Информация о документе

Цена 10000UZS
Размер 896.4KB
Покупки 0
Дата загрузки 06 Ноябрь 2026
Расширение pdf
Раздел Курсовые работы
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

Fermer xo‘jaliklarida mahsulot yetishtirish va savdoni boshqarish dastur ilovasini yaratish

Купить
2 Kirish 1. Fermer xo‘jaliklarida mahsulot yetishtirish va savdo jarayonini tahlil qilish 2. Fermer xo‘jaliklari uchun dasturiy ta’minotga qo‘yiladigan talablar 3.Mahsulot yetishtirish va savdoni boshqarish dasturi grafik interfeysini loyihalash 4.Ilovaning funksional imkoniyatlarini yaratish 5. Ilovaga ma’lumotlarni kiritish, natijalar olish va tizimni testlash Xulosa 3 Kirish Bugungi kunda qishloq xo‘jaligi sohasi har qachongidan ham zamonaviylashtirishga muhtoj bo‘lib, raqamli texnologiyalar orqali uning samaradorligini oshirish dolzarb vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. Xususan, fermer xo‘jaliklarida mahsulot yetishtir ish, uni saqlash va sotish kabi jarayonlarni tizimli boshqarish orqali resurslardan oqilona foydalanish va iqtisodiy foyda olish imkoniyati yaratiladi. Shu sababli, ushbu yo‘nalishda maxsus dasturiy ta’minot yaratish muhim ahamiyat kasb etadi. Mazkur kurs ishida ishlab chiqilgan “Fermer xo‘jaliklarida mahsulot yetishtirish va savdoni boshqarish dasturi” aynan shunday ehtiyojlarga javob beruvchi amaliy yechim hisoblanadi. Dastur fermer xo‘jaligi faoliyatining asosiy yo‘nalishlari — ekin ekish, hosil yig‘ish, mahsulotni omborlash, savdoni yuritish va mijozlar bilan ishlash jarayonlarini boshqarishni avtomatlashtiradi. Bu esa inson omiliga bog‘liq xatoliklarni kamaytiradi, ishni tezlashtiradi va ma’lumotlarning aniq yuritilishini ta’minlaydi. Dastur Visual Studio 2015 muhitida C++/CLI va Windows Forms texnologiyalaridan foydalangan holda yaratilgan bo‘lib, undan foydalanish oson, interfeysi esa oddiy va tushunarli tarzda ishlab chiqilgan. Foydalanuvchi ekinlar ro‘yxatini yuritishi, mavjud mahsulotlar hajmini naz orat qilishi, mijozlarga sotilgan mahsulotlar ustidan hisob yuritishi va bu ma’lumotlarga asoslangan hisobotlar olishi mumkin. Kelajakda ushbu dasturga qo‘shimcha funksiyalar — avtomatik bildirishnomalar, tahliliy grafikalar, mobil versiyalar va boshqa fermerlar bilan tarmoqda ishlash imkoniyatlarini qo‘shish rejalashtirilmoqda. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi sohasi uchun texnika monitoringi, suv sarfi boshqaruvi, o‘g‘itlash rejalari kabi boshqa dasturiy mahsulotlarga ham ehtiyoj ortib bormoqda. Ushbu kurs i shi orqali nafaqat dasturlash ko‘nikmalari mustahkamlandi, balki real hayotdagi amaliy muammoga yechim topildi. Dasturning qo‘llanilishi fermer xo‘jaliklarining ish jarayonlarini soddalashtiradi, ma’lumotlar bilan ishlashni tizimli va ishonchli qiladi hamda soha samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. 4 1. Fermer xo‘jaliklarida mahsulot yetishtirish va savdo jarayonini tahlil qilish 1.1 Fermer xo‘jaliklari haqida umumiy ma’lumot Fermer xo‘jaliklari mahsulot yetishtirish, uni saqlash va sotish bilan shug‘ullanadigan iqtisodiy tashkilotlardir. Ular o‘z faoliyatini ko‘plab turdagi qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish, ularni qayta ishlash va bozorga etkazib berish orqali amalga oshiradi. Fermerlar turli yo‘nalishlarda ishlaydi: ekin ekish, chorvachilik, bog‘dorchilik va boshqa