Fonetika, fonologiya va morfologiya - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	82.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Fonetika, fonologiya va morfologiya

Купить

FONETIKA, FONOLOGIYA va MORFOLOGIYA
Reja:
1. Fonologiya va fonetikaning o’rganish
manbai,maqsadi,vazifalari.
2. Fonetika va uning birligi,turlari
3. Fonologiya. Fonologik ziddiyat
4. Fonetik jarayonlar
5. Morfologiya. Morfema haqida.

Fonetika va fonologiyaning o’rganish
manbai,predmeti,vazifalar va maqsadi
Lisoniy sath sirasida
fonetika eng kichik
tashkil etuvchi va
boshqa sathlar
birliklari uchun
moddiy asos bo’luvchi
birlikni beradigan sath
sifatida ajralib turadi. Insonning nutq
faoliyati sezgi a’zolari
asosida his qilinuvchi
nutq birliklari – tovush
yoki tovushlar tizimi
vositasida ro’yobga
chiqadi.

Nutq tovushio’zida uch jihatni birlashtirgan
murakkab nutqiy birlikdir.Ular quyidagilar:
a) Talaffuz a’zolari bilan boshqariladigan
markaziy nerv sistemasi mahsuli
(fiziologik jihat);
b) Tabiatdagi har qanday tovush kabi
akustik tabiatga ega(fizik, akustik
jihat);
c) Kishilarning axborot uzatish ,
kommunikatsiya vositasi(funksional,
sotsial, lisoniy jihat);

Fonetika deganda eng quyi lisoniy sath
ham ,tilshunoslikning shu sathni o’rganadigan
sahasi ham tushunilad.Fonetika (gr. ghonetikos-
tovushga ovozga xos)o’rganish manbaining
funksional tomonini,balki nutq tovushini hosil
qiluvchi talaffuz apparatini,shuningdek,ularning
akustik xossasini va til egalari tomonidan qabul
qilinishi jihatlarini ham tekshiradi.Fonetikada
tilshunoslikning boshqa fan
sohalari,adabiyotshunoslik,fiziologiya,fizika,psixol
ogiya kabi fanlarda yaqqol namoyon bo’ladi.

Fonetika
almashinis
hi Urg‘u Urg’u
turlariTovush
o‘zgarishlari

Fonetikani o’rganish imlo
( orf ografi ya) ,to’g’ri talaffuz orf oe piy a)
me’yorini yaxshi o’zlashtirib olishadi,adabiy
va dialektal talaffuz farqlarini
aniqlashda,logopediya va
surdopedagogikada nutqiy nuqson
diagnostikasi va uni bartaraf etishda katta
ahamiyatga ega.

Inson talaffuz
apparatining
imkoniyatidan
kelib chiqqan
holda nutq
tovushining
hosil qilishning
umumiy
shartlari( m,hosil
b,o’ .ko’ra lab,til
bo’g’iz
undoshlari
farqlanishi.hosil
b.u.ko’ra
port.,sir., port.-
sir. Tovush
xossalari Umumiy
fonetika
Muayyan til
misolida
tekshiriladi.
Xususiy
fonetika
tarixiy va
sinxron,dia
xron,tasviri
y va
eksperimen
tal kabi
ko’rinishlar
da ish
yuritadi.Xususiy
fonetika
Bir nechta
qarindosh va
qarindosh
bo’lmagan
tilning yoxud
bir qancha
dialekt va
shevaning unli
va undosh
tovushlari,fon
etik o’zgarishi
va boshqa
hodisalar
tekshiriladiQiyosiy
fonetika

FONOLOGIYA ( gr.phone- tovusah,
logosta’limot)termini tilshunoslikda XIX asr
oxirida nutq tovushining akustik-
fiziologiga(fizik) tomonidan funksional
(lingvistik) tomonini farqlash ehtiyoji bn paydo
bo’ldi.Fonologiya til tovush qurilishining
struktur va funksional qonuniyatini organuvchi
soha,semiotik(ishoraviy) tizim sifatida nutqni
akustik-artikulyatsion aspektda o’rganadigan
fonetikadan farqlanadi. FONOLOGIYA

Fonologik ziddiyatning
ziddiyat tizimiga
munosabatiga ko’ra tasnifi
Bunda ziddiyat bir o’lchovli va ko’p
o’lchovli,muntazam va ajralgan ziddiyatga
bo’linadi.Bir o’lchovli ziddiyatga fonemalar bir
belgi asosoda zidlanadi.Masalan, i va u
fonemalaridan biri lablanmagan va ikkinchisi
lablangan bo’lib,bunda ular bir belgi–
“lablangan”lik xossasiga ko’ra qarama –qarshi
turadi.

Fonetika, fonologiya va morfologiya

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish