va enterik qobiqli tabletkani bir vaqtda qabul qilish nima uchun nomaqbul? A) Oshqozon pH ortib, enterik qobiq muddatidan oldin erib ketishi mumkin B) Antatsid ichakda tabletka bilan xelat hosil qilib, uni bog'lab oladi C) Antatsid tabletkani parchalamaydi va uning so'rilishi butunlay to'xtaydi D) Antatsid enterik qobiqni ichakda bog'lab, dorini o'zgarmagan holda chiqaradi To'g'ri javob: A) Oshqozon pH ortib, enterik qobiq muddatidan oldin erib ketishi mumkin ✔ 50. Tetratsiklin qabul qilayotgan bemor oshqozon og'rig'i uchun alyuminiy yoki magniy saqlovchi antatsid so'ramoqda. Farmatsevt qanday maslahat beradi? A) O'zaro ta'sir yo'q, antatsidni istalgan vaqtda ichish mumkin B) Ikkala dorini bir vaqtda ichish samaradorlikni oshiradi, birga ichsin C) Antatsid tetratsiklin zaharliligini kuchaytiradi, umuman mumkin emas D) Antatsidlar xelat hosil qilib so'rilishni kamaytiradi; vaqtini ajratish kerak To'g'ri javob: D) Antatsidlar xelat hosil qilib so'rilishni kamaytiradi; vaqtini ajratish kerak ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 51 7-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Sianid kislota, fenol, etanol, xloroform kabi moddalar biologik ob'ektdan qanday usul bilan ajratiladi? A) Kislotali suv bilan izolyatsiya B) Suv bug'i bilan haydash C) Mineralizatsiya D) Dializ To'g'ri javob: B) Suv bug'i bilan haydash✔ 2. Elektrod potensialining eritmadagi ionlar faolligiga bog'liqligini qaysi tenglama ifodalaydi? A) Buger-Lambert-Ber tenglamasi B) Van-Deemter tenglamasi C) Nernst tenglamasi D) Genderson-Hasselbax tenglamasi To'g'ri javob: C) Nernst tenglamasi ✔ 3. Mishyak bilan surunkali zaharlanishni o'limdan keyin aniqlash uchun qaysi ob'ekt ayniqsa qimmatli? A) So'lak B) Oshqozon shirasi C) Soch va tirnoqlar D) Qon zardobi To'g'ri javob: C) Soch va tirnoqlar ✔ 4. Tirik attenuatsiyalangan vaksinaga misol qaysi? A) BTsJ (BCG) vaksinasi B) Qoqshol anatoksini C) Gepatit B rekombinant vaksinasi D) Inaktivlangan poliomielit vaksinasi To'g'ri javob: A) BTsJ (BCG) vaksinasi ✔ 5. Quruq issiqlik bilan sterillashning farmakopeyadagi ma'lumotnoma rejimi qaysi? A) 121 °C da 15 daqiqa B) 70 °C da 24 soat C) 100 °C da 10 daqiqa D) 160 °C da kamida 2 soat To'g'ri javob: D) 160 °C da kamida 2 soat ✔ 6. Oson oksidlanuvchi moddalar (masalan, askorbin kislota) inyeksion eritmalarini stabillashda qaysi usullar qo'llanadi? A) Eritmani ochiq idishda, yorug'likda saqlash B) Katalizator sifatida mis tuzlarini qo'shish C) Antioksidantlar va inert gaz bilan to'yintirish D) Eritmani kislorod bilan to'yintirib qizdirish To'g'ri javob: C) Antioksidantlar va inert gaz bilan to'yintirish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 52 7. IQ-spektrda 1700 sm-1 atrofidagi kuchli yutilish chizig'i qaysi guruhga xos? A) C≡N (nitril) valent tebranishi B) C–H (alifatik) valent tebranishi C) C=O (karbonil) valent tebranishi D) O–H (gidroksil) valent tebranishi To'g'ri javob: C) C=O (karbonil) valent tebranishi✔ 8. Analitik kimyoda «titr» tushunchasi nimani ifodalaydi? A) Erituvchi massasining eritma massasiga nisbatini B) 1 ml eritmadagi modda massasini (g/ml) C) 1 litr eritmadagi modda mollarining sonini D) 100 g eritmadagi modda grammlarini To'g'ri javob: B) 1 ml eritmadagi modda massasini (g/ml) ✔ 9. Suppozitoriylarni sanoatda ishlab chiqarishda eng ko'p qo'llanadigan usul qaysi? A) Polimer plyonka qoliplarga quyish B) Purkab quritish va kapsulalash C) Sovuq holda presslash usuli D) Qo'lda yumalatish va kesish To'g'ri javob: A) Polimer plyonka qoliplarga quyish ✔ 10. Kompleksonometrik titrlashda EDTA (trilon B) metall ionlari bilan qanday nisbatda kompleks hosil qiladi? A) 2:1 B) 1:1 C) 1:2 D) 1:3 To'g'ri javob: B) 1:1 ✔ 11. Spirtli ekstraktsiyadan keyin xom ashyo qoldig'idan (shrot) spirtni ajratib, qayta foydalanishga yaroqli holga keltirish jarayoni qanday ataladi? A) Liofilizatsiya B) Maseratsiya C) Perkolatsiya D) Rekuperatsiya To'g'ri javob: D) Rekuperatsiya ✔ 12. Psevdoqaynash (mavhum qaynash) qatlamli apparatlarda qaysi jarayonlarni bitta qurilmada bajarish mumkin? A) Faqat bug' bilan sterilizatsiya B) Aralashtirish, granulyatsiya va quritish C) Faqat erituvchi bilan ekstraksiya D) Faqat tabletkalarni presslash To'g'ri javob: B) Aralashtirish, granulyatsiya va quritish ✔ 13. Aromatik aminokislotalar konsentrlangan nitrat kislota bilan qaysi reaksiya beradi? A) Mureksid reaksiyasi (qizil rang) B) Biuret reaksiyasi (binafsha rang) C) Ksantoprotein reaksiyasi (sariq rang) D) Ninhidrin reaksiyasi (ko'k rang) To'g'ri javob: C) Ksantoprotein reaksiyasi (sariq rang) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 53 14. Ekstraksiyani tezlashtirish uchun sanoatda qo'llanadigan rotor-pulsatsion apparatlar va ultratovushning ta'sir mexanizmi qaysi? A) Erituvchining qovushqoqligini oshirish B) Xom ashyo zarrachalarini kattalashtirish C) Erituvchini sovitib, eruvchanlikni oshirish D) Hujayra devorlarini parchalash, diffuziyani tezlatish To'g'ri javob: D) Hujayra devorlarini parchalash, diffuziyani tezlatish✔ 15. Issiq eritmali ekstruziya (hot melt extrusion) sanoatda asosan qaysi maqsadda qo'llanadi? A) Shisha ampulalarni kavsharlash uchun B) O'simlik xom ashyosidan ekstraktsiya qilish uchun C) Ampula va flakonlarni sterillash uchun D) Polimerdagi qattiq dispersiyalarni olish uchun To'g'ri javob: D) Polimerdagi qattiq dispersiyalarni olish uchun ✔ 16. Amfoterisin B ning zamburug'larga qarshi ta'sir mexanizmi qaysi? A) DNK replikatsiyasini to'xtatish B) Foliy kislota almashinuvini buzish C) Peptidoglikan sintezini ingibirlash D) Ergosterolga bog'lanib teshik hosil qilish To'g'ri javob: D) Ergosterolga bog'lanib teshik hosil qilish ✔ 17. Qaysi dori moddasi eritmasi inyeksiya uchun avtoklavlab sterillanmaydi? A) Kalsiy xlorid 10 % eritmasi B) Natriy xlorid 0,9 % eritmasi C) Glyukoza 5 % eritmasi D) Insulin kabi oqsil preparatlari To'g'ri javob: D) Insulin kabi oqsil preparatlari ✔ 18. Aminoglikozidlar (gentamitsin, amikatsin) qaysi nishonga ta'sir qiladi? A) Ribosomaning 30S subbirligi B) Hujayra devori C) DNK-giraza D) Sitoplazmatik membrana sterollari To'g'ri javob: A) Ribosomaning 30S subbirligi ✔ 19. Toza xonalarda aseptik to'ldirish uchun GMP bo'yicha qaysi tozalik sinfi talab etiladi? A) B sinf hamma joyda B) C sinf C) A sinf (B sinf fonida) D) D sinf To'g'ri javob: C) A sinf (B sinf fonida) ✔ 20. 10 g natriy xloridni 90 g suvda eritib tayyorlangan eritmaning massa ulushi qancha? A) 11,1% B) 10% C) 90% D) 9% To'g'ri javob: B) 10% ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 54 21. Fenol bilan zaharlanishni aniqlashda brom suvi bilan qanday mahsulot hosil bo'ladi? A) Ko'k rangli fenoksid kompleksi B) Oq 2,4,6-tribromfenol cho'kmasi C) Qizil rangli brom-fenol eritmasi D) Sariq rangli gaz (brom bug'i) To'g'ri javob: B) Oq 2,4,6-tribromfenol cho'kmasi✔ 22. Bufer eritmasi qanday xossaga ega? A) Uning pH qiymati har qanday sharoitda doimo 7 ga teng bo'lib, o'zgarmaydi B) Kam miqdorda kislota yoki ishqor qo'shilganda pH ni nisbatan o'zgarmas saqlaydi C) U suyultirilganda yoki oz miqdor kislota qo'shilganda pH keskin o'zgaradi D) U faqat kuchli kislota va kuchli asosning teng miqdordagi aralashmasidan iborat bo'ladi To'g'ri javob: B) Kam miqdorda kislota yoki ishqor qo'shilganda pH ni nisbatan o'zgarmas saqlaydi ✔ 23. Quyonlarda pirogenlik sinovi qaysi ko'rsatkichni baholashga asoslangan? A) Tana haroratining ko'tarilishi B) Qon bosimining pasayishi C) Nafas olish soni D) Yurak urish tezligi To'g'ri javob: A) Tana haroratining ko'tarilishi ✔ 24. Paratsetamol bilan zaharlanishda antidot sifatida qaysi preparat qo'llaniladi? A) Deferoksamin mesilat B) N-atsetiltsistein C) Flumazenil (anekzat) D) Nalokson gidroxlorid To'g'ri javob: B) N-atsetiltsistein ✔ 25. Ishlab chiqarishda 100 kg xom ashyodan 92 kg tayyor mahsulot olingan. Texnologik chiqish (unum) va yo'qotish qancha? A) Chiqish 8 %, yo'qotish 92 % B) Chiqish 92 %, yo'qotish 92 % C) Chiqish 108 %, yo'qotish 8 % D) Chiqish 92 %, yo'qotish 8 % To'g'ri javob: D) Chiqish 92 %, yo'qotish 8 % ✔ 26. Gram-manfiy bakteriya Pseudomonas aeruginosa farmatsevtik ishlab chiqarishda ko'proq qaysi manba bilan bog'liq? A) Quruq kukunlar ombori B) Muzlatilgan mahsulotlar C) Quruq issiqlik sterilizatorlari D) Suv tizimlari va nam muhitlar To'g'ri javob: D) Suv tizimlari va nam muhitlar ✔ 27. Gipotonik eritmani vena ichiga katta hajmda yuborish qanday xavf tug'diradi? A) Eritrotsitlar shishib, gemoliz rivojlanishi B) Giperkaliemiya C) Eritrotsitlar burishishi (plazmoliz) D) Tromboz To'g'ri javob: A) Eritrotsitlar shishib, gemoliz rivojlanishi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 55 28. Xloroform, uglerod tetraxlorid kabi galogenli uglevodorodlar bilan zaharlanishda qaysi organ ko'proq shikastlanadi? A) Suyak (osteoporoz) B) Jigar (gepatotoksiklik) C) Ko'z (ko'ruv nervi nevriti) D) Teri (kontakt dermatit) To'g'ri javob: B) Jigar (gepatotoksiklik)✔ 29. Liofilizatsiya (sublimatsiya bilan quritish) bosqichlarining to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) Birlamchi quritish – muzlatish – ikkilamchi quritish B) Muzlatish – sublimatsiya – desorbsiya C) Desorbsiya – muzlatish – sublimatsiya bilan quritish D) Qizdirish – muzlatish – sublimatsiya bilan quritish To'g'ri javob: B) Muzlatish – sublimatsiya – desorbsiya ✔ 30. Termolabil inyeksion eritmani sterillashning eng mos usuli qaysi? A) 0,22 mkm filtrlash va aseptik to'ldirish B) Avtoklavda 134 °C da 3–5 daqiqa C) Suv hammomida 1 soat qaynatish D) Quruq issiqlik bilan 180 °C da 1 soat To'g'ri javob: A) 0,22 mkm filtrlash va aseptik to'ldirish ✔ 31. Suv bug'i bilan haydashda sianidlarni ajratish uchun ob'ekt qanday muhitda haydaladi? A) Kuchli ishqoriy muhitda (masalan, natriy gidroksid bilan) B) Neytral muhitda (masalan, distillangan suv bilan) C) Kislotali muhitda (masalan, tartrat kislota bilan) D) Ammiakli muhitda (masalan, ammoniy xlorid bilan) To'g'ri javob: C) Kislotali muhitda (masalan, tartrat kislota bilan) ✔ 32. Sianid ionini aniqlash uchun klassik «Berlin lazuri» reaksiyasining mohiyati nima? A) Kumush nitrat bilan qizil-qo'ng'ir rangli kumush sianid cho'kmasining hosil bo'lishi B) Bariy xlorid bilan kislotada erimaydigan oq kristall bariy sianid cho'kmasining hosil bo'lishi C) Kaliy permanganat eritmasining sianid ta'sirida tez rangsizlanishi va gaz ajralishi D) Temir (II) va temir (III) tuzlari bilan ko'k rangli temir geksatsianoferrat hosil bo'lishi To'g'ri javob: D) Temir (II) va temir (III) tuzlari bilan ko'k rangli temir geksatsianoferrat hosil ✔ bo'lishi 33. Pelletlar (sferik mikrogranulalar) olishning keng tarqalgan sanoat usuli qaysi? A) Ekstruziya-sferonizatsiya B) Liofilizatsiya va maydalash C) Rektifikatsiya va kristallash D) Perkolatsiya va quritish To'g'ri javob: A) Ekstruziya-sferonizatsiya ✔ 34. Organik erituvchi bilan ekstraksiyada asosli xossali alkaloidlar qaysi muhitda organik fazaga yaxshi o'tadi? A) Ishqoriy muhitda (asos shaklida) B) Kuchli oksidlovchi muhitda C) Kuchli kislotali muhitda D) Faqat neytral muhitda To'g'ri javob: A) Ishqoriy muhitda (asos shaklida) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 56 35. Zarrachalar o'lchami taqsimotini aniqlashda zamonaviy sanoat laboratoriyalarida keng qo'llanadigan usul qaysi? A) Kjeldal usuli B) Polyarimetriya C) Lazer difraksiyasi D) Karl Fisher titrlash To'g'ri javob: C) Lazer difraksiyasi✔ 36. Natriy nitrit sianid zaharlanishida qanday ta'sir ko'rsatadi? A) Sianidni buyrak orqali chiqaradi B) Sitoxromoksidazani faollashtiradi C) Sianidni to'g'ridan-to'g'ri tiotsianatga aylantiradi D) Metgemoglobin hosil qilib, sianidni sianmetgemoglobinga bog'laydi To'g'ri javob: D) Metgemoglobin hosil qilib, sianidni sianmetgemoglobinga bog'laydi ✔ 37. Terapevtik monoklonal antitanalarni sanoat miqyosida ishlab chiqarishda ko'pincha qaysi hujayra liniyalari qo'llanadi? A) Xitoy xomyagi tuxumdoni hujayralari B) Bakteriya E. coli (rekombinant shtamm) C) O'simlik kallus to'qimalari kulturasi D) Mog'or zamburug'lari (Aspergillus) To'g'ri javob: A) Xitoy xomyagi tuxumdoni hujayralari ✔ 38. Fosfororganik birikmalar bilan zaharlanishda qondagi qaysi ko'rsatkich tashxis uchun muhim? A) Metgemoglobin ulushining ko'tarilishi B) Xolinesteraza faolligining pasayishi C) Qondagi glyukoza miqdorining oshishi D) Karboksigemoglobin miqdorining ortishi To'g'ri javob: B) Xolinesteraza faolligining pasayishi ✔ 39. Bemor 2 sutka avval katta miqdorda paratsetamol qabul qilgan, hozir o'ng qovurg'a ostida og'riq va transaminazalar oshgan. Qaysi davolash eng muhim? A) Faollashtirilgan ko'mir berish va uyga yuborish B) N-atsetiltsistein yuborishni darhol boshlash C) Atropin yuborish D) Nalokson yuborish To'g'ri javob: B) N-atsetiltsistein yuborishni darhol boshlash ✔ 40. Analitik usulni validatsiya qilishda «aniqlik» (accuracy) nimani bildiradi? A) Aniqlanishi mumkin bo'lgan eng kichik miqdorni B) Signalning konsentratsiyaga chiziqli bog'liqligini C) Olingan natijaning haqiqiy (qabul qilingan) qiymatga yaqinligini D) Takroriy o'lchashlar natijalarining bir-biriga yaqinligini To'g'ri javob: C) Olingan natijaning haqiqiy (qabul qilingan) qiymatga yaqinligini ✔ 41. Dializ yo'li bilan biologik ob'ektdan qaysi turdagi zaharlar ajratiladi? A) Og'ir metallar (masalan, qo'rg'oshin, simob va kadmiy birikmalari) B) Alkaloidlar va azot saqlovchi asoslar (masalan, morfin, striknin) C) Mineral kislotalar, ishqorlar va ularning tuzlari (masalan, nitritlar) D) Uchuvchan organik moddalar (masalan, spirtlar va galogenli uglevodorodlar) To'g'ri javob: C) Mineral kislotalar, ishqorlar va ularning tuzlari (masalan, nitritlar) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 57 42. Aseptik ishlab chiqarishda havoning mikrobiologik ifloslanishini passiv baholash usuli qaysi? A) Ochiq qo'yilgan Petri likopchalari (sedimentatsiya) B) Refraktometriya (havo sindirish ko'rsatkichi) C) Spektrofotometriya (havo yutilishi) D) Polyarimetriya (havo namunasida) To'g'ri javob: A) Ochiq qo'yilgan Petri likopchalari (sedimentatsiya)✔ 43. 0,001 M NaOH eritmasining pH qiymati qancha (25 °C)? A) 10 B) 13 C) 3 D) 11 To'g'ri javob: D) 11 ✔ 44. Suvning umumiy qattiqligi qaysi usul bilan aniqlanadi? A) Argentometriya (Mor usuli bilan) B) Nitritometriya (natriy nitrit bilan) C) Permanganatometriya (KMnO4 bilan) D) Kompleksonometriya (trilon B bilan) To'g'ri javob: D) Kompleksonometriya (trilon B bilan) ✔ 45. Oqsillarda aminokislotalarni bog'lovchi kovalent bog' qanday nomlanadi? A) Disulfid bog' B) Peptid bog' C) Glikozid bog' D) Fosfodiefir bog' To'g'ri javob: B) Peptid bog' ✔ 46. Metanol bilan zaharlanishning eng xarakterli asoratlaridan biri qaysi? A) Eshitish nervining shikastlanishi va karlik B) Terining sarg'ayishi va jigar sirrozi C) Sochning to'kilishi va tirnoqlar distrofiyasi D) Ko'rish nervining shikastlanishi va ko'rlik To'g'ri javob: D) Ko'rish nervining shikastlanishi va ko'rlik ✔ 47. Blister qadoqlashda eng ko'p qo'llanadigan materiallar juftligi qaysi? A) PVX plyonka va alyuminiy folga B) Polietilen va mumlangan qog'oz C) Shisha va rezina tiqin D) Qog'oz va karton (laminatsiyalangan) To'g'ri javob: A) PVX plyonka va alyuminiy folga ✔ 48. Stenokardiya xurujida nitroglitserin tabletkasini qanday qabul qilish kerak? A) Suvda eritib, sekin ichib B) Ovqatdan keyin yaxshilab chaynab C) Butun holda yutib, ko'p suv bilan D) Til ostiga qo'yib so'rilguncha To'g'ri javob: D) Til ostiga qo'yib so'rilguncha ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 58 49. Laboratoriya miqyosidan sanoat miqyosiga o'tishda texnologik parametrlarni moslashtirish jarayoni qanday ataladi? A) Validatsiya B) Seriyalash C) Masshtablash D) Kvalifikatsiya To'g'ri javob: C) Masshtablash✔ 50. Cho'kma eritmasiga bir xil ionli kuchli elektrolit qo'shilsa, cho'kmaning eruvchanligi qanday o'zgaradi? A) Kamayadi B) Avval ortib, keyin kamayadi C) O'zgarmaydi D) Ortadi To'g'ri javob: A) Kamayadi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 59 8-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Keksa bemorlarda dorilarning farmakokinetikasidagi odatiy o'zgarish qaysi? A) Glomerulyar filtratsiya tezligining ortishi va klirensning tezlashishi B) Plazmadagi albumin miqdorining ortishi va erkin fraksiyaning kamayishi C) Buyrak klirensining pasayishi va yog' to'qimasi ulushining ortishi D) Jigar qon oqimining ortishi va metabolizmning kuchayishi To'g'ri javob: C) Buyrak klirensining pasayishi va yog' to'qimasi ulushining ortishi✔ 2. Buyrak yetishmovchiligida aminoglikozidlar dozalash rejimi qanday tuzatiladi? A) Doza oshiriladi, yuborishlar orasidagi interval esa qisqartiriladi B) Kreatinin klirensiga ko'ra doza kamaytiriladi yoki interval uzaytiriladi C) Hech qanday o'zgartirish talab qilinmaydi, standart dozalash rejimi to'liq saqlanadi D) Faqat og'iz orqali beriladi, chunki u ichakdan yaxshi so'riladi To'g'ri javob: B) Kreatinin klirensiga ko'ra doza kamaytiriladi yoki interval uzaytiriladi ✔ 3. Klirens 5 l/soat, maqsadli muvozanat konsentratsiyasi 10 mg/l. Doimiy infuziya tezligi qancha bo'lishi kerak? A) 2 mg/soat B) 50 mg/soat C) 15 mg/soat D) 0,5 mg/soat To'g'ri javob: B) 50 mg/soat ✔ 4. Kasalxonada farmatsevt bemorlar bilan bevosita ishlashda klinik farmatsevtning asosiy vazifalaridan biri qaysi? A) Faqat dori xarid qilish va buyurtma berish B) Faqat reklama materiallarini bo'limlarga tarqatish C) Dori bilan bog'liq muammolarni aniqlash va hal qilish D) Faqat ombor hisobini yuritish va inventarizatsiya To'g'ri javob: C) Dori bilan bog'liq muammolarni aniqlash va hal qilish ✔ 5. Og'ir metallar aralashmasini aniqlash qaysi reaktiv bilan rang (qorayish) hosil qilishga asoslangan? A) Bariy xlorid (xlorid kislotali muhitda) B) Sulfid ionlari manbai (tioatsetamid) C) Ammoniy oksalat (sirka kislotali muhitda) D) Kumush nitrat (nitrat kislotali muhitda) To'g'ri javob: B) Sulfid ionlari manbai (tioatsetamid) ✔ 6. BCS II sinf dori moddasi uchun biokiraolishlikni oshirishning eng maqbul yo'li qaysi? A) Tabletka presslash bosimi va qattiqligini oshirib, uning parchalanish vaqtini sezilarli uzaytirish B) Qobiq qalinligini oshirib, moddaning oshqozonda erishini to'liq to'xtatish C) Zarrachalar o'lchamini kichraytirish (mikronizatsiya) yoki qattiq dispersiyalar olish D) Faqat dozani kamaytirib, yordamchi moddalar miqdorini mumkin qadar oshirish To'g'ri javob: C) Zarrachalar o'lchamini kichraytirish (mikronizatsiya) yoki qattiq dispersiyalar olish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 60 7. Chaqaloqlarda xloramfenikol qo'llanganda «kulrang sindrom» rivojlanishining sababi nima? A) Oshqozon kislotaliligining yuqoriligi B) Jigarda glyukuroniltransferaza faolligining yetishmasligi C) Plazma oqsillarining ko'pligi D) Buyrak filtratsiyasining haddan tashqari yuqoriligi To'g'ri javob: B) Jigarda glyukuroniltransferaza faolligining yetishmasligi✔ 8. O'tkir diareya bilan og'rigan bemorda degidratatsiyaning oldini olish uchun asosiy chora qaysi? A) Faqat loperamid berish B) Peroral regidratatsion eritmalar berish C) Ovqatlanishni butunlay to'xtatish D) Darhol antibiotik berish To'g'ri javob: B) Peroral regidratatsion eritmalar berish ✔ 9. Sulfat ionini aniqlashda bariy xlorid bilan hosil bo'ladigan cho'kma qanday tavsiflanadi? A) Ko'k, suvda oson eriydi B) Qizil, ishqorda eriydi C) Oq, HCl da erimaydi D) Sariq, ammiakda eriydi To'g'ri javob: C) Oq, HCl da erimaydi ✔ 10. To'g'ridan-to'g'ri peroral antikoagulyantlarga qaysi preparat kiradi? A) Varfarin B) Geparin C) Apiksaban D) Klopidogrel To'g'ri javob: C) Apiksaban ✔ 11. Gelmintoz (askaridoz, enterobioz) davolashda keng qo'llaniladigan preparat qaysi? A) Albendazol yoki mebendazol B) Nistatin yoki flukonazol C) Metronidazol yoki tinidazol D) Atsiklovir yoki valatsiklovir To'g'ri javob: A) Albendazol yoki mebendazol ✔ 12. Gentamitsinni sutkada bir marta yuqori dozada yuborish strategiyasi qaysi farmakodinamik xususiyatga asoslangan? A) Vaqtga bog'liq bakteritsid ta'sir va postantibiotik effektning yo'qligi B) Konsentratsiyaga bog'liq bakteritsid ta'sir va postantibiotik effekt C) Faqat jigar orqali chiqarilishi va buyrakka toksik ta'sir qilmasligi D) Bakteriostatik ta'sir va bakteriyalar ko'payishini vaqtincha to'xtatish To'g'ri javob: B) Konsentratsiyaga bog'liq bakteritsid ta'sir va postantibiotik effekt ✔ 13. GMP talablariga ko'ra sifat bo'limi (sifatni ta'minlash va nazorat) qanday mavqega ega bo'lishi kerak? A) Faqat savdo bo'limiga hisobot berishi kerak B) Ishlab chiqarish bo'limidan mustaqil bo'lishi kerak C) Faqat tashqi auditorlar tomonidan boshqarilishi kerak D) Ishlab chiqarish bo'limiga to'liq bo'ysunishi kerak To'g'ri javob: B) Ishlab chiqarish bo'limidan mustaqil bo'lishi kerak ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 61 14. Dorixonada qadoqlashi shubhali, soxta bo'lishi mumkin bo'lgan dori aniqlandi. To'g'ri harakat qaysi? A) Sotuvdan ajratib karantinga olish va vakolatli organga xabar berish B) Yetkazib beruvchiga hech kimga aytmasdan qaytarib yuborish C) Narxini tushirib, chegirma bilan tezda sotib yuborish D) Bemorlarga bepul tarqatib, qoldiqni hisobdan chiqarish To'g'ri javob: A) Sotuvdan ajratib karantinga olish va vakolatli organga xabar berish✔ 15. Platsebo nazoratli klinik tadqiqotlarda etik muammo qachon jiddiy hisoblanadi? A) Faqat sog'lom ko'ngillilar ishtirok etganda B) Har doim, hatto samarali davolash usuli bo'lmasa ham C) Hech qachon, platsebo doimo etik jihatdan maqbul D) Samarali davolash bor va uni bermaslik zarar yetkazsa To'g'ri javob: D) Samarali davolash bor va uni bermaslik zarar yetkazsa ✔ 16. Atsetilsalitsil kislota sifatini nazorat qilishda maxsus aniqlanadigan aralashma qaysi? A) Fenol va uning hosilalari B) Erkin salitsil kislota C) Benzoy kislota (erkin) D) Sirka angidridi qoldig'i To'g'ri javob: B) Erkin salitsil kislota ✔ 17. Dori moddasining «sulfat kuli» ko'rsatkichi nimani tavsiflaydi? A) Organik aralashmalar miqdorini B) Namlik miqdorini C) Noorganik aralashmalar miqdorini D) Optik faollikni To'g'ri javob: C) Noorganik aralashmalar miqdorini ✔ 18. Dorixonada glyukoza yoki kalsiy xlorid eritmalari konsentratsiyasini tez aniqlash uchun ko'pincha qaysi fizik usul qo'llanadi? A) Gaz xromatografiyasi B) Refraktometriya C) Kjeldal usuli D) Gravimetriya To'g'ri javob: B) Refraktometriya ✔ 19. Uskunani kvalifikatsiya qilish bosqichlarining to'g'ri ketma-ketligi qaysi? A) DQ – IQ – OQ – PQ B) PQ – OQ – IQ – DQ C) IQ – DQ – PQ – OQ D) OQ – IQ – DQ – PQ To'g'ri javob: A) DQ – IQ – OQ – PQ ✔ 20. Analitik usul validatsiyasida «to'g'rilik» (accuracy) parametri nimani tavsiflaydi? A) Signal va konsentratsiya o'rtasidagi bog'liqlikni B) Takroriy o'lchashlar orasidagi tarqoqlikni C) Olingan natijaning haqiqiy (yoki qabul qilingan) qiymatga yaqinligini D) Usulning boshqa komponentlar ishtirokida faqat tahlil qilinayotgan moddani aniqlay olishini To'g'ri javob: C) Olingan natijaning haqiqiy (yoki qabul qilingan) qiymatga yaqinligini ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 62 21. Mutlaq biokiraolishlik qanday hisoblanadi? A) Umumiy klirensning taqsimlanish hajmiga nisbati, ya'ni eliminatsiya konstantasi qiymati B) Maksimal konsentratsiya (Cmax) ning unga erishish vaqtiga (tmax) bo'lgan nisbati C) Yarim chiqarilish davrining yuborilgan dozaga ko'paytmasi va AUC bilan solishtirilishi D) Og'iz orqali va vena ichiga yuborilgandagi AUC larning dozaga nisbatan to'g'rilangan nisbati To'g'ri javob: D) Og'iz orqali va vena ichiga yuborilgandagi AUC larning dozaga nisbatan ✔ to'g'rilangan nisbati 22. Yorug'likka sezgir dori moddalari qanday qadoqlanishi kerak? A) Rangsiz shaffof shisha idishda, xona haroratida B) Ochiq idishda, yorug' va quruq joyda C) Faqat qog'oz paketda yoki karton qutida D) To'q sariq shisha yoki shaffofmas qadoqda To'g'ri javob: D) To'q sariq shisha yoki shaffofmas qadoqda ✔ 23. Potensiometrik titrlashda vodorod ionlari faolligini o'lchash uchun qaysi elektrod indikator elektrod sifatida qo'llanadi? A) Kalomel elektrod B) Platina elektrod C) Shisha elektrod D) Kumush xlorid elektrodi To'g'ri javob: C) Shisha elektrod ✔ 24. Alfa-1 kislotali glikoprotein asosan qaysi dori moddalarini bog'laydi? A) Asosli xossali moddalarni (masalan, lidokain, propranolol) B) Faqat kislotali xossali moddalarni (masalan, varfarin, fenitoin) C) Faqat steroid gormonlarni (masalan, kortizol, testosteron) D) Faqat yog'da eriydigan vitaminlarni (masalan, A, D, E) To'g'ri javob: A) Asosli xossali moddalarni (masalan, lidokain, propranolol) ✔ 25. Patogenetik terapiyaga misol qaysi? A) Gipotireozda yetishmayotgan gormon o'rniga levotiroksin bilan o'rinbosar davolash B) Pnevmoniyada qo'zg'atuvchiga qarshi antibiotik bilan etiotrop davolash o'tkazish C) Arterial gipertenziyada APF ingibitori bilan renin-angiotenzin tizimini bloklash D) Bosh og'rig'ida faqat og'riqni bosish maqsadida analgetik bilan simptomatik davolash o'tkazish To'g'ri javob: C) Arterial gipertenziyada APF ingibitori bilan renin-angiotenzin tizimini bloklash ✔ 26. Bakterial endotoksinlarni aniqlashda farmakopeyada qo'llanadigan in vitro usul qaysi? A) Quyonlarda pirogenlik sinovi (in vivo) B) Gram bo'yash va mikroskopiya C) Ozuqa muhitiga ekish va inkubatsiya D) LAL-test To'g'ri javob: D) LAL-test ✔ 27. Migren xurujini bartaraf etish uchun maxsus (o'ziga xos) preparatlar guruhi qaysi? A) Beta-blokatorlar (propranolol) B) Antigistaminlar (H1-blokatorlar) C) Triptanlar (5-HT1B/1D agonistlar) D) Benzodiazepinlar (diazepam) To'g'ri javob: C) Triptanlar (5-HT1B/1D agonistlar) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 63 28. Dislipidemiyada LDL-xolesterinni pasaytirish uchun birinchi tanlov preparatlari qaysilar? A) Fibratlar B) Omega-3 yog' kislotalari C) Nikotin kislota D) Statinlar To'g'ri javob: D) Statinlar✔ 29. Doimiy dozalash rejimida muvozanat (steady-state) konsentratsiyasiga taxminan qancha vaqtda erishiladi? A) Doza oshirilgan zahoti B) 4–5 ta yarim chiqarilish davrida C) 10–12 ta yarim chiqarilish davrida D) 1 ta yarim chiqarilish davrida To'g'ri javob: B) 4–5 ta yarim chiqarilish davrida ✔ 30. Jarayon validatsiyasining turi sifatida «prospektiv validatsiya» nima? A) Faqat uskuna sotib olinganda o'tkaziladi B) Mahsulot sotilgandan keyin tarixiy ma'lumotlar asosida o'tkaziladi C) Muntazam ishlab chiqarish bilan bir vaqtda o'tkaziladi D) Mahsulot sotuvga chiqarilishidan oldin o'tkaziladi To'g'ri javob: D) Mahsulot sotuvga chiqarilishidan oldin o'tkaziladi ✔ 31. Dorixonada tayyorlangan 2 % li novokain eritmasi tahlil qilinganda konsentratsiya 1,92 % chiqdi; ruxsat etilgan chetlanish ±5 %. Xulosa qanday? A) Eritma yaroqsiz, chunki konsentratsiya nominaldan past B) Eritma talabga javob beradi, chetlanish 4 % C) Eritma yaroqsiz, chetlanish 10 % ni tashkil etadi D) Natijani baholash mumkin emas, tahlil takrorlanadi To'g'ri javob: B) Eritma talabga javob beradi, chetlanish 4 % ✔ 32. GMP bo'yicha hujjatlarga qo'lda yozilgan yozuvni tuzatishning to'g'ri usuli qaysi? A) Korrektor bilan bo'yab, ustiga yangisini yozish B) Bitta chiziq bilan o'qiladigan qilib chizish, sana va imzo C) Sahifani yirtib tashlab, yangisini qayta yozish D) Xatoni o'chirg'ich bilan o'chirib, qayta yozish To'g'ri javob: B) Bitta chiziq bilan o'qiladigan qilib chizish, sana va imzo ✔ 33. Jamoada orttirilgan pnevmoniya (yengil, yosh bemor, qo'shimcha kasalliksiz) uchun ko'pincha birinchi tanlov antibiotik qaysi? A) Amoksitsillin B) Gentamitsin C) Vankomitsin D) Metronidazol To'g'ri javob: A) Amoksitsillin ✔ 34. Gipotireozni davolashda asosiy preparat qaysi? A) Tiamazol B) Kaliy yodid yuqori dozada C) Levotiroksin natriy D) Propiltiourasil To'g'ri javob: C) Levotiroksin natriy ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 64 35. Quruq issiqlik va etilen oksidi bilan sterillashni nazorat qilishda qaysi bioindikator ishlatiladi? A) Pseudomonas aeruginosa B) Geobacillus stearothermophilus sporalari C) Bacillus atrophaeus sporalari D) Candida albicans To'g'ri javob: C) Bacillus atrophaeus sporalari✔ 36. Ekstemporal dori shaklini bemorga berishda o'tkaziladigan nazorat nimalarni o'z ichiga oladi? A) Faqat mikrobiologik ekish va inkubatsiyani B) Faqat narx va to'lov hisobini tekshirishni C) Qadoq, etiketka, retsept va dozalar muvofiqligini D) Faqat bemorning shaxsini hujjat bo'yicha tekshirishni To'g'ri javob: C) Qadoq, etiketka, retsept va dozalar muvofiqligini ✔ 37. GPP (Good Pharmacy Practice) standartlari qaysi xalqaro tashkilotlar tomonidan birgalikda ishlab chiqilgan? A) JSST va Xalqaro farmatsevtika federatsiyasi (FIP) B) YuNESKO va Xalqaro valyuta jamg'armasi (XVF) C) Jahon banki va Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) D) BMT Xavfsizlik kengashi va FIP To'g'ri javob: A) JSST va Xalqaro farmatsevtika federatsiyasi (FIP) ✔ 38. Atsetilsalitsil kislota yoki fenobarbital (kuchsiz kislotalar) bilan zaharlanganda ularning chiqarilishini tezlashtirish uchun nima qilinadi? A) Siydikni kislotalashtirish (ammoniy xlorid) B) Diurezni kamaytirish C) Faqat kalsiy preparatlari berish D) Siydikni ishqoriylashtirish (natriy gidrokarbonat) To'g'ri javob: D) Siydikni ishqoriylashtirish (natriy gidrokarbonat) ✔ 39. 