Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 5.5MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Fonetik-fonematik nutq nuqsonini va ovoz buzilishlarini bartaraf etish usullari

Купить
Mavzu: Fonetik-fonematik nutq nuqsonini va ovoz buzilishlarini bartaraf etish usullari Fonematik-fonematik idrok Nutq nin g fo net ik-fo nem at ik to mo nda n riv ojla nm aga nlig i - bu t ovu shla rni tala ffuz etis h v a id rok qilis h J aray on idag i kam chil ikla r na tijas ida bol alar da ona tilid agi tov ush larn i tala ffuz qilis h ti zim i sh akll anis hin ing buz ilish idir. Bunday nutq kamchiligida nutqning idrok va talaffuz qilish nuqsonlariga asoslangan fonetik-fonematik tomonining buzilishi birinchi o'rinda turadi. Shu bilan birga ba'zi bolalarda leksika-grammatik taraqqiyotida yaqqol ifodalanmagan orqada qolish hollari ham kuzatilishi mumkin. Bu toifadagi bolalarga xos xususiyat artikulyatsion yoki akustik belgilariga ko'ra farq qiladigan tovushlarning shakllanish jarayonining tugallanmagan bo'lishidir. Bu holda bola nutqida differensiatsiyalanmagan tovushlar bo'lishi tovushlarni almashtirish, nutqda ularni qo'llamaslik, ko'plab tovushlari buzib talaffuz qilish, shuningdek tovushlarni eshitishga ko’ra yetarli farqlamaslik kuzatiladi. Fonetik- fonematik nutq kamchiligiga ega bo'lgan bolalar ommaviy turdagi maktabgacha tarbiya muassasalarning maktabga tayyorlov guruhlariga mo'ljallangan bilim, ko'nikma va malakalar hajmini o'zlashtirishlari kerak Fonetik-fonematik jihatdan nutq rivojlanmagan bolalar guruhlariga olib kelingan bolalar 10 oy ichida umumta'lim maktabida muvaffaqiyatli bilim olish uchun zarur bo'lgan asosiy topshiriqlar, ko'nikma va malakalar hajmini o'zlashtirib olishlari lozim. Tuzatilgan nutqiy material ustida quyidagi ishlar amalga oshiriladi: 1. -bolalarda so'zning morfologik tarkibiga va so'zlaring o'zgarishga e'tiborni jalb etish hamda so'zlarning gapda bog'lanishini rivojlantirish; 2. -bolalarda oddiy yoyiq va qo'shma gaplarni to'g'ri tuzish, mustaqil nutqda turli konstruksiyadagi gaplarni qo'lash ko'nikmalarini tarbiyalash; 3. mustagil nutqni rivojlantirish: 4. lug'atini boyitish: 5. talaffuzini to' g'rilash asosida savodga o'rgatish: 6. ixtiyoriy diqqat va xotirani rivojlantirish. Korreksion ish tizimi shartli ravishda 3 davrga bo'linadi. Fonetik - fonematik nutq rivojlanmaganligini bartaraf etishda olib boriladigan korreksion ishning birinchi davrini tayyorlov davri deb ham nomlash mumkin. Bu davrda olib boriladigan ishlar quyidagilarni o'z ichiga oladi: artikulyatsion apparat xarakatchanligini rivojlantirish ; to'g'ri talaffuz qilinadigan tovushlarni aniqlash; tovushlarni nutqqa qo'yish; eshituv idrokini rivojlantirish, tovushlar differensiatsiyasi ustida ishlash so'z va bo'g'in ichidan tovushni ajratish. Ikkinchi bosqichida. Nutq apparat motorikasini rivojlantirish va to'g'ri artikulyatsiyani tarbiyalash ishlari quyidagilarni o'z ichiga oladi: statik va dinamik mashqlar; artikulyator apparat xarakatchanlik kuchini, harakatlar aniqligini rivojlantirish; -nutq apparat muskullaridagi taranglikni yo’qotish. -harakatlaming normal tempini tarbiyalash. Birinchi davining asosiy vazifalardan yana biri tovushlarni nutqqa qo'yish, bolalarda buzilgan artikulyatsion tuzumlarni korreksiyalashdir.Tovushlarni nutqqa qo'yish individual mashg' ulot davomida, har bir bolaga 10 - 15 minut ajratilgan holda olib boriladi. Korreksion ta'limning Il davrida tovushlarni nutqqa qo'yish davom ettiriladi, nutqqa qo'yilgan tovushlarni nutqda mustahkamlash; eshitish idrokini rivojlantirish; tovush analizi va sintezini shakllantirish: a) so'zda tovush o'rnini topish (so'z boshida, o'rtasida, oxirida); b) so'zlarda tovushlar soni va ketma-ketligini aniqlash; nutqning leksik grammatik tomonini boyitish va rivojlantirish bo'yicha logopedik ish olib boriladi. Ushbu davrda ham tovushlarni nutqqa qo'yish ishlari davom ettirildi. Fonematik idrokni rivojlantirish ishlari tovush analizini shakllantirish bilan o'zaro bog' liq holda olib boriladi. Fonematik idrokni rivojlantirish ishlarida quyidagi mashqlardan foydalaniladi: nutqiy bo Imagan tovushlarni ajratish; tovushlar qatoridan ma'lum tovushlarni ajratish (akustik va artikulyatsion belgilari o'zaro yaqin bo' ladi); O'yinlar nutqda tovushlarni mustahkamlash va aniqlash, fonematik idrokni rivojlantirishga xizmat qiladi. Mashg'ulot davomida " Topchi nimani ovozi",Ovoz qayerdan kelyapti", " So'zdagi tovushnt top", " Kim ko'proq so'z topadi", "Rasmlarni eslab qol"kabi o'yinlardan foydalanish tavsiya etiladi. Aniq kinestetik va eshitish sezgilariga tayangan holda olib borilgan tovush analizi va sinteziga oid mashqlar o'z navbatida nutq tovushlarini o'zlashtirishga, o'z talaffuzi ustida mustagil nazorat ko'nikmalarini tarbiyalashga, disgrafiya va disleksiyani oldini olishga yordam beradi. Korreksion ishming III davrida olib boriladigan logopedik ishlar mazmuni Korreksion ta'limming uchinchi davrini asosiy vazifalari quyidagilar: nutqqa qo`yilgan barcha tovushlarni mustahkamlash; tovush analizi malakalarini mustahkamlash; nutqning leksik grammatik tomonini takomillashtirish. Etiboringiz uchun raxmat

Fonetik-fonematik nutq nuqsonini va ovoz buzilishlarini bartaraf etish usullari

Купить