Favqulodda vaziyatlarni monitoring va prognozlash tizimi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Favqulodda vaziyatlarni monitoring va prognozlash tizimi

Купить

MAVZU: FAVQULODDA VAZIYATLARNI
MONITORING VA PROGNOZLASH TIZIMI
SAMARQAND

ADABIYOTLAR
1. «Aholini va hududlami tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan
muhofaza qilish to‘g‘risida»gi qonuni. 17.08.2022 yil. N« 790
2. «Fuqaro muhofazasi to‘g‘risida» gi qonuni. 26.05.2000 yil. N« 80-11
3. «Gidrotexnik inshootlar xavfsizligi to‘g‘risida» gi qonuni. 20.08.1999 yil. No 826-1
5. «Xavfli ishlab chiqarish ob’yektlarining sanoat xavfsizligi to‘g‘risida» gi qonuni.
28.09.2006 yil. N« 57
6. «Radiatsiyaviy xavfsizlik to‘g‘risida» gi qonuni. 31.08.2000 yil. N 2 120-11
7. 0‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998 yil 27 oktabrdagi 455-sonli
«Texnogen, tabiiy va ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlaming tasnifi to‘g‘risida» gi
qarori.
8. 0‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 26 avgustdagi «0‘zbekiston
Respublikasi Favqulodda vaziyatlaming oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish
davlat tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida» gi 515-sonli qarori.
9. 0‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 28 dekabrdagi «Tabiiy,
texnogen va ekologik xususiyatli favqulodda vaziyatlar monitoringi, axborot almashinuvi
va prognozlash yagona tizimini tashkil etish to‘g‘risida»gi 1027-sonli qarori.

O ‘quv savollari
1. Favqulodda vaziyatlarni monitoring va
prognozlash tizimiga oid asosiy tushunchalar.
2. Tabiiy, texnogen va ekologik xususiyatli favqulodda
vaziyatlar monitoringi, axborot almashinuvi,
prognozlash yagona tizimining asosiy funksiyasi va
vazifalari.
3. Yagona tizimning tarkibi va faoliyatini tashkil
etish.

lJFavqulodda vaziyatlarni monitoring va prognozlash
tizimiga oid asosiy tushunchalar
Tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar (favqulodda
vaziyatlar) — muayyan hududda odamlar qurbon boiishiga, odamlaming sogiigiga yoki
atrof tabiiy muhitga zarar yetishiga, jiddiy moddiy talafotlarga hamda odamlaming hayot
faoliyati sharoitlari buzilishiga olib kelishi mumkin boigan yoki olib kelgan avariya,
halokat, xavfli tabiiy hodisa, tabiiy ofat yoxud boshqa ofat natijasida, karantinli va inson
uchun xavfli boigan boshqa yuqumli kasalliklar tarqalishi natijasida yuzaga kelgan
vaziyatlar.

Favqulodda vaziyatlarning
oldini olish — oldindan
o‘tkaziladigan hamda
favqulodda vaziyatlar ro‘y
berishi xavfini imkon qadar
kamaytirishga, bunday
vaziyatlar ro‘y bergan taqdirda
esa odamlaming hayotini asrab
qolishga va sog‘lig‘ini
saqlashga, atrof tabiiy muhitga
yetkaziladigan zarar va moddiy
talafotlar miqdorlarini
kamaytirishga qaratilgan
tadbirlar majmui.

Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish
— favqulodda vaziyatlar ro c
y berganda
o‘tkaziladigan hamda
odamlaming hayotini asrab qolishga va
sog‘lig 4
ini saqlashga, atrof tabiiy muhitga
yetkaziladigan zarar va moddiy talafotlar
miqdorlarini kamaytirishga, shuningdek
favqulodda vaziyatlar zonalarining
kengayishiga yo‘l qo'ymaslikka hamda
xavfli omillar ta’sirini tugatishga
qaratilgan qutqamv ishlari va kechiktirib
bo'lmaydigan ishlar majmui.

Atrof muhit monitoringi — atrof muhit holatini baholash, unda
kechayotgan jarayonlarni tahlil qilish va undagi o‘zgarishlar rivojini o‘z
vaqtida aniqlash uchun ma’lum bir dastur bo‘yicha doimiy ravishda
olib boriladigan kuzatuv va nazorat tizimi.

Monitoring obyekti — chegara doirasida aniq dastur bo‘yicha
atrof muhitning holatini nazorat qilish maqsadida doimiy ravishda
kuzatuv ishlari olib boriladigan, unda kechayotgan jarayonlami,
ulardagi o 4
zgarishlami o‘z vaqtida aniqlash va prognozlash uchun
tahlil qilish va baholash amalga oshiriladigan tabiiy, texnogen
obyekt yoki uning bir qismi.