2-tip qandli diabetda kontrendikatsiyalar bo'lmaganda odatda birinchi tanlov peroral preparat qaysi? A) Akarboza B) Pioglitazon C) Metformin D) Glibenklamid To'g'ri javob: C) Metformin ✔ 40. Tirotoksikozda simptomlarni (taxikardiya, titroq) tez kamaytirish uchun qaysi preparat qo'shimcha qo'llaniladi? A) Levotiroksin B) Digoksin C) Propranolol D) Furosemid To'g'ri javob: C) Propranolol ✔ 41. Birinchi tartibli eliminatsiya kinetikasi uchun xarakterli belgi qaysi? A) Vaqt birligida organizmdagi dori miqdorining doimiy ulushi chiqariladi B) Yarim chiqarilish davri dozaga to'g'ri proporsional ortadi C) Eliminatsiya konsentratsiyaga bog'liq emas D) Vaqt birligida doimiy miqdorda dori chiqariladi To'g'ri javob: A) Vaqt birligida organizmdagi dori miqdorining doimiy ulushi chiqariladi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 65 42. Farmatsevt shaxsiy e'tiqodiga ko'ra ayrim dorini berishni rad etsa, etik jihatdan qanday harakat qilishi kerak? A) Bemorni tanlovi uchun tanqid qilib, fikridan qaytarish B) Bemorni hech qanday yo'l-yo'riqsiz qaytarib yuborish C) Dori olish huquqini cheklamay, boshqa farmatsevtga yo'naltirish D) Bemorga bildirmasdan dori o'rniga platsebo berish To'g'ri javob: C) Dori olish huquqini cheklamay, boshqa farmatsevtga yo'naltirish✔ 43. Novokain (prokain gidroxlorid) yoki sulfanilamidlar kabi birlamchi aromatik aminlarni miqdoriy aniqlashda qaysi usul qo'llanadi? A) Nitritometriya B) Permanganatometriya C) Argentometriya Mor usulida D) Kompleksonometriya To'g'ri javob: A) Nitritometriya ✔ 44. Vaginal kandidozni davolashda keng qo'llaniladigan peroral preparat qaysi? A) Metronidazol B) Atsiklovir C) Flukonazol D) Doksitsiklin To'g'ri javob: C) Flukonazol ✔ 45. Metabolizmning I fazasiga xos reaksiyalar qaysilar? A) Oksidlanish, qaytarilish, gidroliz B) Glyukuronidlanish C) Atsetillanish va metillanish D) Sulfatlanish To'g'ri javob: A) Oksidlanish, qaytarilish, gidroliz ✔ 46. Surunkali yurak yetishmovchiligida qaysi beta-blokator isbotlangan samaraga ega? A) Sotalol B) Propranolol C) Bisoprolol D) Atenolol To'g'ri javob: C) Bisoprolol ✔ 47. Klinik tadqiqotlarning III fazasi qanday tavsiflanadi? A) Dori ro'yxatdan o'tgandan keyingi postmarketing kuzatuv B) Ko'p sonli bemorlarda randomizatsiyalangan nazoratli tadqiqotlar C) Faqat sog'lom ko'ngillilarda xavfsiz dozani aniqlash D) Laboratoriya hayvonlarida o'tkaziladigan toksikologik sinovlar To'g'ri javob: B) Ko'p sonli bemorlarda randomizatsiyalangan nazoratli tadqiqotlar ✔ 48. Toza xonalar tasnifida B sinf qanday vazifani bajaradi? A) Faqat ikkilamchi qadoqlash zonasi B) Steril bo'lmagan mahsulotlarni saqlash ombori C) Xodimlarning dam olish va ovqatlanish xonasi D) Aseptik ishlar uchun A sinf zonasining fon muhiti To'g'ri javob: D) Aseptik ishlar uchun A sinf zonasining fon muhiti ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 66 49. Bemor 58 yoshda, miokard infarktini o'tkazgan. Ikkilamchi profilaktika uchun qaysi kombinatsiya standart hisoblanadi? A) NYaQV, tiazid diuretik va kalsiy preparatlari kombinatsiyasi B) Faqat kalsiy kanallari blokatori, vitaminlar va antioksidantlar C) Atsetilsalitsil kislota, statin, beta-blokator, APF ingibitori D) Faqat nitroglitserin va qisqa ta'sirli nitratlar talab bo'yicha To'g'ri javob: C) Atsetilsalitsil kislota, statin, beta-blokator, APF ingibitori✔ 50. Ichki audit (o'z-o'zini tekshirish) GMP da nima maqsadda o'tkaziladi? A) Mahsulot narxlari va ustamalarni belgilash uchun B) Rioyani muntazam baholab, yaxshilash choralarini belgilash C) Kompaniya reklamasi va taqdimotini tayyorlash uchun D) Xodimlarni aniqlangan xatolar uchun jazolash maqsadida To'g'ri javob: B) Rioyani muntazam baholab, yaxshilash choralarini belgilash ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 67 9-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Retseptsiz sotiladigan (OTC) dori vositasini tavsiya etishda farmatsevtning birinchi navbatdagi vazifasi qaysi? A) Har qanday shikoyatda asoratlar oldini olish uchun keng spektrli antibiotik tavsiya etish B) Simptomlarni baholash va shifokorga yo'naltirishni talab qiluvchi «xavfli belgilar»ni aniqlash C) Vaqtni tejash uchun bemorning anamnezi va qabul qilayotgan dorilarini umuman so'ramasdan dori berish D) Bemorning ehtiyojidan qat'i nazar, dorixonadagi eng qimmat va mashhur preparatni tavsiya etish To'g'ri javob: B) Simptomlarni baholash va shifokorga yo'naltirishni talab qiluvchi «xavfli ✔ belgilar»ni aniqlash 2. Fenitoin, karbamazepin kabi antiepileptik vositalarning asosiy ta'sir mexanizmi qaysi? A) Kuchlanishga bog'liq natriy kanallarini bloklash B) Glutamatning AMPA-retseptorlarini selektiv qo'zg'atish C) Talamusdagi T-tipli kalsiy kanallarini bloklash D) GABA-transaminazani ingibirlab GABA ni oshirish To'g'ri javob: A) Kuchlanishga bog'liq natriy kanallarini bloklash ✔ 3. Opioid analgetiklar bilan o'tkir zaharlanishda qaysi antagonist qo'llaniladi? A) Atropin B) Nalokson C) Protamin sulfat D) Flumazenil To'g'ri javob: B) Nalokson ✔ 4. Varfarin terapiyasini monitoring qilish uchun qaysi laborator ko'rsatkich qo'llaniladi? A) Fibrinogen miqdori B) Xalqaro normallashtirilgan nisbat (XNN, INR) C) Trombotsitlar soni D) Faollashtirilgan qisman tromboplastin vaqti (FQTV) To'g'ri javob: B) Xalqaro normallashtirilgan nisbat (XNN, INR) ✔ 5. Bemorda ko'p yillik NYaQV qabul qilish va oshqozon-ichakdan qon ketish anamnezi bor. Gastroprotektsiya uchun qaysi preparat tanlanadi? A) Kalsiy karbonat (antatsid) B) Proton nasosi ingibitori C) Simetikon (ko'pik so'ndiruvchi) D) Vismut trikaliy disitrat To'g'ri javob: B) Proton nasosi ingibitori ✔ 6. Generik dori vositasi deganda nima tushuniladi? A) Faqat o'simlik xom ashyosi asosidagi dori B) Patent tugagach chiqarilgan bioekvivalent dori C) Patent bilan himoyalangan yangi original dori vositasi D) Faqat dorixonada ekstemporal tayyorlangan dori To'g'ri javob: B) Patent tugagach chiqarilgan bioekvivalent dori ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 68 7. Marketing tadqiqotlarida «ikkilamchi ma'lumotlar» deganda nima tushuniladi? A) Faqat bevosita kuzatuv natijasida olingan ma'lumotlar B) Boshqa maqsadlarda avval to'plangan ma'lumotlar C) Faqat fokus-guruhlarda yig'ilgan ma'lumotlar D) Faqat so'rovnoma orqali bevosita olingan ma'lumotlar To'g'ri javob: B) Boshqa maqsadlarda avval to'plangan ma'lumotlar✔ 8. Qalampir yalpizi (Mentha piperita) efir moyining asosiy komponenti qaysi? A) Sitral B) Anetol C) Timol D) Mentol To'g'ri javob: D) Mentol ✔ 9. Qizilmiya ildizi preparatlarini uzoq muddat yuqori dozada qabul qilgan bemorda arterial bosim oshgan va qonda kaliy kamaygan. Bu holatning sababi nima? A) Flavonoidlarning kaliy chiqaruvchi diuretik ta'siri B) Saponinlarning eritrotsitlarga gemolitik ta'siri C) Kumarinlarning antikoagulyant va vazodilatator ta'siri D) Glitsirrizinning mineralokortikoidsimon ta'siri To'g'ri javob: D) Glitsirrizinning mineralokortikoidsimon ta'siri ✔ 10. Makrolidlarning (eritromitsin) ta'sir mexanizmi qanday? A) 50S subbirlikka bog'lanib, translokatsiyani to'xtatish B) Hujayra membranasini buzish C) 30S subbirlikka bog'lanib, aminoatsil-tRNK bog'lanishini to'xtatish D) Hujayra devori sintezini bloklash To'g'ri javob: A) 50S subbirlikka bog'lanib, translokatsiyani to'xtatish ✔ 11. Oseltamivirning ta'sir mexanizmi qanday? A) Virusning DNK-polimerazasini ingibirlash B) M2 ion kanalini bloklash C) Integrazani ingibirlash D) Gripp virusi neyraminidazasini ingibirlash To'g'ri javob: D) Gripp virusi neyraminidazasini ingibirlash ✔ 12. Yalpizdoshlar (Lamiaceae) oilasiga mansub o'simliklar bargi mikroskopiyasida qaysi tuzilma diagnostik ahamiyatga ega? A) Yulduzsimon tuklar B) Sutchil naylar C) Sakkiz hujayrali efir moyi bezchalari D) Kalsiy oksalat drujalari bilan qoplangan tolalar To'g'ri javob: C) Sakkiz hujayrali efir moyi bezchalari ✔ 13. Dorixona tarmog'i ma'lum hududda yagona brend ostida ishlash huquqini mustaqil tadbirkorga haq evaziga beradi. Bu qanday biznes modeli? A) Lizing B) Faktoring C) Autsorsing D) Franchayzing To'g'ri javob: D) Franchayzing ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 69 14. Atrial fibrillyatsiya bilan og'rigan, mexanik qopqoq protezi bo'lmagan bemorda varfarin terapiyasida odatiy maqsadli XNN oralig'i qaysi? A) 2,0–3,0 B) 1,0–1,5 C) 5,0–6,0 D) 4,0–5,0 To'g'ri javob: A) 2,0–3,0✔ 15. Morfin, kodein va papaverin alkaloidlari qaysi o'simlik sutsimon shirasidan (opiy) olinadi? A) Papaver somniferum B) Chelidonium majus C) Colchicum autumnale D) Glaucium flavum To'g'ri javob: A) Papaver somniferum ✔ 16. Bemor 25 yoshda, kombinatsiyalangan peroral kontratseptiv qabul qiladi va rifampitsin bilan davolanishni boshladi. Farmatsevt qanday maslahat beradi? A) Kontratseptiv dozasini ikki baravar kamaytirib, nojo'ya ta'sirlar xavfini pasaytirish B) Kontratseptivni darhol to'xtatib, rifampitsin kursidan keyin qayta boshlash kifoya C) Kontratseptiv samarasi kamayishi mumkinligi sababli qo'shimcha to'siq usulini qo'llash D) Hech qanday choralar kerak emas, chunki bu dorilar o'zaro farmakokinetik ta'sirlashmaydi To'g'ri javob: C) Kontratseptiv samarasi kamayishi mumkinligi sababli qo'shimcha to'siq usulini ✔ qo'llash 17. Salbutamolning bronxolitik ta'siri qaysi retseptorlarni qo'zg'atish bilan bog'liq? A) Alfa-1 adrenoretseptorlar B) H1-gistamin retseptorlari C) M3-xolinoretseptorlar D) Beta-2 adrenoretseptorlar To'g'ri javob: D) Beta-2 adrenoretseptorlar ✔ 18. Dorixonada tovar aylanishi tezlashsa, bu odatda nimani ko'rsatadi? A) Zaxiralar haddan tashqari ko'payib ketganini B) Mablag'lar tovarda ko'proq muzlab qolganini C) Xaridorlar talabi sezilarli pasayganini D) Aylanma mablag'lardan samaraliroq foydalanilayotganini To'g'ri javob: D) Aylanma mablag'lardan samaraliroq foydalanilayotganini ✔ 19. Keksa bemorlarda nojo'ya ta'sirlar xavfi yuqori bo'lgan dori vositalarini aniqlash uchun qaysi mezonlar qo'llaniladi? A) Child-Pugh mezonlari B) Beers mezonlari C) Kokroft-Gault mezonlari D) Glazgo shkalasi To'g'ri javob: B) Beers mezonlari ✔ 20. Xarajat-samaradorlik tahlilida inkremental nisbat (ICER) nimani ko'rsatadi? A) Bemorlar sonining shifokorlar soniga nisbatini B) Dorixona foydasining umumiy xarajatlarga nisbatini C) Dori narxining ishlab chiqarish tannarxiga nisbatini D) Qo'shimcha samara birligiga qo'shimcha xarajatni To'g'ri javob: D) Qo'shimcha samara birligiga qo'shimcha xarajatni ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 70 21. Bemor 68 yoshda, digoksin qabul qilmoqda va ko'ngil aynishi, ko'rishning sariq-yashil rangda buzilishi, bradikardiya qayd etildi. Eng ehtimolli sabab qaysi? A) Gipoglikemiya B) Glikozid intoksikatsiyasi C) Gipertireoz D) Digoksin dozasining yetishmasligi To'g'ri javob: B) Glikozid intoksikatsiyasi✔ 22. Yurak glikozidlarining aglikoni qanday tuzilishga ega? A) Antratsen (9,10-antraxinon) yadrosi B) Steroid (siklopentanoperhidrofenantren) C) Purin (ksantin) geterotsiklik halqasi D) Flavon (2-fenilxromon) geterotsiklik yadrosi To'g'ri javob: B) Steroid (siklopentanoperhidrofenantren) ✔ 23. Mahsulot hayotiy siklining «tanazzul» bosqichida eng to'g'ri marketing qarori qaysi bo'lishi mumkin? A) Reklama xarajatlarini cheksiz oshirib sotuvni tiklash B) Narxni keskin oshirib, daromadni saqlab qolish C) Rentabellikni baholab, chiqarish yoki qayta pozitsiyalash D) Ishlab chiqarish hajmini ko'paytirib, tannarxni kamaytirish To'g'ri javob: C) Rentabellikni baholab, chiqarish yoki qayta pozitsiyalash ✔ 24. Inventarizatsiyaning asosiy maqsadi nima? A) Haqiqiy qoldiqni buxgalteriya hisobi bilan solishtirish B) Yangi xodimlarni tanlash va lavozimga qabul qilish C) Reklama kampaniyasini rejalashtirish va baholash D) Narxlarni qayta ko'rib chiqib oshirish To'g'ri javob: A) Haqiqiy qoldiqni buxgalteriya hisobi bilan solishtirish ✔ 25. Nitratlarni sildenafil bilan birga qo'llash nima uchun xavfli? A) QT intervali qisqarib, aritmiya rivojlanishi mumkin B) Qon ivishi kuchayib, tromboz rivojlanishi mumkin C) Kuchli arterial gipotenziya rivojlanishi mumkin D) Og'ir giperkaliyemiya va yurak to'xtashi mumkin To'g'ri javob: C) Kuchli arterial gipotenziya rivojlanishi mumkin ✔ 26. Rezerpin qaysi o'simlikdan olinadi va asosan qaysi maqsadda qo'llangan? A) Rauwolfia serpentina – gipotenziv vosita B) Colchicum – podagra xurujida qo'llanadi C) Catharanthus roseus – o'smaga qarshi vosita D) Physostigma venenosum – glaukomada miotik To'g'ri javob: A) Rauwolfia serpentina – gipotenziv vosita ✔ 27. Paratsetamolning yallig'lanishga qarshi ta'siri kuchsizligining sababi nimada? A) U faqat COX-2 ni qaytmas bloklaydi va COX-1 ga umuman ta'sir qilmaydi B) Yallig'lanish o'chog'ida (peroksidlar ko'p sharoitda) COX ni kam ingibirlaydi C) U glyukokortikoid retseptorlariga bog'lanib, ularning faolligini pasaytiradi D) U yallig'lanish o'chog'ida prostaglandinlar sintezini juda kuchli kamaytirib yuboradi To'g'ri javob: B) Yallig'lanish o'chog'ida (peroksidlar ko'p sharoitda) COX ni kam ingibirlaydi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 71 28. Klozapin qo'llanganda qon tahlilini muntazam nazorat qilish nima uchun zarur? A) Agranulotsitoz xavfi tufayli B) Trombotsitoz xavfi tufayli C) Gipokaliyemiya xavfi tufayli D) Eritrotsitoz xavfi tufayli To'g'ri javob: A) Agranulotsitoz xavfi tufayli✔ 29. BCG (Boston Consulting Group) matritsasida bozor ulushi yuqori, ammo bozor o'sishi past bo'lgan mahsulotlar qanday ataladi? A) «Itlar» B) «Qiyin bolalar» («so'roq belgilari») C) «Sog'in sigirlar» D) «Yulduzlar» To'g'ri javob: C) «Sog'in sigirlar» ✔ 30. Levotiroksin qabul qilishning to'g'ri tavsiyasi qaysi? A) Kechqurun uxlashdan oldin yog'li ovqat bilan birga B) Ovqatdan keyin, bir stakan iliq sut bilan ichib C) Ertalab och qoringa, ovqatdan 30-60 daqiqa oldin D) Kalsiy va temir preparatlari bilan bir vaqtda To'g'ri javob: C) Ertalab och qoringa, ovqatdan 30-60 daqiqa oldin ✔ 31. Keksa bemorlarda uzoq ta'sirli benzodiazepinlar (diazepam) nima uchun ehtiyotkorlik bilan qo'llanadi? A) Ular faqat qon bosimini oshirib, gipertonik kriz chaqiradi B) Ular keksalarda ichakdan umuman so'rilmaydi va samarasiz C) Ular buyrakda to'planib, siydik toshlari hosil qiladi D) Ular sedatsiya, chalkashlik va yiqilish xavfini oshiradi To'g'ri javob: D) Ular sedatsiya, chalkashlik va yiqilish xavfini oshiradi ✔ 32. Sublingval nitroglitserinni qabul qilgan bemorga qanday tavsiya to'g'ri? A) Tabletkani maydalab, ovqatga qo'shish va og'riq qolmasa, dozani darhol uch baravar oshirish B) Tabletkani til ostida eritish; 5 daqiqada og'riq qolmasa, takrorlab, tez yordam chaqirish C) Tabletkani butunligicha yutib yuborish va bir stakan suv bilan ichib yotish D) Tabletkani faqat tik turgan holda qabul qilish va darhol jismoniy mashq bajarish To'g'ri javob: B) Tabletkani til ostida eritish; 5 daqiqada og'riq qolmasa, takrorlab, tez yordam ✔ chaqirish 33. Nitroglitserinning stenokardiyadagi ta'siri asosan nima bilan bog'liq? A) Beta-adrenoretseptorlarni bloklab, yurak qisqarishlari sonini kamaytirish B) Kalsiy kanallarini bloklab, arteriolalarni kengaytirish va keyingi yuklamani kamaytirish C) NO ajratib, venoz tomirlarni kengaytirib, yurakka oldingi yuklamani kamaytirish D) Trombotsitlar agregatsiyasini to'xtatib, koronar trombozning oldini olish To'g'ri javob: C) NO ajratib, venoz tomirlarni kengaytirib, yurakka oldingi yuklamani kamaytirish ✔ 34. Digoksinning musbat inotrop ta'siri mexanizmi qanday? A) L-tipli kalsiy kanallarini bloklash va Ca2+ kirishini kamaytirish B) Fosfodiesteraza III ni ingibirlash va cAMF ni to'plash C) Beta-1 adrenoretseptorlarni qo'zg'atish va cAMF ni oshirish D) Na+/K+-ATFazani ingibirlash va hujayra ichida Ca2+ ni oshirish To'g'ri javob: D) Na+/K+-ATFazani ingibirlash va hujayra ichida Ca2+ ni oshirish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 72 35. M. Porterning «besh kuch» modeli nimani tahlil qilishga mo'ljallangan? A) Tarmoqdagi raqobat muhitini B) Xodimlar motivatsiyasini C) Ishlab chiqarish texnologiyasini D) Moliyaviy hisobotni To'g'ri javob: A) Tarmoqdagi raqobat muhitini✔ 36. Valeriana officinalis o'simligining qaysi qismi dorivor xom ashyo hisoblanadi va qanday ta'sirga ega? A) Barglari – surgi va o't haydovchi ta'sir B) Urug'lari – gipotenziv va spazmolitik ta'sir C) Ildizpoyasi va ildizlari – tinchlantiruvchi D) Gullari – o't haydovchi va siydik haydovchi To'g'ri javob: C) Ildizpoyasi va ildizlari – tinchlantiruvchi ✔ 37. Fizostigmin (ezerin) manbai va ta'sir mexanizmi qaysi? A) Kalabar dukkagi – xolinesteraza ingibitori B) Ko'knor ko'saklari – opioid retseptor agonisti C) Pilokarpus barglari – M-xolinomimetik ta'sir D) Belladonna barglari – M-xolinoblokator ta'sir To'g'ri javob: A) Kalabar dukkagi – xolinesteraza ingibitori ✔ 38. Marvaridgul (Convallaria majalis) qaysi farmakologik guruhdagi preparatlar manbai hisoblanadi? A) Adaptogenlar B) Narkotik analgetiklar C) Surgi vositalar D) Yurak glikozidlari To'g'ri javob: D) Yurak glikozidlari ✔ 39. Klinik sinovlarning qaysi fazasi odatda sog'lom ko'ngillilarda xavfsizlik va farmakokinetikani o'rganadi? A) IV faza B) III faza C) I faza D) II faza To'g'ri javob: C) I faza ✔ 40. BCG matritsasida bozor o'sishi yuqori va bozor ulushi yuqori bo'lgan mahsulotlar qanday nomlanadi? A) «Qiyin bolalar» B) «Itlar» C) «Sog'in sigirlar» D) «Yulduzlar» To'g'ri javob: D) «Yulduzlar» ✔ 41. Rutin qaysi farmakologik ta'siri bilan tibbiyotda qo'llanadi? A) Surgi va ich yumshatuvchi ta'sir B) Eritrotsitlarni gemolizlovchi ta'sir C) Markaziy nerv tizimini qo'zg'atuvchi ta'siri D) Kapillyarlar o'tkazuvchanligini kamaytirish To'g'ri javob: D) Kapillyarlar o'tkazuvchanligini kamaytirish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 73 42. Jenshen (Panax ginseng) ildizining asosiy faol moddalari va ta'siri qaysi? A) Tropan alkaloidlari – spazmolitik ta'sir B) Antraglikozidlar – surgi va laksativ ta'sir C) Kardenolidlar – kardiotonik ta'sir D) Ginsenozidlar – adaptogen ta'sir To'g'ri javob: D) Ginsenozidlar – adaptogen ta'sir✔ 43. Bemor 30 yoshda, penitsillinga anafilaksiya anamnezi bor, streptokokkli tonzillit aniqlangan. Qaysi antibiotik muqobil sifatida maqbulroq? A) Ampitsillin B) Amoksitsillin/klavulanat C) Amoksitsillin D) Klaritromitsin To'g'ri javob: D) Klaritromitsin ✔ 44. Laminariya (dengiz karami) preparatlari qaysi maqsadda qo'llanadi? A) Kardiotonik va antiaritmik vosita sifatida B) Antikoagulyant va trombolitik vosita sifatida C) Yumshoq surgi vosita va yod manbai sifatida D) Mahalliy anestetik va og'riqsizlantiruvchi sifatida To'g'ri javob: C) Yumshoq surgi vosita va yod manbai sifatida ✔ 45. Dori vositalarini ulgurji taqsimlash va tashish jarayonida sifatni saqlashga qaratilgan standart qaysi? A) GACP (yetishtirish amaliyoti) B) GCP (klinik amaliyot) C) GDP D) GLP (laboratoriya amaliyoti) To'g'ri javob: C) GDP ✔ 46. Uilson formulasi (EOQ) zaxiralarni boshqarishda nimani aniqlaydi? A) Tovarning chakana narxini B) Reklama byudjetini C) Optimal buyurtma hajmini D) Xodimlarning optimal sonini To'g'ri javob: C) Optimal buyurtma hajmini ✔ 47. Ko'plab mamlakatlarda retsept bo'yicha beriladigan dori vositalarini reklama qilish bo'yicha umumiy qoida qaysi? A) Faqat bolalar uchun teleko'rsatuvlarda reklama qilishga ruxsat bor B) Faqat ijtimoiy tarmoqlarda va internetda reklama qilinadi C) Ommaga reklama taqiqlanadi, mutaxassislarga axborot ruxsat etiladi D) Har qanday ommaviy axborot vositalarida cheklovsiz reklama qilinadi To'g'ri javob: C) Ommaga reklama taqiqlanadi, mutaxassislarga axborot ruxsat etiladi ✔ 48. Propranololning asosiy farmakologik xususiyati qaysi? A) Selektiv beta-1 adrenoblokator B) Noselektiv beta-adrenoblokator C) Beta-2 adrenomimetik D) Alfa-1 adrenoblokator To'g'ri javob: B) Noselektiv beta-adrenoblokator ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 74 49. Nazorat guruhida asorat 20%, davolash guruhida 15% bemorda uchradi. NNT qancha? A) 25 B) 15 C) 5 D) 20 To'g'ri javob: D) 20✔ 50. Magniy kukuni va konsentrlangan xlorid kislota ishtirokidagi sianidin (Shinoda) reaksiyasi qaysi birikmalar uchun xos? A) Saponinlar B) Alkaloidlar C) Tanninlar D) Flavonoidlar To'g'ri javob: D) Flavonoidlar ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 75 10-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Gipotenziv terapiya qabul qilayotgan bemorda glyukokortikoidlarni uzoq qo'llash qanday o'zaro ta'sir beradi? A) Natriy va suv ushlab qolinishi tufayli gipotenziv samarani kamaytiradi B) Vagus tonusini oshirib, beta-blokatorlar bradikardiyasini kuchaytiradi C) Natriy chiqarilishini kuchaytirib, gipotenziv samarani sezilarli kuchaytiradi D) Kaliy ushlab qolinishi tufayli og'ir giperkaliyemiya va aritmiya chaqiradi To'g'ri javob: A) Natriy va suv ushlab qolinishi tufayli gipotenziv samarani kamaytiradi✔ 2. Suksametoniy (ditilin) qanday turdagi miorelaksant? A) Nodepolyarlovchi raqobatli B) Depolyarlovchi C) Markaziy ta'sirli D) Spazmolitik miotrop To'g'ri javob: B) Depolyarlovchi ✔ 3. Retseptda shifokor tomonidan bir martalik doza xato yozilganiga shubha tug'ilsa, farmatsevtning birinchi harakati qanday bo'lishi kerak? A) Dozani o'zi to'g'rilab, bemorga indamay berish B) Retseptni yo'q qilish C) Retsept yozgan shifokor bilan bog'lanib, aniqlashtirish D) Bemorga dorini ikki baravar ko'p ichishni aytish To'g'ri javob: C) Retsept yozgan shifokor bilan bog'lanib, aniqlashtirish ✔ 4. Metronidazol qabul qilayotgan bemorga farmatsevt qaysi muhim ogohlantirishni berishi kerak? A) Davolash davrida spirtli ichimliklar ichmaslik B) Sut mahsulotlari va kalsiyli ovqatlardan voz kechish C) Faqat ovqatdan keyin quyoshda ko'proq bo'lish D) Har kuni ko'proq greypfrut sharbati ichish To'g'ri javob: A) Davolash davrida spirtli ichimliklar ichmaslik ✔ 5. Quyidagilardan qaysi biri CYP3A4 ning kuchli ingibitori hisoblanadi? A) Fenitoin B) Klaritromitsin C) Karbamazepin D) Rifampitsin To'g'ri javob: B) Klaritromitsin ✔ 6. Novogalen preparatlarning asosiy xususiyati qaysi? A) Ular o'simlik xom ashyosining mayda kukunidir B) Ular ballast moddalardan maksimal tozalangan C) Ular faqat quruq ekstrakt shaklida chiqariladi D) Ular faqat sintetik moddalardan tayyorlanadi To'g'ri javob: B) Ular ballast moddalardan maksimal tozalangan ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 76 7. Fiziologik (funksional) antagonizmga misol qaysi? A) Faollashtirilgan ko'mir va zaharning adsorbsion bog'lanishi B) Adrenalin va gistaminning bronxlarga qarama-qarshi ta'siri C) Nalokson va morfinning bir retseptor uchun raqobati D) Protamin sulfat va geparinning kimyoviy neytrallanishi To'g'ri javob: B) Adrenalin va gistaminning bronxlarga qarama-qarshi ta'siri✔ 8. Yodidlarni aniqlashda xlorli suv va xloroform bilan qanday natija kuzatiladi? A) Xloroform qatlami binafsha rangga bo'yaladi B) Xloroform qatlami rangsiz qoladi C) Oq cho'kma tushadi D) Xloroform qatlami sariq-to'q sariq bo'ladi To'g'ri javob: A) Xloroform qatlami binafsha rangga bo'yaladi ✔ 9. Karbamazepin peroral kontratseptivlar bilan birga qo'llansa, qanday oqibat bo'lishi mumkin? A) Fermentlar induksiyasi tufayli kontratseptiv samarasi pasayadi B) Kontratseptiv samarasi ortib, tromboemboliya xavfi kuchayadi C) Kontratseptiv ta'sirida karbamazepin toksikligi keskin ortadi D) O'zaro ta'sir yuzaga kelmaydi, dozalarni o'zgartirish shart emas To'g'ri javob: A) Fermentlar induksiyasi tufayli kontratseptiv samarasi pasayadi ✔ 10. APF ingibitori va kaliy tejovchi diuretik (spironolakton) birga qo'llanganda qaysi elektrolit buzilishi xavfi ortadi? A) Gipernatriyemiya B) Gipokalsiyemiya C) Giperkaliyemiya D) Gipokaliyemiya To'g'ri javob: C) Giperkaliyemiya ✔ 11. Tiamin (B1 vitamini) uchun xarakterli reaksiya qaysi? A) Kislotali muhitda temir (III) xlorid bilan binafsha rangli kompleks hosil qilish B) Ishqoriy muhitda mis (II) sulfat bilan binafsha rangli biuret kompleksi hosil qilish C) Ishqoriy muhitda kaliy ferritsianid bilan tioxrom hosil qilish (ko'k flyuoressensiya) D) Tutaydigan nitrat kislota va KOH bilan binafsha rang (Vitali-Moren reaksiyasi) berish To'g'ri javob: C) Ishqoriy muhitda kaliy ferritsianid bilan tioxrom hosil qilish (ko'k flyuoressensiya) ✔ 12. Litiy preparatlarini tiazid diuretiklari yoki NYaQV bilan birga qo'llash qaysi xavfni oshiradi? A) Buyrak klirensi kamayishi natijasida litiy intoksikatsiyasi B) Giperkaliyemiya C) Gipoglikemiya D) Litiy konsentratsiyasi pasayib, maniya qaytalanishi To'g'ri javob: A) Buyrak klirensi kamayishi natijasida litiy intoksikatsiyasi ✔ 13. Bemor 60 yoshda, simvastatin 40 mg qabul qiladi; unga gipertenziya uchun amlodipin, keyin infeksiya uchun klaritromitsin buyurildi. Qaysi o'zaro ta'sir eng muhim? A) Klaritromitsin simvastatin metabolizmini tezlashtirib, gipolipidemik samarasini kamaytiradi B) Simvastatin amlodipinning ichakdan so'rilishini to'xtatib, gipotenziv samarani kamaytiradi C) Amlodipin klaritromitsin metabolizmini tezlashtirib, uning antibakterial samarasini yo'qotadi D) Klaritromitsin CYP3A4 ni bloklab, simvastatinni to'playdi va rabdomioliz xavfini oshiradi To'g'ri javob: D) Klaritromitsin CYP3A4 ni bloklab, simvastatinni to'playdi va rabdomioliz xavfini ✔ oshiradi Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 77 14. Alkaloidlarni umumiy cho'ktiruvchi reaktivlarga qaysi biri kiradi? A) Fehling reaktivi B) Dragendorf reaktivi C) Biuret reaktivi D) Millon reaktivi To'g'ri javob: B) Dragendorf reaktivi✔ 15. Tabletka ishlab chiqarishda granulyatsiyaning asosiy maqsadi qaysi? A) Oquvchanlikni yaxshilash va segregatsiyaning oldini olish B) Dori moddasining eruvchanligini ataylab pasaytirish C) Dori moddasining kimyoviy tuzilishini o'zgartirish D) Tabletkaning ta'mi va hidini yaxshilash To'g'ri javob: A) Oquvchanlikni yaxshilash va segregatsiyaning oldini olish ✔ 16. Suyuqlanish harorati nima uchun dori moddasining sifat ko'rsatkichi hisoblanadi? A) U moddaning suvda va organik erituvchilarda eruvchanligini aniq belgilab beradi B) U moddaning optik faolligini o'lchaydi va enantiomerlar nisbatini to'g'ridan-to'g'ri beradi C) U tozalik va identifikatsiya mezoni; aralashmalar suyuqlanish haroratini pasaytiradi D) U moddaning faqat miqdoriy tarkibini ko'rsatadi, sifatiga esa hech qanday aloqasi yo'q To'g'ri javob: C) U tozalik va identifikatsiya mezoni; aralashmalar suyuqlanish haroratini ✔ pasaytiradi 17. Retseptdagi «q. s.» (quantum satis) qisqartmasi nimani anglatadi? A) Ikki baravar ko'p B) Darhol, tezda C) Teng miqdorda D) Kerakli miqdorda To'g'ri javob: D) Kerakli miqdorda ✔ 18. Izoniazid kimyoviy jihatdan qaysi birikmaning hosilasi? A) Para-aminosalitsil kislotaning B) Nikotin kislota amidining C) Izonikotin kislota gidrazidining D) Benzoy kislotaning To'g'ri javob: C) Izonikotin kislota gidrazidining ✔ 19. Yog'li moylar, glitserin kabi qovushqoq erituvchilardagi eritmalar dorixonada qanday usulda tayyorlanadi? A) Massa usulida, erituvchi tarozida tortib olinadi B) Hajm usulida, erituvchi silindrda o'lchanadi C) Faqat tomchilarda o'lchanadi D) Massa-hajm usulida, HOK hisoblanadi To'g'ri javob: A) Massa usulida, erituvchi tarozida tortib olinadi ✔ 20. Flukonazol varfarin bilan birga qo'llanganda nima kuzatilishi mumkin? A) Varfarin metabolizmi (CYP2C9) sekinlashib, XNN oshishi va qon ketish xavfi B) Fibrinogen sintezi kuchayib, chuqur venalar trombozi xavfining ortishi C) Varfarinning ichakdan so'rilishi to'xtab, XNN ning keskin pasayishi D) Varfarin metabolizmi tezlashib, uning antikoagulyant samarasi butunlay yo'qolishi To'g'ri javob: A) Varfarin metabolizmi (CYP2C9) sekinlashib, XNN oshishi va qon ketish xavfi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 78 21. Yod eritmasini standartlashda qaysi titrant qo'llaniladi? A) Kaliy permanganat B) Kumush nitrat C) Trilon B D) Natriy tiosulfat To'g'ri javob: D) Natriy tiosulfat✔ 22. Glyukokortikoid ingalyatsiyasidan keyin bemorga og'izni chayish tavsiya etilishining sababi nima? A) Kandidoz va disfoniya xavfini kamaytirish B) Dorining samaradorligini oshirish uchun C) Tishlarni oqartirish va tish toshini kamaytirish D) Og'izdagi achchiq ta'mni yo'qotish uchun To'g'ri javob: A) Kandidoz va disfoniya xavfini kamaytirish ✔ 23. Kaliy permanganatni glitserin yoki boshqa oson oksidlanuvchi organik moddalar bilan birga ishqalash nima uchun xavfli? A) Erimaydigan cho'kma hosil bo'lib, dori yaroqsizlanadi B) Kuchli oksidlanib, alangalanish yoki portlash mumkin C) Faqat yoqimsiz hid paydo bo'ladi, xavfi yo'q D) Faqat aralashma rangi o'zgaradi, xavfi yo'q To'g'ri javob: B) Kuchli oksidlanib, alangalanish yoki portlash mumkin ✔ 24. Siroplar va mikstura dozasini bolalarga o'lchashda eng aniq usul qaysi? A) Oshxona yoki choy qoshig'i B) Darajalangan o'lchov shprits C) Ko'z bilan chamalab quyish D) Choy piyolasi yoki stakan To'g'ri javob: B) Darajalangan o'lchov shprits ✔ 25. Homiladorlikning ikkinchi trimestridagi ayol isitma va bosh og'rig'i uchun dori so'ramoqda. Retseptsiz tanlov sifatida qaysi preparat afzal hisoblanadi? A) Paratsetamol B) Atsetilsalitsil kislota yuqori dozada C) Ibuprofen D) Metamizol To'g'ri javob: A) Paratsetamol ✔ 26. SSQI qabul qilayotgan bemorga og'riqsizlantirish uchun qaysi opioid serotonin sindromi xavfini oshirishi mumkin? A) Tramadol B) Kodein C) Morfin D) Buprenorfin To'g'ri javob: A) Tramadol ✔ 27. Yupqa qatlamli xromatografiyada Rf qiymati nimani bildiradi? A) Modda bosib o'tgan masofaning erituvchi fronti bosib o'tgan masofaga nisbatini B) Moddaning harakatlanuvchi fazadagi eruvchanligini statsionar fazaga nisbatini C) Modda dog'i maydonining plastinkaning butun ishchi maydoniga nisbatini D) Erituvchining qaynash haroratining modda suyuqlanish haroratiga bo'lgan nisbatini To'g'ri javob: A) Modda bosib o'tgan masofaning erituvchi fronti bosib o'tgan masofaga nisbatini ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 79 28. Ko'z malhamlari uchun an'anaviy ravishda qo'llanadigan asos tarkibi qaysi? A) Kakao moyi va oq mum aralashmasi B) Polietilenglikollar aralashmasi (PEG 400 va 4000) C) Steril vazelin va suvsiz lanolin (9:1) D) Jelatin-glitserin gidrofil asos To'g'ri javob: C) Steril vazelin va suvsiz lanolin (9:1)✔ 29. Yozma nazorat pasporti (YuNP) dorixonada qachon to'ldiriladi? A) Dori bemorga berilgandan bir hafta o'tgach B) Dori tayyorlanishidan oldin, retsept asosida C) Dori tayyorlangandan so'ng darhol, xotira bo'yicha D) Faqat tekshiruv kelganda To'g'ri javob: C) Dori tayyorlangandan so'ng darhol, xotira bo'yicha ✔ 30. Matritsali prolongirlangan tabletkalarda gidrofil matritsa hosil qiluvchi sifatida keng qo'llanadigan polimer qaysi? A) Natriy kroskarmelloza (dezintegrant) B) Laktoza monogidrat (to'ldiruvchi) C) Gipromelloza (HPMC) D) Magniy stearat (moylovchi) To'g'ri javob: C) Gipromelloza (HPMC) ✔ 31. Greypfrut sharbati qaysi mexanizm orqali ayrim dorilar (masalan, simvastatin) konsentratsiyasini oshiradi? A) Oshqozon pH ni oshirib B) Buyrak sekretsiyasini to'xtatib C) Plazma oqsillaridan siqib chiqarib D) Ichak devoridagi CYP3A4 ni ingibirlab To'g'ri javob: D) Ichak devoridagi CYP3A4 ni ingibirlab ✔ 32. Steroid gormonlar tuzilishining asosini qaysi uglevodorod skeleti tashkil etadi? A) Tetragidronaftalin (tetralin) B) Purin va pirimidin halqalari C) Dibenzopiran (xromen) skeleti D) Siklopentanoperhidrofenantren To'g'ri javob: D) Siklopentanoperhidrofenantren ✔ 33. Ichakda eruvchi (kislotaga chidamli) qoplamalar uchun qaysi polimer qo'llanadi? A) Polietilenglikol 400 (suyuq plastifikator) B) Kraxmal kleysteri (bog'lovchi eritma) C) Metakril kislota sopolimerlari (Eudragit L) D) Gidroksipropilmetilselluloza (suvda eruvchi) To'g'ri javob: C) Metakril kislota sopolimerlari (Eudragit L) ✔ 34. Yog'lardagi erkin yog' kislotalari miqdorini qaysi ko'rsatkich ifodalaydi? A) Efir soni B) Gidroksil soni C) Kislota soni D) Yod soni To'g'ri javob: C) Kislota soni ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 80 35. Oddiy shakar siropi (Sirupus simplex) tarkibidagi saxaroza konsentratsiyasi taxminan qancha? A) 85 % B) 64 % C) 30 % D) 45 % To'g'ri javob: B) 64 %✔ 36. Kalsiy, magniy va rux tuzlarini miqdoriy aniqlash uchun asosiy usul qaysi? A) Atsidimetriya (suvsiz muhitda) B) Kompleksonometriya (trilonometriya) C) Yodometriya (natriy tiosulfat bilan) D) Nitritometriya (diazotirlash usuli) To'g'ri javob: B) Kompleksonometriya (trilonometriya) ✔ 37. Kolestiramin boshqa dorilar bilan birga qabul qilinganda qanday muammo yuzaga keladi? A) Ichakda ko'p dorilarni (varfarin, levotiroksin) bog'lab, ularning so'rilishini kamaytiradi B) Plazma oqsillaridan boshqa dorilarni siqib chiqarib, ularning erkin fraksiyasini oshiradi C) Jigar fermentlarini induksiyalab, boshqa dorilarning metabolizmini sezilarli tezlashtiradi D) Buyrak kanalchalarida boshqa dorilarning sekretsiyasini to'xtatib, ularni organizmda to'playdi To'g'ri javob: A) Ichakda ko'p dorilarni (varfarin, levotiroksin) bog'lab, ularning so'rilishini ✔ kamaytiradi 38. Protargol eritmasini dorixonada tayyorlashning to'g'ri usuli qaysi? A) Protargolni avval spirtda eritib, so'ng suv qo'shish B) Protargolni qaynoq suvda isitib tez eritish C) Protargolni hovonchada oz suv bilan ezib eritish D) Suv yuzasiga sepib, o'z-o'zidan erishini kutish To'g'ri javob: D) Suv yuzasiga sepib, o'z-o'zidan erishini kutish ✔ 39. Liposomalar qanday tuzilishga ega dori tashuvchi tizimlar? A) Siklodekstrin bilan kiritma kompleks birikmalari B) Polimer matritsali qattiq nanozarrachalar C) Sirt faol moddalar hosil qilgan mitsellalar D) Fosfolipid ikki qavatli membranali pufakchalar To'g'ri javob: D) Fosfolipid ikki qavatli membranali pufakchalar ✔ 40. Kakao moyini suppozitoriy tayyorlashda haddan ortiq (36 °C dan yuqori) qizdirish qanday oqibatga olib keladi? A) Asosning qovushqoqligi va erish harorati keskin oshib ketadi B) Asos gidrolizlanib erkin yog' kislotalari va glitseringa aylanadi C) Asos suvda eriydigan bo'lib, gidrofil xossaga ega bo'ladi D) Noturg'un polimorf shakllar hosil bo'lib, asos sekin qotadi To'g'ri javob: D) Noturg'un polimorf shakllar hosil bo'lib, asos sekin qotadi ✔ 41. Natriy gidrokarbonat kislotali reaksiyali moddalar bilan birga aralashtirilsa, qanday nomuvofiqlik kuzatiladi? A) Evtektik aralashma hosil bo'lishi B) Alkaloid asosining cho'kishi C) Karbonat angidrid gazining ajralishi D) Fotokimyoviy parchalanish To'g'ri javob: C) Karbonat angidrid gazining ajralishi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 81 42. Pepsin va suyultirilgan xlorid kislota saqlovchi mikstura tayyorlashda to'g'ri tartib qaysi? A) Pepsinni qaynoq suvda eritib, kislota qo'shish B) Avval xlorid kislotani suv bilan suyultirib, so'ng pepsinni eritish C) Hamma komponentlarni bir vaqtda aralashtirish D) Pepsinni konsentrlangan xlorid kislotada eritib, so'ngra suv qo'shish To'g'ri javob: B) Avval xlorid kislotani suv bilan suyultirib, so'ng pepsinni eritish✔ 43. Sanoatda yuqori unumdorlik bilan tabletka ishlab chiqarish uchun asosan qanday tabletka mashinalari qo'llanadi? A) Ekssentrik (zarbali) mashinalar B) Rotorli (karuselli) mashinalar C) Gidravlik laboratoriya pressi D) Qo'l pressi (dastaki) To'g'ri javob: B) Rotorli (karuselli) mashinalar ✔ 44. Karl Fisher usuli dori moddalarida nimani aniqlash uchun qo'llaniladi? A) Suv miqdorini B) Og'ir metallarni C) Optik faollikni D) Sulfatli kulni To'g'ri javob: A) Suv miqdorini ✔ 45. Vaksinalar va insulin kabi termolabil dori vositalarini dorixonada saqlash harorati odatda qancha? A) 25–30 °C B) 15–25 °C C) –20 °C dan past D) +2 dan +8 °C gacha To'g'ri javob: D) +2 dan +8 °C gacha ✔ 46. Bemor 35 yoshda, epilepsiya uchun valproat qabul qiladi. Unga lamotrigin qo'shildi. Qanday o'zaro ta'sir hisobga olinishi kerak? A) O'zaro ta'sir yo'q, chunki ular turli izofermentlar orqali va buyrak bilan chiqariladi B) Valproat lamotrigin metabolizmini induksiyalab, uning konsentratsiyasini va samarasini pasaytiradi C) Valproat lamotrigin glyukuronidlanishini ingibirlab, uning darajasini va toshma xavfini oshiradi D) Lamotrigin valproatni plazma oqsillaridan siqib chiqarib, uni butunlay samarasiz qiladi To'g'ri javob: C) Valproat lamotrigin glyukuronidlanishini ingibirlab, uning darajasini va toshma ✔ xavfini oshiradi 47. Kaliy permanganat eritmasini filtrlashda qog'oz filtr ishlatilmasligining sababi nima? A) Qog'oz filtr eritmaning pH ini o'zgartiradi B) Kaliy permanganat qog'ozni (organik moddani) oksidlaydi; shisha filtr qo'llanadi C) Qog'oz filtr kaliy permanganatni adsorbsiyalab, konsentratsiyani oshiradi D) Qog'oz filtr eritmani sterillaydi To'g'ri javob: B) Kaliy permanganat qog'ozni (organik moddani) oksidlaydi; shisha filtr qo'llanadi ✔ 48. Oltingugurt kabi kuchli gidrofob moddadan suvli suspenziya tayyorlashda nima qo'shish zarur? A) Stabilizator (masalan, polisorbat-80) B) Xlorid kislota (pH ni pasaytirish uchun) C) Etil spirti 96 % ko'p miqdorda D) Natriy xlorid (izotonik miqdorda) To'g'ri javob: A) Stabilizator (masalan, polisorbat-80) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 82 49. Penitsillinlarning beta-laktam halqasi qaysi sharoitda oson parchalanadi? A) Faqat quruq holda, yopiq idishda va past haroratda saqlanganda B) Faqat neytral muhitda, xona haroratida saqlanganda C) Faqat yorug'lik yo'qligida, qorong'i joyda turganda D) Kislotali va ishqoriy muhitda, beta-laktamazalar ta'sirida To'g'ri javob: D) Kislotali va ishqoriy muhitda, beta-laktamazalar ta'sirida✔ 50. Retseptdagi «ana» atamasi nimani bildiradi? A) Kerakli miqdorda B) Tezda C) Teng miqdordan D) Gacha To'g'ri javob: C) Teng miqdordan ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 83 11-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Minimal ingibirlovchi konsentratsiya (MIK) nima? A) Bemorni davolash uchun kerakli o'rtacha sutkalik doza B) Antibiotikning qon plazmasidagi maksimal konsentratsiyasi C) Bakteriyalarni to'liq o'ldiradigan minimal bakteritsid konsentratsiya D) Ko'rinadigan o'sishni to'xtatuvchi eng kam konsentratsiya To'g'ri javob: D) Ko'rinadigan o'sishni to'xtatuvchi eng kam konsentratsiya✔ 2. Toksikologik ahamiyatga ega moddalarning «letal dozasi» (LD50) nimani bildiradi? A) Tajriba hayvonlarining 50% ini o'ldiruvchi doza B) Organizmga zarar yetkazmaydigan maksimal doza C) Organizmning terapevtik dozasi D) Zaharlanishning birinchi belgilarini chaqiruvchi doza To'g'ri javob: A) Tajriba hayvonlarining 50% ini o'ldiruvchi doza ✔ 3. Sterillik sinovida ekilgan muhitlar odatda qancha muddat inkubatsiya qilinadi? A) 24 soat (bir sutka) B) 60 kun (ikki oy) C) Kamida 14 kun D) 3 kun (72 soat) To'g'ri javob: C) Kamida 14 kun ✔ 4. Inyeksiya uchun suv olishning klassik farmakopeya usuli qaysi? A) Distillyatsiya B) Ion almashinish C) Ultrabinafsha nurlantirish D) Faqat mexanik filtrlash To'g'ri javob: A) Distillyatsiya ✔ 5. Yodometrik titrlashda indikator sifatida nima qo'llaniladi? A) Kraxmal eritmasi B) Fenolftalein C) Eriokrom qora T D) Metil zarg'aldog'i To'g'ri javob: A) Kraxmal eritmasi ✔ 6. Qattiq jelatin kapsulalar qobig'i sanoatda qanday tayyorlanadi? A) Jelatin eritmasini purkab quritib B) Jelatinni kukun holida siqib shakllantirib C) Metall shtiftlarni jelatin eritmasiga botirib D) Jelatin plastinkalarini qoliplarda presslab To'g'ri javob: C) Metall shtiftlarni jelatin eritmasiga botirib ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 84 7. Birlamchi aromatik aminoguruh tutgan dori vositalari (masalan, benzokain, sulfanilamidlar) qaysi reaksiya bilan aniqlanadi? A) Diazotirlash va azosochish reaksiyasi B) Kumush ko'zgu (Tollens) reaksiyasi C) Temir (III) xlorid bilan kompleks hosil qilish D) Mureksid reaksiyasi va ammiak ta'siri To'g'ri javob: A) Diazotirlash va azosochish reaksiyasi✔ 8. Qon tarkibidagi etanolni aniqlash uchun zamonaviy standart usul qaysi? A) Alanga reaksiyasi (rangiga ko'ra baholash) B) Polarimetriya (optik burilish burchagi) C) Gaz xromatografiyasi (bug'li faza tahlili) D) Yupqa qatlamli xromatografiya (silikagelda) To'g'ri javob: C) Gaz xromatografiyasi (bug'li faza tahlili) ✔ 9. Termolabil eritmalarni sterillovchi filtrlash uchun membrana teshiklari o'lchami qancha bo'lishi kerak? A) 0,8 mkm (tozalovchi) B) 0,22 mkm C) 5 mkm (yirik g'ovakli) D) 1 mkm (oldindan filtrlash) To'g'ri javob: B) 0,22 mkm ✔ 10. Fenollarning spirtlarga nisbatan kislotaliligi yuqoriligining asosiy sababi nima? A) Fenoksid-anionning aromatik halqa bilan rezonans stabillashuvi B) Fenolda gidroksil guruhining sp3 gibridlangan uglerodga bog'langanligi C) Fenolda molekulalararo vodorod bog'larining umuman yo'qligi D) Fenol molekula massasining spirtlarnikidan ancha kattaligi To'g'ri javob: A) Fenoksid-anionning aromatik halqa bilan rezonans stabillashuvi ✔ 11. Validatsiyada «pretsizionlik» (precision) qaysi xususiyatni tavsiflaydi? A) Bir xil namunani takroriy tahlil qilganda natijalarning tarqoqligini (yaqinligini) B) Natijaning haqiqiy (nazariy) qiymatga qanchalik yaqin ekanligini (to'g'rilikni) C) Usulning boshqa moddalar ishtirokida faqat tahlil qilinadigan moddani tanlab aniqlashini D) Moddaning ishonchli aniqlanishi mumkin bo'lgan eng kichik konsentratsiyasini To'g'ri javob: A) Bir xil namunani takroriy tahlil qilganda natijalarning tarqoqligini (yaqinligini) ✔ 12. IQ-spektroskopiya asosan qanday ma'lumot beradi? A) Molekuladagi funksional guruhlar to'g'risidagi ma'lumotni B) Molekula massasini va uning fragmentlanish tartibini C) Elementlarning izotop tarkibi va ularning nisbati haqida ma'lumotni D) Eritmaning pH qiymati va bufer sig'imi haqida ma'lumotni To'g'ri javob: A) Molekuladagi funksional guruhlar to'g'risidagi ma'lumotni ✔ 13. Kompleksonometriyada metall indikatoriga misol qaysi? A) Eriokrom qora T B) Metil zarg'aldog'i C) Kraxmal D) Fenolftalein To'g'ri javob: A) Eriokrom qora T ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 85 14. Toksikologik kimyoda zaharli moddalar ajratib olish usuliga ko'ra qanday guruhlarga bo'linadi? A) Faqat kislotali, asosli va neytral moddalar, ularning eritmadagi pH qiymatiga ko'ra ajratiladi B) Faqat qattiq, suyuq va gazsimon moddalar, ularning agregat holati va uchuvchanligiga ko'ra C) Suv bug'ida haydaladigan, erituvchi bilan ekstraksiyalanadigan, mineralizatsiya talab qiladigan D) Faqat organik va noorganik moddalar, ularning molekulyar massasi va kimyoviy tuzilishiga ko'ra To'g'ri javob: C) Suv bug'ida haydaladigan, erituvchi bilan ekstraksiyalanadigan, mineralizatsiya ✔ talab qiladigan 15. Immunokimyoviy skrining natijasi musbat bo'lsa, sud-kimyoviy amaliyotda keyingi qadam qaysi? A) Tahlilni bekor qilib, ob'ektni boshqa laboratoriyaga yubormasdan yo'q qilish B) Faqat organoleptik baholash (rangi, hidi, konsistensiyasi) bilan cheklanish C) Xromatografik-mass-spektrometrik (GX-MS yoki SX-MS) usul bilan tasdiqlash D) Natijani yakuniy deb qabul qilib, darhol ekspertiza xulosasini yozish To'g'ri javob: C) Xromatografik-mass-spektrometrik (GX-MS yoki SX-MS) usul bilan tasdiqlash ✔ 16. Granulalarni psevdoqaynash qatlamida quritishning kamera (polkali) quritgichga nisbatan afzalligi qaysi? A) Jadal issiqlik almashinuvi va qisqa vaqt B) Jihozning arzonligi va oddiyligi C) Granulalarning yiriklashib ketishi D) Energiya sarfi umuman bo'lmasligi To'g'ri javob: A) Jadal issiqlik almashinuvi va qisqa vaqt ✔ 17. Toksikologik tekshiruv uchun biologik ob'ektlarni konservatsiyalashda qaysi tavsiya to'g'ri? A) Ob'ektni xona haroratida, ochiq idishda bir necha hafta davomida saqlash B) Ob'ektni formalin yoki etanol bilan konservatsiya qilib, idishga joylash C) Ob'ektni kimyoviy konservantlarsiz, toza idishda, sovuq sharoitda saqlash D) Ob'ektni oldin suv bilan yaxshilab yuvib, keyin muzlatgichda saqlash To'g'ri javob: C) Ob'ektni kimyoviy konservantlarsiz, toza idishda, sovuq sharoitda saqlash ✔ 18. Dezinfeksiya va sterilizatsiya o'rtasidagi asosiy farq qaysi? A) Sterilizatsiya faqat teri va qo'llarga ishlov berishda qo'llanadi B) Dezinfeksiya sporalarni ham to'liq yo'q qiladi, sterilizatsiya emas C) Ular o'rtasida farq yo'q, ikkalasi bir xil natija beradi D) Sterilizatsiya sporalarni ham yo'q qiladi, dezinfeksiya doim emas To'g'ri javob: D) Sterilizatsiya sporalarni ham yo'q qiladi, dezinfeksiya doim emas ✔ 19. Ishlab chiqarishda tabletka massasining bir xilligini ta'minlashda granula oquvchanligi nima uchun muhim? A) Oquvchanlik faqat dori eruvchanligini belgilaydi B) Matritsaning bir tekis to'lishi oquvchanlikka bog'liq C) Oquvchanlik faqat qadoqlash bosqichida ahamiyatli D) Oquvchanlik tabletka rangi va ko'rinishiga ta'sir qiladi To'g'ri javob: B) Matritsaning bir tekis to'lishi oquvchanlikka bog'liq ✔ 20. Alkanlar uchun eng xarakterli reaksiya turi qaysi? A) Elektrofil birikish B) Polimerlanish C) Radikal almashinish D) Nukleofil birikish To'g'ri javob: C) Radikal almashinish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 86 21. Terminal sterillanadigan dori vositalari uchun odatda qabul qilingan sterillik kafolati darajasi (SAL) qancha? A) Millionta birlikdan bitta nosteril birlik (10 ning –6 darajasi) B) O'nta birlikdan bitta nosteril birlik ehtimoli (10 ning –1 darajasi) C) Yuzta birlikdan bitta nosteril birlik ehtimoli (10 ning –2 darajasi) D) Mingta birlikdan bitta nosteril birlik ehtimoli (10 ning –3 darajasi) To'g'ri javob: A) Millionta birlikdan bitta nosteril birlik (10 ning –6 darajasi)✔ 22. Karbonil guruhiga xos asosiy reaksiya turi qaysi? A) Radikal almashinish B) Nukleofil birikish C) Elektrofil almashinish D) Elektrofil birikish To'g'ri javob: B) Nukleofil birikish ✔ 23. Kuchsiz kislota (sirka kislota) ni natriy gidroksid bilan titrlashda qaysi indikator mos keladi? A) Metil zarg'aldog'i B) Fenolftalein C) Bromfenol ko'ki D) Metil qizili To'g'ri javob: B) Fenolftalein ✔ 24. Mineralizatsiyadan so'ng simob qanday usul bilan aniqlanadi (simob mineralizatsiyada yo'qolishi mumkinligi sababli)? A) Destruksiya (maxsus yumshoq parchalash) usuli bilan B) Faqat kuchli qizdirish orqali (ochiq alangada) C) Faqat alanga reaksiyasi bilan (rangiga qarab) D) Quruq kuydirish yo'li bilan (mufel pechida, 600 °C da) To'g'ri javob: A) Destruksiya (maxsus yumshoq parchalash) usuli bilan ✔ 25. Toksikologik tahlilda «ichki standart» qanday maqsadda qo'llaniladi? A) Biologik ob'ektni konservatsiyalash va mikroorganizmlar o'sishini to'xtatish uchun B) Namunani bo'yab, xromatogrammada moddalar dog'larini oddiy ko'z bilan ko'rinadigan qilish uchun C) Reaktivlardagi ortiqcha kislota va ishqorni neytrallab, pH ni barqarorlashtirish uchun D) Ekstraksiya va tahlildagi yo'qotishlarni hisobga olib, miqdoriy aniqlikni oshirish uchun To'g'ri javob: D) Ekstraksiya va tahlildagi yo'qotishlarni hisobga olib, miqdoriy aniqlikni oshirish ✔ uchun 26. Sanoatda kapsulalarga kukun to'ldirishda dozaning aniqligi asosan nimaga bog'liq? A) Kapsulaning yaroqlilik muddati va saqlanishiga B) Kapsula qobig'ining rangi va shaffofligiga C) Kukun oquvchanligi va to'kma zichligiga D) Ikkilamchi qadoq materialining turiga To'g'ri javob: C) Kukun oquvchanligi va to'kma zichligiga ✔ 27. Barbituratlar (kuchsiz kislotalar) qaysi muhitdan organik erituvchiga ko'proq ekstraksiyalanadi? A) pH ga bog'liq emas B) Kislotali muhitdan C) Kuchli ishqoriy muhitdan D) Ammiakli muhitdan To'g'ri javob: B) Kislotali muhitdan ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 87 28. Kofein-natriy benzoat tarkibidagi natriy benzoatni miqdoriy aniqlashda qaysi usul qo'llanadi? A) Permanganatometriya (kislotali muhitda) B) Nitritometriya (natriy nitrit bilan) C) Kompleksonometriya (Trilon B bilan) D) Atsidimetriya (efir ishtirokida) To'g'ri javob: D) Atsidimetriya (efir ishtirokida)✔ 29. Simob bug'lari bilan surunkali zaharlanishda qaysi belgilar xarakterli? A) Erethizm (asabiylik), titroq, stomatit B) Faqat soch to'kilishi va tirnoq distrofiyasi C) Faqat ko'rlik va ko'rish nervi atrofiyasi D) Faqat teri sarg'ayishi va qichishish To'g'ri javob: A) Erethizm (asabiylik), titroq, stomatit ✔ 30. Tozalangan suv olishda qaysi usul membrana orqali bosim ostida tuzlar va organik moddalarni ajratishga asoslangan? A) Distillyatsiya B) Teskari osmos C) Ozonlash D) Koagulyatsiya To'g'ri javob: B) Teskari osmos ✔ 31. Metitsillinga chidamli Staphylococcus aureus (MRSA) rezistentligining asosiy mexanizmi qaysi? A) Hujayra devorining to'liq yo'qligi (L-shakl) B) mecA kodlaydigan o'zgargan PBP2a oqsili C) Efflyuks nasoslarining butunlay yo'qolishi D) Ribosoma 30S subbirligining mutatsiyasi To'g'ri javob: B) mecA kodlaydigan o'zgargan PBP2a oqsili ✔ 32. Spora hosil qiluvchi bakteriyalar qaysi avlodlarga mansub? A) Staphylococcus va Streptococcus B) Pseudomonas va Klebsiella C) Escherichia va Salmonella D) Bacillus va Clostridium To'g'ri javob: D) Bacillus va Clostridium ✔ 33. Diastereomerlar enantiomerlardan qanday farq qiladi? A) Ular faqat yorug'lik qutblanish tekisligini burish yo'nalishi bilan farq qiladi B) Ular faqat gazsimon holatda mavjud C) Ular bir xil fizik xossalarga ega D) Ular turli fizik xossalarga ega va ko'zgu aksi emas To'g'ri javob: D) Ular turli fizik xossalarga ega va ko'zgu aksi emas ✔ 34. Inyeksion eritmalar uchun izotoniklik nima uchun muhim? A) Og'riq, to'qima shikastlanishi va gemolizni oldini olish B) Eritma tannarxini kamaytirish uchun C) Eritmani sterillash jarayonini yengillashtirish uchun D) Eritma rangi va tiniqligini saqlash uchun To'g'ri javob: A) Og'riq, to'qima shikastlanishi va gemolizni oldini olish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 88 35. Sulema (simob (II) xlorid) bilan o'tkir zaharlanishda asosan qaysi organ shikastlanadi? A) O'pka (toksik pnevmonit) B) Buyraklar (nekrotik nefroz) C) Suyaklar (osteoporoz) D) Ko'z (retinopatiya) To'g'ri javob: B) Buyraklar (nekrotik nefroz)✔ 36. Dori moddasining bir seriyasi (partiyasi) deganda nima tushuniladi? A) Turli zavodlarda chiqarilgan bir xil nomdagi dori B) Bir oy davomida ishlab chiqarilgan umumiy mahsulot hajmi C) Bitta ikkilamchi qadoqdagi dori birliklari soni D) Bitta siklda bir xil sharoitda olingan bir jinsli mahsulot To'g'ri javob: D) Bitta siklda bir xil sharoitda olingan bir jinsli mahsulot ✔ 37. Yuqori siljishli (high shear) aralashtirgich-granulyatorning afzalligi qaysi? A) O'simlik xom ashyosidan ekstraktsiya ham qilishi B) Mahsulotni aralashtirish bilan bir vaqtda sterillashi C) Tabletkalarni qoplash va jilolashni bajara olishi D) Aralashtirish va granulyatsiyani tez, bitta qurilmada bajarishi To'g'ri javob: D) Aralashtirish va granulyatsiyani tez, bitta qurilmada bajarishi ✔ 38. Konservantlarning antimikrob samaradorligini baholash uchun qaysi sinov o'tkaziladi? A) Sterillik sinovi (membranali filtrlash) B) Challenge test (sun'iy ifloslantirish) C) LAL-test (endotoksinlar uchun) D) Pirogenlik sinovi (quyonlarda) To'g'ri javob: B) Challenge test (sun'iy ifloslantirish) ✔ 39. Etilen oksidi bilan sterillashning asosiy kamchiligi qaysi? A) Faqat metall asboblarga qo'llanadi, plastmassaga emas B) Bakteriya sporalariga umuman ta'sir qilmaydi C) Juda yuqori harorat (200 °C dan ortiq) talab qiladi D) Toksik va kanserogen, qoldiq gaz uchun aeratsiya kerak To'g'ri javob: D) Toksik va kanserogen, qoldiq gaz uchun aeratsiya kerak ✔ 40. Sentrifugalashning asosiy ishlatilish maqsadi qaysi? A) Suspenziya va emulsiyalarni fazalarga ajratish B) Moddalarni kimyoviy sintez qilish va tozalash C) Kukunlarni presslash va granulyatsiya qilish D) Eritmalarni filtrlab sterillash To'g'ri javob: A) Suspenziya va emulsiyalarni fazalarga ajratish ✔ 41. Sanoatda aerozol ballonlarini propellent bilan to'ldirishning asosiy usullari qaysi? A) Faqat qo'lda ochiq idishda quyish B) Liofilizatsiya va sublimatsiya qilish C) Maseratsiya va perkolatsiya qilish D) Bosim ostida to'ldirish va sovuq to'ldirish To'g'ri javob: D) Bosim ostida to'ldirish va sovuq to'ldirish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 89 42. Ratsemat qanday aralashma? A) Sis- va trans-geometrik izomerlarning teng miqdordagi aralashmasi B) Ikki enantiomerning teng miqdordagi, optik nofaol aralashmasi C) Keto- va enol-tautomerlarning muvozanatdagi aralashmasi D) Ikki diastereomerning teng miqdordagi, optik faol aralashmasi To'g'ri javob: B) Ikki enantiomerning teng miqdordagi, optik nofaol aralashmasi✔ 43. Biologik ob'ektlarni mineralizatsiya qilishda keng qo'llaniladigan usul qaysi? A) Etanol bilan ekstraksiya qilib, ekstraktni quruq qoldiqqacha bug'latish B) Sulfat va nitrat kislotalar aralashmasi bilan ho'l kuydirish C) Yarim o'tkazgich membrana orqali dializ va ultrafiltratsiya D) Kislotali muhitda suv bug'i bilan haydash va distillyat yig'ish To'g'ri javob: B) Sulfat va nitrat kislotalar aralashmasi bilan ho'l kuydirish ✔ 44. Pirogen reaksiyalarning asosiy sababchisi bo'lgan bakterial endotoksinlar kimyoviy jihatdan nima? A) Gram-manfiy bakteriyalar lipopolisaxaridlari B) Bakteriyalarning xromosoma DNKsi C) Gram-musbat bakteriyalar peptidoglikani D) Zamburug' hujayra membranasi ergosterini To'g'ri javob: A) Gram-manfiy bakteriyalar lipopolisaxaridlari ✔ 45. Ko'z tomchilari uchun qanday talab majburiy hisoblanadi? A) Sterillik B) Faqat ishqoriy pH ga ega bo'lishi C) Yog'li bo'lishi D) Rangli bo'lishi To'g'ri javob: A) Sterillik ✔ 46. Kislota yoki ishqor bilan zaharlanishda qusish chaqirish nima uchun man etiladi? A) Qusish zaharning so'rilishini to'xtatib, antidot berishga xalaqit beradi B) Qizilo'ngach va og'iz bo'shlig'ining qayta kuyishi xavfi tufayli C) Qusish faqat bolalarda xavfsiz, kattalarda esa samarasiz hisoblanadi D) Qusish antidot ta'sirini kuchaytirib, gipotenziyaga olib kelishi mumkin To'g'ri javob: B) Qizilo'ngach va og'iz bo'shlig'ining qayta kuyishi xavfi tufayli ✔ 47. Saxaroza nima uchun qaytaruvchi xossaga ega emas? A) Unda erkin aldegid guruhlari ko'pligi sababli ular o'zaro kondensatsiyalanib ketgani uchun B) Qoldiqlar glikozid gidroksillari orqali bog'langani uchun erkin yarimatsetal gidroksil yo'q C) U yuqori molekulyar polisaxarid bo'lib, suvda deyarli erimaydigan yirik zanjir hosil qilgani uchun D) Tarkibida fruktoza qoldig'i yo'qligi va faqat ikki glyukoza qoldig'idan tuzilgani uchun To'g'ri javob: B) Qoldiqlar glikozid gidroksillari orqali bog'langani uchun erkin yarimatsetal ✔ gidroksil yo'q 48. Antibiotiklarni fermentatsiya yo'li bilan olishda produtsentning maksimal antibiotik sintezi odatda o'sishning qaysi fazasiga to'g'ri keladi? A) O'lim fazasiga (hujayralar lizisi) B) Lag fazasiga (moslashish davri) C) Faqat logarifmik fazaning boshiga D) Statsionar fazaga To'g'ri javob: D) Statsionar fazaga ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 90 49. Murakkab efirlarning ishqoriy gidrolizi qanday ataladi? A) Kondensatsiya B) Eterifikatsiya C) Sovunlanish D) Atsillanish To'g'ri javob: C) Sovunlanish✔ 50. Farmakopeya bo'yicha sterillik sinovida anaerob va aerob bakteriyalarni aniqlash uchun qaysi ozuqa muhiti qo'llanadi? A) Endo differensial muhiti B) Suyuq tioglikolat muhit C) Saburo dekstrozali agari D) Soya-kazein suyuq muhiti To'g'ri javob: B) Suyuq tioglikolat muhit ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 91 12-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Dori moddalarida mishyak aralashmasini aniqlashning farmakopeya usullaridan biri qaysi? A) Gutseyt usuli B) Kjeldal usuli (azot bo'yicha) C) Mor usuli (argentometriya) D) Karl Fisher usuli (suv bo'yicha) To'g'ri javob: A) Gutseyt usuli✔ 2. Terapevtik indeks qanday aniqlanadi? A) Cmax / tmax (yoki AUC / tmax) B) ED50 / LD50 (yoki ED50 / TD50) C) LD50 / ED50 (yoki TD50 / ED50) D) AUC / Vd (yoki Cmax / Vd) To'g'ri javob: C) LD50 / ED50 (yoki TD50 / ED50) ✔ 3. Farmatsevtika kompaniyasi vakili dorixona mudiriga ma'lum preparatni bemorlarga ustuvor tavsiya qilish evaziga qimmatbaho sovg'a taklif qildi. Eng to'g'ri baho qaysi? A) Bu faqat soliq va buxgalteriya masalasi B) Bu oddiy marketing amaliyoti va qabul qilish mumkin C) Bu GMP talabi bo'lib, rad etish mumkin emas D) Bu manfaatlar to'qnashuvi va kasbiy etikaga zid To'g'ri javob: D) Bu manfaatlar to'qnashuvi va kasbiy etikaga zid ✔ 4. Podagrada siydik kislotasini uzoq muddat kamaytirish uchun qo'llanadigan ksantinoksidaza ingibitori qaysi? A) Allopurinol B) Prednizolon C) Ibuprofen D) Kolxitsin To'g'ri javob: A) Allopurinol ✔ 5. Ma'lumotlar yaxlitligining ALCOA tamoyili nimani anglatadi? A) Tasdiqlangan, cheklangan, maxfiy, original, avtomatik B) Arxivlangan, litsenziyalangan, sertifikatlangan, ochiq, audit qilingan C) Avtomatlashtirilgan, mantiqiy, nazoratli, ochiq, arzon D) Muallifi aniqlanadigan, o'qiladigan, o'z vaqtida yozilgan, asl, aniq To'g'ri javob: D) Muallifi aniqlanadigan, o'qiladigan, o'z vaqtida yozilgan, asl, aniq ✔ 6. Ichakda eriydigan (enterik) qobiq qanday maqsadda qo'llaniladi? A) Dorining ta'mini kuchaytirib, bolalarda qabul qilinishini osonlashtirish uchun B) Dorining til ostida tez so'rilib, birinchi o'tish effektini chetlab o'tishi uchun C) Dorini oshqozon kislotasidan himoyalash yoki oshqozonni dori ta'siridan himoyalash uchun D) Dorini oshqozonning kislotali muhitida tezroq eritib, ta'sirning boshlanishini sezilarli tezlashtirish uchun To'g'ri javob: C) Dorini oshqozon kislotasidan himoyalash yoki oshqozonni dori ta'siridan ✔ himoyalash uchun Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 92 7. Taqsimlanish hajmi juda katta (masalan, yuzlab litr) bo'lishi nimadan dalolat beradi? A) Dori to'qimalarda kuchli to'planadi B) Dori asosan plazmada qoladi C) Dori faqat buyrak orqali chiqariladi D) Dori umuman so'rilmaydi To'g'ri javob: A) Dori to'qimalarda kuchli to'planadi✔ 8. Mahsulot hayotiy siklining qaysi bosqichida sotuv hajmi maksimal bo'lib, o'sish sekinlashadi va raqobat kuchayadi? A) O'sish B) Bozorga joriy etish C) Tanazzul D) Yetuklik To'g'ri javob: D) Yetuklik ✔ 9. Temir preparatlarini qabul qilganda bemorni qaysi odatiy holat to'g'risida ogohlantirish kerak? A) Najasning qora rangga bo'yalishi B) Siydikning qizil rangga bo'yalishi C) Terining ko'karishi D) Ko'z yoshining sariq rangga bo'yalishi To'g'ri javob: A) Najasning qora rangga bo'yalishi ✔ 10. Alkaloid tuzlari kabi kuchsiz asoslarni suvsiz muhitda titrlashda qaysi titrant va erituvchi qo'llanadi? A) Natriy gidroksid, suv B) Kumush nitrat, ammiak C) Perxlor kislota, muz sirka kislota D) Kaliy permanganat, sulfat kislota To'g'ri javob: C) Perxlor kislota, muz sirka kislota ✔ 11. Biofarmatsiyada «farmatsevtik omillar» qatoriga qaysi biri kiradi? A) Bemorning jinsi va genetik (irsiy) xususiyatlari B) Yordamchi moddalar tabiati va texnologik jarayon C) Kasallikning og'irligi va yondosh patologiyalar D) Bemorning yoshi va organizmning fiziologik holati To'g'ri javob: B) Yordamchi moddalar tabiati va texnologik jarayon ✔ 12. Sifatni loyihalash (Quality by Design) konsepsiyasining mohiyati qaysi? A) Sifat faqat tayyor mahsulotni sinash orqali ta'minlanadi B) Sifat faqat qadoq dizayni va yorliqqa bog'liq bo'ladi C) Sifat reklama va brend obro'si orqali oshiriladi D) Sifat ilmiy asoslangan loyihalash orqali oldindan kiritiladi To'g'ri javob: D) Sifat ilmiy asoslangan loyihalash orqali oldindan kiritiladi ✔ 13. Glyukozaning optik faolligini o'lchashda eritmaga ammiak qo'shilib, ma'lum vaqt saqlanishining sababi nima? A) Mutarotatsiya muvozanatiga tez erishish uchun B) Eritma rangini yo'qotish va tiniqlashtirish uchun C) Glyukozani glyukon kislotagacha oksidlash uchun D) Eritmani sterillash va konservatsiya qilish uchun To'g'ri javob: A) Mutarotatsiya muvozanatiga tez erishish uchun ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 93 14. Parkinson kasalligining simptomatik davolashida eng samarali preparat qaysi? A) Diazepam (benzodiazepin, sedativ) B) Metoklopramid (D2-blokator, prokinetik) C) Levodopa (dekarboksilaza ingibitori bilan) D) Haloperidol (dofamin retseptori blokatori) To'g'ri javob: C) Levodopa (dekarboksilaza ingibitori bilan)✔ 15. GPP bo'yicha dorixonada bemorga maslahat berishning to'g'ri tamoyili qaysi? A) Qabul qilish, nojo'ya ta'sir va saqlash haqida aniq ma'lumot B) Faqat lotin atamalaridan foydalanib, ilmiy tilda tushuntirish C) Faqat yo'riqnomani o'qib chiqishni aytib, savollarga javob bermaslik D) Faqat dori narxi, chegirmalar va to'lov usulini aytish To'g'ri javob: A) Qabul qilish, nojo'ya ta'sir va saqlash haqida aniq ma'lumot ✔ 16. Organik birikmada galogen borligini tez aniqlash uchun mis sim yordamida o'tkaziladigan sinov qaysi? A) Gutseyt sinovi (simob bromid) B) Biuret sinovi (mis sulfat bilan) C) Lassen sinovi (natriy bilan) D) Beylshteyn sinovi To'g'ri javob: D) Beylshteyn sinovi ✔ 17. Klinikadan oldingi (noklinik) laboratoriya tadqiqotlari sifatini ta'minlovchi standart qaysi? A) GMP (ishlab chiqarish amaliyoti) B) GSP (saqlash amaliyoti) C) GLP D) GPP (dorixona amaliyoti) To'g'ri javob: C) GLP ✔ 18. Organik birikmalardagi umumiy azot miqdorini aniqlash usuli qaysi? A) Karl Fisher usuli B) Mor usuli C) Gutseyt usuli D) Kjeldal usuli To'g'ri javob: D) Kjeldal usuli ✔ 19. Ikkinchi avlod antigistamin preparatlarining (loratadin, setirizin) birinchi avlodga nisbatan asosiy afzalligi qaysi? A) Sedativ ta'sirining kamligi va uzoq ta'siri B) Kuchli antixolinergik ta'sir C) Faqat inyeksiya shaklida mavjudligi D) Kuchliroq sedativ ta'sir To'g'ri javob: A) Sedativ ta'sirining kamligi va uzoq ta'siri ✔ 20. Antibiotik bilan davolash kursining davomiyligi haqida bemorga beriladigan to'g'ri maslahat qaysi? A) Shifokor belgilagan muddat va rejimga to'liq rioya qilish B) Qolgan tabletkalarni keyingi kasallik uchun saqlab qo'yish C) Ahvol yaxshilangan zahoti to'xtatish D) Faqat isitma bo'lganda qabul qilish To'g'ri javob: A) Shifokor belgilagan muddat va rejimga to'liq rioya qilish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 94 21. Spektrofotometrik miqdoriy tahlil asosida yotuvchi Buger–Lambert–Ber qonuni qanday ifodalanadi? A) Optik zichlik eritma konsentratsiyasiga teskari proporsional B) Optik zichlik to'lqin uzunligining kvadratiga teng bo'ladi C) Optik zichlik ε, konsentratsiya va qalinlik ko'paytmasiga teng D) Optik zichlik qatlam qalinligiga umuman bog'liq emas To'g'ri javob: C) Optik zichlik ε, konsentratsiya va qalinlik ko'paytmasiga teng✔ 22. BCS bo'yicha II sinfga mansub dori moddalari qanday xususiyatga ega? A) Yuqori eruvchanlik, past o'tkazuvchanlik B) Past eruvchanlik, yuqori o'tkazuvchanlik C) Past eruvchanlik, past o'tkazuvchanlik D) Yuqori eruvchanlik, yuqori o'tkazuvchanlik To'g'ri javob: B) Past eruvchanlik, yuqori o'tkazuvchanlik ✔ 23. Podagraning o'tkir xurujini davolashda qaysi preparatlar qo'llaniladi? A) Allopurinol dozasini darhol oshirish B) Faqat probenesid C) NYaQV, kolxitsin yoki glyukokortikoidlar D) Faqat diuretiklar To'g'ri javob: C) NYaQV, kolxitsin yoki glyukokortikoidlar ✔ 24. Farmatsevt aniqlashicha, bemorga xato dori berilgan va bemor uni hali qabul qilmagan. Etik jihatdan to'g'ri harakat qaysi? A) Hech narsa qilmaslik, chunki bemor hali ichmagan B) Bemorni noto'g'ri dori