ko‘plab sohalarda. Har bir fermer xo‘jaligi o‘z mahsulotlarini maksimal foyda olish maqsadida samarali boshqarishi kerak. Fermer xo‘jaliklari faoliyatining muhim jihatlaridan biri – ma’lumotlar bilan ishlashdir. Ular mahsulot yetishtirish, savdo qilish, xarajatlarni hisoblash, resurslarni boshqarish va mijozlarga etkazib berish jarayonlarini doimiy ravishda kuzatib borishlari zarur. Ma’lumotlarni to‘plash, tahlil qilish va saqlash orqali fermerlar o‘z faoliyatini yanada samarali rejalashtirishlari va boshqarishlari mumkin. Fermerlar uchun ma’lumotlar tizimlari, inventarizatsiya va savdo hisobotlarini boshqarish muhimdir. Shu bilan birga, bu jarayonlarni avtomatlashtirish orqali vaqtni tejash, xatoliklarni kamaytirish va samaradorlikni oshirish mumkin. Maxsus dasturiy ta’minotlar ishlab chiqish fermerlarga o‘z mahsulotlarini monitoring qilish, narxlarni nazorat qilish, omborni boshqarish va savdolarni yuritish imkoniyatini beradi. Fermer xo‘jaliklari odatda quyidagi xizmat larni taqdim etadi: • Mahsulot yetishtirish va uni qayta ishlash : Ekin ekish, hosil yig‘ish va uni qayta ishlash jarayonlarini boshqarish. • Resurslarni boshqarish : Suv, o‘g‘itlar, yer maydonlari va boshqa resurslardan samarali foydalanishni ta’minlash. • Savdoni boshqarish : Mahsulotlarni bozorga chiqarish, narxlarni belgilash va mijozlarga etkazib berish jarayonini boshqarish. • Mijozlar bilan ishlash va talablarni bajarish : Mahsulotlar uchun mijozlar bilan aloqalarni o‘rnatish va ularning eh tiyojlarini qondirish. • Moliyaviy tahlil va hisobotlar : Xarajatlarni hisoblash, foyda va zararlarni tahlil qilish va soliq hisob-kitoblarini yuritish. Fermerlar uchun samarali boshqaruv tizimlari va ma’lumotlarni boshqarish dasturlari orqali barcha jarayonlarni soddalashtirish va ishonchli qilish mumkin. Ushbu dasturlar fermer xo‘jaliklarining ishlarini avtomatlashtiradi, resurslarni oqilona taqsimlashni ta’minlaydi va ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi. 1.2. Ma’lumot turlari va ularning ahamiyati 5 Fermer xo‘jaliklari turli xil ma’lumotlar bilan ishlaydi, chunki ular mahsulot yetishtirish, savdo qilish va resurslarni boshqarish jarayonlarini nazorat qilishadi. Quyidagi jadvalda asosiy ma’lumot turlari va ularning ahamiyati ko‘rsatilgan: Ma’ lumot turi Tavsif Mahsulot ma’lumotlari Mahsulot turi, ishlab chiqarish sanasi, hosil miqdori Savdo ma’lumotlari Mahsulot narxi, sotilgan miqdor, mijozlar, savdo sanalari Resurslar ma’lumotlari Suv, o‘g‘it, mexanizmlar va boshqa resurslarning miqdori Mijozlar ma’lumotlari Mijozning ismi, aloqa ma’lumotlari, buyurtma tarixi, shartnoma Moliyaviy ma’lumotlar Xarajatlar, daromadlar, foyda, soliq hisob-kitoblari Ma ’ lumotlar turli sohalarda yig ‘ iladi va fermerlar uchun bu ma ’ lumotlarni boshqarish juda muhimdir. Masalan, mahsulotlar haqida to ‘ liq ma ’ lumotga ega bo ‘ lish, resurslardan oqilona foydalanish va savdolarni samarali boshqarish fermerlarga o ‘ z biznesini muvaffaqiyatli olib borishga yordam beradi. 