Favqulodda vaziyatlarni prognozlash — favqulodda vaziyat
yuz berishi mumkinligi sabablarini, uning o‘tmishdagi va
hozirdagi manbalarini tahlil etish asosida uning sodir bo‘lishi va
rivojlanishi ehtimolini oldindan aks ettirish.

Prognoz ma’lumoti — favqulodda vaziyatlarga olib keladigan
xavfli tabiiy-texnogen jarayonlar va hodisalaming yuzaga kelishi va
rivojlanishi ehtimolini aks ettimvchi madumot turi.

Geografik axborot tizimi (keyingi o‘rinlarda GAT deb
ataladi) — geografik obyektlar to‘g‘risidagi maTumotlami to‘plash,
qayta ishlash, tahlil qilish, modellashtirish va aks ettirish,
shuningdek, raqamli kartografik, o‘xshash va matnli axborotdan
foydalangan holda umumdavlat (tarmoqlararo) yoki tarmoq
ahamiyatiga molik axborot va hisob-kitob vazifalarini hal etish
uchun moTjallangan avtomatlashtirilgan tizim.

Monitoring ma’lumoti —
favqulodda vaziyatlarga olib
keladigan xavfli tabiiy-texnogen
jarayonlar va hodisalami muntazam
yoki tezkor nazorat qilish va
kuzatish natijasida olingan
ma’lumot turi.

Potensial xavfli obyekt — favqulodda vaziyat manbai yuzaga kelishi real xavfmi
tug‘diruvchi radioaktiv, yong‘in-portlash xavfi, xavfli kimyoviy va biologik moddalar
ishlatiladigan, ishlab chiqariladigan, qayta ishlanadigan, saqlanadigan va tashiladigan
obyekt.

2. Tabiiy, texnogen va ekologik xususiyatli
favqulodda vaziyatlar monitoringi, axborot
almashinuvi, prognozlash yagona tizimining asosiy
funksiyasi va vazifalari

Tabiiy, texnogen va ekologik xususiyatli favqulodda vaziyatlar monitoringi, axborot
almashinuvi va prognozlash yagona tizimining
TASHKILIY-FUNKSIONAL TUZILMASI
Respublika
darajasi O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASI
0‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI FVV
FVDT FUNKSIONAL QUYl TIZIMLI (VAZIRLIK VA
IDORALAR)
FVDT quyi tizimi (Qoraqalpog'iston Respublikasi Vazirlar kengashi,
viloyatlar, Toshkent shahri hokimliklari)
Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri FVB
Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkcnt shahrida
vazirlik va idoralarning hududiy tuzilmalari
J
Tuman (shahar) hokimliklari
Tuman (shahar) FV bo‘limlari
Vazirlik va idoralaming tuman (shahar) bo‘limlari
Monitoring ob‘ektlari

Yagona tizimning asosiy vazifalari
• tabiiy, texnogen va ekologik xususiyatli favqulodda vaziyatlarga olib keluvchi potensial
manbalami barvaqt aniqlash, ular bo‘yicha tizimli kuzatuv va nazoratni tashkil etish va
amalga oshirish;
• favqulodda vaziyatlarni monitoring qilish va prognozlash madumotlarini, shuningdek,
ularning yuzaga kelganligi va oqibatlari to‘g‘risida doimiy va avtomatlashtirilgan axborot
almashinuvini tahninlash;
• favqulodda vaziyatlarga olib keluvchi xavfli tabiiy-texnogen jarayonlar va hodisalaming
rivojlanish ehtimoli xususiyati va koiamini oldindan prognozlashtirish;
• favqulodda vaziyatlaming oldini olish va bartaraf etish, shuningdek, ulaming oqibatlarini
kamaytirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish.

Yagona tizimga yuklangan vazifalar:
a) tabiiy, texnogen va ekologik xususiyatli favqulodda vaziyatlarga
olib keluvchi potensial manbalami barvaqt aniqlash, ular bo‘yicha
tizimli kuzatuv va nazoratni tashkil etish sohasida:
- monitoring obyektlarining tizimli kuzatuvi va laboratoriya
nazoratini olib boradi;
- favqulodda vaziyatlar yuzaga kelish xavfini aniqlaydi va uni
baholashni amalga oshiradi;
W
- favqulodda vaziyatlarning potensial xavf manbalarining holati va
tavsifi, shuningdek, ular yuzaga kelganligi va oqibatlari to‘g‘risidagi
ma’lumotlarni yig‘ish, qayta ishlash va tahlil qilishni amalga
oshiradi.