olgani uchun aybdor qilish C) Bemorni xabardor qilish, almashtirish va xatoni qayd etish D) Xatoni yashirib, dorini indamay almashtirish To'g'ri javob: C) Bemorni xabardor qilish, almashtirish va xatoni qayd etish ✔ 25. Dori vositasining so'rilish tezligini aks ettiruvchi farmakokinetik parametrlar qaysilar? A) Vd va CL B) AUC va Vd C) Cmax va tmax D) t1/2 va CL To'g'ri javob: C) Cmax va tmax ✔ 26. Seriya ishlab chiqarishdan oldin liniyani oldingi mahsulot, material va hujjatlardan tozaligini tekshirish qanday ataladi? A) Media fill (ozuqa muhiti testi) B) Inventarizatsiya (qoldiqni sanash) C) Jarayon validatsiyasi D) Liniyani tozalash tekshiruvi To'g'ri javob: D) Liniyani tozalash tekshiruvi ✔ 27. Eruvchanlik ko'paytmasi (EK) tushunchasi qaysi birikmalarga nisbatan qo'llaniladi? A) Kam eriydigan elektrolitlarning to'yingan eritmalariga B) Noelektrolitlarga C) Kuchli elektrolitlar konsentrlangan eritmalariga D) Gazlarga To'g'ri javob: A) Kam eriydigan elektrolitlarning to'yingan eritmalariga ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 95 28. Sitoxrom P450 tizimining qaysi izofermenti dori moddalarining eng katta qismini metabolizmlaydi? A) CYP2E1 B) CYP2C19 C) CYP3A4 D) CYP1A2 To'g'ri javob: C) CYP3A4✔ 29. Kristall dori moddasida aralashmalar mavjud bo'lsa, uning erish harorati qanday o'zgaradi? A) Pasayadi va interval kengayadi B) Faqat interval torayadi C) O'zgarmaydi, interval saqlanadi D) Oshadi va interval torayadi To'g'ri javob: A) Pasayadi va interval kengayadi ✔ 30. Analitik usulning «spetsifikligi» (o'ziga xosligi) nimani anglatadi? A) Natijalarning turli kunlarda va tahlilchilarda takrorlanuvchanligini B) Aralashmalar ishtirokida moddani bir ma'noli baholash qobiliyatini C) Usulning arzonligi va bajarish tezligini D) Kalibrlash egri chizig'ining chiziqlilik oralig'ini To'g'ri javob: B) Aralashmalar ishtirokida moddani bir ma'noli baholash qobiliyatini ✔ 31. Allergik rinitda eng samarali monoterapiya hisoblangan preparat guruhi qaysi? A) Peroral dekongestantlar B) Peroral glyukokortikoidlar C) Mast hujayra stabilizatorlari D) Intranazal glyukokortikosteroidlar To'g'ri javob: D) Intranazal glyukokortikosteroidlar ✔ 32. Buyrak orqali chiqarilish qaysi jarayonlar yig'indisidan iborat? A) Glomerulyar filtratsiya, kanalchalar sekretsiyasi va qayta so'rilish B) Faqat glomerulyar filtratsiya, boshqa jarayonlar ahamiyatga ega emas C) Faqat passiv qayta so'rilish va yig'uvchi naychalar diffuziyasi D) Faqat proksimal kanalchalar sekretsiyasi va siydik konsentratsiyalanishi To'g'ri javob: A) Glomerulyar filtratsiya, kanalchalar sekretsiyasi va qayta so'rilish ✔ 33. GMP bo'yicha tozalash validatsiyasining asosiy maqsadi nima? A) Tozalash vaqtini uzaytirib, uskunani ko'proq yuvish B) Uskunaning tashqi ko'rinishini va yaltiroqligini yaxshilash C) Qoldiqlar va tozalovchilar maqbul darajagacha kamayishini isbotlash D) Tozalash vositalari narxini kamaytirib, xarajatni tejash To'g'ri javob: C) Qoldiqlar va tozalovchilar maqbul darajagacha kamayishini isbotlash ✔ 34. Birinchi o'tish effektidan qochish uchun qaysi yuborish yo'li qo'llanishi mumkin? A) Og'iz orqali, enterik qobiqli tabletka B) Til ostiga (sublingval) C) Og'iz orqali, sirop shaklida D) Og'iz orqali, ovqatdan keyin To'g'ri javob: B) Til ostiga (sublingval) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 96 35. Nyurnberg kodeksi (1947) qaysi asosiy tamoyilni birinchi bo'lib aniq belgilagan? A) Ishtirok uchun ixtiyoriy rozilikning mutlaq zarurligi B) GMP tamoyillari va ishlab chiqarish nazorati C) Dorixonalarni litsenziyalash va attestatsiyalash D) Dori narxlarini davlat tomonidan tartibga solish To'g'ri javob: A) Ishtirok uchun ixtiyoriy rozilikning mutlaq zarurligi✔ 36. Farmatsevtik sifat bo'yicha xavflarni boshqarish tamoyillarini belgilovchi ICH yo'riqnomasi qaysi? A) ICH Q9 B) ICH M4 C) ICH E6 D) ICH Q1A To'g'ri javob: A) ICH Q9 ✔ 37. Natriy ioni rangsiz alangani qanday rangga bo'yaydi? A) Yashil B) Sariq C) Qizil D) Binafsha To'g'ri javob: B) Sariq ✔ 38. Plazma konsentratsiyasi-vaqt egri chizig'i ostidagi maydon (AUC) nimani aks ettiradi? A) Faqat taqsimlanish hajmini va dorining to'qimalarga kirib borish darajasini B) Dorining toksiklik darajasini va terapevtik indeksining qiymatini to'g'ridan-to'g'ri C) Faqat dorining so'rilish tezligini va maksimal konsentratsiyaga erishish vaqtini D) Tizimli qon aylanishiga yetgan dori moddasining umumiy miqdorini (ekspozitsiyasini) To'g'ri javob: D) Tizimli qon aylanishiga yetgan dori moddasining umumiy miqdorini ✔ (ekspozitsiyasini) 39. Oddiy gerpes (labial gerpes) ni davolash uchun qaysi preparat qo'llaniladi? A) Metronidazol B) Atsiklovir C) Oseltamivir D) Flukonazol To'g'ri javob: B) Atsiklovir ✔ 40. Etiotrop farmakoterapiya nima? A) Faqat simptomlarni yengillashtirishga qaratilgan davolash B) Kasallik sababini bartaraf etishga qaratilgan davolash C) Kasallik rivojlanish mexanizmlarini to'xtatish D) Yo'qolgan moddalarni o'rnini to'ldirish To'g'ri javob: B) Kasallik sababini bartaraf etishga qaratilgan davolash ✔ 41. Kaliy ionini identifikatsiyalashning alanga reaksiyasi qanday rang beradi? A) Binafsha B) Yashil C) G'isht-qizil D) Sariq To'g'ri javob: A) Binafsha ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 97 42. Izoniazidni «sekin atsetillovchi» bemorlarda qanday xususiyat kuzatiladi? A) Preparatning terapevtik samarasi butunlay yo'qoladi va dozani oshirish kerak B) Qonda preparat konsentratsiyasi yuqoriroq va neyropatiya xavfi ortadi C) Preparat buyrak orqali tezroq chiqariladi va qondagi miqdori pasayadi D) Gepatotoksiklik xavfi umuman bo'lmaydi, chunki metabolit hosil bo'lmaydi To'g'ri javob: B) Qonda preparat konsentratsiyasi yuqoriroq va neyropatiya xavfi ortadi✔ 43. Hushsiz holatdagi gipoglikemiyada uy sharoitida yoki shifoxonagacha bo'lgan bosqichda qaysi preparat qo'llanishi mumkin? A) Glyukagon (mushak ichiga) B) Metformin (og'iz orqali) C) Adrenalin (til ostiga) D) Insulin (teri ostiga) To'g'ri javob: A) Glyukagon (mushak ichiga) ✔ 44. GPP bo'yicha dorixonada saqlash sharoitlarini ta'minlashda qaysi amaliyot majburiy hisoblanadi? A) Har xil dorilarni bir xil haroratda birga saqlash B) Faqat yiliga bir marta haroratni o'lchab qayd etish C) Dorilarni yorug' deraza yonidagi javonlarda saqlash D) Harorat va namlikni muntazam qayd etish, sharoitga rioya To'g'ri javob: D) Harorat va namlikni muntazam qayd etish, sharoitga rioya ✔ 45. Surunkali yurak yetishmovchiligida (pasaygan otish fraksiyasi bilan) o'lim xavfini kamaytiruvchi preparatlar guruhi qaysi? A) Faqat qisqa ta'sirli nitratlar va yurak glikozidlarining yuqori dozalari kombinatsiyasi B) NYaQV, tizimli kortikosteroidlar va tiazolidindionlar (pioglitazon) C) Kalsiy kanallari blokatorlari (verapamil, diltiazem) va alfa-adrenoblokatorlar D) APF ingibitorlari/ARNI, beta-blokatorlar, MKR antagonistlari, SGLT2 ingibitorlari To'g'ri javob: D) APF ingibitorlari/ARNI, beta-blokatorlar, MKR antagonistlari, SGLT2 ingibitorlari ✔ 46. Klinik tadqiqotlarning IV fazasi qachon o'tkaziladi? A) Ro'yxatdan o'tib, amaliyotga joriy etilgach B) Laboratoriya hayvonlarida sinovdan oldin C) I faza boshlanishidan oldin, sog'lomlarda D) Faqat II faza o'rniga, kichik guruhda To'g'ri javob: A) Ro'yxatdan o'tib, amaliyotga joriy etilgach ✔ 47. Folgard usuli (teskari argentometriya) qaysi titrant va indikator bilan olib boriladi? A) Natriy tiosulfat titrant, kraxmal indikator B) Trilon B titrant, eriokrom qora T indikator C) Natriy nitrit titrant, tropeolin 00 indikator D) Ammoniy tiotsianat, temir(III)-ammoniy achchiqtoshi To'g'ri javob: D) Ammoniy tiotsianat, temir(III)-ammoniy achchiqtoshi ✔ 48. Aralash dori shaklida (masalan, kukunlarda) zaharli yoki kuchli ta'sirli moddani tayyorlash ustidan farmatsevt-tahlilchi nazorati qanday tashkil etiladi? A) Hech qanday alohida nazorat talab etilmaydi B) Tortish va kiritishni nazoratchi bevosita kuzatadi C) Faqat bemorning og'zaki tasdig'i bilan baholanadi D) Faqat tayyorlangandan bir oy o'tgach tekshiriladi To'g'ri javob: B) Tortish va kiritishni nazoratchi bevosita kuzatadi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 98 49. Uzoq ta'sirli beta-2 agonistlarni (salmeterol) astmada monoterapiya sifatida qo'llash nima uchun tavsiya etilmaydi? A) Ular faqat tabletka shaklida mavjud bo'lib, ingalyatsiya qilib bo'lmaydi B) Ular faqat bolalarda samarali, kattalarda esa retseptorlar sezgirligi past C) Ular astmada umuman samarasiz, chunki bronxlardagi beta-2 retseptorlarga ta'sir qilmaydi D) Ingalyatsion glyukokortikoidsiz qo'llanganda og'ir xurujlar va o'lim xavfi ortadi To'g'ri javob: D) Ingalyatsion glyukokortikoidsiz qo'llanganda og'ir xurujlar va o'lim xavfi ortadi✔ 50. Inson albumini asosan qaysi turdagi dori moddalarini bog'laydi? A) Asosan kuchsiz kislota xossali moddalarni B) Faqat gazsimon anestetiklarni C) Faqat yuqori molekulali oqsillarni D) Faqat metall ionlarini To'g'ri javob: A) Asosan kuchsiz kislota xossali moddalarni ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 99 13-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Pilokarpin qaysi kasallikni davolashda ko'z tomchisi sifatida qo'llanadi? A) Glaukoma B) Kon'yunktivit C) Katarakta D) Miopiya To'g'ri javob: A) Glaukoma✔ 2. Bemor tomonidan dori qabul qilish rejimiga rioya qilish (kompliens) qanday yaxshilanadi? A) Faqat qimmat va xorijda ishlab chiqarilgan dorilarni tanlash orqali B) Kuniga qabul qilish sonini va tabletkalar miqdorini ko'paytirish orqali C) Bemorga dori va nojo'ya ta'sirlar haqida ma'lumot bermaslik orqali D) Dozalash rejimini soddalashtirish va bemorni o'qitish orqali To'g'ri javob: D) Dozalash rejimini soddalashtirish va bemorni o'qitish orqali ✔ 3. Dorixonaning oylik tovar aylanmasi 15 mln so'm, cheklar soni 500 ta. O'rtacha chek summasi qancha? A) 300 000 so'm B) 7 500 so'm C) 30 000 so'm D) 3 000 so'm To'g'ri javob: C) 30 000 so'm ✔ 4. Ikki muqobil dori vositasining klinik samaradorligi teng ekanligi isbotlangan bo'lsa, qaysi farmakoiqtisodiy tahlil turi qo'llanadi? A) Xarajat-foydalilik (QALY bo'yicha) tahlili B) Xarajat-foyda (pul birligida) tahlili C) Kasallik xarajatlari (COI) tahlili D) Xarajatlarni minimallashtirish tahlili To'g'ri javob: D) Xarajatlarni minimallashtirish tahlili ✔ 5. Adrenalinni anafilaktik shokda qo'llashning asosiy sababi nima? A) Faqat H1-retseptorlarni bloklab, gistamin ta'sirini to'xtatishi va qichishishni kamaytirishi B) Alfa va beta adrenoretseptorlarni qo'zg'atib, bosimni oshirishi va bronxlarni kengaytirishi C) Mast hujayralar membranasini stabillashi orqali gistamin ajralishini butunlay to'xtatishi D) Glyukokortikoid retseptorlarini faollashtirib, yallig'lanishni tez bostirishi va shishni kamaytirishi To'g'ri javob: B) Alfa va beta adrenoretseptorlarni qo'zg'atib, bosimni oshirishi va bronxlarni ✔ kengaytirishi 6. Absans epilepsiyada tanlov preparati sifatida qaysi biri qo'llaniladi? A) Karbamazepin B) Etosuksimid C) Fenobarbital D) Fenitoin To'g'ri javob: B) Etosuksimid ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 100 7. Benzodiazepinlar dozasi oshib ketganda antidot sifatida nima qo'llaniladi? A) Nalokson B) Atropin C) Flumazenil D) Kofein To'g'ri javob: C) Flumazenil✔ 8. Levotiroksin natriyni qabul qilish bo'yicha to'g'ri maslahat qaysi? A) Kechqurun kalsiy preparati bilan birga B) Ertalab nahorga, nonushtadan 30–60 daqiqa oldin C) Faqat kofe yoki choy bilan, ovqatdan keyin D) Ovqat bilan birga, sut yoki qatiq bilan To'g'ri javob: B) Ertalab nahorga, nonushtadan 30–60 daqiqa oldin ✔ 9. Varfarinning ta'sir mexanizmi qanday? A) Erkin va bog'langan Xa omilni bevosita ingibirlash B) Antitrombin III ni faollashtirib kuchaytirish C) K vitamini epoksidreduktazasini ingibirlash D) Trombinning faol markazini bevosita bloklash To'g'ri javob: C) K vitamini epoksidreduktazasini ingibirlash ✔ 10. Metforminning kam uchraydigan, ammo eng xavfli asorati qaysi? A) Ketoatsidoz B) Laktatatsidoz C) Gipoglikemik koma D) Agranulotsitoz To'g'ri javob: B) Laktatatsidoz ✔ 11. Dorixona menejerining xodimlar ish natijalarini o'lchash uchun belgilagan miqdoriy ko'rsatkichlari qanday ataladi? A) SWOT (kuchli va zaif tomonlar) B) PEST (makromuhit omillari) C) KPI D) GMP (ishlab chiqarish amaliyoti) To'g'ri javob: C) KPI ✔ 12. Homilador ayolda arterial gipertenziyani davolashda nisbatan xavfsiz hisoblangan preparat qaysi? A) Enalapril B) Metildopa C) Losartan D) Spironolakton To'g'ri javob: B) Metildopa ✔ 13. Bemorda yangi preparatni qo'llagandan keyin teri toshmasi, isitma, shilliq qavatlarning yarali shikastlanishi va epidermis ko'chishi kuzatildi. Qaysi og'ir nojo'ya reaksiya taxmin qilinadi? A) Stivens-Jonson sindromi / toksik epidermal nekroliz B) Oddiy eshakemi va Kvinke shishi (o'tkir allergik urtikariya) C) Fotosensibilizatsiya va fototoksik dermatit D) Allergik kontakt dermatit (IV tip reaksiya) To'g'ri javob: A) Stivens-Jonson sindromi / toksik epidermal nekroliz ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 101 14. Amiodaronni uzoq qo'llashda qaysi organlarni muntazam nazorat qilish kerak? A) Faqat tishlar va milklar holati B) Faqat eshitish va vestibulyar apparat C) Faqat teri sezgirligi va soch o'sishi D) Qalqonsimon bez, o'pka, jigar va ko'z To'g'ri javob: D) Qalqonsimon bez, o'pka, jigar va ko'z✔ 15. Dorixonada ABC tahlili qanday mezon bo'yicha tovarlarni guruhlaydi? A) Yaroqlilik muddati va saqlash sharoiti bo'yicha B) Talabning barqarorligi va bashorat qilinuvchanligi bo'yicha C) Dori vositalarining hayotiy ahamiyati bo'yicha D) Tovarlarning umumiy sotuv qiymati bo'yicha To'g'ri javob: D) Tovarlarning umumiy sotuv qiymati bo'yicha ✔ 16. Dorixonada xavfsizlik (sug'urta) zaxirasining maqsadi nima? A) Faqat yillik inventarizatsiyani o'tkazish uchun zaxira B) Soliq bazasini kamaytirib, mablag'larni tejash C) Talab va yetkazish o'zgarganda tanqislikning oldini olish D) Muddati o'tgan dorilarni alohida joyda saqlab turish To'g'ri javob: C) Talab va yetkazish o'zgarganda tanqislikning oldini olish ✔ 17. Bolalarda dozani hisoblashning eng aniq usullaridan biri qaysi? A) Bo'yiga qarab B) Tana massasi (mg/kg) yoki tana yuzasi (mg/m2) bo'yicha C) Faqat yoshga qarab kattalar dozasini teng bo'lish D) Bemorning jinsiga qarab To'g'ri javob: B) Tana massasi (mg/kg) yoki tana yuzasi (mg/m2) bo'yicha ✔ 18. Saponinlarning xarakterli biologik xossasi qaysi? A) Kuchli surgi va ichak peristaltikasini oshirish B) Eritrotsitlarni gemolizlash va ko'pik hosil qilish C) Antikoagulyant va trombolitik ta'sir D) Ko'z qorachig'ini kengaytirib akkomodatsiyani falajlash To'g'ri javob: B) Eritrotsitlarni gemolizlash va ko'pik hosil qilish ✔ 19. Isiriq (Peganum harmala) o'simligining asosiy alkaloidlari qaysi? A) Morfin va kodein B) Atropin va skopolamin C) Garmin va garmalin D) Kofein va teofillin To'g'ri javob: C) Garmin va garmalin ✔ 20. Vankomitsin asosan qaysi infeksiyalarga qarshi qo'llaniladi? A) Kandida kabi zamburug'lar keltirgan infeksiyalar B) Gripp va gerpes kabi virusli infeksiyalar C) MRSA kabi chidamli gramm-musbat infeksiyalar D) Ko'k yiring tayoqchasi kabi gramm-manfiy aeroblar To'g'ri javob: C) MRSA kabi chidamli gramm-musbat infeksiyalar ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 102 21. Shoxkuya (Claviceps purpurea) alkaloidi ergometrin tibbiyotda qaysi maqsadda ishlatiladi? A) Tug'ruqdan keyingi qon ketishda bachadonni qisqartirish B) Quruq yo'talni markaziy yo'l bilan bosish uchun C) Glaukomada ko'z ichi bosimini pasaytirish uchun D) Bronxlarni kengaytirish va astma xurujini to'xtatish uchun To'g'ri javob: A) Tug'ruqdan keyingi qon ketishda bachadonni qisqartirish✔ 22. Dorixonada tovar zaxirasini boshqarishda qaysi tamoyil qo'llanishi dori vositalari uchun eng to'g'ri hisoblanadi? A) Eng qimmat tovar birinchi navbatda chiqariladi B) FEFO – birinchi muddati tugaydigan birinchi chiqadi C) LIFO – oxirgi kelgan tovar birinchi chiqariladi D) Tasodifiy tanlov – xodim ixtiyoriga ko'ra chiqariladi To'g'ri javob: B) FEFO – birinchi muddati tugaydigan birinchi chiqadi ✔ 23. Dorivor tukli gulxayri (Althaea officinalis) ildizining yo'talda qo'llanishi qaysi moddalar bilan bog'liq? A) Antraglikozidlar – surgi ta'sir B) Kardenolidlar – kardiotonik ta'sir C) Shilliq moddalar – o'rab oluvchi ta'sir D) Tanninlar – burishtiruvchi ta'sir To'g'ri javob: C) Shilliq moddalar – o'rab oluvchi ta'sir ✔ 24. XYZ tahlili tovarlarni qaysi mezon bo'yicha tasniflaydi? A) Ishlab chiqaruvchi mamlakat va brend bo'yicha B) Foyda ulushi va rentabellik bo'yicha C) Narx darajasi va ustama bo'yicha D) Talab barqarorligi va bashorat qilinuvchanligi To'g'ri javob: D) Talab barqarorligi va bashorat qilinuvchanligi ✔ 25. Qaysi o'simlik xom ashyosi antratsen hosilalari tufayli surgi (laksativ) ta'sirga ega? A) Moychechak gullari B) Senna (Cassia) barglari C) Valeriana ildizpoyasi D) Na'matak mevalari To'g'ri javob: B) Senna (Cassia) barglari ✔ 26. Antibiotiklarga chidamlilik rivojlanishini kamaytirishning muhim chorasi qaysi? A) Har doim keng spektrli antibiotiklarni tanlash B) Virusli infeksiyalarda antibiotiklarni profilaktik qo'llash C) Kursni simptomlar yo'qolgan zahoti to'xtatish D) Ko'rsatma bo'yicha, to'g'ri dozada va belgilangan muddatda qo'llash To'g'ri javob: D) Ko'rsatma bo'yicha, to'g'ri dozada va belgilangan muddatda qo'llash ✔ 27. Galantamin qaysi o'simliklardan olinadi va qaysi ta'sir mexanizmiga ega? A) Qizilcha – alfa va beta adrenomimetik ta'sir B) Ko'knor – opioid retseptorlarining to'liq agonistlari C) Boychechak va ungerniya – xolinesteraza ingibitori D) Belladonna – M-xolinoblokator, spazmolitik ta'sir To'g'ri javob: C) Boychechak va ungerniya – xolinesteraza ingibitori ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 103 28. Izoniazidni qabul qilgan bemorlarga periferik neyropatiyaning oldini olish uchun nima buyuriladi? A) Sianokobalamin B) Folat kislota C) Tiamin (B1 vitamini) D) Piridoksin (B6 vitamini) To'g'ri javob: D) Piridoksin (B6 vitamini)✔ 29. Tomas–Kilmen modeliga ko'ra ikki tomon manfaatlarini to'liq qondiruvchi yechim izlanadigan nizoni hal etish uslubi qaysi? A) Raqobatlashish B) Murosaga kelish C) Qochish (chetlanish) D) Hamkorlik To'g'ri javob: D) Hamkorlik ✔ 30. Jigar sirrozi bor bemorda dori vositasi metabolizmini baholash uchun qaysi shkala qo'llaniladi? A) NYHA B) APACHE II C) Child-Pugh D) CHA2DS2-VASc To'g'ri javob: C) Child-Pugh ✔ 31. Agar-agar qaysi tabiiy manbadan olinadi? A) Qizil dengiz suvo'tlaridan B) Yashil suvo'tlardan C) Zamburug'lar mitseliyidan D) Qo'ng'ir suvo'tlardan (laminariya) To'g'ri javob: A) Qizil dengiz suvo'tlaridan ✔ 32. Xarajat-foyda (cost-benefit) tahlilida natijalar qanday birliklarda ifodalanadi? A) Faqat foizlarda B) QALY birliklarida C) Pul birliklarida D) Tabiiy birliklarda (masalan, mmHg) To'g'ri javob: C) Pul birliklarida ✔ 33. Eman (Quercus) po'stlog'i qaynatmasi og'iz bo'shlig'i yallig'lanishida qo'llanishining asosiy sababi qaysi? A) Tarkibidagi saponinlarning balg'am ko'chiruvchi ta'siri B) Tarkibidagi flavonoidlarning antioksidant ta'siri C) Tarkibidagi oshlovchi moddalarning burishtiruvchi ta'siri D) Tarkibidagi alkaloidlarning mahalliy anestetik ta'siri To'g'ri javob: C) Tarkibidagi oshlovchi moddalarning burishtiruvchi ta'siri ✔ 34. Geparin dozasi oshib ketganda qanday antidot qo'llaniladi? A) Kalsiy glyukonat B) Aminokapron kislota C) Protamin sulfat D) K vitamini To'g'ri javob: C) Protamin sulfat ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 104 35. Xodimlar ikki rahbarga – funksional va loyiha rahbariga – bo'ysunadigan tashkiliy tuzilma qaysi? A) Funksional B) Chiziqli C) Matritsali D) Divizional To'g'ri javob: C) Matritsali✔ 36. Yurak glikozidlarining klassik manbai bo'lgan, farmakognoziyada «angishvonagul» deb ataladigan o'simlik qaysi? A) Papaver somniferum B) Digitalis purpurea C) Glycyrrhiza glabra D) Atropa belladonna To'g'ri javob: B) Digitalis purpurea ✔ 37. Modifikatsiyalangan (prolongirlangan) chiqariluvchi tabletkalarni bemorga qanday qabul qilish tavsiya etiladi? A) Butunligicha, maydalamasdan va chaynamasdan B) Faqat til ostiga qo'yib, so'rilguncha ushlab C) Maydalab, bir stakan suvda to'liq eritib D) Yaxshilab chaynab, keyin suv bilan ichib To'g'ri javob: A) Butunligicha, maydalamasdan va chaynamasdan ✔ 38. Bemor 55 yoshda, 2-tip qandli diabet va surunkali buyrak kasalligi (kreatinin klirensi 25 ml/min) bor. Qaysi preparatni qo'llashni qayta ko'rib chiqish kerak? A) Gliklazid modifikatsiyalangan chiqariluvchi B) Linagliptin C) Insulin D) Metformin To'g'ri javob: D) Metformin ✔ 39. Opioid analgetiklarni uzoq qabul qilayotgan bemorda deyarli doimo rivojlanadigan, tolerantlik rivojlanmaydigan nojo'ya ta'sir qaysi? A) Ko'ngil aynishi B) Sedatsiya C) Qabziyat D) Nafas markazining susayishi To'g'ri javob: C) Qabziyat ✔ 40. Lidokainning mahalliy anestetik ta'siri qanday mexanizmga asoslangan? A) Nerv-mushak sinapsida atsetilxolin ajralishini kuchaytirib, blok chaqirish B) Orqa miyadagi GABA-retseptorlarni qo'zg'atib, og'riq impulsini to'xtatish C) Nerv tolasi membranasida kuchlanishga bog'liq natriy kanallarini bloklash D) Nerv tolasi membranasida kaliy kanallarini ochib, giperpolyarizatsiya qilish To'g'ri javob: C) Nerv tolasi membranasida kuchlanishga bog'liq natriy kanallarini bloklash ✔ 41. Sulfonilmochevina hosilalarining (masalan, glibenklamid) asosiy nojo'ya ta'siri qaysi? A) Siydik yo'llari infeksiyasi B) Diareya C) Laktatatsidoz D) Gipoglikemiya To'g'ri javob: D) Gipoglikemiya ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 105 42. Selektiv COX-2 ingibitoriga qaysi preparat misol bo'ladi? A) Indometatsin B) Tselekoksib C) Diklofenak D) Ibuprofen To'g'ri javob: B) Tselekoksib✔ 43. Dalillarga asoslangan tibbiyotda eng yuqori darajadagi dalil manbai qaysi? A) Tan olingan ekspert va mutaxassislarning shaxsiy fikri va klinik tajribasi B) Randomizatsiyalangan nazoratli tadqiqotlarning tizimli sharhi va meta-tahlili C) Alohida klinik holat yoki bir guruh holatlar seriyasining batafsil tavsifi D) Katta populyatsiyada o'tkazilgan kesimli va kogort kuzatuv tadqiqotlari natijasi To'g'ri javob: B) Randomizatsiyalangan nazoratli tadqiqotlarning tizimli sharhi va meta-tahlili ✔ 44. Rifampitsin qabul qilgan bemorni nimadan ogohlantirish kerak? A) Teri va shilliq qavatlarning ko'kimtir tusga kirib qolishidan B) Tish emalining sarg'ayishi va milklarning qorayib qolishidan C) Siydik va najasning ko'k-yashil rangga bo'yalishidan va tilning qorayishidan D) Siydik, ter, ko'z yoshining qizg'ish-to'q sariq rangga bo'yalishidan To'g'ri javob: D) Siydik, ter, ko'z yoshining qizg'ish-to'q sariq rangga bo'yalishidan ✔ 45. Angishvonagul barglarining farmakologik faolligi an'anaviy ravishda qanday baholanadi? A) Faqat gravimetrik usulda quruq qoldiqni tortib B) Faqat organoleptik ko'rsatkichlar (rang, hid) bilan C) Umumiy kul va xlorid kislotada erimaydigan kul bilan D) Biologik standartlash (baqa birliklarida) To'g'ri javob: D) Biologik standartlash (baqa birliklarida) ✔ 46. Kasalxona dori byudjetini tahlil qilishda ABC va VEN tahlillarini birgalikda qo'llashdan asosiy maqsad nima? A) Reklama va marketing xarajatlarini hisoblab, rejalashtirish B) Faqat eng arzon dorilarni xarid qilishga o'tib, xarajatni kamaytirish C) Qimmat, ammo ikkinchi darajali dorilarni aniqlab qayta taqsimlash D) Faqat qimmat dorilarning xaridini ko'paytirib, zaxirani oshirish To'g'ri javob: C) Qimmat, ammo ikkinchi darajali dorilarni aniqlab qayta taqsimlash ✔ 47. Borntreger reaksiyasi (ishqor ta'sirida qizil rang hosil bo'lishi) qaysi birikmalarni aniqlash uchun qo'llanadi? A) Antraxinonlar B) Purin alkaloidlari (kofein) C) Kumarinlar (furokumarinlar) D) Flavonoidlar (flavon hosilalari) To'g'ri javob: A) Antraxinonlar ✔ 48. Ikki preparat samaradorligi teng isbotlangan bo'lsa, qaysi farmakoiqtisodiy tahlil turi qo'llaniladi? A) Xarajat-samaradorlik tahlili B) Xarajat-foydalilik tahlili C) Xarajatlarni minimallashtirish D) Xarajat-foyda (pul) tahlili To'g'ri javob: C) Xarajatlarni minimallashtirish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 106 49. Insulin terapiyasida glikemiya nazoratini uzoq muddatli baholash uchun qaysi ko'rsatkich qo'llaniladi? A) Glikozillangan gemoglobin (HbA1c) B) Siydikdagi keton tanachalari C) Och qoringa glyukoza bir martalik o'lchami D) Qon zardobidagi kreatinin To'g'ri javob: A) Glikozillangan gemoglobin (HbA1c)✔ 50. Dorixona farmatsevti bemorga kerak bo'lmagan qimmat qo'shimcha preparatlarni faqat sotuvni oshirish maqsadida taklif qilishi qanday baholanadi? A) Oqilona marketing va etik jihatdan to'g'ri yondashuv B) Kasbiy etikaga zid, bemorga ziyon yetkazuvchi amaliyot C) Farmatsevtik parvarishning asosiy va tavsiya etilgan elementi D) Dorixona uchun majburiy xizmat ko'rsatish standarti To'g'ri javob: B) Kasbiy etikaga zid, bemorga ziyon yetkazuvchi amaliyot ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 107 14-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Dori moddalarida sulfat aralashmasi qaysi reaktiv bilan aniqlanadi? A) Kumush nitrat B) Kaliy permanganat C) Bariy xlorid D) Ammoniy molibdat To'g'ri javob: C) Bariy xlorid✔ 2. To'g'ridan-to'g'ri presslash usuli qaysi xususiyatli moddalarga qo'llanadi? A) Yaxshi oquvchan va presslanuvchan moddalarga B) Oquvchanligi yomon amorf kukunlarga C) Juda gigroskopik va yopishqoq moddalarga D) Faqat suyuq va yarim suyuq moddalarga To'g'ri javob: A) Yaxshi oquvchan va presslanuvchan moddalarga ✔ 3. Bakterial endotoksinlarning xususiyati qaysi? A) Faqat quyosh yorug'ligida parchalanadi B) Termostabil, oddiy avtoklavlashda parchalanmaydi C) 0,22 mkm membrana filtrida to'liq ushlanadi D) 60 °C da 10 daqiqada tez parchalanadi To'g'ri javob: B) Termostabil, oddiy avtoklavlashda parchalanmaydi ✔ 4. Natriy ionini alanga reaksiyasida aniqlashda alanga qanday rangga bo'yaladi? A) Sariq B) Binafsha C) Yashil D) G'isht-qizil To'g'ri javob: A) Sariq ✔ 5. Jelatin eritmasini tayyorlashda to'g'ri ketma-ketlik qaysi? A) Spirtda eritib, suv bilan suyultirish B) Darhol qaynoq suvga solib qaynatish C) Hovonchada quruq holda maydalab suvga qo'shish D) Avval sovuq suvda bo'ktirish, so'ngra qizdirib eritish To'g'ri javob: D) Avval sovuq suvda bo'ktirish, so'ngra qizdirib eritish ✔ 6. Ekstemporal ko'z tomchilari tayyorlashda qanday asosiy talablarga rioya qilinadi? A) Faqat yoqimli hid va ta'm B) Sterillik, izotoniklik, mos pH C) Faqat ishqoriy pH (8–10) D) Faqat rangsizlik va tiniqlik To'g'ri javob: B) Sterillik, izotoniklik, mos pH ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 108 7. Alkaloid tuzi (masalan, papaverin gidroxlorid) saqlovchi eritmaga ishqoriy reaksiyali modda qo'shilsa, qanday nomuvofiqlik yuz beradi? A) Evtektik aralashma hosil bo'lib, namlanadi B) Karbonat angidrid gazi ajraladi C) Eritma rangi butunlay yo'qoladi D) Alkaloid asosi cho'kmaga tushadi To'g'ri javob: D) Alkaloid asosi cho'kmaga tushadi✔ 8. 12 yoshgacha bo'lgan bolalarda virusli infeksiyalarda atsetilsalitsil kislota qo'llanishining cheklanishiga sabab qaysi? A) Rey sindromi xavfi B) Kushing sindromi xavfi C) Gipertireoz xavfi D) Steven–Jonson sindromi xavfi To'g'ri javob: A) Rey sindromi xavfi ✔ 9. Levotiroksin qabul qilayotgan bemorga temir preparati buyurilgan. Farmatsevtning to'g'ri tavsiyasi qaysi? A) Ikkalasini bir vaqtda qabul qilish B) Temirni levotiroksin bilan birga choy bilan ichish C) Ikkala preparatni kamida 4 soat oraliq bilan qabul qilish D) Levotiroksin dozasini kamaytirish To'g'ri javob: C) Ikkala preparatni kamida 4 soat oraliq bilan qabul qilish ✔ 10. Barbituratlar uchun umumiy rang reaksiyasi qaysi? A) Ninhidrin bilan qizdirilganda ko'k-binafsha rangli mahsulot hosil bo'lishi B) Kobalt tuzlari bilan ishqoriy muhitda ko'k-binafsha kompleks hosil bo'lishi C) Temir (III) xlorid bilan neytral muhitda binafsha rangli kompleks hosil bo'lishi D) Bromli suv bilan oq rangli tribromhosila cho'kmasi hosil bo'lishi To'g'ri javob: B) Kobalt tuzlari bilan ishqoriy muhitda ko'k-binafsha kompleks hosil bo'lishi ✔ 11. Aminoglikozidlarni nodepolyarlovchi miorelaksantlar bilan birga qo'llash nima uchun xavfli? A) Miorelaksant samarasi kamayib, intubatsiya qiyinlashadi B) Qorinchalar aritmiyasi va QT uzayishini chaqiradi C) Nerv-mushak blokadasi kuchayib, nafas susayishi mumkin D) Aminoglikozidning ichakdan so'rilishi butunlay to'xtaydi To'g'ri javob: C) Nerv-mushak blokadasi kuchayib, nafas susayishi mumkin ✔ 12. Tetratsiklinlarning kislotali muhitda (pH < 2) saqlanganda hosil bo'ladigan toksik mahsuloti qaysi? A) Xlortetratsiklin (7-xlorlangan oksidlanish mahsuloti) B) Tetratsiklin fosfat (kompleks fosfatli tuz shakli) C) Angidrotetratsiklin (so'ngra epiangidrotetratsiklin) D) Izotetratsiklin (halqasi ochilgan laktonli izomer) To'g'ri javob: C) Angidrotetratsiklin (so'ngra epiangidrotetratsiklin) ✔ 13. Suv/moy turidagi emulsiya hosil qiluvchi emulgatorlar uchun xos HLB qiymati qaysi? A) 10–14 B) 20–25 C) 15–18 D) 3–6 To'g'ri javob: D) 3–6 ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 109 14. Malham tayyorlashda suvda eriydigan dori moddasi (masalan, protargol yoki kaliy yodid) qanday kiritiladi? A) Oz suvda eritilib, so'ng asos bilan emulsiyalanadi B) Asos bilan birga suv hammomida qaynatiladi C) Quruq holda to'g'ridan-to'g'ri vazelinga qo'shiladi D) Spirtda eritilib, asosga qo'shilib bug'latiladi To'g'ri javob: A) Oz suvda eritilib, so'ng asos bilan emulsiyalanadi✔ 15. Fenotiazin hosilalari (xlorpromazin) qaysi xossasi bilan oson aniqlanadi? A) Mureksid reaksiyasida ammiak ta'sirida binafsha rang berishi bilan B) Sulfat kislota bilan oq kristall cho'kmaga tushishi bilan C) Kuchli asosliligi tufayli mineral kislotalar bilan tuz hosil qilishi bilan D) Oksidlovchilar ta'sirida rangli mahsulotlar hosil qilishi bilan To'g'ri javob: D) Oksidlovchilar ta'sirida rangli mahsulotlar hosil qilishi bilan ✔ 16. Varfarin ta'sirini kuchaytirib, qon ketish xavfini oshiradigan antibiotik qaysi? A) Metronidazol B) Fenobarbital C) Rifampitsin D) Karbamazepin To'g'ri javob: A) Metronidazol ✔ 17. Ichish uchun mikstura dozalashda bir osh qoshiq taxminan necha ml ga teng deb qabul qilinadi? A) 5 ml B) 10 ml C) 20 ml D) 15 ml To'g'ri javob: D) 15 ml ✔ 18. Aminokislotalarni aniqlash uchun xarakterli reaksiya qaysi? A) Vitali-Moren reaksiyasi B) Mureksid reaksiyasi C) Talleyoxin reaksiyasi D) Ninhidrin reaksiyasi To'g'ri javob: D) Ninhidrin reaksiyasi ✔ 19. Sulfanilamidlarni miqdoriy aniqlashda farmakopeya usuli sifatida ko'pincha qaysi usul qo'llaniladi? A) Kompleksonometriya B) Permanganatometriya C) Nitritometriya D) Argentometriya To'g'ri javob: C) Nitritometriya ✔ 20. Yodning suvli eritmasini (Lyugol eritmasi) tayyorlashda yod qanday eritiladi? A) Yod spirtda eritilib, so'ng suvga quyiladi B) Yod kaliy yodidning konsentrlangan eritmasida C) Yod avval glitserinda qizdirib eritiladi D) Yod to'g'ridan-to'g'ri qaynoq suvda eritib olinadi To'g'ri javob: B) Yod kaliy yodidning konsentrlangan eritmasida ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 110 21. Drajelarning plyonkali qoplamali tabletkalardan asosiy farqi qaysi? A) Draje qoplamasi faqat sintetik polimerdan iborat B) Drajelar faqat presslash yo'li bilan olinadi C) Draje qoplamasi shakar qatlamlaridan iborat va qalin D) Drajelar yupqa (bir necha mikron) qoplamaga ega To'g'ri javob: C) Draje qoplamasi shakar qatlamlaridan iborat va qalin✔ 22. Retseptdagi «M. f. pulv.» yozuvi qanday tarjima qilinadi? A) Kukunni teng qismlarga bo'l B) Shunday dozalardan ber C) Aralashtir, kukun hosil bo'lsin D) Kukunni kapsulaga sol To'g'ri javob: C) Aralashtir, kukun hosil bo'lsin ✔ 23. Nastoykalar (tinkturalar) odatda qanday nisbatda tayyorlanadi? A) 1:20, kuchli ta'sir etuvchi xom ashyodan esa 1:50 B) 1:100, faqat zaharli va kuchli xom ashyodan C) 1:5, kuchli ta'sir etuvchi xom ashyodan esa 1:10 D) 1:1 (xom ashyo : tayyor mahsulot), har qanday xom ashyodan To'g'ri javob: C) 1:5, kuchli ta'sir etuvchi xom ashyodan esa 1:10 ✔ 24. Quyidagi kombinatsiyalardan qaysi biri QT uzayishi tufayli ayniqsa xavfli? A) Omeprazol + paratsetamol B) Amoksitsillin + paratsetamol C) Eritromitsin + amiodaron D) Metformin + insulin To'g'ri javob: C) Eritromitsin + amiodaron ✔ 25. 100 ml ko'z tomchisida 1 g dori moddasi bor; uning natriy xlorid bo'yicha izotonik ekvivalenti 0,2 ga teng. Eritmani izotonik qilish uchun qancha natriy xlorid qo'shish kerak? A) 0,2 g B) 0,9 g C) 1,1 g D) 0,7 g To'g'ri javob: D) 0,7 g ✔ 26. Bemor varfarin qabul qilmoqda va bosh og'rig'i uchun analgetik so'radi. Qaysi tanlov nisbatan xavfsizroq? A) Ibuprofen (qisqa muddat, past dozada) B) Paratsetamol (qisqa muddat, odatiy dozada) C) Diklofenak (bir martalik, past dozada) D) Atsetilsalitsil kislota (kichik dozada) To'g'ri javob: B) Paratsetamol (qisqa muddat, odatiy dozada) ✔ 27. Beta-blokatorlar insulin yoki sulfonilmochevina bilan qo'llanganda qanday muammo yuzaga kelishi mumkin? A) Gipoglikemiya belgilarini (taxikardiya, titroq) yashirishi B) Giperglikemik giperosmolyar koma chaqirishi va kuchaytirishi C) Insulinning teri ostidan so'rilishini to'xtatishi D) Insulinning gipoglikemik samarasini butunlay yo'qotishi To'g'ri javob: A) Gipoglikemiya belgilarini (taxikardiya, titroq) yashirishi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 111 28. Retseptda «Cito!» belgisi bo'lsa, farmatsevt qanday ish tutadi? A) Dorini faqat shifokor kelganda beradi B) Dorini navbat bilan, ertasi kuni tayyorlaydi C) Retseptni bemorga qaytarib beradi D) Dorini birinchi navbatda, tezda tayyorlaydi To'g'ri javob: D) Dorini birinchi navbatda, tezda tayyorlaydi✔ 29. Bemorga uzoq muddat amiodaron buyurilgan. Farmatsevt qaysi nojo'ya ta'sir haqida ogohlantirishi muhim? A) Ko'rish o'tkirligining yaxshilanishi B) Sochning tez o'sishi va teri qalinlashuvi C) Fotosensibilizatsiya, qalqonsimon bez va o'pka buzilishi D) Ishtahaning ortishi va tana vaznining ko'payishi To'g'ri javob: C) Fotosensibilizatsiya, qalqonsimon bez va o'pka buzilishi ✔ 30. Suvsiz lanolinning malham asosi sifatidagi muhim xususiyati qaysi? A) Suvda to'liq eriydi va oson yuviladi B) Teriga mutlaqo so'rilmaydi va yopishmaydi C) Ko'p suvni yutib s/m emulsiya hosil qiladi D) Yuqori haroratda polimerlanib qotadi To'g'ri javob: C) Ko'p suvni yutib s/m emulsiya hosil qiladi ✔ 31. Serotonin sindromi xavfi qaysi kombinatsiyada eng yuqori? A) Paratsetamol + ibuprofen (yuqori dozada) B) Metformin + gliklazid (sulfonilmochevina) C) Amoksitsillin + klavulan kislota D) SSQI (fluoksetin) + MAO ingibitori To'g'ri javob: D) SSQI (fluoksetin) + MAO ingibitori ✔ 32. Natriy gidrokarbonat eritmasini kalsiy tuzlari bilan bitta infuziya tizimida aralashtirish nima uchun mumkin emas? A) Natriy gidrokarbonat parchalanmaydi B) Kalsiy karbonat cho'kmasi hosil bo'ladi C) Kalsiy gidrokarbonatni neytrallaydi va ta'sirni oshiradi D) Eritma kuchli kislotali bo'ladi To'g'ri javob: B) Kalsiy karbonat cho'kmasi hosil bo'ladi ✔ 33. Retseptdagi «Rp.» qisqartmasi nimani anglatadi? A) Takrorla (Repete) B) Belgila (Signa) C) Aralashtir (Misce) D) Ol (Recipe) To'g'ri javob: D) Ol (Recipe) ✔ 34. Siklosporin qabul qilayotgan transplantatsiyadan keyingi bemor Avliyo Ioann o'ti (dalachoy) preparatini qabul qila boshladi. Qanday xavf bor? A) Fermentlar ingibitsiyasi tufayli siklosporin to'planib, og'ir nefrotoksiklik rivojlanishi mumkin B) Qon bosimi keskin pasayib, ortostatik kollaps va hushdan ketish rivojlanishi mumkin C) Insulin sekretsiyasi kuchayib, og'ir gipoglikemiya va gipoglikemik koma rivojlanishi mumkin D) Fermentlar induksiyasi tufayli siklosporin darajasi pasayib, transplantat rad etilishi mumkin To'g'ri javob: D) Fermentlar induksiyasi tufayli siklosporin darajasi pasayib, transplantat rad ✔ etilishi mumkin Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 112 35. Kamfora va mentol birga maydalanganda suyuq massa hosil bo'lishi qanday nomuvofiqlik turiga kiradi? A) Kimyoviy nomuvofiqlik – cho'kma hosil bo'lishi B) Fizik nomuvofiqlik – evtektik aralashma hosil bo'lishi C) Farmakologik antagonizm D) Kimyoviy nomuvofiqlik – gaz ajralishi To'g'ri javob: B) Fizik nomuvofiqlik – evtektik aralashma hosil bo'lishi✔ 36. Eman po'stlog'i qaynatmasini tayyorlashda u qanday holatda suziladi va nima uchun? A) To'liq sovigandan keyin, chunki shilliq moddalar cho'kadi B) Muzlatkichda sovitilgandan keyin, chunki alkaloidlar parchalanadi C) Issiq holda darhol, chunki oshlovchi moddalar sovuganda cho'kmaga tushadi D) To'liq sovigandan keyin, chunki efir moylari uchib ketadi To'g'ri javob: C) Issiq holda darhol, chunki oshlovchi moddalar sovuganda cho'kmaga tushadi ✔ 37. Rifampitsin boshqa dorilar metabolizmiga qanday ta'sir qiladi? A) Faqat buyrak klirensiga ta'sir qilib, dorilarning kanalchalar sekretsiyasini kamaytiradi B) Dorilar metabolizmiga ta'sir qilmaydi, faqat ularning ichakdan so'rilishini sekinlashtiradi C) CYP3A4 ni kuchli ingibirlab, u orqali metabolizmlanadigan dorilar konsentratsiyasini oshiradi D) CYP450 (ayniqsa CYP3A4) ni kuchli induksiyalab, ko'p dorilar konsentratsiyasini pasaytiradi To'g'ri javob: D) CYP450 (ayniqsa CYP3A4) ni kuchli induksiyalab, ko'p dorilar konsentratsiyasini ✔ pasaytiradi 38. Beta-laktam antibiotiklarini aniqlashda gidroksamat reaksiyasining mohiyati nima? A) Beta-laktam azotini diazotirlab, beta-naftol bilan to'q sariq azobo'yoq hosil qilishi B) Beta-laktam halqasining kumush nitrat bilan qora cho'kma hosil qilib, metall ajratishi C) Tiazolidin halqasining bromli suvni rangsizlantirib, oq rangli bromhosila cho'kmasini hosil qilishi D) Gidroksilamin bilan gidroksam kislota hosil qilib, temir (III) bilan rangli kompleks berishi To'g'ri javob: D) Gidroksilamin bilan gidroksam kislota hosil qilib, temir (III) bilan rangli kompleks ✔ berishi 39. Quruq ekstraktlar uchun namlik miqdori odatda qancha bo'lishi kerak? A) 5 % dan oshmasligi B) 10 % dan oshmasligi C) 15 % dan oshmasligi D) 25 % dan oshmasligi To'g'ri javob: A) 5 % dan oshmasligi ✔ 40. Glyukoza qaytaruvchi qand ekanligini qaysi reaksiya tasdiqlaydi? A) Ninhidrin bilan qizdirganda ko'k-binafsha rangli mahsulot hosil bo'lishi B) Mureksid reaksiyasida ammiak ta'sirida pushti-binafsha rang hosil bo'lishi C) Fehling reaktivi bilan qizil-g'isht rangli Cu2O cho'kmasi hosil bo'lishi D) Biuret reaktivi bilan ishqoriy muhitda binafsha rangli kompleks hosil bo'lishi To'g'ri javob: C) Fehling reaktivi bilan qizil-g'isht rangli Cu2O cho'kmasi hosil bo'lishi ✔ 41. Bir xil dori moddasining turli polimorf shakllari biosamaradorlikka qanday ta'sir ko'rsatishi mumkin? A) Polimorf shakllar organizmda doimo bir xil darajada so'riladi B) Eruvchanlik har xil bo'lib, biosamaradorlik farq qilishi mumkin C) Polimorfizm faqat moddaning rangi va kristall shakliga ta'sir qiladi D) Polimorfizm faqat suyuq dori shakllariga taalluqli hodisadir To'g'ri javob: B) Eruvchanlik har xil bo'lib, biosamaradorlik farq qilishi mumkin ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 113 42. Damlama retseptida xom ashyo miqdori ko'rsatilmagan bo'lsa (kuchli ta'sirli bo'lmagan xom ashyo uchun), u qanday nisbatda tayyorlanadi? A) 1:30 B) 1:10 C) 1:400 D) 1:5 To'g'ri javob: B) 1:10✔ 43. Varfarin bilan birga qo'llanganda qon ketish xavfini farmakodinamik yo'l bilan oshiruvchi preparat qaysi? A) Vitamin K B) Kolestiramin C) Atsetilsalitsil kislota D) Paratsetamol (bir martalik kichik doza) To'g'ri javob: C) Atsetilsalitsil kislota ✔ 44. Dori moddalarida xlorid ionlari aralashmasi qaysi reaktiv yordamida aniqlanadi? A) Xlorid kislotali muhitda bariy xlorid B) Ishqoriy muhitda natriy sulfid eritmasi C) Nitrat kislotali muhitda kumush nitrat D) Sirka kislotali muhitda ammoniy oksalat To'g'ri javob: C) Nitrat kislotali muhitda kumush nitrat ✔ 45. QT intervalini uzaytiruvchi dorilarni birga qo'llash qaysi aritmiya xavfini oshiradi? A) Sinusli bradikardiya va sinus tuguni zaifligi B) Supraventrikulyar ekstrasistoliya va AV-blokada C) Bo'lmachalar titrashi va bo'lmachalar hilpillashi (fibrillyatsiya) D) «Torsades de pointes» polimorf qorincha taxikardiyasi To'g'ri javob: D) «Torsades de pointes» polimorf qorincha taxikardiyasi ✔ 46. Natriy gidrokarbonat eritmasini qizdirganda nima sodir bo'ladi? A) Natriy gidroksid va karbonat angidrid hosil bo'ladi B) Natriy oksid cho'kmaga tushadi C) Karbonat angidrid ajralib, natriy karbonat hosil bo'ladi D) Hech qanday o'zgarish bo'lmaydi To'g'ri javob: C) Karbonat angidrid ajralib, natriy karbonat hosil bo'ladi ✔ 47. Penitsillinlarning asosiy yadrosi qaysi? A) 7-aminotsefalosporan kislota B) 6-aminopenitsillan kislota C) Klavulan kislota D) Pteroil glutamin kislota To'g'ri javob: B) 6-aminopenitsillan kislota ✔ 48. OROS tizimi asosida yaratilgan prolongirlangan tabletkalardan dori moddasi qanday mexanizm bilan ajraladi? A) Ion almashinuvchi smola orqali ion almashinish bilan B) Tabletkaning ichakda tez parchalanib ketishi bilan C) Faqat ichak fermentlari ta'sirida parchalanish bilan D) Osmotik bosim ta'sirida lazerli teshikcha orqali To'g'ri javob: D) Osmotik bosim ta'sirida lazerli teshikcha orqali ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 114 49. Bemor varfarin qabul qilmoqda va sil kasalligi uchun rifampitsin buyurildi. Qaysi natija kutiladi? A) Varfarin buyrakda to'planib, nefrotoksik ta'sir va gematuriya kuzatiladi B) Varfarin metabolizmi tezlashib, XNN pasayadi va antikoagulyant samarasi kamayadi C) XNN o'zgarmaydi, chunki bu ikki dori jigarda butunlay turli yo'llar bilan metabolizmlanadi D) Varfarin metabolizmi sekinlashib, XNN ortadi va qon ketish xavfi oshadi To'g'ri javob: B) Varfarin metabolizmi tezlashib, XNN pasayadi va antikoagulyant samarasi ✔ kamayadi 50. Alendronat (bisfosfonat) qabul qilayotgan bemorga qanday ko'rsatma beriladi? A) Nahorga to'liq stakan suv bilan, so'ng 30 daqiqa tik turish B) Kechqurun uxlashdan oldin yotib qabul qilish C) Ovqatdan keyin yotgan holda oz suv bilan qabul qilish D) Sut yoki qatiq bilan ovqat paytida ichish To'g'ri javob: A) Nahorga to'liq stakan suv bilan, so'ng 30 daqiqa tik turish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 115 15-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Yuqori osmolyarli (gipertonik) parenteral oziqlantirish eritmalari odatda qanday yuboriladi? A) Teri ostiga B) Periferik mayda vena orqali tez C) Mushak ichiga D) Markaziy vena orqali To'g'ri javob: D) Markaziy vena orqali✔ 2. Nima uchun 0,22 mkm filtr bilan sterillangan eritma pirogensiz hisoblanmaydi? A) Filtrlashdan keyin bakteriyalar qayta ko'payadi B) Filtr materiali eritmaga pirogen moddalar qo'shadi C) Endotoksin molekulalari kichik bo'lib, filtrdan o'tadi D) Filtrlash eritmani gipotonik va beqaror qiladi To'g'ri javob: C) Endotoksin molekulalari kichik bo'lib, filtrdan o'tadi ✔ 3. Mikrokapsulyatsiya texnologiyasining asosiy maqsadlaridan biri qaysi? A) Dori moddasini kristallashtirib tozalash B) Dori moddasini ionlarga ajratish C) Dori moddasining zaharliligini oshirish D) Moddani himoyalash va ajralishini boshqarish To'g'ri javob: D) Moddani himoyalash va ajralishini boshqarish ✔ 4. Natriy gidrokarbonat inyeksion eritmasini tayyorlashda idish to'liq to'ldirilmasligining sababi nima? A) Natriy gidrokarbonat to'liq idishda cho'kmaga tushadi B) Eritma saqlash vaqtida muzlab, hajmi kengayadi C) Havo bilan aloqada eritmaning rangi o'zgaradi D) Sterillashda ajraladigan CO2 bosimi idishni yorishi mumkin To'g'ri javob: D) Sterillashda ajraladigan CO2 bosimi idishni yorishi mumkin ✔ 5. Termolabil moddalarning eritmalarini qisqa vaqt ichida kukun holatiga keltirish uchun qaysi quritish usuli qo'llanadi? A) Kamerali (polkali) quritgichda uzoq quritish B) Ochiq havoda quritish C) Purkagichli quritish (spray drying) D) Kontakt valikli quritgichda 150 °C da To'g'ri javob: C) Purkagichli quritish (spray drying) ✔ 6. Permanganatometriyada nima uchun xlorid kislota o'rniga sulfat kislota qo'llaniladi? A) Xlorid ionlari permanganat bilan oksidlanib, natijani buzishi mumkin B) Xlorid kislota juda kuchsiz bo'lib, kerakli muhitni yarata olmagani uchun C) Sulfat kislota indikator vazifasini bajarib, rang o'zgarishini ko'rsatgani uchun D) Sulfat kislota arzonroq va laboratoriyada oson topilgani uchun To'g'ri javob: A) Xlorid ionlari permanganat bilan oksidlanib, natijani buzishi mumkin ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 116 7. Sterillovchi membrana filtrining butunligi (integriteti) qaysi sinov bilan tekshiriladi? A) Gram bo'yash va mikroskopiya B) Bovi-Dik testi (avtoklav uchun) C) Pufakcha nuqtasi testi D) Disk-diffuziya testi (Kirbi–Bauer) To'g'ri javob: C) Pufakcha nuqtasi testi✔ 8. Klavulan kislotaning amoksitsillin bilan birga qo'llanishidan maqsad nima? A) Amoksitsillin so'rilishini sekinlashtirish B) Nefrotoksiklik va gepatotoksiklikni kamaytirish C) Antibiotik ta'mini yaxshilab, chidamlilikni oshirish D) Beta-laktamazalarni ingibirlab himoya qilish To'g'ri javob: D) Beta-laktamazalarni ingibirlab himoya qilish ✔ 9. Sanoat farmatsiyasida «HVAC tizimi» nimani anglatadi? A) Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimini B) Suvni distillyatsiya qilish va tozalash tizimini C) Ishlab chiqarish ma'lumotlar bazasini D) Avtomatik tabletkalash va qadoqlash tizimini To'g'ri javob: A) Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimini ✔ 10. Xuddi shu misolda (100 kg xom ashyodan 92 kg mahsulot) sarf koeffitsiyenti taxminan nechaga teng? A) 0,92 B) 1,087 C) 0,08 D) 1,00 To'g'ri javob: B) 1,087 ✔ 11. Uyda gaz isitkichi bor xonada oila a'zolarida bosh og'rig'i, ko'ngil aynishi va hushdan ketish kuzatildi. Qonda qaysi ko'rsatkichni aniqlash zarur? A) Metgemoglobin ulushi B) Karboksigemoglobin C) Sianid ionlari D) Xolinesteraza faolligi To'g'ri javob: B) Karboksigemoglobin ✔ 12. Oqsillarni aniqlash uchun biuret reaksiyasida qanday rang hosil bo'ladi? A) Binafsha B) To'q sariq C) Yashil D) Zangori To'g'ri javob: A) Binafsha ✔ 13. Kuchsiz asos va kuchli kislota tuzlari (masalan, novokain, alkaloid tuzlari) inyeksion eritmalarini stabillash uchun nima qo'shiladi? A) Natriy gidrokarbonat B) Xlorid kislota eritmasi (0,1 M) C) Natriy gidroksid eritmasi D) Ammiak eritmasi To'g'ri javob: B) Xlorid kislota eritmasi (0,1 M) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 117 14. Paratsetamol bilan zaharlanishda N-atsetiltsistein qanday mexanizmda ta'sir qiladi? A) Jigarda COX ni bloklab, prostaglandinlar sintezini kamaytiradi B) Paratsetamolni buyrak orqali o'zgarmagan holda tezroq chiqaradi C) Paratsetamolning ichakdan so'rilishini butunlay to'xtatadi D) Glutation zaxiralarini tiklab, NAPQI ni zararsizlantiradi To'g'ri javob: D) Glutation zaxiralarini tiklab, NAPQI ni zararsizlantiradi✔ 15. Kontr-oqimli (qarama-qarshi oqimli) ekstraksiyaning afzalligi qaysi? A) Erituvchi juda ko'p sarflanib, ekstrakt suyultiriladi B) Faqat bitta bosqichdan iborat va uzluksiz emas C) Xom ashyo qizdirilmaydi va ekstraksiya sekinlashadi D) Konsentratsiyalar farqi saqlanib, ekstraktsiya to'liqroq bo'ladi To'g'ri javob: D) Konsentratsiyalar farqi saqlanib, ekstraktsiya to'liqroq bo'ladi ✔ 16. Opiatlar (morfin) uchun xarakterli rang reaksiyasi qaysi? A) Mureksid reaksiyasi (vodorod peroksid va ammiak bilan qizil rang) B) Vitali-Moren reaksiyasi (nitrat kislota va KOH bilan binafsha rang) C) Talleyoxin reaksiyasi (bromli suv va ammiak bilan yashil rang) D) Marki reaktivi (formaldegidli sulfat kislota) bilan binafsha rang To'g'ri javob: D) Marki reaktivi (formaldegidli sulfat kislota) bilan binafsha rang ✔ 17. Faollashtirilgan ko'mir qaysi moddalar bilan zaharlanishda deyarli samarasiz? A) Karbamazepin va fenobarbital kabi vositalar B) Uch halqali antidepressantlar (amitriptilin) C) Litiy, temir, alkogollar kabi moddalar D) Teofillin va uning sekin chiqariluvchi shakllari To'g'ri javob: C) Litiy, temir, alkogollar kabi moddalar ✔ 18. Sanoatda malhamlarni gomogenizatsiyalash va zarrachalarni maydalash uchun qaysi qurilma qo'llanadi? A) Perkolyator (ekstraktor) B) Uch valikli malham tegirmoni C) Sentrifuga (separator) D) Avtoklav (bug'li sterilizator) To'g'ri javob: B) Uch valikli malham tegirmoni ✔ 19. Atom-absorbsion spektroskopiya asosan nimani aniqlash uchun qo'llaniladi? A) Organik funksional guruhlarni (masalan, karbonil guruhlarini) B) Optik faollikni (masalan, enantiomerlar nisbatini) baholash C) Molekulaning fazoviy tuzilishini (konformatsiyasini) aniqlash D) Metallarni (masalan, og'ir metallarni) miqdoriy aniqlash To'g'ri javob: D) Metallarni (masalan, og'ir metallarni) miqdoriy aniqlash ✔ 20. Teskari fazali YuSSX da qutbli moddalar qutbsizlarga nisbatan qanday elyuirlanadi? A) Kechroq B) Bir vaqtda C) Ertaroq D) Umuman elyuirlanmaydi To'g'ri javob: C) Ertaroq ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 118 21. Azol guruhidagi zamburug'larga qarshi preparatlar (flukonazol) qaysi jarayonni buzadi? A) Bakterial DNK-girazani va topoizomerazani B) Ribosoma 50S subbirligidagi oqsil sintezini C) Ergosterol sintezini (14α-demetilaza) D) Hujayra devori xitini va glyukan sintezini To'g'ri javob: C) Ergosterol sintezini (14α-demetilaza)✔ 22. Sirka kislota (pKa 4,76) va natriy atsetatning teng konsentratsiyali aralashmasining pH qiymati qancha? A) 4,76 B) 9,24 C) 7,00 D) 2,38 To'g'ri javob: A) 4,76 ✔ 23. Teri va shilliq qavatlarga qo'llanadigan nosteril dori vositalarida farmakopeya bo'yicha qaysi mikroorganizmlar bo'lmasligi talab etiladi? A) Lactobacillus va Bifidobacterium B) Saccharomyces cerevisiae va Penicillium C) Bacillus subtilis va Aspergillus niger D) Staphylococcus aureus va Pseudomonas aeruginosa To'g'ri javob: D) Staphylococcus aureus va Pseudomonas aeruginosa ✔ 24. Atsetilsalitsil kislota bilan o'tkir zaharlanish (salitsilizm) uchun xarakterli belgilar qaysi? A) Gipotermiya, kuchli so'lak oqishi, mushak fibrillyatsiyasi va qorin sanchiqli og'rig'i B) Mioz, bradikardiya, ko'p terlash va bronxlardan sekretsiya ajralishi C) Quloqlarda shovqin, giperventilyatsiya, kislota-asos muvozanatining buzilishi D) Siydikning ko'k-yashil rangga bo'yalishi va terining ko'karishi To'g'ri javob: C) Quloqlarda shovqin, giperventilyatsiya, kislota-asos muvozanatining buzilishi ✔ 25. Aminlarning asosliligi bo'yicha to'g'ri qator qaysi (suvli eritmada)? A) Anilin > dimetilamin > ammiak B) Anilin > ammiak > dimetilamin C) Ammiak > anilin > dimetilamin D) Dimetilamin > ammiak > anilin To'g'ri javob: D) Dimetilamin > ammiak > anilin ✔ 26. Qo'rg'oshin bilan surunkali zaharlanishning xarakterli belgilaridan biri qaysi? A) Milklarda qo'rg'oshin hoshiyasi, anemiya va ichak sanchig'i B) Terining ko'k-yashil rangga kirishi va kuchli qichishish C) Sochning tez o'sishi va tirnoqlarning qalinlashib ketishi D) Ko'z sklerasining qizil rangga bo'yalishi va ko'z yoshi oqishi To'g'ri javob: A) Milklarda qo'rg'oshin hoshiyasi, anemiya va ichak sanchig'i ✔ 27. pH-metriyada odatda indikator elektrodi sifatida qaysi elektrod qo'llaniladi? A) Platina elektrod B) Kalomel elektrod C) Kumush-xlorid elektrod D) Shisha elektrod To'g'ri javob: D) Shisha elektrod ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 119 28. Ampuladan eritma olishda shisha zarrachalari tushishining oldini olish uchun nima tavsiya etiladi? A) Eritmani ochishdan oldin silkitish B) Ampulani ochishdan oldin qizdirish C) Ampulani ochishdan oldin muzlatish D) Filtrli igna yoki filtr qo'llash To'g'ri javob: D) Filtrli igna yoki filtr qo'llash✔ 29. Inyeksion eritmalardagi mexanik qo'shimchalar sanoatda vizual usulda qanday nazorat qilinadi? A) Mikroskop ostida har bir ampulani ochib B) Qora va oq fonda yoritib ko'zdan kechirib C) Ampulani silkitmasdan analitik tarozida tortib D) Faqat qorong'i xonada UB lampa ostida To'g'ri javob: B) Qora va oq fonda yoritib ko'zdan kechirib ✔ 30. Ampulalarni kavsharlashning qaysi usuli ampula kapillyari uchini eritib yopishga asoslangan? A) Rezina tiqin bilan yopish B) Eritib (oplavlenie) kavsharlash C) Sovuq presslash D) Yelimlash To'g'ri javob: B) Eritib (oplavlenie) kavsharlash ✔ 31. Sianid bilan zaharlanishda qo'llaniladigan antidotlar qaysilar? A) Unitiol va deferoksamin (metallarni bog'lovchilar) B) Nalokson va flumazenil (retseptor antagonistlari) C) Atropin va pralidoksim (xolinesteraza reaktivatori sifatida) D) Gidroksokobalamin yoki natriy nitrit va natriy tiosulfat To'g'ri javob: D) Gidroksokobalamin yoki natriy nitrit va natriy tiosulfat ✔ 32. Metallar bilan zaharlanishni tekshirishda biologik ob'ektni «mineralizatsiya» qilishdan maqsad nima? A) Faqat namunadagi suvni bug'latib, quruq qoldiq massasini aniqlash B) Metallarni uchuvchan gidridlarga aylantirib, bug' holida ajratib olish C) Metallarni organik erituvchiga o'tkazib, suvli fazadan ekstraksiyalash D) Organik moddalarni parchalab, metallarni ionli holatga o'tkazish To'g'ri javob: D) Organik moddalarni parchalab, metallarni ionli holatga o'tkazish ✔ 33. Dori ishlab chiqarishda ma'lumotlarni qalbakilashtirish (masalan, sinov o'tkazilmagan holda natija yozish) qanday baholanadi? A) Kichik texnik xato, qayta yozish bilan tuzatiladi B) Ma'lumotlar yaxlitligining jiddiy buzilishi C) Vaqtni tejash uchun qabul qilinadigan amaliyot D) Faqat bo'lim ichida hal qilinadigan masala To'g'ri javob: B) Ma'lumotlar yaxlitligining jiddiy buzilishi ✔ 34. Ekstraksiya jarayonida xom ashyoning maydalanish darajasi haddan tashqari yuqori (juda mayda kukun) bo'lsa, qanday muammo yuzaga keladi? A) Faqat efir moylari ekstraktsiyalanadi B) Filtrlash qiyinlashadi, erituvchi oqishi buziladi C) Ekstraksiya umuman bormaydi va ekstrakt olinmaydi D) Erituvchi sarfi keskin kamayib, ekstrakt toza chiqadi To'g'ri javob: B) Filtrlash qiyinlashadi, erituvchi oqishi buziladi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 120 35. Kimyoviy-toksikologik tahlilda «skrining» (dastlabki) tekshiruv uchun ko'pincha qaysi usullar qo'llaniladi? A) Faqat gravimetriya va quruq qoldiq massasini tortish B) Immunokimyoviy usullar va yupqa qatlamli xromatografiya C) Faqat polarimetriya va optik burilish burchagini o'lchash D) Faqat refraktometriya va sindirish ko'rsatkichini aniqlash To'g'ri javob: B) Immunokimyoviy usullar va yupqa qatlamli xromatografiya✔ 36. Salitsilatlar bilan zaharlanishda kislota-asos holatining odatiy dinamikasi qanday? A) Faqat respirator atsidoz, nafas markazi susayishi tufayli B) Dastlab respirator alkaloz, keyin metabolik atsidoz C) Faqat metabolik alkaloz, oxirigacha o'zgarmagan holda D) O'zgarish bo'lmaydi, kislota-asos holati me'yorda qoladi To'g'ri javob: B) Dastlab respirator alkaloz, keyin metabolik atsidoz ✔ 37. Bemor (40 yosh) qishloq xo'jaligida ishlagandan keyin keltirildi: ko'z qorachig'i torayishi, ko'p terlash, so'lak oqishi, bradikardiya. Qondagi qaysi tahlil tashxisni tasdiqlaydi? A) Xolinesteraza faolligi B) Metgemoglobin C) Karboksigemoglobin D) Etanol miqdori To'g'ri javob: A) Xolinesteraza faolligi ✔ 38. Nima uchun toksikologik tekshiruv uchun ob'ektlarni formalin bilan konservatsiya qilish tavsiya etilmaydi? A) Formalin ob'ektdagi oqsillarni parchalab, uni tezroq chiritib yuboradi B) Formalin narxi qimmat bo'lib, katta hajmdagi ob'ektlar uchun tejamkor emas C) Formalin ko'plab zaharlar bilan reaksiyaga kirishib, ularni aniqlashni qiyinlashtiradi D) Formalin tarkibidagi aralashmalar ob'ektdagi metallar miqdorini sun'iy ravishda ko'paytirib yuboradi To'g'ri javob: C) Formalin ko'plab zaharlar bilan reaksiyaga kirishib, ularni aniqlashni ✔ qiyinlashtiradi 39. Potensiometrik titrlashning asosiy afzalligi qaysi? A) U hech qanday o'lchash asbobini talab qilmaydi va ko'z bilan baholanadi B) U faqat rangsiz va tiniq eritmalarda qo'llaniladi, rangli eritmalarda emas C) U indikator elektrodsiz, faqat taqqoslash elektrodi bilan bajariladi D) Rangli va loyqa eritmalarda ham ekvivalentlik nuqtasini aniqlash mumkin To'g'ri javob: D) Rangli va loyqa eritmalarda ham ekvivalentlik nuqtasini aniqlash mumkin ✔ 40. To'ldirilgan va kavsharlangan ampulalarning germetikligi qanday tekshiriladi? A) Ampulalarni refraktometrda tekshirib B) Ampulalarni muzlatib, so'ng isitib C) Ampulalarni analitik tarozida tortib D) Vakuumda bo'yoq eritmasiga botirib To'g'ri javob: D) Vakuumda bo'yoq eritmasiga botirib ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 121 41. Etil spirtining antiseptik sifatida eng samarali konsentratsiyasi qaysi? A) 10 % (kuchsiz eritma) B) Taxminan 70 % C) 96–100 % (absolyut spirt) D) 40 % (suyultirilgan spirt) To'g'ri javob: B) Taxminan 70 %✔ 42. Xiral markazga ega molekula uchun qaysi xususiyat xos? A) U doimo simmetriya tekisligiga ega B) U o'z ko'zgu aksi bilan ustma-ust tushmaydi C) U optik faol emas D) U o'z ko'zgu aksi bilan ustma-ust tushadi To'g'ri javob: B) U o'z ko'zgu aksi bilan ustma-ust tushmaydi ✔ 43. Aseptik ishlab chiqarishda yangi yoki o'zgartirilgan liniyaning aseptik sharoitni ta'minlay olishini tasdiqlash uchun nima qilinadi? A) Faqat havo harorati va namligini o'lchash B) Tayyor mahsulot tannarxini hisoblash C) Ozuqa muhiti bilan to'ldirish testi D) Faqat xodimlar soni va smenasini aniqlash To'g'ri javob: C) Ozuqa muhiti bilan to'ldirish testi ✔ 44. Suspenziyalarni bosim ostida filtrlash uchun sanoatda keng qo'llanadigan qurilma qaysi? A) Perkolyator B) Drajirlovchi qozon C) Filtr-press D) Avtoklav To'g'ri javob: C) Filtr-press ✔ 45. Piridin qanday xossaga ega geterotsiklik birikma? A) Kuchsiz asos B) Neytral modda C) Kuchli kislota D) Kuchli oksidlovchi To'g'ri javob: A) Kuchsiz asos ✔ 46. Purin qaysi geterotsikllarning kondensatsiyalangan tizimi hisoblanadi? A) Piridin va pirrol B) Pirimidin va imidazol C) Benzol va pirrol D) Pirazin va furan To'g'ri javob: B) Pirimidin va imidazol ✔ 47. To'yingan bug' bilan sterillash samaradorligini nazorat qilishda qaysi bioindikator qo'llanadi? A) Geobacillus stearothermophilus B) Staphylococcus aureus kulturasi C) Escherichia coli kulturasi D) Bacillus atrophaeus sporalari To'g'ri javob: A) Geobacillus stearothermophilus ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 122 48. Talliy bilan zaharlanishning o'ziga xos klinik belgisi qaysi? A) Ko'z sklerasi va terining sarg'ayishi, jigar kattalashishi B) Siydikning qizil rangga bo'yalishi va gemoglobinuriya C) Milkda ko'k-qora hoshiya, anemiya va ichak sanchig'i D) Soch to'kilishi (alopetsiya) va periferik neyropatiya To'g'ri javob: D) Soch to'kilishi (alopetsiya) va periferik neyropatiya✔ 49. Gram usulida bo'yalganda gram-musbat bakteriyalarning binafsha rangda qolishi nima bilan bog'liq? A) Qalin peptidoglikan qatlami bilan B) Tashqi lipid membranasi borligi bilan C) Xivchinlar va fimbriyalar bilan D) Polisaxarid kapsula borligi bilan To'g'ri javob: A) Qalin peptidoglikan qatlami bilan ✔ 50. Birlamchi aromatik aminlar nitrit kislota bilan past haroratda qanday mahsulot hosil qiladi? A) Spirtlar B) Nitrobirikmalar C) Nitrozoaminlar D) Diazoniy tuzlari To'g'ri javob: D) Diazoniy tuzlari ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 123 16-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Mikrobiologik tozalik bo'yicha og'iz orqali qabul qilinadigan nosteril dori vositalarida qaysi mikroorganizm bo'lmasligi talab etiladi? A) Lactobacillus acidophilus B) Bacillus subtilis C) Escherichia coli D) Saccharomyces boulardii To'g'ri javob: C) Escherichia coli✔ 2. Stabil stenokardiyada prognozni yaxshilovchi asosiy preparatlar guruhiga qaysilar kiradi? A) Faqat yurak glikozidlari (digoksin, korglikon) B) Antiagregantlar (atsetilsalitsil kislota) va statinlar C) Faqat qisqa ta'sirli nitratlar (nitroglitserin sprey) D) Faqat tiazid va halqa diuretiklari (gidroxlortiazid, furosemid) To'g'ri javob: B) Antiagregantlar (atsetilsalitsil kislota) va statinlar ✔ 3. Nouis-Uitni tenglamasiga ko'ra eritish tezligi qaysi omilga to'g'ri proporsional? A) Molekula massasiga B) Diffuziya qatlami qalinligiga C) Zarrachalarning sirt maydoniga D) Eritma qovushqoqligiga To'g'ri javob: C) Zarrachalarning sirt maydoniga ✔ 4. Mijoz kodein saqlovchi yo'talga qarshi vositani tez-tez va katta miqdorda so'rab kelmoqda, suiiste'mol belgilari bor. Farmatsevtning to'g'ri harakati qaysi? A) Sotishni rad etish, xavfni tushuntirish va mutaxassisga yo'naltirish B) Mijoz talab qilgan miqdorda hech qanday savolsiz sotish C) Boshqa dorixona manzilini aytib, mijozni jo'natib yuborish D) Qayta kelmasligi uchun ikki baravar ko'p miqdorda sotish To'g'ri javob: A) Sotishni rad etish, xavfni tushuntirish va mutaxassisga yo'naltirish ✔ 5. GMP talablariga ko'ra xodimlarni o'qitish qanday tashkil etiladi? A) Faqat ishga qabul qilinganda bir marta, qayta o'qitishsiz B) Faqat rahbarlar va bo'lim boshliqlari uchun C) Faqat og'zaki ravishda, hech qayerda qayd etilmasdan D) Muntazam, hujjatlashtirilgan, samaradorligi baholanadigan To'g'ri javob: D) Muntazam, hujjatlashtirilgan, samaradorligi baholanadigan ✔ 6. Xlorid ioniga farmakopeya sinovida kumush nitrat bilan hosil bo'lgan oq cho'kma qanday xossaga ega? A) Qizdirilganda ko'k rangga kiradi B) Nitrat kislotada erimaydi, ammiak eritmasida eriydi C) Suvda oson eriydi D) Nitrat kislotada eriydi, ammiakda erimaydi To'g'ri javob: B) Nitrat kislotada erimaydi, ammiak eritmasida eriydi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 124 7. Askorbin kislotani miqdoriy aniqlashda uning qaysi xossasidan foydalaniladi? A) Kuchli qaytaruvchilik xossasi B) Suvda erimasligi (gravimetriya) C) Optik faolligi (solishtirma burilish) D) Kuchli asos xossasi (atsidimetriya) To'g'ri javob: A) Kuchli qaytaruvchilik xossasi✔ 8. Farmatsevtning shifokor tomonidan yozilgan retseptdagi aniq xatoni ko'rib, uni shifokor bilan kelishmasdan o'zboshimchalik bilan o'zgartirishi qanday baholanadi? A) Har doim to'g'ri, chunki farmatsevt dorini yaxshiroq biladi B) Vakolatdan chiqish; to'g'ri yo'l – shifokor bilan aniqlashtirish C) GMP talabi bo'lib, farmatsevt majburiy bajaradi D) Majburiy marketing amaliyoti va xizmat standarti To'g'ri javob: B) Vakolatdan chiqish; to'g'ri yo'l – shifokor bilan aniqlashtirish ✔ 9. Farmatsevtik tahlilda «quritishdagi massa yo'qotish» ko'rsatkichi nimani aniqlaydi? A) Moddaning optik faolligini B) Faqat og'ir metallar miqdorini C) Namlik va uchuvchan moddalar miqdorini D) Kristall tuzilishi va polimorf shaklini To'g'ri javob: C) Namlik va uchuvchan moddalar miqdorini ✔ 10. Gematoensefalik to'siqdan qaysi dori moddalari osonroq o'tadi? A) Plazma oqsillariga to'liq bog'langan moddalar B) Lipofil, ionlanmagan, kichik molekulali moddalar C) Yuqori qutbli, ionlangan moddalar D) Yirik oqsil molekulalar To'g'ri javob: B) Lipofil, ionlanmagan, kichik molekulali moddalar ✔ 11. Sulfanilamidlarni identifikatsiyalashda diazotirlash va β-naftol bilan azobirikma reaksiyasi natijasi qanday? A) UB nurda ko'k fluorestsensiya kuzatiladi B) Oq amorf cho'kma hosil bo'lib, tez cho'kadi C) Qizil yoki to'q sariq azobo'yoq hosil bo'ladi D) Rangsiz gaz pufakchalari ajralib chiqadi To'g'ri javob: C) Qizil yoki to'q sariq azobo'yoq hosil bo'ladi ✔ 12. Bioekvivalentlik tadqiqotlarida odatda qaysi farmakokinetik parametrlar solishtiriladi? A) Faqat renal klirens B) Faqat taqsimlanish hajmi C) Faqat t1/2 D) AUC va Cmax To'g'ri javob: D) AUC va Cmax ✔ 13. Dori moddalaridagi qoldiq organik erituvchilarni aniqlash uchun qaysi usul eng mos keladi? A) Refraktometriya (sindirish ko'rsatkichi) B) Gaz xromatografiyasi C) Kompleksonometriya (Trilon B bilan) D) Polyarimetriya (optik burilish) To'g'ri javob: B) Gaz xromatografiyasi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 125 14. Mahsulot sifatini yillik ko'rib chiqish (Product Quality Review) nimaga xizmat qiladi? A) Xodimlar maoshi va mukofotlarini belgilash B) Jarayon barqarorligi va tendensiyalarni baholash C) Mahsulot narxlarini bozor talabiga moslab o'zgartirish D) Mahsulot reklamasini va qadoq dizaynini yangilash To'g'ri javob: B) Jarayon barqarorligi va tendensiyalarni baholash✔ 15. Bronxial astma xurujini tez bartaraf etish uchun qaysi preparat ishlatiladi? A) Teofillin prolongirlangan B) Montelukast C) Salbutamol (ingalyatsiya) D) Salmeterol monoterapiyasi To'g'ri javob: C) Salbutamol (ingalyatsiya) ✔ 16. Insonlar ishtirokidagi tibbiy tadqiqotlarning etik tamoyillarini belgilovchi Jahon tibbiyot assotsiatsiyasining hujjati qaysi? A) Nyurnberg kodeksi B) Alma-Ata deklaratsiyasi C) Jeneva konvensiyasi D) Xelsinki deklaratsiyasi To'g'ri javob: D) Xelsinki deklaratsiyasi ✔ 17. GMP (Good Manufacturing Practice) qoidalarining asosiy maqsadi nima? A) Faqat chakana dorixonalar faoliyatini tartibga solish va tekshirish B) Dorilarning sifat talablariga muntazam muvofiq ishlab chiqarilishi C) Dori narxlarini davlat tomonidan belgilash va nazorat qilish D) Klinik tadqiqotlarni o'tkazish tartibi va etikasini belgilash To'g'ri javob: B) Dorilarning sifat talablariga muntazam muvofiq ishlab chiqarilishi ✔ 18. JSST tomonidan 1988-yilda qabul qilingan hujjat qaysi sohaga oid axloqiy mezonlarni belgilaydi? A) Dori narxlarini belgilash va nazorat qilish B) Klinik tadqiqotlar C) Dori ishlab chiqarish D) Dori vositalarini targ'ib qilish To'g'ri javob: D) Dori vositalarini targ'ib qilish ✔ 19. Ushlab turuvchi dozani hisoblashda qaysi parametr asosiy hisoblanadi? A) Klirens B) Taqsimlanish hajmi C) Plazma oqsillariga bog'lanish D) tmax To'g'ri javob: A) Klirens ✔ 20. Quyidagi preparatlardan qaysi biri qaytar ta'sirli antixolinesteraza vositasi hisoblanadi? A) Pilokarpin gidroxlorid B) Skopolamin (giostsin) C) Suksametoniy (ditilin) D) Neostigmin (prozerin) To'g'ri javob: D) Neostigmin (prozerin) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 126 21. Gipoglikemiya holatida, bemor hushida bo'lsa, birinchi navbatdagi yordam qaysi? A) Darhol qisqa ta'sirli insulin yuborib, glikemiyani barqarorlashtirish B) Tez so'riladigan uglevodlar (glyukoza tabletkasi, shirin sharbat) berish C) Faqat suv ichirib, bemorni gorizontal holatda tinch yotqizish D) Metformin tabletkasini berib, jigarda glyukoza ishlab chiqarilishini to'xtatish To'g'ri javob: B) Tez so'riladigan uglevodlar (glyukoza tabletkasi, shirin sharbat) berish✔ 22. Ginkgo biloba barglari ekstrakti asosan qaysi maqsadda qo'llanadi? A) Qon bosimini keskin oshirish uchun B) Miya va periferik qon aylanishini yaxshilash C) Ichak gijjalariga qarshi vosita sifatida D) Ich ketishini to'xtatish va burishtirish uchun To'g'ri javob: B) Miya va periferik qon aylanishini yaxshilash ✔ 23. Nitritometrik titrlash qanday sharoitda olib boriladi? A) Suvsiz sirka kislotada, kristall binafsha bilan B) Ishqoriy muhitda, qaynaguncha qizdirib C) HCl muhitida, KBr katalizatori bilan, sovuqda D) Neytral muhitda, kumush nitrat ishtirokida To'g'ri javob: C) HCl muhitida, KBr katalizatori bilan, sovuqda ✔ 24. Dori moddasining plazma oqsillariga (asosan albuminga) bog'lanishi farmakokinetikaga qanday ta'sir qiladi? A) Bog'lanish dorining ichakdan so'rilishini tezlashtirib, Cmax ni oshiradi B) Faqat erkin (bog'lanmagan) fraksiya farmakologik faol, filtrlanadi va metabolizmlanadi C) Bog'langan fraksiya farmakologik faol bo'lib, koptokchalarda oson filtrlanadi va ta'sir qiladi D) Bog'lanish darajasi dorining ta'siri va chiqarilishiga hech qanday ta'sir qilmaydi To'g'ri javob: B) Faqat erkin (bog'lanmagan) fraksiya farmakologik faol, filtrlanadi va ✔ metabolizmlanadi 25. Natriy xlorid eritmasini miqdoriy aniqlash uchun dorixonada ko'pincha qaysi usul qo'llanadi? A) Argentometriya (Mor usuli) B) Nitritometriya (NaNO2 bilan) C) Yodometriya (tiosulfat bilan) D) Kompleksonometriya (Trilon B) To'g'ri javob: A) Argentometriya (Mor usuli) ✔ 26. Bemor 50 yoshda, 2-tip qandli diabet; HbA1c maqsaddan yuqori, metformin maksimal dozada. Keyingi bosqichda nima qilinadi? A) Ikkinchi gipoglikemik preparat (SGLT2 ingibitori, DPP-4 ingibitori yoki GLP-1 agonisti) qo'shish B) Faqat vitaminlar va antioksidantlar qo'shib, oldingi davolashni o'zgarishsiz qoldirish C) Metformin dozasini maksimaldan ham yanada oshirib, HbA1c maqsadga yetguncha davom ettirish D) Metforminni to'xtatib, faqat parhez va jismoniy faollik bilan glikemiyani nazorat qilishga o'tish To'g'ri javob: A) Ikkinchi gipoglikemik preparat (SGLT2 ingibitori, DPP-4 ingibitori yoki GLP-1 ✔ agonisti) qo'shish Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 127 27. Biokiraolishlik (bioavailability) nimani ifodalaydi? A) Dori moddasining qon plazmasidagi yarim chiqarilish davri va to'qimalarga taqsimlanish hajmini B) Dori moddasining buyrak orqali o'zgarmagan holda chiqarilish tezligi va ulushini C) Dori moddasining suvda va biologik suyuqliklarda eruvchanlik darajasini D) Ta'sir etuvchi moddaning tizimli qon aylanishiga yetib boradigan ulushi va tezligini To'g'ri javob: D) Ta'sir etuvchi moddaning tizimli qon aylanishiga yetib boradigan ulushi va tezligini✔ 28. Mor usulini kislotali muhitda o'tkazish mumkin emasligining sababi nima? A) Kumush xlorid kislotada eriydi B) Xloridlar kislotali muhitda uchib ketadi C) Xromat dixromatga o'tib, indikator ishlamaydi D) Kumush nitrat kislotali muhitda parchalanadi To'g'ri javob: C) Xromat dixromatga o'tib, indikator ishlamaydi ✔ 29. Dorivor o'simliklarni yetishtirish va yig'ishning sifat standarti qaysi? A) GVP (farmakonazorat) B) GLP (laboratoriya) C) GCP (klinik amaliyot) D) GACP To'g'ri javob: D) GACP ✔ 30. Etanol eliminatsiyasi odatda qaysi kinetikaga bo'ysunadi? A) Nol tartibli (doimiy tezlikda) B) Birinchi tartibli C) Ikki kamerali eksponensial D) Ikkinchi tartibli To'g'ri javob: A) Nol tartibli (doimiy tezlikda) ✔ 31. Uzoq muddat glyukokortikoid qabul qilayotgan bemorda osteoporoz profilaktikasi uchun nima tavsiya etiladi? A) Kalsiy va D vitamini, xavf yuqori bo'lsa bisfosfonatlar B) Ftorxinolon antibiotik qo'shish va oqsilga boy parhez C) Faqat tiazid diuretiklar va kaliy preparatlari qo'shish D) Glyukokortikoid dozasini oshirib, kursni uzaytirish To'g'ri javob: A) Kalsiy va D vitamini, xavf yuqori bo'lsa bisfosfonatlar ✔ 32. Ko'pchilik dori moddalari biologik membranalardan qaysi mexanizm orqali o'tadi? A) Pinotsitoz B) Fagotsitoz C) Passiv diffuziya D) Faol transport To'g'ri javob: C) Passiv diffuziya ✔ 33. Bronxial astmada simptomlarni nazorat qiluvchi asosiy (bazis) yallig'lanishga qarshi terapiya qaysi? A) Ingalyatsion glyukokortikosteroidlar B) Antigistamin vositalar C) Faqat qisqa ta'sirli beta-2 agonistlar D) Antibiotiklar To'g'ri javob: A) Ingalyatsion glyukokortikosteroidlar ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 128 34. GMP bo'yicha seriya ishlab chiqarish yozuvlari (batch record) nimani ta'minlaydi? A) Seriya tarixini to'liq kuzatish imkoniyatini B) Faqat xodimlar davomati va ish vaqtini C) Faqat sotuv statistikasi va hisobotlarini D) Faqat buxgalteriya hisobi va xarajatlarni To'g'ri javob: A) Seriya tarixini to'liq kuzatish imkoniyatini✔ 35. Qaysi dori moddasi terapevtik dozalardan yuqorida nol tartibli (to'yinadigan) eliminatsiya kinetikasiga o'tishi bilan mashhur? A) Fenitoin B) Atenolol C) Gentamitsin D) Amoksitsillin To'g'ri javob: A) Fenitoin ✔ 36. Bioekvivalentlikni baholashda AUC va Cmax nisbatlari uchun odatda qabul qilingan 90% ishonch oralig'i qanday? A) 70–130% B) 95–105% C) 50–150% D) 80–125% To'g'ri javob: D) 80–125% ✔ 37. B12-tanqislik anemiyasi (pernitsioz anemiya) da sianokobalamin qanday yo'l bilan yuboriladi? A) Faqat ingalyatsiya orqali, chunki o'pkada so'rilish ichki omilga bog'liq emas B) Faqat mahalliy malham sifatida, chunki teridan sekin va bir tekis so'riladi C) Parenteral (mushak ichiga), chunki ichki omil yetishmasligi so'rilishni buzadi D) Faqat til ostiga, chunki og'iz shilliq qavatidan ichki omilsiz to'liq so'riladi To'g'ri javob: C) Parenteral (mushak ichiga), chunki ichki omil yetishmasligi so'rilishni buzadi ✔ 38. Asoratlanmagan arterial gipertenziyada boshlang'ich terapiya uchun asosiy guruhlarga qaysilar kiradi? A) Faqat kaliy tejovchi diuretiklar (spironolakton, amilorid, triamteren) B) Faqat alfa-adrenoblokatorlar (doksazozin, prazozin) va ularning kombinatsiyalari C) Faqat markaziy ta'sirli vositalar (klonidin, metildopa, moksonidin) D) APF ingibitorlari/ARB, kalsiy kanallari blokatorlari, tiazidsimon diuretiklar To'g'ri javob: D) APF ingibitorlari/ARB, kalsiy kanallari blokatorlari, tiazidsimon diuretiklar ✔ 39. Gastroezofageal reflyuks kasalligini davolashda eng samarali preparatlar guruhi qaysi? A) Proton nasosi ingibitorlari B) Antatsidlar monoterapiyasi C) M-xolinoblokatorlar D) Loperamid To'g'ri javob: A) Proton nasosi ingibitorlari ✔ 40. Bo'lmachalar fibrillyatsiyasida insult profilaktikasi uchun antikoagulyant terapiya zarurligini baholashda qaysi shkala qo'llaniladi? A) CHA2DS2-VASc B) NYHA C) Glazgo D) Child-Pugh To'g'ri javob: A) CHA2DS2-VASc ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 129 41. Dori vositasining yaroqlilik muddati tugaganidan keyin qanday harakat to'g'ri? A) Faqat shifoxona va poliklinikalarga bepul topshirish B) Qayta qadoqlab, yorliqqa yangi yaroqlilik muddati yozish C) Narxini tushirib, chegirma bilan tezroq sotib yuborish D) Muomaladan chiqarib, belgilangan tartibda utilizatsiya qilish To'g'ri javob: D) Muomaladan chiqarib, belgilangan tartibda utilizatsiya qilish✔ 42. Bemor 28 yoshda, homiladorlik rejalashtirmoqda, epilepsiya uchun valproat qabul qiladi. Qaysi maslahat to'g'ri? A) Tutqanoqlar homiladorlikda kuchayishi sababli valproat dozasini oldindan ikki baravar oshirib qo'yish B) Hech qanday o'zgarish kerak emas, chunki valproat homilaga hech qanday ta'sir ko'rsatmaydi C) Valproat teratogen bo'lgani uchun nevrolog bilan terapiyani oldindan qayta ko'rib chiqish va folat qabul qilish D) Valproatni homiladorlik rejalashtirilgan kundan boshlab o'zboshimchalik bilan darhol to'xtatib qo'yish To'g'ri javob: C) Valproat teratogen bo'lgani uchun nevrolog bilan terapiyani oldindan qayta ko'rib ✔ chiqish va folat qabul qilish 43. Bemor 30 yoshda, homilador emas, siydik yo'li infeksiyasi uchun siprofloksatsin buyurilgan, u magniy saqlovchi antatsid ham qabul qiladi. Qanday tavsiya to'g'ri? A) Siprofloksatsinni sut yoki qatiq bilan ichib, oshqozonni ta'sirlanishdan saqlash B) Ikkalasini bir vaqtda, bir stakan suv bilan ichib, so'rilishni yaxshilash C) Oshqozonni himoya qilish uchun antatsid dozasini ikki baravar oshirib, siprofloksatsin bilan ichish D) Siprofloksatsinni antatsiddan kamida 2 soat oldin yoki 6 soat keyin qabul qilish To'g'ri javob: D) Siprofloksatsinni antatsiddan kamida 2 soat oldin yoki 6 soat keyin qabul qilish ✔ 44. ICH tavsiyalariga ko'ra iqlim zonalari uchun tezlashtirilgan barqarorlik sinovining standart sharoiti qaysi? A) 25 °C / 60 % nisbiy namlik B) 40 °C / 75 % nisbiy namlik C) 5 °C / quruq sharoit D) 60 °C / 20 % nisbiy namlik To'g'ri javob: B) 40 °C / 75 % nisbiy namlik ✔ 45. GPP standartlariga ko'ra farmatsevtning asosiy kasbiy majburiyati nima? A) Faqat dorilarni to'g'ri sharoitda saqlash B) Sotuv hajmini va dorixona daromadini oshirish C) Faqat narxlarni va ustamalarni nazorat qilish D) Bemor salomatligi va dorilardan oqilona foydalanish To'g'ri javob: D) Bemor salomatligi va dorilardan oqilona foydalanish ✔ 46. Taqsimlanish hajmi (Vd) nimani tavsiflaydi? A) Bemorning haqiqiy qon hajmini, ya'ni plazma va shaklli elementlarning umumiy hajmini B) Organizmdagi dori miqdorini plazmadagi konsentratsiyasi bilan bog'lovchi shartli hajmni C) Dori moddasining jigarda metabolizmlanish tezligini va hosil bo'lgan metabolitlar miqdorini D) Buyrak koptokchalaridagi filtratsiya tezligini va siydik bilan ajraladigan hajmni To'g'ri javob: B) Organizmdagi dori miqdorini plazmadagi konsentratsiyasi bilan bog'lovchi shartli ✔ hajmni Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 130 47. Steril mahsulot ishlab chiqariladigan toza xonada qo'shni kamroq toza zonaga nisbatan qanday havo bosimi saqlanadi? A) Teng bosim B) Bosim ahamiyatga ega emas C) Ijobiy (yuqoriroq) bosim D) Manfiy (pastroq) bosim To'g'ri javob: C) Ijobiy (yuqoriroq) bosim✔ 48. Vodorod peroksid eritmasini miqdoriy aniqlashda qaysi usulda indikatorsiz (titrantning o'zi indikator) titrlanadi? A) Nitritometriya B) Argentometriya C) Permanganatometriya D) Kompleksonometriya To'g'ri javob: C) Permanganatometriya ✔ 49. Klinik tadqiqotlarning I fazasi asosan nimani o'rganadi? A) Ro'yxatdan o'tgandan keyingi uzoq muddatli xavfsizlikni B) Katta randomizatsiyalangan guruhlarda samaradorlikni C) Faqat narx-samaradorlik va farmakoiqtisodiy ko'rsatkichlarni D) Kichik guruhda (sog'lom ko'ngillilar) xavfsizlik va farmakokinetika To'g'ri javob: D) Kichik guruhda (sog'lom ko'ngillilar) xavfsizlik va farmakokinetika ✔ 50. Ikki dori bir xil ta'sir etuvchi moddani bir xil dozada tutsa-da, biokiraolishligi farq qilsa, bu qanday nomlanadi? A) Farmatsevtik ekvivalent, ammo bioekvivalent emas B) Terapevtik ekvivalentlik (bir xil klinik samara) C) Kimyoviy sinergizm (ta'sirlarning o'zaro kuchayishi) D) Farmakologik ekvivalentlik (bir xil ta'sir mexanizmi) To'g'ri javob: A) Farmatsevtik ekvivalent, ammo bioekvivalent emas ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 131 17-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Bemor dorixonaga bosh og'rig'i bilan murojaat qildi; u yaqinda bosh jarohati olganini, qusish va kuchayib boruvchi og'riqni aytdi. Farmatsevt qanday yo'l tutishi kerak? A) Kofeinli analgetik tavsiya etish B) Faqat ko'proq suyuqlik ichishni maslahat berish C) Zudlik bilan tibbiy yordamga yo'naltirish D) Ibuprofen tavsiya etib, uyga yuborish To'g'ri javob: C) Zudlik bilan tibbiy yordamga yo'naltirish✔ 2. Kardenolidlar tuzilishida C-17 holatida joylashgan laktone halqa qanday tuzilishga ega? A) Yetti a'zoli to'yingan laktone B) Uch a'zoli epoksid halqa C) Olti a'zoli ikki marta to'yinmagan laktone D) Besh a'zoli to'yinmagan laktone (butenolid) To'g'ri javob: D) Besh a'zoli to'yinmagan laktone (butenolid) ✔ 3. Rahbar barcha qarorlarni yolg'iz qabul qilib, xodimlar fikrini hisobga olmaydigan boshqaruv uslubi qanday ataladi? A) Avtoritar B) Vaziyatli C) Demokratik D) Liberal To'g'ri javob: A) Avtoritar ✔ 4. Sut qushqo'nmasi (Silybum marianum) mevalaridan olinadigan silimarin qaysi ta'siri bilan qo'llanadi? A) Gepatoprotektor B) Kardiotonik ta'sir C) Gipnotik (uxlatuvchi) D) Surgi (laksativ) To'g'ri javob: A) Gepatoprotektor ✔ 5. Kalsiy, magniy va rux ionlari saqlovchi dori moddalarini miqdoriy aniqlashning asosiy usuli qaysi? A) Atsidimetriya (xlorid kislota bilan) B) Nitritometriya (natriy nitrit bilan) C) Kompleksonometriya D) Yodometriya (natriy tiosulfat bilan) To'g'ri javob: C) Kompleksonometriya ✔ 6. Bozorni segmentlashda «yosh, jins, daromad darajasi» kabi mezonlar qaysi guruhga kiradi? A) Geografik B) Demografik C) Xulq-atvor D) Psixografik To'g'ri javob: B) Demografik ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 132 7. NYaQV (nosteroid yallig'lanishga qarshi vositalar) uzoq qo'llanganda eng xarakterli nojo'ya ta'sir qaysi? A) Insulin sekretsiyasining kuchayishi va og'ir gipoglikemiya B) Oshqozon-ichak shilliq qavatining eroziv-yarali shikastlanishi C) Markaziy nerv tizimining kuchli qo'zg'alishi va tutqanoqlar xuruji D) Suyaklardan kalsiy chiqishi va gipokalsiyemiya rivojlanishi To'g'ri javob: B) Oshqozon-ichak shilliq qavatining eroziv-yarali shikastlanishi✔ 8. Xom ashyoda xlorid kislotada erimaydigan kul miqdorining ortiqligi nimani ko'rsatadi? A) Alkaloidlar parchalanganini B) Efir moylari ko'pligini C) Xom ashyo haddan tashqari quritilganini D) Xom ashyoning qum va tuproq bilan ifloslanganini To'g'ri javob: D) Xom ashyoning qum va tuproq bilan ifloslanganini ✔ 9. «Dori vositalarining nojo'ya ta'siri» (JSST ta'rifi) nimani anglatadi? A) Faqat allergik reaksiyalarni B) Dori ataylab yuqori dozada qabul qilinganda yuzaga keladigan reaksiyani C) Odatdagi terapevtik dozalarda yuzaga keladigan zararli va ko'zda tutilmagan reaksiyani D) Faqat dori qaramligini To'g'ri javob: C) Odatdagi terapevtik dozalarda yuzaga keladigan zararli va ko'zda tutilmagan ✔ reaksiyani 10. Fosfororganik birikmalar bilan zaharlanganda xolinesteraza reaktivatori sifatida qaysi preparat qo'llaniladi? A) Pralidoksim B) Fizostigmin C) Flumazenil D) Nalokson To'g'ri javob: A) Pralidoksim ✔ 11. Metoklopramidning qusishga qarshi ta'siri asosan qaysi retseptorlar blokadasi bilan bog'liq? A) Beta-adrenoretseptorlar B) D2-dofamin retseptorlari C) M-xolinoretseptorlar D) H1-gistamin retseptorlari To'g'ri javob: B) D2-dofamin retseptorlari ✔ 12. Fokus-guruh usuli marketing tadqiqotlarida qanday ma'lumot olish uchun qo'llanadi? A) Faqat narxlarni monitoring qilish uchun B) Statistik jihatdan reprezentativ miqdoriy ma'lumot olish uchun C) Kichik guruh bilan erkin muhokama orqali sifat (chuqur) ma'lumot olish uchun D) Faqat moliyaviy hisobotlarni tahlil qilish uchun To'g'ri javob: C) Kichik guruh bilan erkin muhokama orqali sifat (chuqur) ma'lumot olish uchun ✔ 13. Organik dori moddasidagi anorganik aralashmalarni umumiy baholash uchun qaysi ko'rsatkich qo'llaniladi? A) Kislota soni B) Sovunlanish soni C) Yod soni D) Sulfatli kul To'g'ri javob: D) Sulfatli kul ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 133 14. Homiladorlikda qaysi antibiotik guruhi nisbatan xavfsiz deb hisoblanadi? A) Tetratsiklinlar va glitsilsiklinlar B) Penitsillinlar va sefalosporinlar C) Aminoglikozidlar (streptomitsin) D) Ftorxinolonlar (siprofloksatsin) To'g'ri javob: B) Penitsillinlar va sefalosporinlar✔ 15. ATC (anatomik-terapevtik-kimyoviy) tasnifi qaysi tashkilot tomonidan yuritiladi? A) JSST (Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti) B) Jahon savdo tashkiloti (JST) C) YuNESKO (BMT ta'lim, fan va madaniyat tashkiloti) D) Xalqaro Qizil Xoch va Qizil Yarim oy qo'mitasi To'g'ri javob: A) JSST (Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti) ✔ 16. Kasalxonada formulyar tizimining asosiy maqsadi nima? A) Dorixona foydasini maksimal darajada oshirish B) Faqat import qilingan dori vositalarini xarid qilish C) Reklama faoliyatini kengaytirish va sotuvni ko'paytirish D) Samarali, xavfsiz, tejamli dorilarni oqilona tanlash To'g'ri javob: D) Samarali, xavfsiz, tejamli dorilarni oqilona tanlash ✔ 17. Tetratsiklinlarni 8 yoshgacha bolalarga buyurmaslik sababi nima? A) Ichki quloqda to'planib, qaytmas karlik va vestibulyar buzilish chaqirishi B) Jigarda to'planib, chaqaloqlarda kulrang sindrom chaqirishi C) Tishlarda to'planib, ularni bo'yashi va suyak o'sishiga ta'siri D) Eritrotsitlarda G6FD tanqisligida gemolitik anemiya chaqirishi To'g'ri javob: C) Tishlarda to'planib, ularni bo'yashi va suyak o'sishiga ta'siri ✔ 18. Digoksin toksikligini kuchaytiruvchi elektrolit buzilishi qaysi? A) Gipokaliyemiya B) Giperkaliyemiya C) Gipokalsiyemiya D) Gipermagniyemiya To'g'ri javob: A) Gipokaliyemiya ✔ 19. Maslou ehtiyojlar ierarxiyasida eng quyi (asosiy) daraja qaysi? A) Hurmat va e'tirofga ehtiyoj B) Fiziologik ehtiyojlar C) Ijtimoiy ehtiyojlar D) O'zini namoyon qilish ehtiyoji To'g'ri javob: B) Fiziologik ehtiyojlar ✔ 20. Narx «9 990 so'm» shaklida belgilanishi qanday narx strategiyasiga misol bo'ladi? A) Dempinglik narx B) Prestij narx C) Bozor narxi D) Psixologik narx To'g'ri javob: D) Psixologik narx ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 134 21. Mahsulotning Kotler bo'yicha uch darajasidan «asosiy (yadro) mahsulot» nimani anglatadi? A) Iste'molchi oladigan asosiy foydani B) Kafolat va yetkazib berish xizmatini C) Qadoq dizayni va tashqi ko'rinishini D) Mahsulot brendi va savdo belgisini To'g'ri javob: A) Iste'molchi oladigan asosiy foydani✔ 22. Ko'krak suti bilan emizish davrida qaysi preparatni qo'llash nisbatan xavfsiz? A) Litiy karbonat B) Paratsetamol C) Amiodaron D) Metotreksat To'g'ri javob: B) Paratsetamol ✔ 23. Ondansetron qaysi retseptorlarning blokatori hisoblanadi? A) 5-HT3 serotonin B) D2-dofaminergik C) H2-gistaminergik D) NK1 neyrokinin To'g'ri javob: A) 5-HT3 serotonin ✔ 24. Morfin kimyoviy tuzilishiga ko'ra qaysi alkaloidlar guruhiga kiradi? A) Izoxinolin alkaloidlari B) Indol (rezerpin tipidagi) alkaloidlari C) Tropan (atropin tipidagi) alkaloidlari D) Purin (kofein tipidagi) alkaloidlari To'g'ri javob: A) Izoxinolin alkaloidlari ✔ 25. Penitsillinlarning antibakterial ta'sir mexanizmi qanday? A) Digidropteroatsintetazani bloklab, bakteriyada foliy kislota sintezini va o'sishni to'xtatish B) Ribosomaning 30S subbirligiga bog'lanib, aminoatsil-tRNK birikishini to'xtatish C) Transpeptidazani bloklab peptidoglikan sintezini va hujayra devori shakllanishini buzish D) DNK-giraza va topoizomeraza IV ni ingibirlab, bakteriya DNK replikatsiyasini buzish To'g'ri javob: C) Transpeptidazani bloklab peptidoglikan sintezini va hujayra devori shakllanishini ✔ buzish 26. Fraksiyalanmagan geparin terapiyasini monitoring qilish uchun qaysi ko'rsatkich qo'llaniladi? A) Glikozillangan gemoglobin (HbA1c) darajasi B) Qon zardobidagi kreatinin va mochevina miqdori C) Xalqaro normallashgan nisbat va protrombin vaqti (XNN) D) Faollashtirilgan qisman tromboplastin vaqti (FQTV) To'g'ri javob: D) Faollashtirilgan qisman tromboplastin vaqti (FQTV) ✔ 27. Klinik farmatsevt shifoxonada formulyar tizimini ishlab chiqishda nimaga asoslanadi? A) Samaradorlik, xavfsizlik va iqtisodiy samaradorlik dalillariga B) Faqat ishlab chiqaruvchining reklamasi va tibbiy vakillar tavsiyasiga C) Faqat dorilarning xarid narxi va yetkazib beruvchining chegirmasiga D) Faqat bemorlarning istaklari va ularning oldingi tajribasiga To'g'ri javob: A) Samaradorlik, xavfsizlik va iqtisodiy samaradorlik dalillariga ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 135 28. Amlodipinni qabul qilganda ko'proq uchraydigan nojo'ya ta'sir qaysi? A) Oyoqlarning periferik shishi B) Bronxospazm va nafas qisishi C) Gipokaliyemiya va mushak kuchsizligi D) Doimiy quruq bo'g'uvchi yo'tal To'g'ri javob: A) Oyoqlarning periferik shishi✔ 29. ATC tasniflash tizimining birinchi darajasi nimani ifodalaydi? A) Farmakologik kichik guruhni B) Dori shaklini C) Kimyoviy moddani D) Anatomik asosiy guruhni To'g'ri javob: D) Anatomik asosiy guruhni ✔ 30. Evkalipt barglari efir moyining asosiy komponenti qaysi? A) 1,8-sineol B) Kamfora (bitsiklik keton) C) Timol (fenol monoterpen) D) Anetol (fenilpropanoid) To'g'ri javob: A) 1,8-sineol ✔ 31. Kanakunjut (Ricinus communis) moyining surgi ta'siri qaysi moddaga bog'liq? A) Moyda erigan antratsen glikozidlariga B) Ichakda ajraladigan ritsinol kislotaga C) Glitseridlar tarkibidagi linol kislotaga D) Urug' tarkibidagi zaharli ritsin oqsiliga To'g'ri javob: B) Ichakda ajraladigan ritsinol kislotaga ✔ 32. Bemor peroral kontratseptivlar qabul qiladi va o'zboshimchalik bilan dalachoy (Hypericum perforatum) preparatini ichishni boshlagan. Farmatsevt qanday ogohlantirishi kerak? A) O'zaro ta'sir klinik ahamiyatga ega emas, qabul davom etadi B) Dalachoy kontratseptivning ichakda so'rilishini oshiradi C) Dalachoy CYP3A4 ni ingibirlab kontratseptiv ta'sirini kuchaytiradi D) Dalachoy CYP3A4 ni induksiyalab samaradorlikni pasaytiradi To'g'ri javob: D) Dalachoy CYP3A4 ni induksiyalab samaradorlikni pasaytiradi ✔ 33. Dori vositasini ishlab chiqaruvchidan distribyutor va dorixona orqali iste'molchiga yetkazish ikki darajali kanal hisoblanadi. Bunda nechta vositachi ishtirok etadi? A) Vositachisiz B) Uchta C) Ikkita D) Bitta To'g'ri javob: C) Ikkita ✔ 34. Marketing kompleksining klassik «4P» modeli qaysi elementlardan iborat? A) Xodimlar, jarayon, foyda, patent B) Rejalashtirish, tashkil etish, motivatsiya, nazorat C) Mahsulot, narx, taqsimot (joy), rag'batlantirish D) Ishlab chiqarish, saqlash, tashish, sotish To'g'ri javob: C) Mahsulot, narx, taqsimot (joy), rag'batlantirish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 136 35. Kolxitsin saqlovchi o'simlik (Colchicum) preparatlari qaysi kasallik xurujida qo'llanadi? A) Bronxial astma xuruji B) Podagra (podagrik artrit) C) Arterial gipertenziya krizi D) Qandli diabet dekompensatsiyasi To'g'ri javob: B) Podagra (podagrik artrit)✔ 36. Dorixona savdo zalida mahsulotni xaridor ko'z darajasidagi javonlarga joylashtirish marketingning qaysi yo'nalishiga taalluqli? A) Audit B) Franchayzing C) Lizing D) Merchandayzing To'g'ri javob: D) Merchandayzing ✔ 37. Benzodiazepinlarning ta'sir mexanizmi qanday? A) GABA-A retseptorida xlor kanallarini to'g'ridan-to'g'ri bloklash B) Presinaptik serotonin qayta qamrab olinishini selektiv to'xtatish C) Glutamat NMDA-retseptorlarida kalsiy kanallari ochilishini kuchaytirish D) GABA-A retseptorida xlor kanallari ochilish chastotasini oshirish To'g'ri javob: D) GABA-A retseptorida xlor kanallari ochilish chastotasini oshirish ✔ 38. Atsiklovir qaysi fermentning faolligi tufayli faol shaklga o'tadi? A) Virus timidinkinazasi B) Neyraminidaza C) Virus proteazasi D) Teskari transkriptaza To'g'ri javob: A) Virus timidinkinazasi ✔ 39. K. Levinning tashkiliy o'zgarishlar modeli qaysi bosqichlardan iborat? A) Rejalashtirish, nazorat, hisobot B) Tahlil, sintez va natijalarni baholash C) Sotish, xarid, saqlash va tarqatish D) «Muzdan tushirish», o'zgartirish, «muzlatish» To'g'ri javob: D) «Muzdan tushirish», o'zgartirish, «muzlatish» ✔ 40. Dori bilan bog'liq xatolarning eng ko'p uchraydigan sabablaridan biri qaysi? A) Retseptlarda dozani milligrammda emas, balki grammda ko'rsatish B) O'xshash nomli yoki o'xshash qadoqli dorilarni (LASA) adashtirish C) Dori nomlarining retseptlarda lotin tilida va yozma shaklda yozilishi D) Bir ishlab chiqaruvchi dori qadoqlarining har xil rangda bo'lishi To'g'ri javob: B) O'xshash nomli yoki o'xshash qadoqli dorilarni (LASA) adashtirish ✔ 41. Strofant (Strophanthus kombe) urug'laridan olinadigan strofantin K ning klinik xususiyati qaysi? A) Vena ichiga yuborilganda tez ta'sir qiladi va kam kumulyatsiyalanadi B) Asosan surgi ta'sirga ega C) Peroral qabulda yaxshi so'riladi va organizmda uzoq kumulyatsiyalanadi D) Faqat tashqi qo'llanadi To'g'ri javob: A) Vena ichiga yuborilganda tez ta'sir qiladi va kam kumulyatsiyalanadi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 137 42. Atropinning ta'sir mexanizmi qanday? A) M-xolinoretseptorlarning raqobatli blokadasi B) Beta-adrenoretseptorlarning blokadasi C) N-xolinoretseptorlarning stimulyatsiyasi D) Atsetilxolinesterazaning qaytmas ingibitsiyasi To'g'ri javob: A) M-xolinoretseptorlarning raqobatli blokadasi✔ 43. Litiy preparatlarini qo'llashda qon zardobidagi konsentratsiyasini nazorat qilish nima uchun shart? A) U umuman so'rilmagani uchun B) U jigarda tez parchalanib ketgani uchun C) U faqat vena ichiga yuboriladigani uchun D) Terapevtik kengligi tor bo'lgani uchun To'g'ri javob: D) Terapevtik kengligi tor bo'lgani uchun ✔ 44. Flukonazolning zamburug'larga qarshi ta'sir mexanizmi qanday? A) Lanosterol-14-alfa-demetilazani ingibirlab, ergosterol sintezini to'xtatish B) Membranadagi ergosterolga bevosita bog'lanib, ion teshiklarini hosil qilib yemirish C) Mikrotubulalarni buzib, zamburug' hujayrasining mitozini to'xtatish D) Beta-1,3-glyukansintazani ingibirlab, hujayra devori sintezini buzish To'g'ri javob: A) Lanosterol-14-alfa-demetilazani ingibirlab, ergosterol sintezini to'xtatish ✔ 45. Moychechak (Matricaria chamomilla) efir moyiga ko'k rang beruvchi va yallig'lanishga qarshi ta'sirga ega komponent qaysi? A) Evgenol B) Karvakrol C) Xamazulen D) Mentol To'g'ri javob: C) Xamazulen ✔ 46. Bolalarda virusli infeksiyada isitma tushirish uchun atsetilsalitsil kislota qo'llanmasligining sababi nima? A) Tishlar bo'yalishi xavfi B) Reye sindromi xavfi C) Gipoglikemiya xavfi D) Kulrang sindrom xavfi To'g'ri javob: B) Reye sindromi xavfi ✔ 47. Yurak glikozidli xom ashyoni yig'ishdan keyin tezda 50–60 °C da quritishdan maqsad nima? A) Glikozidlarni parchalovchi fermentlarni inaktivatsiyalash B) Xom ashyo rangini o'zgartirib tovar ko'rinishini yaxshilash C) Efir moylari va uchuvchan moddalarni saqlab qolish D) Xom ashyodagi alkaloidlar miqdorini oshirish To'g'ri javob: A) Glikozidlarni parchalovchi fermentlarni inaktivatsiyalash ✔ 48. Klinik tadqiqotda «NNT» (davolash zarur bo'lgan bemorlar soni) qanday hisoblanadi? A) Ikki guruhdagi bemorlar sonining ayirmasi (N1–N2) B) Nisbiy xavf kamayishiga teskari qiymat (1/RRR) C) Absolyut xavf kamayishiga teskari qiymat (1/ARR) D) Nisbiy xavfning o'zi (davolash/nazorat nisbati) To'g'ri javob: C) Absolyut xavf kamayishiga teskari qiymat (1/ARR) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 138 49. Atropin va giossiamin alkaloidlarini saqlovchi o'simlik qaysi? A) Ephedra equisetina B) Cinchona succirubra C) Rauwolfia serpentina D) Atropa belladonna To'g'ri javob: D) Atropa belladonna✔ 50. Antibiotikoterapiya samaradorligini baholash odatda qancha vaqtdan keyin o'tkaziladi? A) Birinchi dozadan 1 soat o'tgach B) Faqat kurs tugagandan bir oy keyin C) Faqat 3 hafta o'tgach D) 48–72 soatdan keyin To'g'ri javob: D) 48–72 soatdan keyin ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 139 18-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Bemor diuretik furosemid qabul qilmoqda. Farmatsevt qaysi elektrolit buzilishi belgilariga e'tibor berishni tavsiya qiladi? A) Gipokaliemiya B) Giperkaliemiya (bradikardiya) C) Giperkalsiemiya (qabziyat) D) Gipernatriemiya (chanqoq) To'g'ri javob: A) Gipokaliemiya✔ 2. Proton nasosi ingibitorlari qaysi dorining so'rilishini kamaytirishi mumkin, chunki uning so'rilishi uchun kislotali muhit kerak? A) Paratsetamol B) Metformin C) Ketokonazol D) Amoksitsillin To'g'ri javob: C) Ketokonazol ✔ 3. Neostigmin nodepolyarlovchi miorelaksantlar (rokuroniy, vekuroniy) ta'siriga qanday ta'sir ko'rsatadi? A) Atsetilxolin miqdorini oshirib, ularning ta'sirini bartaraf etadi B) Ularga ta'sir qilmaydi, chunki boshqa retseptorlarda ta'sir ko'rsatadi C) Ularning retseptorlarga bog'lanishini kuchaytirib, blokadani chuqurlashtiradi D) Ularning plazma xolinesterazasi orqali metabolizmini tezlashtiradi To'g'ri javob: A) Atsetilxolin miqdorini oshirib, ularning ta'sirini bartaraf etadi ✔ 4. Karbon kislota va spirtdan kislotali katalizator ishtirokida murakkab efir hosil bo'lishi qanday nomlanadi? A) Sovunlanish reaksiyasi B) Dekarboksillanish reaksiyasi C) Murakkab efir gidrolizi D) Eterifikatsiya reaksiyasi To'g'ri javob: D) Eterifikatsiya reaksiyasi ✔ 5. Ekstraktsiya usullaridan perkolatsiyaning mohiyati nimadan iborat? A) Xom ashyoni erituvchi bilan qaytar sovutgichda qaynatish B) Namlangan xom ashyoni bosim ostida siqib suyuqlik olish C) Erituvchining xom ashyo qatlami orqali uzluksiz oqib o'tishi D) Xom ashyoni erituvchida ma'lum muddat harakatsiz ivitish To'g'ri javob: C) Erituvchining xom ashyo qatlami orqali uzluksiz oqib o'tishi ✔ 6. Kuchsiz asoslarni suvsiz muhitda titrlashda odatda qaysi indikator qo'llaniladi? A) Murekid B) Metil zarg'aldog'i C) Fenolftalein D) Kristall binafsha To'g'ri javob: D) Kristall binafsha ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 140 7. Levodopani yuqori oqsilli ovqat bilan qabul qilganda samarasi pasayishining sababi nima? A) Aminokislotalar levodopa bilan ichakda va miyaga o'tishda tashuvchi uchun raqobatlashadi B) Oqsil jigardagi DOPA-dekarboksilazani ingibirlab, levodopa faollanishini to'xtatadi C) Oqsil oshqozonda pepsinni faollashtirib, levodopani tez parchalab yuboradi D) Oqsil siydikni ishqoriylashtirib, levodopaning buyrak orqali chiqarilishini tezlashtiradi To'g'ri javob: A) Aminokislotalar levodopa bilan ichakda va miyaga o'tishda tashuvchi uchun ✔ raqobatlashadi 8. Benzodiazepinlarni opioidlar yoki alkogol bilan birga qo'llash qaysi xavfni oshiradi? A) Taxikardiya va qorincha aritmiyalari B) MNS va nafas markazining kuchli susayishi C) Arterial gipertoniya va gipertonik kriz D) Gipertermiya va mushaklar rigidligining kuchayishi To'g'ri javob: B) MNS va nafas markazining kuchli susayishi ✔ 9. Etil spirti suv bilan aralashtirilganda umumiy hajmning komponentlar hajmlari yig'indisidan kam bo'lishi qanday ataladi? A) Gidratatsiya B) Solvatatsiya C) Kontraksiya D) Diffuziya To'g'ri javob: C) Kontraksiya ✔ 10. Dozalangan aerozol ingalyatorni qo'llashni o'rgatishda eng muhim jihat qaysi? A) Ballonni bosgandan keyin bir daqiqa kutib nafas olish B) Og'izni yopmasdan tez-tez va yuzaki nafas olish C) Sekin chuqur nafas bilan bosish va nafasni ushlab turish D) Ingalyatorni chayqatmasdan, darhol bosib ishlatish To'g'ri javob: C) Sekin chuqur nafas bilan bosish va nafasni ushlab turish ✔ 11. Suvli eritmalarni massa-hajm usulida tayyorlashda quruq moddalar miqdori 3 % va undan ko'p bo'lsa, nima hisobga olinadi? A) Hajm ortish koeffitsiyenti (HOK) B) Moddaning erish harorati C) Eritmaning sindirish ko'rsatkichi D) Moddaning optik faolligi To'g'ri javob: A) Hajm ortish koeffitsiyenti (HOK) ✔ 12. Suppozitoriylarni quyish usulida tayyorlashda siljish (o'rinbosarlik) koeffitsiyentini hisobga olishdan maqsad nima? A) Dori moddasining erish haroratini oldindan aniqlash B) Dori moddasining biosamaradorligini hisoblab topish C) Suppozitoriyning qattiqligi va mexanik mustahkamligini oshirish D) Dori egallaydigan hajmni hisobga olib asos miqdorini to'g'rilash To'g'ri javob: D) Dori egallaydigan hajmni hisobga olib asos miqdorini to'g'rilash ✔ 13. Suyuq ekstraktlar qaysi nisbatda tayyorlanadi? A) 1:2 faqat suvda B) 1:10 C) 1:5 D) 1:1 To'g'ri javob: D) 1:1 ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 141 14. Morfin tarkibidagi fenol gidroksili borligini qaysi reaksiya tasdiqlaydi? A) Biuret reaksiyasi bilan binafsha rang hosil bo'lishi B) Temir (III) xlorid bilan ko'k rang hosil bo'lishi C) Mureksid reaksiyasi bilan qizil rang hosil bo'lishi D) Ninhidrin bilan ko'k-binafsha rang hosil bo'lishi To'g'ri javob: B) Temir (III) xlorid bilan ko'k rang hosil bo'lishi✔ 15. Xinin uchun xarakterli rang reaksiyasi qaysi? A) Biuret reaksiyasi (ishqoriy muhitda mis sulfat bilan binafsha rang) B) Talleyoxin reaksiyasi (bromli suv va ammiak bilan yashil rang) C) Mureksid reaksiyasi (vodorod peroksid va ammiak bilan qizil rang) D) Vitali-Moren reaksiyasi (nitrat kislota va KOH bilan binafsha rang) To'g'ri javob: B) Talleyoxin reaksiyasi (bromli suv va ammiak bilan yashil rang) ✔ 16. Klopidogrel bilan birga qaysi proton pompasi ingibitoridan foydalanish CYP2C19 orqali o'zaro ta'sir tufayli kamroq tavsiya etiladi? A) Alyuminiy gidroksid B) Pantoprazol C) Famotidin D) Omeprazol To'g'ri javob: D) Omeprazol ✔ 17. Ikki dorining birgalikdagi ta'siri ularning alohida ta'sirlari yig'indisidan katta bo'lsa, bu qanday nomlanadi? A) Raqobatli antagonizm B) Potensirlangan sinergizm C) Taxifilaksiya hodisasi D) Additiv (summatsion) ta'sir To'g'ri javob: B) Potensirlangan sinergizm ✔ 18. Standart tomizgichdan tomiziladigan tozalangan suvning nechta tomchisi taxminan 1 g ga teng? A) 20 tomchi B) 5 tomchi C) 10 tomchi D) 50 tomchi To'g'ri javob: A) 20 tomchi ✔ 19. Amoksitsillinga klavulan kislota qo'shilishining maqsadi nima? A) Buyrak kanalchalarida sekretsiyani bloklab, amoksitsillin chiqarilishini sekinlashtirish B) Beta-laktamazalarni ingibirlab, amoksitsillinni parchalanishdan himoya qilish C) Suspenziyaning ta'mini yaxshilab, bolalarda qabul qilinishini osonlashtirish D) Amoksitsillinning ichakdan so'rilishini va biokiraolishligini oshirish To'g'ri javob: B) Beta-laktamazalarni ingibirlab, amoksitsillinni parchalanishdan himoya qilish ✔ 20. Tabletka presslangandan so'ng uning yuqori qismi qopqoq shaklida ajralib ketishi (capping) ko'pincha nima bilan bog'liq? A) Moylovchi moddaning haddan tashqari ko'pligi B) Granulalarning ortiqcha namligi va yopishqoqligi C) Bo'yoq moddaning massada notekis taqsimlanishi D) Massada havo qolishi yoki ortiqcha presslash bosimi To'g'ri javob: D) Massada havo qolishi yoki ortiqcha presslash bosimi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 142 21. Namlik va issiqlikka sezgir dori moddasidan tabletka tayyorlash uchun qaysi granulyatsiya usuli eng maqbul? A) Ho'l granulyatsiya suvli bog'lovchi eritma bilan B) Quruq granulyatsiya (briketlash, kompaktlash) C) Kraxmal kleysteri bilan ho'l granulyatsiya qilish D) Eritmadan purkab quritish orqali granulyatsiya To'g'ri javob: B) Quruq granulyatsiya (briketlash, kompaktlash)✔ 22. Dori vositasining kutilmagan jiddiy nojo'ya ta'siri qayd etilganda farmatsevt nima qilishi kerak? A) Farmakonazorat tizimiga xabarnoma yuborish B) Dori ishlab chiqaruvchiga og'zaki aytib qo'yish C) Faqat bemorga og'zaki maslahat berish D) Hech narsa qilmaslik, bu shifokor ishi To'g'ri javob: A) Farmakonazorat tizimiga xabarnoma yuborish ✔ 23. Yog'lar va moylar uchun «yod soni» nimani tavsiflaydi? A) To'yinmaganlik darajasini B) Peroksidlar miqdorini C) Erkin yog' kislotalari miqdorini D) Murakkab efirlar miqdorini To'g'ri javob: A) To'yinmaganlik darajasini ✔ 24. Dofamin agonistlari va antipsixotiklarni (haloperidol) birga qo'llash qanday o'zaro ta'sirga olib keladi? A) Farmakodinamik sinergizm B) Farmakokinetik potensirlash C) Farmakodinamik antagonizm D) Additiv (summatsion) ta'sir To'g'ri javob: C) Farmakodinamik antagonizm ✔ 25. Askorbin kislotani miqdoriy aniqlashda qaysi usul qo'llaniladi? A) Yodatometriya yoki yodometriya (qaytaruvchi xossaga asoslangan) B) Argentometriya (kumush nitrat bilan cho'ktirishga asoslangan) C) Nitritometriya (birlamchi aminoguruhni diazotirlashga asoslangan) D) Kompleksonometriya (metall ionlarini bog'lashga asoslangan) To'g'ri javob: A) Yodatometriya yoki yodometriya (qaytaruvchi xossaga asoslangan) ✔ 26. Klozapin qabul qilayotgan, ko'p chekuvchi bemor birdaniga chekishni tashlasa, nima kuzatilishi mumkin? A) Nikotin yo'qligi sababli klozapinning ichakdan so'rilishi to'xtaydi va samara yo'qoladi B) CYP1A2 ingibitsiyasi yo'qolib, klozapin konsentratsiyasi pasayadi va samara kamayadi C) O'zgarish bo'lmaydi, chunki chekish klozapin metabolizmiga mutlaqo hech qanday ta'sir qilmaydi D) CYP1A2 induksiyasi yo'qolib, klozapin konsentratsiyasi oshadi va toksiklik xavfi ortadi To'g'ri javob: D) CYP1A2 induksiyasi yo'qolib, klozapin konsentratsiyasi oshadi va toksiklik xavfi ✔ ortadi 27. Paratsetamolni aniqlashda gidrolizdan keyin hosil bo'lgan para-aminofenol qanday aniqlanadi? A) Mureksid reaksiyasi bilan (ammiak ta'sirida binafsha rang) B) Vitali-Moren reaksiyasi bilan (tutaydigan nitrat kislota bilan) C) Diazotirlash-azosochish yoki indofenol reaksiyasi bilan D) Bariy xlorid bilan oq cho'kma hosil qilishi orqali To'g'ri javob: C) Diazotirlash-azosochish yoki indofenol reaksiyasi bilan ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 143 28. Teofillin siprofloksatsin bilan birga qo'llanganda qanday xavf yuzaga keladi? A) Teofillin ta'sirida siprofloksatsin so'rilishi to'xtaydi va infeksiya davolanmay qoladi B) CYP1A2 ingibirlanib teofillin to'planadi va toksiklik (talvasa, aritmiya) rivojlanadi C) Bronxlar silliq mushagi sezgirligi ortib, bronxospazm va astma xurujlari kuchayadi D) CYP1A2 induksiyalanib, teofillin tez parchalanadi va bronxolitik samara butunlay yo'qoladi To'g'ri javob: B) CYP1A2 ingibirlanib teofillin to'planadi va toksiklik (talvasa, aritmiya) rivojlanadi✔ 29. Atropin va boshqa tropan alkaloidlarini aniqlashda qo'llaniladigan xarakterli reaksiya qaysi? A) Talleyoxin reaksiyasi B) Vitali-Moren reaksiyasi C) Mureksid reaksiyasi D) Libermann reaksiyasi To'g'ri javob: B) Vitali-Moren reaksiyasi ✔ 30. Sublingval tabletka bilan oddiy peroral tabletkaning farmakokinetik farqi qaysi? A) Sublingval tabletka faqat ingichka ichakda so'riladi B) Sublingval tabletka sekinroq va kuchsizroq ta'sir ko'rsatadi C) Og'iz shilliq qavatidan so'rilib, jigarni chetlab o'tadi D) Ular o'rtasida farmakokinetik farq umuman yo'q To'g'ri javob: C) Og'iz shilliq qavatidan so'rilib, jigarni chetlab o'tadi ✔ 31. Allopurinol azatioprin yoki 6-merkaptopurin bilan birga qo'llansa, qanday xavf yuzaga keladi? A) Ksantinoksidaza ingibirlanishi sababli 6-merkaptopurin to'planib, og'ir miyelosupressiya B) Azatioprinning faol metabolitga aylanishi to'xtab, immunosupressiv samaraning pasayishi C) Azatioprin ta'sirida allopurinol toksikligining kamayib, gipourikemik samaraning yo'qolishi D) Allopurinol ta'sirida siydik kislotasining keskin oshishi va podagra xurujining kuchayishi To'g'ri javob: A) Ksantinoksidaza ingibirlanishi sababli 6-merkaptopurin to'planib, og'ir ✔ miyelosupressiya 32. Uglevodorodli (gidrofob) malham asoslariga qaysi modda misol bo'ladi? A) Jelatin-glitserin geli B) Polietilenglikol C) Vazelin D) Metilselluloza geli To'g'ri javob: C) Vazelin ✔ 33. Liniment qanday dori shakli? A) Ingalyatsiya uchun kukun B) Ichish uchun qo'llanadigan suyuq suspenziya C) Inyeksiya uchun emulsiya D) Teri uchun qo'llanadigan suyuq malham To'g'ri javob: D) Teri uchun qo'llanadigan suyuq malham ✔ 34. Dori moddasining spektrofotometrik miqdoriy tahlili qaysi qonunga asoslangan? A) Buger-Lambert-Ber qonuni B) Raul qonuni (bug' bosimi) C) Faradey elektroliz qonuni D) Genri qonuni (gaz eruvchanligi) To'g'ri javob: A) Buger-Lambert-Ber qonuni ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 144 35. Tabletkalashda magniy stearat qaysi vazifani bajaradi? A) To'ldiruvchi (suyultiruvchi) modda B) Bog'lovchi (yopishtiruvchi) modda C) Parchalantiruvchi (dezintegrant) modda D) Sirpantiruvchi va moylovchi modda To'g'ri javob: D) Sirpantiruvchi va moylovchi modda✔ 36. Varfarin qabul qilayotgan bemor bosh og'rig'i uchun ibuprofen so'ramoqda. Eng to'g'ri tavsiya qaysi? A) Ibuprofenni aspirin bilan almashtirib berish B) NYaQV qon ketishni kuchaytiradi; paratsetamol va shifokor maslahati C) Og'riqni tez bosish uchun ibuprofenni yuqori dozada berish D) Bosh og'rig'i o'tguncha varfarinni to'xtatishni maslahat berish To'g'ri javob: B) NYaQV qon ketishni kuchaytiradi; paratsetamol va shifokor maslahati ✔ 37. Kumush nitrat saqlovchi dori tarkibiga natriy xlorid qo'shilganda nima kuzatiladi? A) Kumush xloridning oq cho'kmasi hosil bo'ladi B) Eritma ko'k-binafsha rangga kiradi C) Evtektik suyuqlanish yuz beradi D) Karbonat angidrid gazi ajralib chiqadi To'g'ri javob: A) Kumush xloridning oq cho'kmasi hosil bo'ladi ✔ 38. Ammoniy ionlari aralashmasini aniqlashda qaysi reaktiv qo'llaniladi? A) Nessler reaktivi B) Fehling reaktivi C) Dragendorf reaktivi D) Tollens reaktivi To'g'ri javob: A) Nessler reaktivi ✔ 39. Ko'z tomchilarini bemorga berishda qaysi tavsiya to'g'ri? A) Flakonni qaynoq suvda isitib, issiq holda qo'llash B) Tomchini oila a'zolari bilan bo'lishish mumkin C) Muddati o'tgan tomchilarni ham ishlatish mumkin D) Flakon uchini ko'zga tekkizmaslik, saqlash muddatiga rioya To'g'ri javob: D) Flakon uchini ko'zga tekkizmaslik, saqlash muddatiga rioya ✔ 40. Novokain (prokain) kimyoviy tuzilishiga ko'ra qaysi birikmalar sinfiga kiradi? A) Sulfanilamid B) Anilid C) Barbitur kislota hosilasi D) Para-aminobenzoy kislota efiri To'g'ri javob: D) Para-aminobenzoy kislota efiri ✔ 41. Vodorod peroksidni miqdoriy aniqlash uchun klassik usul qaysi? A) Nitritometriya B) Kompleksonometriya C) Argentometriya D) Permanganatometriya To'g'ri javob: D) Permanganatometriya ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 145 42. Bemorga takrolimus va ketokonazol birga buyurildi. Qanday oqibat kutiladi? A) O'zaro ta'sir bo'lmaydi B) Takrolimus konsentratsiyasi oshib, nefrotoksiklik xavfi ortadi C) Takrolimus konsentratsiyasi pasayib, transplantat rad etiladi D) Ketokonazol samarasi yo'qoladi To'g'ri javob: B) Takrolimus konsentratsiyasi oshib, nefrotoksiklik xavfi ortadi✔ 43. Kimyoviy antagonizmga misol qaysi? A) Nalokson va morfin B) Propranolol va salbutamol C) Atropin va pilokarpin D) Protamin sulfat va geparin To'g'ri javob: D) Protamin sulfat va geparin ✔ 44. 200 ml miksturada 4 g natriy bromid bor. Bemor osh qoshiqda qabul qilsa, bir martalik dozada qancha natriy bromid oladi? A) 0,5 g B) 0,3 g C) 0,1 g D) 0,2 g To'g'ri javob: B) 0,3 g ✔ 45. Aerozol dori shakllarida propellentning asosiy vazifasi nima? A) Dori moddasining ta'mi va hidini yaxshilash B) Ballonda bosim hosil qilib mahsulotni chiqarish C) Dori moddasini kimyoviy jihatdan stabillash D) Dori moddasini mikroblardan himoya qilish To'g'ri javob: B) Ballonda bosim hosil qilib mahsulotni chiqarish ✔ 46. Biofarmatsevtik tasniflash tizimi (BCS) bo'yicha I sinf moddalar qanday tavsiflanadi? A) Past eruvchanlik, past o'tkazuvchanlik B) Yuqori eruvchanlik, yuqori o'tkazuvchanlik C) Yuqori eruvchanlik, past o'tkazuvchanlik D) Past eruvchanlik, yuqori o'tkazuvchanlik To'g'ri javob: B) Yuqori eruvchanlik, yuqori o'tkazuvchanlik ✔ 47. Bo'yovchi moddalar (masalan, metilen ko'ki) saqlovchi kukunlarni tayyorlashda qanday ehtiyot chorasi ko'riladi? A) Ular kukun tarkibiga umuman qo'shilmaydi B) Ular birinchi bo'lib bo'sh hovonchaga solinadi C) Ular avval suvda eritilib, kukunga purkaladi D) Ikki qatlam rangsiz modda orasida, alohida asbobda To'g'ri javob: D) Ikki qatlam rangsiz modda orasida, alohida asbobda ✔ 48. Retseptda zaharli moddaning yuqori bir martalik dozasi oshirilgan, ammo shifokor buni so'z bilan yozmagan va undov belgisi qo'ymagan. Farmatsevt an'anaviy qoidaga ko'ra qanday harakat qiladi? A) Yuqori bir martalik dozaning yarmini beradi B) Dozani ikki baravar oshirib tayyorlaydi C) Moddani chiqarib tashlaydi va xabar bermaydi D) Retseptdagi dozani o'zgartirmasdan beradi To'g'ri javob: A) Yuqori bir martalik dozaning yarmini beradi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 146 49. Kaliy ionini alanga reaksiyasida aniqlashda alanga qanday rangga bo'yaladi (ko'k shisha orqali)? A) Sariq B) Binafsha C) Yashil D) G'isht-qizil To'g'ri javob: B) Binafsha✔ 50. Damlama (infusum) tayyorlashning klassik rejimi qaysi? A) 15 daqiqa suv hammomida, 45 daqiqa sovitish B) 1 soat xona haroratida ivitish, so'ng suzish C) 5 daqiqa qaynatish va issiqligicha darhol suzish D) 30 daqiqa qaynoq suv hammomida, 10 daqiqa sovitish To'g'ri javob: A) 15 daqiqa suv hammomida, 45 daqiqa sovitish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 147 19-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Steril dori shakllari bilan ishlovchi xodimlar uchun eng asosiy mikrobiologik ifloslanish manbai qaysi? A) Yorug'lik va UB nurlanish B) Tovush va tebranishlar C) Inson (teri, nafas, kiyim) D) Elektr toki va magnit maydon To'g'ri javob: C) Inson (teri, nafas, kiyim)✔ 2. Yumshoq jelatin kapsulalar sanoatda asosan qaysi usulda ishlab chiqariladi? A) Botirib olish (dipping) usuli B) Purkagichli quritish usuli C) Kukunni presslash usuli D) Rotatsion-matritsali usul To'g'ri javob: D) Rotatsion-matritsali usul ✔ 3. Ftorxinolonlarning (siprofloksatsin) asosiy nishoni qaysi? A) Dihidropteroat sintaza B) DNK-giraza va topoizomeraza IV C) Penitsillin bog'lovchi oqsillar D) Ribosomaning 50S subbirligi To'g'ri javob: B) DNK-giraza va topoizomeraza IV ✔ 4. Shisha idishlar va ampulalarni depirogenizatsiya qilish uchun sanoatda odatda qaysi usul qo'llanadi? A) Ultrabinafsha nurlar bilan nurlantirish B) Tunnel sterilizatorida taxminan 250 °C da C) Etil spirti bilan yuvib quritish D) Avtoklavda 121 °C da 15 daqiqa To'g'ri javob: B) Tunnel sterilizatorida taxminan 250 °C da ✔ 5. Talaba 0,1 M NaOH eritmasidan 20,0 ml ni 0,1 M HCl bilan titrladi. Ekvivalentlik nuqtasiga erishish uchun qancha HCl sarflanadi? A) 40,0 ml B) 10,0 ml C) 2,0 ml D) 20,0 ml To'g'ri javob: D) 20,0 ml ✔ 6. Vankomitsin ta'sir mexanizmi qaysi? A) D-Ala-D-Ala ga bog'lanib, devor sintezini buzish B) Membrana ergosteroliga bog'lanib teshik hosil qilish C) DNK-giraza orqali DNK sintezini ingibirlash D) 30S ribosoma subbirligini bloklash To'g'ri javob: A) D-Ala-D-Ala ga bog'lanib, devor sintezini buzish ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 148 7. Sanoatda tabletka massasi ishqalanib, chang hosil qilishining oldini olish va matritsadan tabletkani oson chiqarish uchun qo'shiladigan moddalar guruhi qaysi? A) Bog'lovchilar (kleysterlar) B) Konservantlar (antimikrob moddalar) C) Parchalantiruvchilar (dezintegrantlar) D) Antifriksion moddalar To'g'ri javob: D) Antifriksion moddalar✔ 8. Orqa miya kanali ichiga (intratekal) yuboriladigan eritmalar uchun qanday talab qo'yiladi? A) Gipertonik bo'lishi kerak B) Konservant qo'shilmasligi kerak C) Faqat yog'li eritma bo'lishi kerak D) Albatta konservant qo'shilishi kerak To'g'ri javob: B) Konservant qo'shilmasligi kerak ✔ 9. Superkritik karbonat angidrid (CO2) bilan ekstraksiyaning asosiy afzalligi qaysi? A) Yuqori harorat va katta energiya talab qilishi B) Faqat suvda eruvchi qutbli moddalarni ajratishi C) Juda arzon va oddiy jihozlar talab qilishi D) Past harorat va erituvchi qoldig'i qolmasligi To'g'ri javob: D) Past harorat va erituvchi qoldig'i qolmasligi ✔ 10. HEPA filtrlarining asosiy tavsifi qaysi? A) Faqat gazsimon moddalar va bug'larni ushlaydi B) Faqat 10 mkm dan katta bo'lgan zarrachalarni ushlaydi C) Havodagi namlikni yutib, uni quritib beradi D) 0,3 mkm zarrachalarni kamida 99,97 % ushlaydi To'g'ri javob: D) 0,3 mkm zarrachalarni kamida 99,97 % ushlaydi ✔ 11. Pirroldagi azot atomining asosligi juda past bo'lishining sababi nima? A) Azot atomida vodorod yo'qligi va u to'liq almashinganligi B) Azotning bo'linmagan elektron jufti aromatik sekstetga kiradi C) Molekula siklik emasligi va azot ochiq zanjirda joylashganligi D) Azotning sp3 gibridlanganligi va piramidal tuzilishga egaligi To'g'ri javob: B) Azotning bo'linmagan elektron jufti aromatik sekstetga kiradi ✔ 12. UB-spektroskopiyada molekulalar yorug'likni yutishi qanday jarayon bilan bog'liq? A) Faqat tebranma o'tishlar B) Elektronlarning yuqori energetik holatga o'tishi C) Yadrolar spinining o'zgarishi D) Molekulaning ionlanishi va parchalanishi To'g'ri javob: B) Elektronlarning yuqori energetik holatga o'tishi ✔ 13. Etanolga xos yodoform sinamasining mohiyati nima? A) Etanolning ammiakli kumush oksid eritmasi bilan «kumush ko'zgu» hosil qilishi B) Ishqoriy muhitda yod bilan o'ziga xos hidli sariq yodoform cho'kmasi hosil bo'lishi C) Etanolning temir (III) xlorid bilan neytral muhitda ko'k-binafsha rangli kompleks berishi D) Etanolning ninhidrin bilan qizdirilganda binafsha rangli mahsulot hosil qilishi To'g'ri javob: B) Ishqoriy muhitda yod bilan o'ziga xos hidli sariq yodoform cho'kmasi hosil bo'lishi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 149 14. Quyuq ekstraktlar olishda ekstraktni quyuqlashtirish qanday sharoitda olib boriladi? A) Yuqori bosim ostida 150 °C da B) Vakuumda past haroratda bug'latib C) Muzlatib, so'ng eritib D) Ochiq idishda uzoq qaynatib To'g'ri javob: B) Vakuumda past haroratda bug'latib✔ 15. Liofilizatsiyalangan inyeksion kukunni ishlatishdan oldin qanday harakat to'g'ri? A) Kukunni etil spirtida eritib, suyultirib yuborish B) Kukunni teri ostiga quruq holda yuborish C) Kukunni qaynoq suvda tez eritib yuborish D) Steril erituvchi bilan aseptik tiklash To'g'ri javob: D) Steril erituvchi bilan aseptik tiklash ✔ 16. Makrolidlar (eritromitsin, azitromitsin) ta'sir mexanizmi qaysi? A) 50S subbirlikni bloklab, oqsil sintezini to'xtatish B) Hujayra devori peptidoglikan sintezini buzish C) Membranada ergosterol sintezini buzish D) DNK-giraza va topoizomeraza IV ni ingibirlash To'g'ri javob: A) 50S subbirlikni bloklab, oqsil sintezini to'xtatish ✔ 17. Glyukokortikoidlarni uzoq qo'llagandan keyin birdaniga to'xtatish nima uchun xavfli? A) Giperkaliyemik kriz va yurak ritmining og'ir buzilishlari rivojlanishi mumkin B) Buyrak usti bezi yetishmovchiligi (bekor qilish sindromi) rivojlanishi mumkin C) Insulinga chidamlilik keskin oshib, giperosmolyar koma rivojlanishi mumkin D) Qalqonsimon bez faolligi oshib, tireotoksik kriz yuzaga kelishi mumkin To'g'ri javob: B) Buyrak usti bezi yetishmovchiligi (bekor qilish sindromi) rivojlanishi mumkin ✔ 18. Atropin bilan zaharlanishning xarakterli belgilari qaysi? A) Bronxoreya, diareya, siydik tuta olmaslik va bradikardiya B) Midriaz, quruq va qizargan teri, taxikardiya, psixomotor qo'zg'alish C) Mioz, ko'p terlash, bradikardiya, bronxospazm va bronxlardan ko'p sekretsiya D) Gipotermiya, so'lak oqishi, mushak fibrillyatsiyasi va mioz To'g'ri javob: B) Midriaz, quruq va qizargan teri, taxikardiya, psixomotor qo'zg'alish ✔ 19. Farmakopeya bo'yicha nosteril preparatlarda «TAMC» ko'rsatkichi nimani bildiradi? A) Zamburug'larning umumiy soni B) Bakterial endotoksinlar miqdori C) Bakteriya sporalarining soni D) Aerob mikroorganizmlar umumiy soni To'g'ri javob: D) Aerob mikroorganizmlar umumiy soni ✔ 20. Aldol kondensatsiyasi uchun aldegid molekulasida nima bo'lishi shart? A) Molekulada aromatik halqa B) Uchlamchi beta-uglerod atomi C) Alfa-uglerod atomida vodorod D) Alfa-uglerodda galogen atomi To'g'ri javob: C) Alfa-uglerod atomida vodorod ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 150 21. Bir martalik tibbiy buyumlar va ayrim termolabil materiallarni sanoat miqyosida sterillashda qo'llanadigan radiatsion usulda qaysi nurlanish manbai ishlatiladi? A) Mikroto'lqinli pech nurlanishi va qizdirish B) Kobalt-60 gamma nurlari yoki elektron dastasi C) Infraqizil lampalar va qizdirilgan issiq havo oqimi D) Ko'rinadigan yorug'lik nurlanishi (lampalar) To'g'ri javob: B) Kobalt-60 gamma nurlari yoki elektron dastasi✔ 22. Paratsetamol dozasi oshib ketganda gepatotoksiklik qaysi metabolit bilan bog'liq? A) Paratsetamol glyukuronidi (konyugat) B) p-aminofenol glyukuronidi (deatsetillangan) C) N-atsetil-p-benzoxinonimin (NAPQI) D) Paratsetamol sulfati (sulfokonyugat) To'g'ri javob: C) N-atsetil-p-benzoxinonimin (NAPQI) ✔ 23. Temir preparatlari bilan o'tkir zaharlanishda qo'llaniladigan antidot qaysi? A) Penitsillamin B) Unitiol C) Deferoksamin D) Natriy tiosulfat To'g'ri javob: C) Deferoksamin ✔ 24. Ishlab chiqarish jarayonidagi nazorat (in-process control) ning asosiy maqsadi nima? A) Xodimlarning ish vaqtini hisoblab borish B) Faqat tayyor mahsulot narxini belgilash C) Mahsulot spetsifikatsiyaga mosligini ta'minlash D) Mahsulot reklamasi va yorlig'ini tayyorlash To'g'ri javob: C) Mahsulot spetsifikatsiyaga mosligini ta'minlash ✔ 25. Inyeksion eritmalar uchun ampula va flakonlar tayyorlashda eng yuqori kimyoviy chidamlilikka ega shisha turi qaysi? A) I tip – borosilikat shisha B) III tip – natriy-kalsiy shisha C) II tip – sirti ishlov berilgan natriy-kalsiy shisha D) Oddiy deraza shishasi To'g'ri javob: A) I tip – borosilikat shisha ✔ 26. Is gazi bilan zaharlanishda asosiy davolash usuli qaysi? A) Atropinni yuborish va xolinergik simptomlar yo'qolguncha takrorlash B) Unitiolni mushak ichiga yuborish va sulfgidril guruhlarini tiklash C) Toza kislorod (100%) bilan ingalyatsiya, og'ir holatlarda giperbarik oksigenatsiya D) Metilen ko'kini vena ichiga sekin yuborish va metgemoglobinni gemoglobinga qaytarish To'g'ri javob: C) Toza kislorod (100%) bilan ingalyatsiya, og'ir holatlarda giperbarik oksigenatsiya ✔ 27. Benzol halqasidagi qaysi o'rinbosar orto- va para-yo'naltiruvchi hamda halqani faollashtiruvchi hisoblanadi? A) –OH (gidroksil) B) –NO2 (nitro) C) –COOH (karboksil) D) –SO3H (sulfo) To'g'ri javob: A) –OH (gidroksil) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 151 28. «Eritib chiqish» (dissolution) testi qattiq dori shakllari uchun nimani baholaydi? A) Tabletkalar massasining va ta'sir etuvchi modda miqdorining bir-biriga mosligini B) Tabletkaning mexanik mustahkamligini, ya'ni ezilish va yemirilishga chidamliligini C) Ta'sir etuvchi moddaning dori shaklidan suyuq muhitga ma'lum vaqtda o'tish darajasini D) Mikrobiologik tozalikni, ya'ni mikroorganizmlar soni me'yordan oshmasligini To'g'ri javob: C) Ta'sir etuvchi moddaning dori shaklidan suyuq muhitga ma'lum vaqtda o'tish ✔ darajasini 29. Yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasida (YuSSX) eng ko'p qo'llaniladigan usul – teskari fazali xromatografiyada statsionar faza qanday bo'ladi? A) Qutbli (masalan, modifikatsiyalanmagan toza silikagel) B) Qutbsiz (masalan, C18 bilan modifikatsiyalangan silikagel) C) Ion almashinuvchi (masalan, sulfoguruhli kationit smolasi) D) Adsorbent (masalan, faollashtirilgan ko'mir yoki alyuminiy oksid) To'g'ri javob: B) Qutbsiz (masalan, C18 bilan modifikatsiyalangan silikagel) ✔ 30. Nitroguruh benzol halqasida elektrofil almashinish reaksiyasini qaysi holatga yo'naltiradi? A) Faqat para- B) Faqat orto- C) Orto- va para- D) Meta- To'g'ri javob: D) Meta- ✔ 31. Ko'z tomchilarida keng qo'llanadigan konservant qaysi? A) Benzalkoniy xlorid B) Natriy benzoat 10 % C) Fenol 5 % D) Formaldegid To'g'ri javob: A) Benzalkoniy xlorid ✔ 32. Tabletka mashinasining dori massasini presslovchi asosiy ishchi qismlari qaysilar? A) Elaklar va ajratuvchi magnitlar B) Barabanlar va purkovchi soplolar C) Matritsa va puansonlar D) Valiklar va kesuvchi pichoqlar To'g'ri javob: C) Matritsa va puansonlar ✔ 33. Katta hajmli infuzion eritmalarga (masalan, 500 ml) nima uchun odatda antimikrob konservant qo'shilmaydi? A) Konservant eritma pH ini fiziologik chegaradan oshiradi B) Konservant terminal sterillashni imkonsiz qiladi C) Konservant katta hajmli eritmani loyqalantiradi D) Katta hajmdagi konservant zaharli ta'sir ko'rsatishi mumkin To'g'ri javob: D) Katta hajmdagi konservant zaharli ta'sir ko'rsatishi mumkin ✔ 34. SN2 mexanizmi bo'yicha boradigan reaksiya uchun xarakterli belgi qaysi? A) Ratsemizatsiya B) Konfiguratsiyaning inversiyasi (Valden almashinuvi) C) Karbokation oraliq mahsulot hosil bo'lishi D) Tezlikning faqat substrat konsentratsiyasiga bog'liqligi To'g'ri javob: B) Konfiguratsiyaning inversiyasi (Valden almashinuvi) ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 152 35. Rekombinant inson insulinini biotexnologik ishlab chiqarishda qaysi produtsentlar qo'llanadi? A) Penicillium chrysogenum (mog'or zamburug'i) B) Streptomyces griseus (aktinomitset) C) E. coli yoki Saccharomyces cerevisiae D) Claviceps purpurea (shoxkuya zamburug'i) To'g'ri javob: C) E. coli yoki Saccharomyces cerevisiae✔ 36. Anilinning asosligi alifatik aminlarga nisbatan past bo'lishining sababi nima? A) Molekulalararo vodorod bog'larining ko'pligi va assotsiatsiyasi B) Azotning bo'linmagan elektron juftining benzol halqasi bilan tutashuvi C) Azot atomining sp3 gibridlanganligi va molekulaning piramidal tuzilishi D) Anilin molekula massasining alifatik aminlarnikidan kichikligi To'g'ri javob: B) Azotning bo'linmagan elektron juftining benzol halqasi bilan tutashuvi ✔ 37. Toksikologik kimyo fanining asosiy vazifasi nima? A) Dori vositalarini sanoat miqyosida sintez qilish va texnologik jarayonlarni takomillashtirish B) Dorixonalarda ekstemporal dori tayyorlash texnologiyasi va ularning sifatini baholash C) Biologik ob'ektlardan zaharlarni ajratish, aniqlash va miqdorini o'lchash usullarini ishlab chiqish D) Dorivor o'simliklarni yetishtirish, yig'ish, quritish va ulardan quruq ekstraktlar olishni o'rganish To'g'ri javob: C) Biologik ob'ektlardan zaharlarni ajratish, aniqlash va miqdorini o'lchash usullarini ✔ ishlab chiqish 38. Qo'rg'oshin bilan surunkali zaharlanishda qo'llaniladigan xelatlovchi vosita qaysi? A) Atsetiltsistein (glutation donatori) B) Natriy-kalsiy edetat (tetatsin-kalsiy) C) Fizostigmin (xolinesteraza ingibitori) D) Flumazenil (benzodiazepin antagonisti) To'g'ri javob: B) Natriy-kalsiy edetat (tetatsin-kalsiy) ✔ 39. Insulin flakonini ishlatish davrida qanday saqlash tavsiya etiladi? A) Quyosh nuri tushadigan iliq joyda, ochiq holda B) Muzlatgichda –20 °C da, muzlatilgan holda saqlash C) Issiq suvda, tana haroratiga yaqin holda isitib saqlash D) Xona haroratida (30 °C gacha), yorug'likdan himoyalab To'g'ri javob: D) Xona haroratida (30 °C gacha), yorug'likdan himoyalab ✔ 40. Prionlarning sterillash usullariga nisbatan xususiyati qaysi? A) Standart avtoklavlash va dezinfeksiyaga juda chidamli B) 60 °C da 10 daqiqa qizdirilganda nobud bo'ladi C) Etil spirti bilan oson va tez inaktivatsiyalanadi D) Ultrabinafsha nurda bir necha daqiqada parchalanadi To'g'ri javob: A) Standart avtoklavlash va dezinfeksiyaga juda chidamli ✔ 41. 0,01 M HCl eritmasining pH qiymati qancha? A) 2 B) 12 C) 1 D) 0,01 To'g'ri javob: A) 2 ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 153 42. Benzol halqasiga xos asosiy reaksiya turi qaysi? A) Nukleofil birikish B) Eliminatsiya C) Radikal birikish D) Elektrofil almashinish To'g'ri javob: D) Elektrofil almashinish✔ 43. Streptomitsin qaysi mikroorganizm produtsenti hisoblanadi? A) Penicillium notatum B) Saccharomyces cerevisiae C) Aspergillus niger D) Streptomyces griseus To'g'ri javob: D) Streptomyces griseus ✔ 44. Farmakopeyada to'yingan bug' bilan sterillashning standart (ma'lumotnoma) rejimi qaysi? A) 60 °C da 1 soat davomida B) 121 °C da kamida 15 daqiqa C) 100 °C da 5 daqiqa davomida D) 80 °C da 30 daqiqa davomida To'g'ri javob: B) 121 °C da kamida 15 daqiqa ✔ 45. Etilenglikol bilan zaharlanishda buyrak shikastlanishi asosan qaysi metabolit bilan bog'liq? A) Chumoli kislota (formiat-anion to'planishi) B) Sut kislota (laktatatsidoz rivojlanishi) C) Sirka kislota (atsetat va atsetaldegid) D) Oksalat kislota (kalsiy oksalat kristallari) To'g'ri javob: D) Oksalat kislota (kalsiy oksalat kristallari) ✔ 46. Metanol bilan zaharlanishda organizmda hosil bo'ladigan toksik metabolitlar qaysilar? A) Sirka aldegidi va sirka kislota B) Glikol aldegid va oksalat kislota C) Formaldegid va chumoli kislota D) Aseton va mochevina To'g'ri javob: C) Formaldegid va chumoli kislota ✔ 47. Metanol bilan zaharlanishda antidot sifatida nima qo'llaniladi va uning mexanizmi qanday? A) Atropin – M-xolinoretseptorlarni bloklab, sekretsiyani kamaytiradi B) Unitiol – sulfgidril guruhlari bilan metanolni bog'lab chiqaradi C) Etanol yoki fomepizol – alkogoldegidrogenazani raqobatli bloklaydi D) Nalokson – opioid retseptorlarini raqobatli bloklab, nafasni tiklaydi To'g'ri javob: C) Etanol yoki fomepizol – alkogoldegidrogenazani raqobatli bloklaydi ✔ 48. Kannabinoidlarni (marixuana) aniqlash uchun klassik rang reaksiyasi qaysi? A) Dyukenua-Levin reaksiyasi B) Vitali-Moren reaksiyasi C) Marki reaksiyasi D) Mureksid reaksiyasi To'g'ri javob: A) Dyukenua-Levin reaksiyasi ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 154 49. Bufer eritmasining pH qiymatini hisoblash uchun qaysi tenglama qo'llaniladi? A) Genderson-Hasselbax tenglamasi B) Nernst elektrod tenglamasi C) Klapeyron-Mendeleyev tenglamasi D) Arrenius tezlik tenglamasi To'g'ri javob: A) Genderson-Hasselbax tenglamasi✔ 50. Alkaloidlar va ko'plab dori moddalari biologik ob'ektdan qaysi usul bilan ajratiladi? A) Yarim o'tkazgich membrana orqali dializ qilib, dializatni bevosita titrlash B) Sulfat va nitrat kislotalar aralashmasi bilan mineralizatsiya qilib, qoldiqni tahlil qilish C) Kislotalangan suv yoki spirt bilan izolyatsiya, so'ngra organik erituvchi bilan ekstraksiya D) Kislotali muhitda suv bug'i bilan haydab, distillyatni organik erituvchiga o'tkazish To'g'ri javob: C) Kislotalangan suv yoki spirt bilan izolyatsiya, so'ngra organik erituvchi bilan ✔ ekstraksiya Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 155 20-variant Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball) 1. Biofarmatsevtik tasniflash tizimi (BCS) dori moddalarini qaysi ikki xususiyat asosida sinflarga ajratadi? A) Molekula massasi va kristallarning rangi (optik xossasi) B) Eruvchanlik va ichak membranasidan o'tkazuvchanlik C) Suyuqlanish harorati va dissotsiatsiya konstantasi (pKa) D) O'tkir toksiklik darajasi va ishlab chiqarish narxi To'g'ri javob: B) Eruvchanlik va ichak membranasidan o'tkazuvchanlik✔ 2. Epileptik status (uzoq davom etayotgan talvasa)da birinchi qator preparatlari qaysilar? A) Fenobarbital tabletka shaklida, og'iz orqali B) Vena ichiga benzodiazepinlar (diazepam, lorazepam) C) Valproat sirop shaklida, nazogastral zond orqali D) Karbamazepin peroral, yuqori to'yintiruvchi dozada To'g'ri javob: B) Vena ichiga benzodiazepinlar (diazepam, lorazepam) ✔ 3. Anafilaktik shokda birinchi navbatdagi dori vositasi va yuborish yo'li qaysi? A) Prednizolon peroral, yuqori dozada (tabletka) B) Adrenalin mushak ichiga (sonning tashqi yuzasiga) C) Antigistamin preparat peroral (tabletka shaklida) D) Salbutamol ingalyatsiya (dozalangan aerozol) To'g'ri javob: B) Adrenalin mushak ichiga (sonning tashqi yuzasiga) ✔ 4. GDP talablariga ko'ra sovuq zanjirdagi dori vositalarini tashishda eng muhim talab qaysi? A) Transport vositasining rangi va o'lchami B) Haydovchining tajribasi va ish staji C) Harorat rejimini doimiy kuzatish va qayd etish D) Tashish tezligi va yo'l masofasining qisqaligi To'g'ri javob: C) Harorat rejimini doimiy kuzatish va qayd etish ✔ 5. Kreatinin klirensini taxminiy hisoblashda keng qo'llaniladigan formula qaysi? A) Kokroft-Gault formulasi B) Genderson-Hasselbax formulasi C) Nernst formulasi D) Mosteller formulasi To'g'ri javob: A) Kokroft-Gault formulasi ✔ 6. Gipertonik kriz (organ shikastlanishisiz) da qon bosimini qanday tezlikda tushirish tavsiya etiladi? A) Bir necha daqiqada normal ko'rsatkichgacha, imkon qadar tez B) Faqat tomir ichiga katta dozada diuretik bilan, bir zumda C) Faqat bir hafta davomida, kuniga 5 mm sim. ust. dan D) Asta-sekin, bir necha soat davomida, keskin pasaytirmasdan To'g'ri javob: D) Asta-sekin, bir necha soat davomida, keskin pasaytirmasdan ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 156 7. Yuklama (to'yintiruvchi) dozani hisoblash uchun qaysi parametr asosiy hisoblanadi? A) tmax B) Taqsimlanish hajmi C) Klirens D) Yarim chiqarilish davri To'g'ri javob: B) Taqsimlanish hajmi✔ 8. Sil kasalligini davolashning intensiv fazasida qo'llaniladigan standart to'rt komponentli sxema tarkibi qaysi? A) Izoniazid, amoksitsillin, metronidazol, flukonazol B) Rifampitsin, vankomitsin, gentamitsin, doksitsiklin C) Pirazinamid, siprofloksatsin, klaritromitsin, atsiklovir D) Izoniazid, rifampitsin, pirazinamid, etambutol To'g'ri javob: D) Izoniazid, rifampitsin, pirazinamid, etambutol ✔ 9. Kuchsiz kislota xossali dori moddasi (pKa ≈ 3,5) oshqozonda (pH ≈ 1,5) qanday holatda bo'ladi? A) Asosan ionlangan, yomon so'riladi B) Asosan ionlanmagan, lipofil holatda C) Faqat kation shaklida D) To'liq tuzga aylangan To'g'ri javob: B) Asosan ionlanmagan, lipofil holatda ✔ 10. Biologik yarim chiqarilish davri (T½) 6 soat bo'lgan dori qabul qilingandan 12 soat o'tgach organizmda dastlabki miqdorning qancha qismi qoladi (bir kompartmentli model)? A) 75% B) 50% C) 12,5% D) 25% To'g'ri javob: D) 25% ✔ 11. Farmatsevt bemorga dori tanlashda faqat dorixonaga ko'proq foyda keltiradigan preparatni taklif qilib, arzonroq va teng samarali generik haqida aytmadi. Bu qaysi tamoyilga zid? A) Uskunalarni tozalash validatsiyasi talablari B) GMP texnologik reglamenti va ishlab chiqarish tartibi C) Bemor manfaatini ustun qo'yish va xabardor tanlash huquqi D) Seriyani sotuvga chiqarish tartibi va ruxsatnomasi To'g'ri javob: C) Bemor manfaatini ustun qo'yish va xabardor tanlash huquqi ✔ 12. GDP talablariga ko'ra ulgurji distribyutor dori vositalarini kimdan sotib olishi kerak? A) Litsenziyali ishlab chiqaruvchi yoki distribyutordan B) Bozordagi noma'lum va litsenziyasiz sotuvchilardan C) Har qanday shaxsdan, agar narx past bo'lsa D) Internetdagi tasdiqlanmagan saytlardan To'g'ri javob: A) Litsenziyali ishlab chiqaruvchi yoki distribyutordan ✔ 13. Transdermal terapevtik tizimlarning asosiy afzalligi qaysi? A) Birinchi o'tish effektini chetlab o'tib, uzoq vaqt barqaror konsentratsiyani ta'minlaydi B) Ta'siri juda tez boshlanadi va faqat bir necha daqiqa davom etib, o'tkir holatlarda qulay bo'ladi C) Har qanday katta molekulani ham yuqori dozada teri orqali tez va to'liq yetkazadi D) Terini butunlay chetlab o'tib, dorini to'g'ridan-to'g'ri yurak mushagiga yetkazadi To'g'ri javob: A) Birinchi o'tish effektini chetlab o'tib, uzoq vaqt barqaror konsentratsiyani ✔ ta'minlaydi Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 157 14. Quyidagilardan qaysi biri prodori hisoblanadi? A) Enalapril B) Paratsetamol C) Atenolol D) Gentamitsin To'g'ri javob: A) Enalapril✔ 15. Farmatsevtik tahlilda ishlatiladigan «standart namuna» (referens standart) ning vazifasi nima? A) Tahlil narxini kamaytirish va reaktivlarni tejash B) Eritmaning rangini o'zgartirib, indikator bo'lish C) Taqqoslash uchun aniq tavsiflangan namuna D) Tahlil vaqtini qisqartirish va tezlashtirish To'g'ri javob: C) Taqqoslash uchun aniq tavsiflangan namuna ✔ 16. Helicobacter pylori eradikatsiyasining standart uch komponentli sxemasi tarkibi qaysi? A) Proton nasosi ingibitori + klaritromitsin + amoksitsillin B) Ranitidin + loperamid + amoksitsillin (14 kun davomida) C) H2-blokator + antatsid + metronidazol (7 kun davomida) D) Omeprazol + vismut subsitrat + simetikon + probiotik To'g'ri javob: A) Proton nasosi ingibitori + klaritromitsin + amoksitsillin ✔ 17. Og'riq sindromida analgetiklarni «soat bo'yicha» qabul qilish tamoyili nimani anglatadi? A) Faqat kechasi uxlashdan oldin, uyquni yaxshilash uchun bir martalik qabul qilish B) Og'riq qaytalanishini kutmasdan, belgilangan vaqt oraliqlarida muntazam qabul qilish C) Faqat og'riq kuchli bo'lganda, bemorning o'z xohishiga ko'ra talab bo'yicha qabul qilish D) Kuniga faqat bir marta, ertalab, og'riq bor-yo'qligidan qat'i nazar qabul qilish To'g'ri javob: B) Og'riq qaytalanishini kutmasdan, belgilangan vaqt oraliqlarida muntazam qabul ✔ qilish 18. YuSSX tizimining yaroqliligini (system suitability) baholashda qaysi parametrlar tekshiriladi? A) Faqat kolonka narxi va ishlab chiqaruvchisi B) Faqat erituvchi rangi va hidi C) Faqat xona harorati va namligi D) Rezolyutsiya, simmetriya va takrorlanuvchanlik To'g'ri javob: D) Rezolyutsiya, simmetriya va takrorlanuvchanlik ✔ 19. Stenokardiya xurujini tez bartaraf etish uchun tanlov preparati qaysi? A) Atorvastatin (kechqurun bir marta) B) Amlodipin (uzoq ta'sirli tabletka) C) Bisoprolol tabletka (ichish uchun) D) Nitroglitserin (til ostiga yoki sprey) To'g'ri javob: D) Nitroglitserin (til ostiga yoki sprey) ✔ 20. Tetratsiklinlar va ftorxinolonlarni antatsidlar, kalsiy yoki temir preparatlari bilan bir vaqtda qabul qilish nima uchun tavsiya etilmaydi? A) Ular jigar fermentlarini kuchli induksiyalab, antibiotikning metabolizmini keskin tezlashtiradi B) Antibiotikning toksikligi ortib, gepatotoksik va nefrotoksik ta'sirlar kuchayadi C) Ko'p valentli kationlar bilan xelat komplekslar hosil bo'lib, antibiotik so'rilishi kamayadi D) Antibiotik buyrak orqali tezroq chiqarilib, qondagi terapevtik konsentratsiyasi saqlanmaydi To'g'ri javob: C) Ko'p valentli kationlar bilan xelat komplekslar hosil bo'lib, antibiotik so'rilishi ✔ kamayadi Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 158 21. Teskari fazali yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasida (YuSSX) eng ko'p qo'llanadigan statsionar faza qaysi? A) Oktadetsilsilil (C18) silikagel B) Ion almashinuvchi polimer smola C) Toza modifikatsiyalanmagan silikagel D) Alyuminiy oksidi (normal faza) To'g'ri javob: A) Oktadetsilsilil (C18) silikagel✔ 22. Toza xonaga kirishda xodimlar kiyim almashtiradigan va havo bosimlari ajratiladigan oraliq xona qanday ataladi? A) Ombor (saqlash xonasi) B) Havo shlyuzi C) Nazorat laboratoriyasi D) Karantin zonasi To'g'ri javob: B) Havo shlyuzi ✔ 23. Qandli diabet va proteinuriya bilan kechadigan arterial gipertenziyada qaysi guruh afzal hisoblanadi? A) Markaziy alfa-2 agonistlar (klonidin, metildopa) B) Halqa diuretiklari (furosemid, torasemid) monoterapiyasi C) Alfa-adrenoblokatorlar (doksazozin, prazozin) monoterapiyasi D) APF ingibitorlari yoki angiotenzin retseptor blokatorlari To'g'ri javob: D) APF ingibitorlari yoki angiotenzin retseptor blokatorlari ✔ 24. Temir(III) aralashmasini aniqlashda ammoniy tiotsianat qanday rang beradi? A) Yashil B) Qizil C) Ko'k D) Oq cho'kma To'g'ri javob: B) Qizil ✔ 25. Bemor 65 yoshda, yurak yetishmovchiligi va ko'p shish bilan furosemid qabul qilmoqda; qonda kaliy 3,1 mmol/l. Qaysi chora maqbul? A) Shishni tezroq kamaytirish uchun furosemid dozasini ikki baravar oshirib yuborish B) Yurak qisqarishlarini kuchaytirish uchun digoksin dozasini oshirib, monitoringsiz qoldirish C) Kaliy preparatlari yoki kaliy tejovchi diuretik (spironolakton) qo'shishni ko'rib chiqish D) Diurezni kuchaytirish uchun gidroxlortiazid qo'shib, kaliyni nazorat qilmasdan davom ettirish To'g'ri javob: C) Kaliy preparatlari yoki kaliy tejovchi diuretik (spironolakton) qo'shishni ko'rib ✔ chiqish 26. GMP bo'yicha yetkazib beruvchilarni kvalifikatsiya qilishning maqsadi nima? A) Faqat yetkazib berish tezligi va muddatini baholash B) Xom ashyo sifat talablariga barqaror muvofiqligini ta'minlash C) Eng arzon narx taklif qiladigan yetkazib beruvchini tanlash D) Faqat yetkazib beruvchining joylashuvini aniqlash To'g'ri javob: B) Xom ashyo sifat talablariga barqaror muvofiqligini ta'minlash ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 159 27. Analitik usul validatsiyasida (ICH Q2) aniqlash chegarasi (LOD) va miqdoriy aniqlash chegarasi (LOQ) uchun signal/shovqin nisbati odatda qancha olinadi? A) LOD 5:1, LOQ 50:1 B) LOD 1:1, LOQ 2:1 C) LOD 3:1, LOQ 10:1 D) LOD 10:1, LOQ 3:1 To'g'ri javob: C) LOD 3:1, LOQ 10:1✔ 28. Sifatsiz yoki xavfli ekanligi aniqlangan seriyani taqsimot tarmog'idan qaytarib olish jarayoni qanday ataladi? A) Kvalifikatsiya B) Inventarizatsiya C) Validatsiya D) Qaytarib chaqirish To'g'ri javob: D) Qaytarib chaqirish ✔ 29. Klinik tadqiqot ishtirokchisidan xabardor qilingan rozilik (informed consent) olishda qaysi talab to'g'ri? A) To'liq xabardor qilinib, ixtiyoriy rozilik beradi va chiqa oladi B) Rozilik faqat og'zaki bo'lishi yetarli, hujjat shart emas C) Ishtirokchi tadqiqotdan chiqish huquqiga ega emas D) Rozilik tadqiqot tugagandan keyin yozma olinadi To'g'ri javob: A) To'liq xabardor qilinib, ixtiyoriy rozilik beradi va chiqa oladi ✔ 30. SOP (standart operatsion protsedura) nima? A) Mahsulot narxlari va chegirmalar ro'yxati B) Mahsulot reklamasi va targ'ibotining yillik rejasi C) Operatsiyani bajarishning tasdiqlangan yozma batafsil tartibi D) Xodimlarning shaxsiy fayli va mehnat shartnomasi To'g'ri javob: C) Operatsiyani bajarishning tasdiqlangan yozma batafsil tartibi ✔ 31. Bioetikaning to'rt asosiy tamoyili qaysilar (Beauchamp va Childress bo'yicha)? A) Avtonomiya, zarar yetkazmaslik, xayrixohlik, adolat B) Maxfiylik, tezlik, aniqlik va xizmatning arzonligi C) Foyda, raqobat, sodiqlik va iqtisodiy tejamkorlik D) Intizom, ierarxiya, nazorat va muntazam hisobot To'g'ri javob: A) Avtonomiya, zarar yetkazmaslik, xayrixohlik, adolat ✔ 32. Metotreksatni NYaQV yoki trimetoprim bilan birga qo'llash nima uchun xavfli? A) Og'ir giperglikemiya va ketoatsidoz rivojlanadi B) Metotreksatning ichakdan so'rilishi to'xtaydi C) Metotreksat toksikligi (miyelosupressiya) ortadi D) Metotreksatning sitostatik samarasi yo'qoladi To'g'ri javob: C) Metotreksat toksikligi (miyelosupressiya) ortadi ✔ 33. Benzilpenitsillinning β-laktam halqasini aniqlash uchun qaysi reaksiya qo'llanadi? A) Vitali–Moren reaksiyasi (tropan alkaloidlariga) B) Gidroksilamin va temir(III) bilan gidroksamat C) Talleyoxin reaksiyasi (xinin) D) Murreksid reaksiyasi (kofein, purinlar) To'g'ri javob: B) Gidroksilamin va temir(III) bilan gidroksamat ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 160 34. 2-tip qandli diabet va aterosklerotik yurak-qon tomir kasalligi bo'lgan bemorga kardioprotektiv ta'sir uchun qaysi guruhlarni qo'shish tavsiya etiladi? A) Meglitinidlar (repaglinid) yoki insulin glargin B) Sulfonilmochevina hosilalari (glibenklamid, gliklazid) C) SGLT2 ingibitorlari yoki GLP-1 retseptor agonistlari D) Alfa-glyukozidaza ingibitorlari (akarboza, miglitol) To'g'ri javob: C) SGLT2 ingibitorlari yoki GLP-1 retseptor agonistlari✔ 35. Farmatsevtik sifat tizimi uchun yakuniy javobgarlik kimning zimmasida? A) Faqat sifat nazorati laborantlari B) Faqat tashqi auditorlar C) Kompaniyaning yuqori rahbariyati D) Faqat yetkazib beruvchilar To'g'ri javob: C) Kompaniyaning yuqori rahbariyati ✔ 36. Bemor 45 yoshda, gipertenziya va podagra bor. Qaysi gipotenziv preparat siydik kislotasini oshirishi sababli ehtiyotkorlikni talab qiladi? A) Enalapril maleat B) Losartan kaliy C) Gidroxlortiazid D) Amlodipin besilat To'g'ri javob: C) Gidroxlortiazid ✔ 37. Metotreksat haftada bir marta qabul qilinganda nojo'ya ta'sirlarni kamaytirish uchun qaysi vitamin buyuriladi? A) Retinol B) Tiamin C) Folat kislota D) Askorbin kislota To'g'ri javob: C) Folat kislota ✔ 38. Tahlil natijalarining takroriy o'lchashlardagi tarqoqligi (pretsizionlik) odatda qaysi statistik ko'rsatkich bilan ifodalanadi? A) Nisbiy standart og'ish B) Mediana (o'rta qiymat) C) O'rtacha arifmetik qiymat D) Moda (eng ko'p qiymat) To'g'ri javob: A) Nisbiy standart og'ish ✔ 39. Beta-laktam antibiotiklarini ishlab chiqarishda GMP qaysi talabni qo'yadi? A) Kross-kontaminatsiyani oldini olish uchun alohida (ajratilgan) binolar va uskunalar B) Faqat xodimlar alohida bo'lishi kerak C) Faqat qadoqlash alohida bo'lishi kerak D) Ularni har qanday mahsulot bilan bir liniyada ishlab chiqarish mumkin To'g'ri javob: A) Kross-kontaminatsiyani oldini olish uchun alohida (ajratilgan) binolar va uskunalar ✔ 40. Solishtirma yutilish ko'rsatkichi (A 1%, 1 sm) nimani bildiradi? A) Eritmaning sindirish ko'rsatkichi va dispersiyasini B) 1 M eritmaning 1 sm qatlamdagi optik zichligini C) Toza erituvchining 1 sm qatlamdagi optik zichligini D) 1 % li eritmaning 1 sm qatlamdagi optik zichligini To'g'ri javob: D) 1 % li eritmaning 1 sm qatlamdagi optik zichligini ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 161 41. Kuchsiz asos xossali dori moddasi siydik kislotali bo'lganda qanday chiqariladi? A) Sekinroq, chunki ionlanmagan shakl ko'payadi B) Butunlay qayta so'riladi C) O'zgarmaydi D) Tezroq, chunki ionlangan shakl qayta so'rilmaydi To'g'ri javob: D) Tezroq, chunki ionlangan shakl qayta so'rilmaydi✔ 42. Ammoniy ioni aralashmasini aniqlashda qo'llanadigan reaktiv qaysi? A) Nessler reaktivi B) Feling reaktivi C) Millon reaktivi D) Dragendorf reaktivi To'g'ri javob: A) Nessler reaktivi ✔ 43. «Birinchi o'tish effekti» (presistemik eliminatsiya) nimani anglatadi? A) Dorining buyrak orqali o'zgarmagan holda birinchi marta siydik bilan butunlay chiqarilishini B) Dorining plazma oqsillariga birinchi marta bog'lanib, faol fraksiyasi kamayishini C) Ichilgan dorining tizimli qonga yetguncha jigar va ichak devorida metabolizmga uchrashini D) Dorining to'qimalarda birinchi marta taqsimlanib, depo hosil qilib to'planishini To'g'ri javob: C) Ichilgan dorining tizimli qonga yetguncha jigar va ichak devorida metabolizmga ✔ uchrashini 44. Kalsiy ioniga xos farmakopeya reaksiyasi qaysi? A) Natriy kobaltinitrit bilan sariq kristall cho'kma B) Kumush nitrat bilan ammiakda eriydigan sariq cho'kma C) Ammoniy oksalat bilan oq cho'kma D) Kaliy ferrotsianid bilan to'q ko'k cho'kma To'g'ri javob: C) Ammoniy oksalat bilan oq cho'kma ✔ 45. Vd = 40 l, kerakli plazma konsentratsiyasi 2 mg/l, biokiraolishlik 100%. Yuklama doza qancha bo'ladi? A) 40 mg B) 80 mg C) 20 mg D) 42 mg To'g'ri javob: B) 80 mg ✔ 46. Xromatografik tahlilda ichki standart usulining afzalligi qaysi? A) Kiritish va tayyorlash xatoliklarini kamaytiradi B) Kolonkani almashtirish hech qachon shart bo'lmaydi C) Standart namuna umuman kerak bo'lmaydi D) Detektor va integrator talab qilinmaydi To'g'ri javob: A) Kiritish va tayyorlash xatoliklarini kamaytiradi ✔ 47. «Prodori» (prodrug) nima? A) Faqat o'simlik xomashyosidan olingan va kimyoviy o'zgartirilmagan tabiiy dori B) Farmakologik faolligi yo'q, faqat psixologik ta'sir uchun beriladigan placebo preparati C) Faqat inyeksiya shaklida chiqariladigan va tez ta'sir qiladigan faol dori moddasi D) Organizmda metabolizm natijasida faol shaklga o'tadigan nofaol yoki kam faol modda To'g'ri javob: D) Organizmda metabolizm natijasida faol shaklga o'tadigan nofaol yoki kam faol ✔ modda Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 162 48. Biofarmatsiya fanining asosiy o'rganish predmeti nima? A) Faqat dori vositalarining kimyoviy sintezi va yangi molekulalarni loyihalash B) Dori vositalarining narxini shakllantirish va ularni bozorda sotish qonuniyatlari C) Dori vositasining terapevtik samaradorligiga farmatsevtik omillarning ta'siri D) Faqat dorivor o'simliklarning morfologiyasi va anatomik tuzilishini o'rganish To'g'ri javob: C) Dori vositasining terapevtik samaradorligiga farmatsevtik omillarning ta'siri✔ 49. Farmakopeyada aralashmalarning chegaraviy miqdorini aniqlashda keng qo'llanadigan tamoyil qaysi? A) Moddani to'liq kuydirib, sulfat kulini tortish B) Faqat erish harorati va intervalini o'lchash C) Reaksiyani etalon eritma bilan bir xil sharoitda taqqoslash D) Faqat moddaning massasini analitik tarozida tortish To'g'ri javob: C) Reaksiyani etalon eritma bilan bir xil sharoitda taqqoslash ✔ 50. Dori vositalarini qadoqlarda unikal identifikator bilan belgilash (serializatsiya) ning asosiy maqsadi nima? A) Dori narxini oshirish va ustamani ko'paytirish B) Qadoqdagi reklama joyini kengaytirish C) Qadoqni chiroyli va zamonaviy qilish D) Soxta dorilarni oldini olish va kuzatuvchanlik To'g'ri javob: D) Soxta dorilarni oldini olish va kuzatuvchanlik ✔ Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 163 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. 1-variant 1- A 2- A 3- D 4- B 5- A 6- A 7- D 8- C 9- D 10- C 11- C 12- B 13- C 14- C 15- C 16- B 17- C 18- C 19- A 20- D 21- B 22- A 23- D 24- B 25- B 26- B 27- B 28- D 29- D 30- A 31- A 32- C 33- B 34- B 35- A 36- D 37- D 38- A 39- B 40- A 41- A 42- C 43- A 44- D 45- B 46- B 47- A 48- A 49- A 50- B 2-variant 1- B 2- B 3- B 4- C 5- A 6- A 7- D 8- B 9- B 10- B 11- A 12- D 13- A 14- D 15- D 16- C 17- B 18- D 19- A 20- A 21- B 22- D 23- A 24- C 25- B 26- A 27- D 28- C 29- C 30- B 31- B 32- A 33- C 34- A 35- D 36- A 37- A 38- D 39- A 40- A 41- C 42- C 43- B 44- A 45- D 46- B 47- D 48- C 49- D 50- D 3-variant 1- B 2- C 3- A 4- D 5- D 6- C 7- D 8- C 9- D 10- C 11- D 12- A 13- C 14- D 15- D 16- C 17- A 18- B 19- A 20- D 21- D 22- D 23- C 24- D 25- D 26- D 27- A 28- A 29- A 30- C 31- C 32- D 33- C 34- A 35- B 36- D 37- A 38- B 39- B 40- C 41- C 42- C 43- C 44- B 45- C 46- B 47- C 48- B 49- B 50- C 4-variant 1- B 2- D 3- C 4- C 5- C 6- D 7- A 8- D 9- A 10- A 11- A 12- D 13- B 14- D 15- D 16- A 17- D 18- C 19- D 20- A 21- B 22- D 23- A 24- B 25- B 26- C 27- C 28- D 29- D 30- D 31- B 32- C 33- A 34- C 35- C 36- D 37- B 38- C 39- B 40- C 41- B 42- B 43- C 44- D 45- A 46- B 47- C 48- A 49- A 50- B 5-variant 1- D 2- B 3- D 4- D 5- C 6- C 7- A 8- A 9- D 10- A 11- B 12- D 13- C 14- B 15- D 16- C 17- D 18- A 19- B 20- C 21- D 22- A 23- C 24- C 25- D 26- D 27- B 28- D 29- D 30- D 31- B 32- B 33- C 34- A 35- D 36- D 37- A 38- A 39- A 40- C 41- D 42- A 43- B 44- A 45- A 46- D 47- C 48- D 49- C 50- C 6-variant 1- B 2- C 3- C 4- D 5- D 6- C 7- B 8- B 9- A 10- D 11- C 12- A 13- D 14- C 15- A 16- A 17- C 18- C 19- B 20- C 21- D 22- C 23- D 24- C 25- D 26- D 27- D 28- B 29- D 30- C 31- D 32- A 33- B 34- A 35- C 36- A 37- C 38- A 39- B 40- A Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 164 41- C 42- D 43- C 44- D 45- A 46- C 47- A 48- B 49- A 50- D 7-variant 1- B 2- C 3- C 4- A 5- D 6- C 7- C 8- B 9- A 10- B 11- D 12- B 13- C 14- D 15- D 16- D 17- D 18- A 19- C 20- B 21- B 22- B 23- A 24- B 25- D 26- D 27- A 28- B 29- B 30- A 31- C 32- D 33- A 34- A 35- C 36- D 37- A 38- B 39- B 40- C 41- C 42- A 43- D 44- D 45- B 46- D 47- A 48- D 49- C 50- A 8-variant 1- C 2- B 3- B 4- C 5- B 6- C 7- B 8- B 9- C 10- C 11- A 12- B 13- B 14- A 15- D 16- B 17- C 18- B 19- A 20- C 21- D 22- D 23- C 24- A 25- C 26- D 27- C 28- D 29- B 30- D 31- B 32- B 33- A 34- C 35- C 36- C 37- A 38- D 39- C 40- C 41- A 42- C 43- A 44- C 45- A 46- C 47- B 48- D 49- C 50- B 9-variant 1- B 2- A 3- B 4- B 5- B 6- B 7- B 8- D 9- D 10- A 11- D 12- C 13- D 14- A 15- A 16- C 17- D 18- D 19- B 20- D 21- B 22- B 23- C 24- A 25- C 26- A 27- B 28- A 29- C 30- C 31- D 32- B 33- C 34- D 35- A 36- C 37- A 38- D 39- C 40- D 41- D 42- D 43- D 44- C 45- C 46- C 47- C 48- B 49- D 50- D 10-variant 1- A 2- B 3- C 4- A 5- B 6- B 7- B 8- A 9- A 10- C 11- C 12- A 13- D 14- B 15- A 16- C 17- D 18- C 19- A 20- A 21- D 22- A 23- B 24- B 25- A 26- A 27- A 28- C 29- C 30- C 31- D 32- D 33- C 34- C 35- B 36- B 37- A 38- D 39- D 40- D 41- C 42- B 43- B 44- A 45- D 46- C 47- B 48- A 49- D 50- C 11-variant 1- D 2- A 3- C 4- A 5- A 6- C 7- A 8- C 9- B 10- A 11- A 12- A 13- A 14- C 15- C 16- A 17- C 18- D 19- B 20- C 21- A 22- B 23- B 24- A 25- D 26- C 27- B 28- D 29- A 30- B 31- B 32- D 33- D 34- A 35- B 36- D 37- D 38- B 39- D 40- A 41- D 42- B 43- B 44- A 45- A 46- B 47- B 48- D 49- C 50- B 12-variant 1- A 2- C 3- D 4- A 5- D 6- C 7- A 8- D 9- A 10- C 11- B 12- D 13- A 14- C 15- A 16- D 17- C 18- D 19- A 20- A 21- C 22- B 23- C 24- C 25- C 26- D 27- A 28- C 29- A 30- B 31- D 32- A 33- C 34- B 35- A 36- A 37- B 38- D 39- B 40- B 41- A 42- B 43- A 44- D 45- D 46- A 47- D 48- B 49- D 50- A Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 165 13-variant 1- A 2- D 3- C 4- D 5- B 6- B 7- C 8- B 9- C 10- B 11- C 12- B 13- A 14- D 15- D 16- C 17- B 18- B 19- C 20- C 21- A 22- B 23- C 24- D 25- B 26- D 27- C 28- D 29- D 30- C 31- A 32- C 33- C 34- C 35- C 36- B 37- A 38- D 39- C 40- C 41- D 42- B 43- B 44- D 45- D 46- C 47- A 48- C 49- A 50- B 14-variant 1- C 2- A 3- B 4- A 5- D 6- B 7- D 8- A 9- C 10- B 11- C 12- C 13- D 14- A 15- D 16- A 17- D 18- D 19- C 20- B 21- C 22- C 23- C 24- C 25- D 26- B 27- A 28- D 29- C 30- C 31- D 32- B 33- D 34- D 35- B 36- C 37- D 38- D 39- A 40- C 41- B 42- B 43- C 44- C 45- D 46- C 47- B 48- D 49- B 50- A 15-variant 1- D 2- C 3- D 4- D 5- C 6- A 7- C 8- D 9- A 10- B 11- B 12- A 13- B 14- D 15- D 16- D 17- C 18- B 19- D 20- C 21- C 22- A 23- D 24- C 25- D 26- A 27- D 28- D 29- B 30- B 31- D 32- D 33- B 34- B 35- B 36- B 37- A 38- C 39- D 40- D 41- B 42- B 43- C 44- C 45- A 46- B 47- A 48- D 49- A 50- D 16-variant 1- C 2- B 3- C 4- A 5- D 6- B 7- A 8- B 9- C 10- B 11- C 12- D 13- B 14- B 15- C 16- D 17- B 18- D 19- A 20- D 21- B 22- B 23- C 24- B 25- A 26- A 27- D 28- C 29- D 30- A 31- A 32- C 33- A 34- A 35- A 36- D 37- C 38- D 39- A 40- A 41- D 42- C 43- D 44- B 45- D 46- B 47- C 48- C 49- D 50- A 17-variant 1- C 2- D 3- A 4- A 5- C 6- B 7- B 8- D 9- C 10- A 11- B 12- C 13- D 14- B 15- A 16- D 17- C 18- A 19- B 20- D 21- A 22- B 23- A 24- A 25- C 26- D 27- A 28- A 29- D 30- A 31- B 32- D 33- C 34- C 35- B 36- D 37- D 38- A 39- D 40- B 41- A 42- A 43- D 44- A 45- C 46- B 47- A 48- C 49- D 50- D 18-variant 1- A 2- C 3- A 4- D 5- C 6- D 7- A 8- B 9- C 10- C 11- A 12- D 13- D 14- B 15- B 16- D 17- B 18- A 19- B 20- D 21- B 22- A 23- A 24- C 25- A 26- D 27- C 28- B 29- B 30- C 31- A 32- C 33- D 34- A 35- D 36- B 37- A 38- A 39- D 40- D 41- D 42- B 43- D 44- B 45- B 46- B 47- D 48- A 49- B 50- A Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 166 19-variant 1- C 2- D 3- B 4- B 5- D 6- A 7- D 8- B 9- D 10- D 11- B 12- B 13- B 14- B 15- D 16- A 17- B 18- B 19- D 20- C 21- B 22- C 23- C 24- C 25- A 26- C 27- A 28- C 29- B 30- D 31- A 32- C 33- D 34- B 35- C 36- B 37- C 38- B 39- D 40- A 41- A 42- D 43- D 44- B 45- D 46- C 47- C 48- A 49- A 50- C 20-variant 1- B 2- B 3- B 4- C 5- A 6- D 7- B 8- D 9- B 10- D 11- C 12- A 13- A 14- A 15- C 16- A 17- B 18- D 19- D 20- C 21- A 22- B 23- D 24- B 25- C 26- B 27- C 28- D 29- A 30- C 31- A 32- C 33- B 34- C 35- C 36- C 37- C 38- A 39- A 40- D 41- D 42- A 43- C 44- C 45- B 46- A 47- D 48- C 49- C 50- D Farmatsiya — nostrifikatsiya mashq variantlari | 167

FARMATSIYA

Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026)

20 ta variant • 1000 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2026–2027 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• Nostrifikatsiya — xorijiy davlatda olingan ta'lim hujjatini O'zbekistonda tan olish (ekvivalentligini qayd etish). Arizalar my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali beriladi; test sinovini Bilimni baholash agentligi o'tkazadi.

• Test faqat oliy ta'lim (va qayta tayyorlash) hujjatlari bo'yicha, ekspert xulosasi ijobiy bo'lgandan keyin o'tkaziladi. Test arizachining mutaxassisligi bo'yicha olinadi.

• Format: 50 ta test savoli, 100 daqiqa (har bir savolga ~2 daqiqa). Har bir to'g'ri javob — 2 ball, maksimal — 100 ball. Tan olish uchun 56 ball (kamida 28 ta to'g'ri javob) talab qilinadi; o'tolmagan talabgor qayta ro'yxatdan o'tib, testni qayta topshirishi mumkin.

• 2026-yil kuzgi sessiyalar: 15-oktyabr, 29-oktyabr, 12-noyabr, 26-noyabr, 10-dekabr, 24- dekabr. Ishtirokchilar ro'yxati har sessiyadan kamida 3 kun oldin e'lon qilinadi; ro'yxatni my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlarida ariza raqami bo'yicha tekshirish mumkin. Pasport yoki ID-karta bilan o'z vaqtida keling.

• Testsiz tan olinadiganlar: QS, THE yoki ARWU reytinglarining TOP-1000 taligiga kiruvchi OTM bitiruvchilari, xalqaro shartnomalar yoki hukumat qarorlari asosida o'qiganlar, O'zbekistondagi xorijiy OTM filiallari bitiruvchilari va boshqa belgilangan toifalar.

• To'plam tuzilishi: 20 ta variant × 50 savol. Har bir variant mutaxassislikning barcha asosiy bo'limlarini qamrab oladi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa javoblar kaliti bor. O'zingizni sinash uchun avval variantni 100 daqiqada yechib, keyin kalit bilan tekshiring.

• Muhim: rasmiy test savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu mutaxassislik dasturlari asosida tuzilgan mashq savollari; format va talablar o'zgarishini uzbmb.uz va my.gov.uz da kuzatib boring.

Sotib olish