1.3. Ma ’ lumotlarni saqlash va boshqarish Fermer xo ‘ jaliklari o ‘ z ma ’ lumotlarini samarali boshqarish uchun maxsus dasturlar va ma ’ lumotlar bazasidan foydalanadilar. Ma’lumotlarni saqlash quyidagi usullarda amalga oshiriladi: • Ma’lumotlar bazasi : MySQL, PostgreSQL yoki MS Access kabi ma’lumotlar bazasi tizimlari. • Excel yoki Google Sheets : Kichik fermer xo‘jaliklari uchun qulay variant, ma’lumotlarni saqlash va hisob -kitoblar olib borish uchun. • Maxsus dasturiy ta’minotlar : Fermer xo‘jaliklari uchun ishlab chiqilgan maxsus dasturlar yordamida barcha ma’lumotlar bir tizimda saqlanadi va boshqariladi. Bunday tizimlar orqali fermerlar o‘z mahsulotlari, savdolar, resurslar va moliyaviy ma’lumotlarni osonlik bilan boshqarishlari mumkin. 1.4. Ma’lumotlar bilan ishlashdagi qiyinchiliklar Fermer xo‘jaliklari ko‘pincha quyidagi qiyinchiliklarga duch keladilar: • Ma’lumotlar tarqoqligi : Ma’lumotlar turli platformalarda yoki tizimlarda saqlanadi va ularni yagona tizimda birlashtirish qiyin. • Ma’lum otlarni yangilash muammosi : Mahsulotlar va resurslar haqidagi ma’lumotlar tez - tez o‘zgarib turadi, shuning uchun ularni muntazam ravishda yangilash zarur. 6 • Tahlil qilish murakkabligi : Fermerlar uchun katta hajmdagi statistik ma’lumotlarni tahlil qilish va samaradorlikni baholash uchun ko‘plab ko‘rsatkichlarga ega bo‘lish kerak. 1.5. Diagrammalar orqali ma’lumotlarni taqdim etish Fermer xo‘jaligi uchun asosiy jarayonlar quyidagi diagramma orqali ifodalash mumkin: [Diagramma: Fermer xo‘jaligi ma’lumot oqimi] •Mahsulot yetishtirish jarayoni : Ekin ekish, o‘g‘itlash va sug‘orish kabi jarayonlar. •Resurslar boshqaruvi : Suv, yer va boshqa resurslardan samarali foydalanish. •Savdo va tarqatish : Mahsulotlar bozorga chiqariladi va mijozlarga etkazib beriladi. •Moliya viy tahlil : Daromadlar, xarajatlar va foydalarni tahlil qilish. •Kelajakdagi rejalashtirish : Mahsulotlar va resurslar bo‘yicha kelajakdagi strategiyalarni ishlab chiqish. 1.6. Sohada ishlatiladigan atamalar va dastur ilovasiga tatbiq etish Fermer xo‘ jaliklarida quyidagi atamalar ishlatiladi: •ROI (Return on Investment) : Investitsiya samaradorligi, ya'ni mahsulotni ishlab chiqarish va sotishdagi foyda. •Yield (Hosil) : Mahsulotning hosil miqdori, bu fermerning mahsulot yetishtirish jarayonida erishgan n atijasini ko‘rsatadi. •Targeting (Maqsadli auditoriya) : Mahsulotni kimga sotishni belgilash, ya'ni qaysi mijozlar guruhiga yo‘naltirilgan bo‘lishi kerakligi. •Efficiency (Samaradorlik) : Resurslardan (yer, suv, o‘g‘it) maksimal darajada samarali foydalanish. Ushbu atamalar dasturda mahsulotlar va resurslar ma’lumotlarini boshqarish, savdolarni kuzatish va tahlil qilish uchun ishlatiladi. Masalan, ROI va hosil miqdori kabi ma’lumotlarni kuzatish orqali fermerlar o‘z bizneslarini samarali boshqarishi mumkin. 1.7. Dasturni ishlab chiqishda foydalanilgan texnologiyalar Fermer xo‘jaliklari uchun ishlab chiqilgan dastur quyidagi texnologiyalar asosida yaratilgan: •Visual Studio 2015 : Dastur ishlab chiqish muhiti bo‘lib, C++, C# va .NET texnologiyalari bilan ishlash imkoniyatlarini taqdim etadi. •C++/CLI : Windows Forms bilan ishlash imkonini beruvchi texnologiya, bu fermaga maxsus dasturlarni ishlab chiqish imkonini beradi. •Windows Forms : Foydalanuvchi interfeysi yaratish uchun ishlatiladigan .NET Framework tarkibiga kiruvchi texnologiya. Bu orqali foydalanuvchilar 7 uchun vizual elementlar, masalan, tugmalar, jadvallar va sanalar tanlash imkoniyatlari yaratiladi. •CSV fayllari : Dastur ma’lumotlarni saqlash va yuklash uchun CSV (Comma Separated Values) formatidan foydalanadi. Bu format fermadagi mahsulotlar va savdo ma’lumotlarini saqlash va keyinchalik tahlil qilish imkonini beradi. 1.8. Dasturni tuzishda foydalanilgan komponentlar Fermer xo‘jaligi dasturida ishlatilgan Windows Forms komponentla ri va ularning vazifalari: •Label (Yorliq) : Matn shaklida ma’lumotlarni foydalanuvchiga ko‘rsatish uchun ishlatiladi. Misol uchun, mahsulot nomi yoki narxini ko‘rsatish. •Button (Tugma) : Foydalanuvchi bosganda ma’lum bir amalni bajaruvchi element. Misol uc hun, yangi mahsulot qo‘shish yoki ma’lumotlarni saqlash. •TextBox (Matn maydoni) : Foydalanuvchiga matn kiritish imkonini beradi. Misol uchun, mahsulot nomi yoki hayvon ma’lumotlarini kiritish uchun ishlatiladi. •DataGridView (Jadval) : Jadval shaklida ma’lumotlarni aks ettirish va tahrirlash imkonini beradi. Masalan, mahsulotlar ro‘yxatini yoki hayvonlar ro‘yhatini ko‘rsatish uchun ishlatiladi. •PictureBox (Rasm oynasi) : Rasm yoki grafik elementlarni aks ettirish uchun ishlatiladi. Masalan, mah sulot rasmlarini yoki logotiplarni ko‘rsatish. •DateTimePicker (Sana tanlash) : Sana va vaqtni tanlash uchun maxsus interfeys elementi. U mahsulot yetishtirish va sotish jarayonlaridagi muhim sanalarni kiritish uchun ishlatiladi. •MessageBox (Xabar oynasi) : Foydalanuvchiga xabarlar ko‘rsatish uchun ishlatiladi. Misol uchun, "Ma’lumot saqlandi!" yoki "Xatolik yuz berdi!" degan bildirishnomalarni chiqarish. 1.9. Dastur interfeysi va funksionalligi Ishlab chiqilgan dastur sodda va intuitiv foydalanuvchi interfeysiga ega bo‘lib, quyidagi asosiy funksiyalarni o‘z ichiga oladi: •Mijozlarni qo‘shish va tahrirlash – yangi hayvon ma’lumotlarini qo‘shish, mavjudlarini yangilash yoki o‘chirish. • Oziq-ovqat bilan ishlash – oziq- ovqat haqida ma’lumot , narxlarini tahlil qilish. •Ma’lumotlarni saqlash – hayvonlar va oziq-ovqat ma’lumotlarini CSV formatida saqlash va yuklash. •Tahlil va hisobot tayyorlash – narxlarni hisob-kitob qilish. Kelajakda ushbu dasturga quyidagi qo‘shimcha funksiyalarni joriy etish rejalashtirilgan: 8 • Analitik hisobotlarni avtomatik yaratish, • Bildirishnomalarni avtomatlashtirish, • Bulut texnologiyalari bilan integratsiya qilish. 9 2. Fermer xo‘jaliklari uchun dasturiy ta’minotga qo‘yiladigan talablar 2.1. Dastur interfeysining umumiy tavsifi Dastur Windows Forms texnologiyasida ishlab chiqilgan bo‘lib, foydalanuvchiga qulay va tushunarli interfeysga ega. Dastur quyidagi asosiy oynalardan tashkil topgan: 1.Bosh menyu oynasi (MyForm) – dasturga kirish va bo‘limlarni tanlash imkonini beradi. 2.Chorvachilik oynasi (MyForm1) – hayvon ni qo‘shish, tahrirlash va o‘chirish imkonini beradi. 3.Oziq-ovqati oynasi (MyForm2) – mahsulotni qo‘shish , saqlanish muddati va tugash sanalarini belgilash va ularni saqlash uch un mo‘ljallangan. 2.2 Har bir oynaning vazifasi va dizayni 1. Bosh menyu oynasi (MyForm) Bu oyna quyidagi elementlardan tashkil topgan: • Label – dastur nomi va foydalanuvchini kutib olish xabari; • Button – Chorvachilik va Oziq-ovqati oynalariga o‘tish tugmalari; • PictureBox – logotip yoki boshqa grafik elementlar uchun. 2. Chorvachilik oynasi (MyForm1) Ushbu oyna fermer xo‘jaligi hayvonlarini boshqarishga xizmat qiladi. Undagi komponentalar: • Label – chorva hayvonlari ro‘yxatining sarlavhasi; • DataGridView – hayvon ma’lumotlarini jadval shaklida aks ettirish . • TextBox – hayvon turi, zoti , bolalari soni kiritish. • Button – yangi hayvon qo‘shish, ma’lumotlarni saqlash funksiyalari. • DataTimePicker- tug’ilgan sana, olib kelingan sanani kiritish. 3. Oziq-ovqati oynasi (MyForm2) Bu oyna oziq- ovqatni qo‘shish va hisob-kitob qilish uchun ishlatiladi: • Label – Oziq-ovqat sarlavhasi; • DataGridView – oziq-ovqat ning jadval shaklida ko‘ rsatilishi; • TextBox – oziq-ovqat nomi va unga tegishli ma’lumotlarni kiritish; • DateTimePicker – saqlanish muddati kiritish; • Button – oziq-ovqat qo‘shish va saqlash tugmalari. • CheckBox- oziq-ovqatni belgilash va narxini hisoblash. • ProgressBar - sotilgan mahsulot jarayonni ko‘rsatish. 2.3. Grafik dizayn va ishlatilgan komponentalar Asosiy komponentalar: Komponent Tavsif 10 Label Matnli ma’lumotlarni ko‘rsatish uchun Button Amal bajarish uchun foydalanuvchi tugmasi TextBox Matn kiritish maydoni DataGridView Jadval shaklida ma’lumotlarni ko‘rsatish va tahrirlash PictureBox Rasm yoki logotip aks ettirish uchun DateTimePicker Sana va vaqt tanlash elementi MessageBox Foydalanuvchiga xabar chiqarish oynasi CheckBox Belgilash elementi ProgressBar Jarayonni ko‘rsatish elementi Interfeys dizayni tamoyillari: Interfeysni ishlab chiqishda quyidagi tamoyillarga amal qilindi: •Minimalizm – ortiqcha elementlarsiz soddalashtirilgan tuzilma; •Qulay navigatsiya – har bir bo‘lim o‘z tugmasi orqali ochiladi; •Vizual uyg‘unlik – rang va joylashuv jihatdan tushunarli dizayn. 2.4. Oynalar o‘rtasida ma’lumot almashinuvi Dastur oynalari orasida ma’lumotlar quyidagicha uzatiladi: 1.Bosh menyu oynasidan foydalanuvchi chorvachilik yoki oziq-ovqati oynasiga yo‘naltiriladi; 2.Chorvachilik oynasida kiritilgan ma’lumotlar CSV faylga saqlanadi; 3.Oziq-ovqati oynasi esa ushbu hayvonlardan olingan iste’mol mahsulotlar ro‘yhati mavjud. 2.5. Interfeys rasmlari Dastur interfeysining har bir oynasi uchun screenshotlar joylashtiriladi: • Bosh menyu (MyForm) 11 CustomerForm (Chorvachilik) ProductForm (Oziq-ovqati) 12 "Fermer xoʻjaliklarida mahsulot yetishtirish va savdoni boshqarish dasturi" C++/CLI dasturlash tili, Visual Studio 2015 muhiti va Windows Forms texnologiyasi asosida ishlab chiqildi. Dastur foydalanuvchilarga qulay interfeys, oddiy va tushunarli tuzilma hamda fermer xo‘jaliklaridagi mahsulot yetishtirish jarayonini va savdo hisobotlarini samarali boshqarish imkonini beradi. Kelajakda dasturni analitik hisobotlar, mahsulot holati bo‘yicha avtomatik ogohlantirishlar va bulutli tizimlar bilan integratsiya qilish rejalashtirilgan. 13 3. Ilovaning funksional imkoniyatlarini shakllantirish 3.1. Dastur kodiga umumiy sharh Ushbu dastur C++/CLI va Windows Forms texnologiyalari asosida ishlab chiqilgan bo‘lib, fermer xoʻjaliklarida mahsulot yetishtirish va savdo jarayonlarini boshqarishni soddalashtirishga qaratilgan. Dastur funksional jihatdan qu yidagi asosiy bo‘limlarga bo‘lingan: • Ma’lumotlarni kiritish – Foydalanuvchi yangi hayvon turi yoki mahsuloti haqidagi ma’lumotlarni tizimga qo‘shishi mumkin. • Ma’lumotlarni saqlash – Kiritilgan barcha ma’lumotlar CSV fayllar orqali saqlanadi, bu esa ularni keyinchalik qayta ishlash va eksport qilish imkonini beradi. • Ma’lumotlarni tahrirlash va o‘chirish – Mavjud yozuvlar ustida o‘zgartirishlar kiritish yoki kerak bo‘lsa o‘chirish imkoniyati mavjud. • Interfeys orqali natijalarni ko‘rish – Barcha ma’lumotlar jadval ko‘rinishida foydalanuvchiga qulay tarzda taqdim etiladi. MyForm.h – Asosiy menyu oynasi MyForm.h dastur interfeysining boshlang‘ich oynasi bo‘lib, foydalanuvchiga Chorvachilik oynasi (MyForm1) va Oziq-ovqati oynasi (MyForm2) ga o ‘tish imkonini beradi. Ushbu forma quyidagi asosiy komponentalardan tashkil topgan: • Label – Dastur nomi (“Fermer xoʻjaligi mahsulotlari”) va foydalanuvchini kutib olish matni aks ettiriladi. • Button (Chorvachilik) – Foydalanuvchini MyForm1 oynasiga yo‘n altiruvchi tugma. • Button (Oziq-ovqati) – Foydalanuvchini MyForm2 oynasiga o‘tkazuvchi tugma. • PictureBox – Dastur interfeysiga estetik ko‘rinish berish maqsadida fermerlikka oid rasm yoki logotip joylashtiriladi. Formalararo o‘tish va ma’lumot uzatish MyForm.h dan MyForm1 va MyForm2 ga o‘tish uchun tugmalar ishlatiladi. Foydalanuvchi tegishli tugmani bosganida, u boshqa formaga o‘tadi va zaruratga ko‘ra, oldin tanlangan mahsulot nomi, miqdor, oziq-ovqati yoki boshqa parametrlar keyingi forma orqali uzatilishi mumkin. Foydalanuvchi interfeysi haqida Dastur interfeysi qulay va foydalanuvchiga tushunarli tarzda yaratilgan. Barcha tugmalar va boshqaruv elementlari mantiqan to‘g‘ri va tizimli joylashtirilgan. Bu esa foydalanuvchi tajribasini oshirib, dasturning amaliy samaradorligini ta’minlaydi. MyForm.h dan MyForm1 va MyForm2 ga o‘tish kodi: 14 private : System:: Void button1_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { MyForm1 ^ form1 = gcnew MyForm1 (); form1->Show(); this ->Hide(); } private : System:: Void button2_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { MyForm2 ^ form2 = gcnew MyForm2 (); form2->Show(); this ->Hide(); } button1_Click-> Chorvachilik (MyForm1) ni ochadi. button2_Click-> Oziq-ovqati (MyForm2) ni ochadi. 3.2. Yangi hayvonni qo‘shish funksiyasi Chorvachilik oynasida foydalanuvchi yangi hayvonlarni qo‘shishi mumkin. Quyidagi kod button1_Click hodisasiga bog‘langan va yangi hayvonni qo‘shish jarayonini amalga oshiradi: private : System:: Void button1_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { dataGridView1->ColumnCount = 5; dataGridView1->Columns[0]->Name = "Hayvon turi" ; dataGridView1->Columns[1]->Name = "Hayvon zoti" ; dataGridView1->Columns[2]->Name = "Tug'ilgan sana" ; dataGridView1->Columns[3]->Name = "Olib kelingan sana" ; dataGridView1->Columns[4]->Name = "Bolalari soni" ; dataGridView1->Rows->Add(textBox1->Text, textBox2->Text, dateTimePicker1->Value.ToShortDateString(), dateTimePicker2- >Value.ToShortDateString(), textBox3->Text); textBox1->Clear(); textBox2->Clear(); textBox3->Clear(); } Bu kod yangi hayvon ma’lumotlarini DataGridView jadvaliga qo‘shadi va matn maydonlarini tozalaydi. 3.3 Ma’lumotlarni CSV faylga saqlash Ma’lumotlar CSV formatida saqlanishi kerak. Quyidagi kod button2_Click hodisasi bo‘yicha hayvonlar ro‘yhati ni CSV faylga yozadi: 15 private : System:: Void button2_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { String ^ filePath = "Chorvachilik.csv" ; System::IO:: StreamWriter ^ fayl = gcnew System::IO:: StreamWriter (filePath); fayl->WriteLine( "Hayvon turi;Hayvon zoti;Tug'ilgan sanasi;Olib kelingan sana;Bolalari soni" ); for ( int i = 0; i < dataGridView1->Rows->Count - 1; i++) { fayl->WriteLine( dataGridView1->Rows[i]->Cells[0]->Value + ";" + dataGridView1->Rows[i]->Cells[1]->Value + ";" + dataGridView1->Rows[i]->Cells[2]->Value + ";" + dataGridView1->Rows[i]->Cells[3]->Value + ";" + dataGridView1->Rows[i]->Cells[4]->Value ); } fayl->Close(); MessageBox ::Show( "CSV fayl nuqta-vergul bilan saqlandi!" , "Tayyor" ); this ->Hide(); } }; } Bu kod chorva hayvonlar ro‘yxatini CSV faylga saqlaydi va foydalanuvchiga xabar beradi. 3.4 Oziq- ovqat qo‘shish funksiyasi Oziq-ovqat oynasida foydalanuvchi yangi mahsulot ma’lumotlarini qo‘shishi mumkin. Quyidagi kod button1_Click hodisasiga bog‘langan va yangi mahsulotni qo‘shish jarayonini amalga oshiradi: private : System:: Void button1_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { dataGridView1->ColumnCount = 5; dataGridView1->Columns[0]->Name = "Mahsulot turi" ; dataGridView1->Columns[1]->Name = "Narxi" ; dataGridView1->Columns[2]->Name = "Saqlanish muddati" ; dataGridView1->Columns[3]->Name = "Miqdori" ; dataGridView1->Columns[4]->Name = "Chegirma" ; dataGridView1->Rows->Add(textBox1->Text, textBox2->Text, dateTimePicker1->Value.ToShortDateString(), textBox3->Text, textBox4- >Text); 16 textBox1->Clear(); textBox2->Clear(); textBox3->Clear(); textBox4->Clear(); } Bu kod foydalanuvchidan oziq-ovqat turi, miqdori ,narxi va boshqa narsalarni qabul qilib, DataGridView jadvaliga qo‘shadi. Matn maydoni tozalab qo‘yiladi. 3.5 Oziq-ovqat ma’lumotlarini CSV faylga saqlash Foydalanuvchi qo‘shgan oziq -ovqat CSV faylga yozilishi kerak. Quyidagi kod button2_Click hodisasi bo‘yicha oziq-ovqat ro‘yxatini CSV faylga saqlaydi: private : System:: Void button2_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { String ^ filePath = "Oziq-ovqati.csv" ; System::IO:: StreamWriter ^ fayl = gcnew System::IO:: StreamWriter (filePath); fayl->WriteLine( "Mahsulot turi;Narxi;Saqlanish muddati;Miqdori;Chegirma" ); for ( int i = 0; i < dataGridView1->Rows->Count - 1; i++) { fayl->WriteLine( dataGridView1->Rows[i]->Cells[0]->Value + ";" + dataGridView1->Rows[i]->Cells[1]->Value + ";" + dataGridView1->Rows[i]->Cells[2]->Value + ";" + dataGridView1->Rows[i]->Cells[3]->Value + ";" + dataGridView1->Rows[i]->Cells[4]->Value ); } fayl->Close(); MessageBox ::Show( "CSV fayl nuqta-vergul bilan saqlandi!" , "Tayyor" ); this ->Hide(); } Bu kod oziq-ovqat ro‘yxatini CSV faylga saqlaydi va foydalanuvchiga xabar beradi. 3.6 Sotilgan mahsulotlarni foizini hisoblash funksiyasi Kunlik daromadni bilish uchun sotilgan mahsulotning foizini bilishimiz kerak. Quyidagi kod button3_Click hodisasi bo‘yicha sotilgan mahsulotlar foizini hisoblashga yordam beradi : 17 private : System:: Void button3_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { int a, b,d; a = Convert ::ToInt32(textBox5->Text); b= Convert ::ToInt32(textBox6->Text); d = b * 100 /a; if (d < 100) { label10->Text = "Sotilgan mahsulot - " + d.ToString() + "%" ; progressBar1->Value = d; } } 3.7 Chegirmadagi mahsulotlarni narxini hisoblash funksiyasi Chegirmadagi mahsulotlar narxini mijoz xoxishiga ko‘ra tezroq hisoblash kerak. Quyidagi kod button4_Click hodisasi bo‘yicha chegirmadagi mahsulotlarni narxini tezroq hisoblashga yordam beradi : private : System:: Void button4_Click(System:: Object ^ sender , System:: EventArgs ^ e ) { double a,b,c,d,m,n,k,l,S= 0; m = 1200; n = 7000; k = 8000; l = 20000; if (checkBox1->Checked) { a = Convert ::ToInt32(textBox7->Text); S += m * a; } if (checkBox2->Checked) { b = Convert ::ToInt32(textBox8->Text); S += n * b; } if (checkBox3->Checked) { c = Convert ::ToInt32(textBox9->Text); S += k * c; } 18 if (checkBox4->Checked) { d = Convert ::ToInt32(textBox10->Text); S += l * d; } label17->Text = "To'lanadigan narx - " + S + " so'm" ; } }; } 4. Ilovaga ma’lumotlarni kiritish, natijalar olish va testlash 4.1. Dasturni ishga tushirish Foydalanuvchi dasturni ochganda, asosiy menyu oynasi ko‘rinadi. Chorvachilik tugmasi bosilganda MyForm1.h ochiladi. Oziq-ovqati tugmasi bosilganda MyForm2.h ochiladi. 4.2. Testlash jarayoni Ilova testlash jarayoni quyidagi bosqichlardan iborat: 1. Chorva hayvonlarini qo‘shish testi 1. Hayvon turi, zoti va boshqa ma’lumotlari kiritiladi. 19 1. "Yangi hayvonni q o‘shish" tugmasi bosiladi. Ma’lumot DataGridView da ko‘rinadi. Chorva hayvonlarni saqlash testi 1. "Saqlash" tugmasi bosiladi. 1. CSV faylga ma’lumotlar yozilganligi tekshiriladi. Oziq-ovqatni qo‘shish testi Mahsulot nomi, narxi va boshqalari kiritiladi. " Mahsulot q o‘shish" tugmasi bosiladi. Ma’lumot DataGridView da ko‘rinadi. 20 Oziq-ovqatni saqlash testi "Saqlash" tugmasi bosiladi. CSV faylga yozilganligi tekshiriladi. 1. Sotilgan mahsulotlarni foizini hisoblash testi " Nechchi foiz mahsulot sotildi? " tugmasi bosiladi. Sotilgan mahsulot foizi ekranga chiqadi 21 Chegirmadagi mahsulotlarni narxini hisoblash testi "Jami narxi" tugmasi bosiladi. Tanlangan mahsulotning olingan miqdoriga chegirmadagi narxi ekranga chiqadi. Formalar o‘rtasida o‘tish testi MyForm orqali MyForm1 va MyForm2 ga o‘tish tekshirildi. Oynalar to‘g‘ri ochilishi va ishlashi sinovdan o‘tkazildi. 22 Xulosa Ushbu kurs ishida “ Fermer xo‘jaliklarida mahsulot yetishtirish va savdoni boshqarish dastur ilovasi ” ishlab chiqildi. Dastur C++/CLI dasturlash tili va Windows Forms texnologiyasi asosida Visual Studio 2015 muhitida yaratildi. Ilova fermer xo‘jaliklarining chorvadorlik bilan shug’ullanish , ular haqida ma’lumot, chorvadorlikdan olingan mahsulotlarni sotish bilan bog‘liq jarayonlarini elektron tarzda yuritishga yordam beradi. Dastur quyidagi asosiy funksional oynalardan tashkil topgan. Bosh menyu (MainForm) – ilovaning barcha as osiy bo‘limlariga o‘tish imkonini beradi. Chorvachilik oynasi (ProductForm) – Fermaga olib kelingan hayvonlarni kiritish, tahrirlash va o‘chirish imkonini beradi; Oziq-ovqati (SalesForm) – Chorvadorlkdan olingan mahsulotlarni sotilishi va narxlar bo‘yich a hisob-kitoblarni yuritadi; Dasturda quyidagi komponentalardan foydalanildi: DataGridView – mahsulotlar va savdo ma’lumotlarini jadval ko‘rinishida aks ettirish uchun; TextBox , CheckBox, DateTimePicker , Button – foydalanuvchi kiritmalarini qabul qilish va ishlash uchun; CSV fayllar – ma’lumotlarni saqlash va yuklashda soddalik yaratadi. Dastur sinovdan o‘tkazildi va asosiy funksiyalar to‘g‘ri ishlashi ta’minlandi. Ilova oddiy interfeysga ega bo‘lib, fermer xo‘jaliklarida raqamli boshqaruvni amalga oshirishda qulaylik yaratadi. Kelajakda dasturni ma’lumotlar bazasi bilan integratsiya qilish , mobil versiyasini yaratish va onlayn savdo imkoniyatlarini qo‘shish orqali yanada rivojlantirish rejalashtirilmoqda. 23 Foydalanilgan adabiyotlar: 1. ERALI ESHONQULOV VISUAL STUDIO 2013: WINDOWS FORMS ILOVALARI.

Fermer xo‘jaliklarida mahsulot yetishtirish va savdoni boshqarish dastur ilovasini yaratish

Купить