b) favqulodda vaziyatlami monitoring qilish va prognozlash ma’lumotlarini,
shuningdek, ulaming yuzaga kelganligi va oqibatlari to‘g‘risida doimiy va
avtomatlashtirilgan axborot almashinuvini ta’minlash sohasida:
favqulodda vaziyatlar manbalarining ma’lumotlar bazasi hamda
potensial xavfli obyektlar reyestrini shakllantiradi va rivojlantiradi;
favqulodda vaziyatlarga olib keluvchi xavfli tabiiy-texnogen jarayonlar
va hodisalar yuzaga kelish xavfi darajasi bo‘yicha hududlami batafsil
rayonlashtirgan holda monitoring ma’lumotlarining tizimli kiritilishini va
yangilanib borilishini ta’minlaydi;
Yagona tizimning axborot maydonida favqulodda vaziyatlarning
potensial manbalari holati va darakchilari to‘g‘risida monitoring
ma’lumotlari almashinuvini ta’minlaydi;
i
davlat siriga oid ma’Iumotlar himoyalanishini ta’minlaydi.

v) favqulodda vaziyatlarga olib keluvchi xavfli tabiiy-texnogen jarayonlar va
hodisalaming rivojlanish ehtimoli xususiyati va ko‘lamini oldindan prognozlashtirish
sohasida:
tezkor monitoring madumotlarini, shuningdek, favqulodda
vaziyat yuzaga kelganligi va uning oqibatlari to‘g‘risidagi
maMumotlami yig‘ish, qayta ishlash, hisoblashni amalga
oshiradi;
favqulodda vaziyat yuzaga kelishi, ulaming oqibatlari
ko‘lamining qisqa, o‘rta va uzoq muddatli prognozlari
muntazam tayyorlanishini ta’minlaydi;
Yagona tizim faoliyat ko‘rsatishida axborot-tahliliy va
tashkiliy-metodik jihatdan ta’minlanishini amalga oshiradi.
v/

g) favqulodda vaziyatlaming oldini olish va bartaraf etish,
shuningdek, ulaming oqibatlarini kamaytirish bo c
yieha tavsiyalar
ishlab chiqish sohasida:
-favqulodda vaziyat yuzaga kelishi prognozlari asosida ularning
oldini olish tadbirlari samaradorligini oshirish, bartaraf etish va
oqibatlarini kamaytirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqadi;
- favqulodda vaziyatning oldini olish va bartaraf etish, shuningdek,
oqibatlarini kamaytirish bo‘yicha maqsadli va ilmiy-texnik dasturlar
ishlab chiqilishida ishtirok etadi;
- favqulodda vaziyatni to‘xtatish va oqibatlarini bartaraf etish
uchun zarur bo‘lgan kuch va vositalaming birlamchi hisob-
kitobini amalga oshiradi.

3. Yagona tizimning tarkibi va faoliyatini
tashkil etish
Yagona tizim faoliyatini boshqarish va davlat nazoratini
amalga oshirish 0‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar
vazirligi tomonidan amalga oshiriladi. Yagona tizim
ishtirokchilarining o c
zaro hamkorligi javobgarlik zonalari aniq
ajratilgan tamoyil bo‘yicha: obyekt — tuman (shahar) — viloyat
(Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Toshkent shahri) — respublika,
ketma-ketlikda monitoring va prognoz maTumotlari almashinuvini
ta’minlash orqali amalga oshiriladi.

Yagona tizim ishtirokchilari FVV va uning hududiy tuzilmalariga
favqulodda vaziyat manbalari holati va faollashuv ehtimoli
to‘g‘risida, shuningdek, favqulodda vaziyatlarda xavfli tabiiy-
texnogen jarayonlar va hodisalaming holati to‘g‘risidagi monitoring
va prognoz madumotlar belgilangan tartibda tegishli muddatlarda
mas’ul tashkilotlar tomonidan taqdim etishlari shart hisoblanadi.

Yagona tizim ishtirokchilari tashkiliy-funksional tuzilmaga muvofiq
ma’lumot almashinuvini quyidagi muddatlarda amalga
oshiradi:
a) favqulodda vaziyatlarga olib keluvchi xavfli tabiiy-texnogen
jarayon va hodisalarni monitoring va prognozlash natijalari bo‘yicha:
respublika darajasida: har oy
— 28 sanaga qadar;
har chorak — 20 sanaga qadar
(chorak boshlanishidan
oldin); har yili — 1-dekabrga
qadar.• m KA/IFH/lAPt 2020 COR A! EPS
mahalliy darajada: har hafta
— juma kuni; har oy — 25
sanaga qadar.
obyekt darajasida: har kuni;
har hafta — juma kuni.

b)
favqulodda vaziyatlar xavfi tug‘ilganda yoki sodir
bodganda — zudlik bilan;
v) favqulodda vaziyatlaming oqibatlari to ’
g‘risida
— sutka davomida, favqulodda vaziyat oqibatlari
to‘liq bartaraf etilgunga qadar har kuni.

Favqulodda vaziyatlarni monitoring va prognozlash tizimi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish