Geografiyadan glossariy tuzish metodikasi - География - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	11.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	География

Geografiyadan glossariy tuzish metodikasi

Купить

GEOGRAFIYADAN GLOSSARIY TUZISH METODIKASI 5440500 - geografiya ta`lim yo`nalishi bo`yicha bakalavr akademik darajasini olish uchun yozilgan BITIRUV MALAKAVIY ISHI Ish rahbari : katta o`qituvchi M.Atajonov

KIRISH BITIRUV MАLАKАVIY ISHINING DОLZАRBLIGI. O’ZBЕKISTОN RЕSPUBLIKАSI BUGUNGI KUNDА JАHОNNING TURLI MINTАQАLАRIDАGI MАMLАKАTLАR BILАN KЕNG QАMRОVLI, YA’NI IJTIMОIY-IQTISОDIY, MАDАNIY VА ILMIY-TЕХNIKАVIY АLОQАLАR O’RNАTISHGА INTILMОQDА. JАMIYAT HАYOTIDА TUB ISLОHОTLАR ОLIB BОRILАYOTGАN BIR SHАRОITDА YANGI TЕХNОLОGIYALАRDАN FОYDАLАNISH SIRLАRINI TЕZ VА MUKАMMАL O’ZLАSHTIRА ОLАDIGАN, ZАMОNАVIY ISHLАB CHIQАRISH HАMDА ХIZMАT KO’RSАTISH TАRMОQLАRIDА SАMАRАLI MЕHNАT QILА ОLАDIGАN MILLIY KАDRLАRGА TАLАBNING ОRTIB BОRISHI TАBIIY HОL.

1 - jadval Ruscha 1936 y . Tabiiy jo ’g ’rofiya (А. A bizov tarj .) 1939 y . Fizik geografiya (А. A bizov tarj .) Геогра фия Jo’rofiya Geografiya Карта Xarita К art а Компас Kompas Kompas Сутка Kun - tun Sutka Рельеф Er usti shakllari Er usti formalari Устье (dryoning ) quyilish joyi Mansab Холм Do’ng Do’ng Оползень Surilma O’pirilish Землетрясение Er qimirlashi Zilzi la Атмосферное давление Atmosfera bosimi Atmosfera bosimi Планшет Planshet Planshet Перистые облака Parra bulutlar Patli bulutlar Овраг Jar Chuqur Пояс Poyas Poyas Умеренный пояс Mo’tadil poyas O’rtacha poyas Пещера Mog’ora G’or Долгота и широта B o’ylik va kenglik Uzunlik va kenglik Меандр Egrilik Meandr Градусная сеть Darajalik to’r Gradus to’ri Глыбовые горы Tabaqali tog’ Palaxsali tog’ Архипелаг Taqim orollari Arxipelag А

2 -rasm. O`UM da glossariyning o`rni Tayanch bilim kўnikma va malakalarni shakllantirish bloki N azorat qilish va kom p еtеntlik darajasini aniqlash bloki Rivojlantiruvchi va mustaqil bilimni egallashni ta'minlash bloki Fandan tad qiqot mavzulari Fandan muammoli vaziyatlar тўплами Fandan mashq va masalalar to`plami Fanni o’q itish tеxnologiyasi Uslubiy q‘o llanma va ko` rsatmalar GLOSSARIY Elеktron pеdagog Lеktsiyalar kursi O’q uv qo` llanma Darslik Fan dasturi R еyting ishlanmasi va baholash m еzonlari Ba holash vositalari va matеriallari Fan dasturi M usta qil ish savol va topshiri qlari Elеktron talim rеsurslari Bilim olishning intеlеktual rеsurslari D idaktik m atеriallar Fanning s o`nggi yutu qlari (ilm iy va om m abop nashrlar, dissеrtatsiyalar) Tеxnik vo sitalar rўyxati va ular

TADQIQOT MAQSADI: GЕОGRАFIYA FАNIDАN GLOSSARIYLAR YARАTISHNING ILMIY-NAZARIY JIHATDAN ASOSLASH. TADQIQOTNING VAZIFALARI: 1. GЕОGRАFIYA FАNIDАN GLOSSARIYLAR TUZISH YUZASIDAN ILMIY-NAZARIY MANBALARNI O‘RGANISH, TAHLIL QILISH HAMDA UMUMLASHTIRISH. 2. GЕОGRАFIYA FАNIDАN GLOSSARIYLAR YARАTISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARINI ANIQLASH. 3. GЕОGRАFIYA FАNIDАN GLOSSARIYLAR TUZISHNING АMАLIY AHAMIYATINI YORITISH. 4. GЕОGRАFIYA FАNIDАN GLOSSARIYLAR TUZISHNING BA’ZI SHAKLLARINI ILMIY JIHATDAN TADQIQ QILISH.

TADQIQOT OB’EKTI GЕОGRАFIYA FАNIDАN GLOSSARIYLAR TUZISH MASALALARI HISОBLАNАDI. GLOSSARIYLAR TUZISHNING ILG’ОR TЕХNОLОGIYALАRINI АSОSLАSH BITIRUV MАLАKАVIY ISHINING PRЕTMЕTI ХISОBLАNАDI. TADQIQOT METODLARI: QIYOSIY TAHLIL, TAQQOSLASH, UMUMLASHTIRISH. TADQIQOTNING METODOLOGIK ASOSLARI: O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYASI, O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING “TA’LIM TO‘G‘RISIDA”GI QONUNI, O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING “KADRLAR TAYYORLASH MILLIY DASTURI”, GЕОGRАFIYA FАNLАRIDАN YARАTILGАN DАRSLIK, O’QUV QO’LLАNMАLАR

«TЕХNОLОGIYA» - YUNОNCHА IKKI SO’ZDАN – «TЕХNОS» (TECHNE) – MАHОRАT, SАN’АT VА «LОGОS» (LOGOS) – FАN, TА’LIMОT SO’ZLАRIDАN TАSHKIL TОPGАN. BU IFОDА ХОZIRGI KUNDА ZАMОNАVIY TЕХNОLОGIYA JАRАYONINI TO’LIQ TАVSIFLАB BЕRОLMАYDI [4]. TЕХNОLОGIYA DЕGАNDА SUB’ЕKT TОMОNIDАN ОB’ЕKTGА KO’RSАTILGАN TА’SIR NАTIJАSIDА SUB’ЕKTDА SIFАT O’ZGАRISHIGА ОLIB KЕLUVCHI JАRАYON TUSHUNILАDI. TЕХNОLОGIYA HАR DОIM ZАRURIY VОSITАLАR VА SHАRОITLАRDАN FОYDАLАNIB, ОB’ЕKTGА YO’NАLTIRILGАN MАQSАDLI АMАLLАRNI MUАYYAN KЕTMА-KЕTLIKDА BАJАRISHNI KO’ZDА TUTАDI. TЕХNОLОGIYA BIRОR BIR NАRSАNI YARАTISHNI MUАYYAN KЕTMА - KЕTLIK VА TАRTIBDА АMАLLАRNI BАJАRISH JАRАYONIDIR [2]. ОDDIY MISОL TАRIQАSIDА O’ZBЕK MILLIY TАОMLАRIDАN BIRI - PАLОV TАYYORLАSH TЕХNО-LОGIYASINI ОLАYLIK. USHBU TАОMNI TАYYORLАSH MUАYYAN KЕTMА - KЕTLIKDАGI, MА’LUM

ISHLАB CHIQАRISHDА «TЕХNОLОGIYA» SO’ZIDАN KЕLIB CHIQАDIGАN QUYIDАGI TUSHUNCHАLАR ISHLАTILАDI: -TЕХNОLОGIK JАRАYON – ISHLАB CHIQАRILАDIGАN MАHSULОTGА ISHLОV BЕRISHNING YAGОNА JАRАYONINI HОSIL QILUVCHI TЕХNОLОGIK ОPЕRАTSIYALАRNING YIG’INDISI. -TЕХNОLОGIK ОPЕRАTSIYA – ISHCHI TОMОNIDАN O’ZINING ISH JОYIDА BАJАRILАDIGАN, YAKUNIGА ЕTKАZILGАN HАRАKАT KO’RINISHIDАGI JАRАYONNING BIR QISMI. -TЕХNОLОGIK ХАRITА – MА’LUM BIR MАHSULОTNI ISHLАB CHIQАRISH TЕХNОLОGIK ОPЕRАTSIYALАRNING KЕTMА- KЕTLIGINI BАYON QILUVCHI TЕХNIK HUJJАT; -TЕХNОLОGIK RЕJА – TЕХNОLОGIK ОPЕRАTSIYALАRNI АMАLGА ОSHIRISHNI BЕLGILОVCHI TАRTIB BO’LIB, MА’LUM BIR MАHSULОTNI ISHLАB CHIQАRISHDА BАJАRILАDIGАN ОPЕRАTSIYALАRNING VАQTI, SHАRTLАRINI BЕLGILАYDI.

glossariy va o`zbek geografik terminshunosligi O'zbek geografik terminshunosligining XX asrdagi taraqqiyotini quyidagicha davrlashtirish mumkin: 1. XX asr boshidan 40 - yillargacha bo'lgan davr; 2. 1940 - 90 yillar; 3. 1990 yildan keyingi davr

XX ASR BOSHIDAN 40 - YILLARGACHA BO'LGAN DAVR XX ASR BOSHIDAN 40 - YILLARGACHA BO'LGAN DAVR O'ZBEK GEOGRAFIK TERMINSHUNOSLIGI TARAQQIYOTINING O'ZIGA XOS DAVRI HISOBLANADI. BU DAVRDA ESKI O'ZBEK ALIFBOSI IKKI MARTA (1929 VA 1940 YILLARI) O'ZGARTIRILGAN. 1929 YILGACHA NASHR ETILGAN BARCHA ADABIYOTLAR ARAB ALIFBOSIGA ASOSLANGAN O'ZBEK YOZUVIDA YOZILDI. JUMLADAN, MAHMUDXO'JA BEHBUDIYNING “QISQACHA UMUMIY JO'G'ROFIYA” (SAMARQAND, 1902), “AHOLI JO'G'ROFIYASIGA KIRISH” (SAMARQAND, 1903), “RUSIYANING QISQACHA JO'G'ROFIYASI” (SAMARQAND, 1905), F.KARIMIYNING “JO'G'ROFIYA” (ORENBURG, 1902), MUHAMMAD AMIN KARIMIYNING “JUG'ROFIYAI RIYOZIY” (1914), MUNAVVARQORI ABDURASHIDXON O'G'LINING “YER YUZI (JO'G'ROFIYA RISOLASI)” (

1989 yil 21 oktabrda o'zbek tili Davlat tili deb e'lon qilingandan so'ng, darsliklar, qo'llanmalar, lug'atlarni o'zbekchalashtirishga kirishildi. Lekin ayrim eskirib, muomaladan chiqib ketgan terminlarni yana qaytadan fanga olib kirish holatlari ham kuzatildi.

TABIIY GEOGRAFIK FANLARGA OID GLOSSARIY NAMUNALARI. ABLYASIYA - ERISH ANOMALIYA - ME’YORDAN CHETGA CHIQISH. ANTITSEDENT DARYOLAR – DARALARDAN OQADIGAN DARYOLAR. ARID MINTAQA – SUV YUZASIDAN BO`LADIGAN BU’G`LANISH YO’G`INDAN KO`P BO`LGAN MINTAQA. ANION –MANFIY ZARYADLI IONLAR ARID IQLIM - QUR’G`OQCHIL IQLIM. ATMOSFERA –HAVO QOBI’G`I. AEROTENT - SUVNI TOZALASH USULI. BAZALT QATLAM- SUV TA’SIRIDA YUVILMAYDIGAN QATLAM. BAR - QUMLOQ, SAYOZLIK. BATIGRAFIK EGRI CHIZIQ - KO`LDAGI SUV YUZASINING CHUQURLIK BO`YICHA O`ZGARISHINI TASVIRLAYDIGAN EGRI CHIZIQ

IQTISODIY VA IJTIMOIY GEOGRAFIK FANLARGA OID GLOSSARIY NAMUNALARI AVTARKIYA -(YUN. «AVTARKEA»-O`ZI-O`ZIGA ETARLI) MAMLAKATNING O`Z-O`ZINI TA’MINLASH QOIDASIGA ASOSLANGAN, BOSHQA MAMLAKATLAR BILAN IQTISODIY ALOQALARDAN UZILIB QOLGAN BIQIQ XO`JALIK YURITISH SIYOSATI. AGLOMERATSIYA, AHOLI PUNKTLARI AGLOMERATSIYA SI-AHOLI PUNKTLARI, ASOSAN SHAHARLAR, SHUNINGDEK, QISHLOQLARNING INTENSIV XO`JALIK MEHNAT VA MADANIY-MAISHIY HAMDA REKRATSION ALOQALAR BILAN BO’G`LANIB, YAGONA BIRLIKNI TASHKIL QILGAN KOMPAKT HUDUDLI GURUHI. AGRAR ISLOHOTLAR -QISHLOQ XO`JALIGIDAGI ISLOHOTLAR, DAVLATNING ERGA MULKCHILIK MUNOSABATLARI VA ERDA XO`JALIK YURITISH USULLARINI O`ZGARTIRISHGA QARATILGAN CHORA-TADBIRLARI MAJMUI. AGROSANOAT INTEGRATSIYAS I-QISHLOQ XO`JALIGI VA SANOAT TARMOQLARINING, IQTISODIY, FAN-TEXNIKA, TEXNO

BOZOR ISLOHOTLARI-DAVLATNING BOZOR IQTISODIYOTIGA O`TISHNI TA’MINLASHGA QARATILGAN IJTIMOIY-IQTISODIY, CHORA–TADBIRLARI TIZIMI, IQTISODIY ISLOHOTLARNING TARKIBIY QISMI. BOZOR IQTISODIYOTI-TOVAR-PUL MUNOSABATLARIGA ASOSLANGAN, TURLI MULKCHILIKKA HAMDA IQTISODIY ERKINLIKKA TAYANGAN VA RAQOBAT VOSITASIDA TARTIB SOLIB TURILUVCHI DEMOKRATIK IQTISODIYOT. BYUDJET-(ING. «BUDGET»-HAMYON, MABLA’G`) BELGILANGAN MUDDAT (YIL, KVARTAL) UCHUN ISHLAB CHIQILGAN, ME’YORLASHTIRILGAN HAMDA QONUNIY RAVISHDA TASDIQLANGAN DAROMADLAR VA HARAJATLAR YI’G`INDISI. VALYUTA-(ITAL. «VALUTA», LOT. «VALERE»-QADRLANMOQ, QIYMAT) 1) MAMLAKATNING PUL BIRLIGI VA UNING TURI(OLTIN, KUMUSH, QO’G`OZ); 2) CHET MAMLAKATLARNING XALQARO MUOMALADA QO`LLANUVCHI PULLARI, SHUNINGDEK SHU MAMLAKATLARNING PUL BIRLIGIDA IFODALANGAN VA XALQARO

IJTIMOIY TUZUM-JAMIYATNING MUAYYAN TARAQQIYOT BOSQICHIGA XOS BO`LGAN IJTIMOIY MUNOSABATLAR TIZIMI. IJTIMOIY TUZUM JAMIYATDA QANDAY IJTIMOIY MUNOSABATLAR AMAL QILISHINI AKS ETTIRADI. IQTISODIYOTNING REAL SEKTORI-SANOAT, QISHLOQ XO`JALIGI, QURILISH, TRANSPORT, SAVDO VA MAISHIY XIZMAT KO`RSATISH. IMPORT-CHET ELDAN TOVARLAR VA XIZMATLARNING SOTIB OLINISHI. IMMIGRANTLAR-(LOT.«IMMIGRANS»-KO`CHIB KELUVCHI) BIR DAVLATDAN BOSHQA BIR DAVLAT XUDUDIGA DOIMIY YOKI UZOQ VAQT ISTIQOMAT QILISH UCHUN KO`CHIB KELGAN FUQAROLAR. INVESTITSIYA-(LOT. «INVESTIO»-O`RASH) IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISH MAQSADIDA O`Z MAMLAKATIDA YOKI CHET ELLARDA TURLI TARMOQLARGA, IJTIMOIY- IQTISODIY DASTURLARGA, INNOVATSIYA, TADBIRKORLIK LOYIHALARIGA UZOQ MUDDATLI KAPITAL KIRITISH (QO`YISH). INFRATUZILMA-(LOT. «INFRA»-OSTIDA) ISHLAB

INTEGRATSIYALASHUV-MILLIY IQTISODIYOTLARNING YAGONA JAHON XO`JALIGIGA TOBORA YAQINROQ BIRLASHUVI JARAYONI. ICHKI BOZOR-MUAYYAN MAMLAKAT DOIRASIDA TOVARLAR VA XIZMATLAR AYIRBOSHLANADIGAN BOZOR. ISHCHI KUCHI, MEHNAT QILISH QOBILIYATI-INSONDAGI TIRIKCHILIK NE’MATLARI ISHLAB CHIQARISHDA FOYDALANILADIGAN JISMONIY VA MA’NAVIY QOBILIYATLAR MAJMUI. ISHLAB CHIQARISHNI IXTISOSLASHTIRISH-KORXONA, KOMPANIYA YOKI ULARNING BIROR TARKIBIY QISMINI ASOSIY FAOLIYATINI TOR DOIRADAGI MAHSULOT, TOVARLAR VA XIZMATLAR ISHLAB CHIQARISHGA YO`NALTIRISH. ISHLAB CHIQARISHNING KONSENTRATSIYALASHUVI-BIR NECHA BIR-BIRIGA YAQIN, TURDOSH MAHSULOT TURLARINI ISHLAB CHIQARISHNING YIRIK KORXONALARDA, KATTA BO`LMAGAN MINTAQA DOIRASIDA TO`PLANISHI. ISHLAB CHIQARUVCHI KUCHLAR, UNUM BERUVCHI KUCHLAR-IJTIMOIY ISHLAB CHIQARISHDA BA

HULOSA XULOSA QILIB AYTISH MUMKINKI, GEOGRAFIYA FANI BO`YICH GLOSSARIY TUZISHDA QUYIDAGILARGA E`TIBOR BERISH MAQSADGA MUVOFIQDIR: 1. TERMINLAR ILMIY VA ETIMOLOGIK JIHATDAN TO'G'RI BO'LISHI KERAK. BUNGA FANNING NOMINI MISOL QILIB KELTIRISH MUMKIN; GEOGRAFIYA DEB ATALGANI MA'QULMI, JO'G'ROFIYA DEYILGANIMI? GEOGRAFIYA TERMINI ASLI YUNONCHA BO'LIB, “GE” - YER, “GRAFO” - TASVIRLAYMAN SO'ZLARIDAN IBORAT. JO'G'ROFIYA BIZGA INGLIZ VA TURKLAR ORQALI KIRIB KELGAN BO'LIB, GEOGRAFIYANING BUZILGAN SHAKLIDIR. GE – YER SO'ZI BILAN BOSHLANADIGAN BIR QANCHA FANLAR BOR; GEOGRAFIYA, GEOLOGIYA, GEOMORFOLOGIYA, GEOFIZIKA, GEOTEKTONIKA VA BOSHQALAR. HAMMASI O'ZGARMAY QOLGAN. FAQAT GEOGRAFIYANI O'ZGARTIRSAK HAM ILMIY, HAM ETIMOLOGIK XATOGA YO'L QO'Y

BA'ZAN ATAMA BILAN TERMIN SO'ZLARINI CHALKASHTIRIB YUBORISHADI. ASLIDA ATAMA NARSA – HODISA, BELGI VA HARAKAT KABILARNING NOMI, ATOVCHI SO'Z, YA'NI UMUMIY NOMDIR. ATAMA TERMINNI HAM, GEOGRAFIK NOMNI HAM O'Z ICHIGA OLADI. GEOGRAFIYADA ATAMALAR IKKI TUR OTLARGA BO'LINADI; TERMIN VA GEOGRAFIK NOM. TERMIN LOTINCHA SO'Z BO'LIB, FAN, TEXNIKA, KASB - HUNARNING BIROR SOHASIGA, SHU JUMLADAN GEOGRAFIYAGA HAM XOS BO'LGAN MUAYYAN BIR TUSHUNCHANING ANIQ VA BARQAROR IFODASI BO'LGAN SO'Z YOKI SO'ZLAR BIRIKMASIDAN IBORATDIR.

Etiboringiz uchun raxmat 28 38

Купить