Gipermatnlarni belgilash dasturiy tili haqida asosiy tushunchalar - Информатика и ИТ - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	176.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Информатика и ИТ

Gipermatnlarni belgilash dasturiy tili haqida asosiy tushunchalar

Купить

РЕЖА :РЕЖА : 1. Гиперматн тўғрисида тушунча.1. Гиперматн тўғрисида тушунча. 22 . . HTML HTML билан боғлиқ асосий тушунчалар.билан боғлиқ асосий тушунчалар. 33 . . HTML HTML документ тузиш документ тузиш принциплари.принциплари. www.arxiv.uz

1. Гиперматн тўғрисида 1. Гиперматн тўғрисида тушунча.тушунча. Гипертекст ғояси 1945 йилда АҚШ Гипертекст ғояси 1945 йилда АҚШ президентининг илмий маслаҳатчиси президентининг илмий маслаҳатчиси Ваневар Ваневар БушБуш томонидан киритилган бўлиб, у ўша вақтда томонидан киритилган бўлиб, у ўша вақтда “Мемех”“Мемех” ( ( мемексмемекс )) электромеханик информацион электромеханик информацион тизимини яратиш таклифи билан чиққан, лекин тизимини яратиш таклифи билан чиққан, лекин унинг таклифи инобатга олинмаган.унинг таклифи инобатга олинмаган. 20 йилдан сўнг, яъни 1965 йилда 20 йилдан сўнг, яъни 1965 йилда Теодор НельсонТеодор Нельсон “гипертекст” терминини фанга киритди ва “гипертекст” терминини фанга киритди ва “чизиқсиз” матнлар билан боғлиқ баъзи ғояларни “чизиқсиз” матнлар билан боғлиқ баъз

Бироқ у ўз тизимини аниқ равшан қилиб Бироқ у ўз тизимини аниқ равшан қилиб тушунтириб бера олмади. 1975 йилда гиперматн тушунтириб бера олмади. 1975 йилда гиперматн ғояси ZOG номини олган атом ғояси ZOG номини олган атом авианосеци(самолётлар учиши ва қўниши учун авианосеци(самолётлар учиши ва қўниши учун мосланган ҳарбий кема) “Карл Винстон” нинг ички мосланган ҳарбий кема) “Карл Винстон” нинг ички тартиб информацион тизимида ўз аксини тартиб информацион тизимида ўз аксини топди.Тижорат вариантида бу тизим KMSтопди.Тижорат вариантида бу тизим KMS номи номи билан танилган. Ушбу йўналишдаги ишлар давом билан танилган. Ушбу йўналишдаги ишлар давом этаверди ва вақт ўтиши билан Apple фирмасинингэтаверди ва вақт ўтиши билан Apple фирмасининг HyperCard тури ёки Xerox фирмасининг HyperNode Hyper

Бу лойиха физик олимларга Интернет оркали Бу лойиха физик олимларга Интернет оркали тадкикот натижаларини узаро алмашиш имконини тадкикот натижаларини узаро алмашиш имконини берар эди. Шундай килиб, берар эди. Шундай килиб, ҲҲ алкаро ахборот алкаро ахборот тармоги - тармоги - World Wide WebWorld Wide Web (WWW) га пойдевор (WWW) га пойдевор куйилди. 1993 йил куйилди. 1993 йил Марк АндерсонМарк Андерсон рахбарлигида рахбарлигида биринчи гиперматнли Mosaic график браузери биринчи гиперматнли Mosaic график браузери ишлаб чикилди ва у Netscape корпорациясига ишлаб чикилди ва у Netscape корпорациясига ўў тиб тиб Netscape браузерини ишлаб чикди. 90 йиллар Netscape браузерини ишлаб чикди. 90 йиллар ўў рталарида Internet бизнес-ишловлар билан рталарида Internet бизнес-ишловлар билан ишлаш учун ишла

Шунинг учун ҳам Т. НельсонШунинг учун ҳам Т. Нельсон гиперматннигиперматнни чизиқсиз матнчизиқсиз матн сифатида талқин этди.сифатида талқин этди. Бунга матнларнинг турли саҳифаларини боғловчи Бунга матнларнинг турли саҳифаларини боғловчи махсус механизм гиперматнли ссылкалар ёрдамида махсус механизм гиперматнли ссылкалар ёрдамида эришилади, яъни оддий матнда “кейингиси-эришилади, яъни оддий матнда “кейингиси- аввалгиси” тарзидаги ссаввалгиси” тарзидаги сс ыы лкалар мавжуд бўлади, лкалар мавжуд бўлади, гиперматнларда бўлса қанча керак бўлса шунча гиперматнларда бўлса қанча керак бўлса шунча сссс ыы лкалар тузилади. Мутахассисларнинг гиперматн лкалар тузилади. Мутахассисларнинг гиперматн бўйича энг ёқтирган мисолларига энциклопедиялар, бўйича энг ёқтирган мисолларига энциклопедиялар, “Help”

Бундай ёндашишнинг кейинги ривожи гиперматн Бундай ёндашишнинг кейинги ривожи гиперматн тушунчасининг бошқа информацион ресурслар тушунчасининг бошқа информацион ресурслар ҳисобига- графикани, аудио ва видеоинформациядан ҳисобига- графикани, аудио ва видеоинформациядан гипермедиа тушунчасигача бўлганларни ҳисобга гипермедиа тушунчасигача бўлганларни ҳисобга олган ҳолда кенгайишига олиб келади. олган ҳолда кенгайишига олиб келади. Шундай қилиб, Шундай қилиб, гиперматнгиперматн – бу ноструктуравий – бу ноструктуравий эркин ўсаётган билимни тасвирлаш эркин ўсаётган билимни тасвирлаш технологиясидир. Гиперматн замирида ўзаро технологиясидир. Гиперматн замирида ўзаро йўналтирилган семантик алоқалар(муносабатлар) йўналтирилган семантик алоқалар(муносабатлар) билан боғланган, тармоқ ҳосил қилувчи

22 . . HTML HTML билан боғлиқ асосий тушунчалар.билан боғлиқ асосий тушунчалар. Гиперматн нафақат маълумотлардан иборат Гиперматн нафақат маълумотлардан иборат бўлади, унда самарали қидириш аппарати ҳам бўлади, унда самарали қидириш аппарати ҳам мавжуд бўлади. Структуравий жиҳатдан мавжуд бўлади. Структуравий жиҳатдан гиперматн информацион материалдан, гиперматн гиперматн информацион материалдан, гиперматн тезаурусидан, асосий мавзулар рўйхати ва тезаурусидан, асосий мавзулар рўйхати ва алфавит луғатдан иборат бўлади.алфавит луғатдан иборат бўлади. Информацион материалИнформацион материал мақола ва матн мақола ва матн сарлавҳасидан иборат информацион мақолаларга сарлавҳасидан иборат информацион мақолаларга бўлинади. Сарлавҳа тасвирланаётган обьект бўлинади. Сарлавҳа тасвирланаётган обьект

Информацион мақолага киритиладиган матн Информацион мақолага киритиладиган матн тушунтиришлар билан, графиклар билан, ҳужжатлар тушунтиришлар билан, графиклар билан, ҳужжатлар ва объектларнинг видеотасвирлари билан ва объектларнинг видеотасвирлари билан келтирилиши мумкин.келтирилиши мумкин. Бошқа информацион Бошқа информацион мақолалар билан боғлиқ калит сўзлари яққол мақолалар билан боғлиқ калит сўзлари яққол ажралиб туриши керак. ажралиб туриши керак. Гиперматн тезаурусиГиперматн тезауруси – бу автоматлашган луғат – бу автоматлашган луғат бўлиб, у информацион-қидирув тилидаги лексик бўлиб, у информацион-қидирув тилидаги лексик бирликлар билан қидирув учун мўлжалланган бирликлар билан қидирув учун мўлжалланган сўзларни маъноси орасидаги семантик (маъно сўзларни маъноси орасидаги семантик

Ҳар бир мақолада сарлавҳа ва ўзига алоқадор Ҳар бир мақолада сарлавҳа ва ўзига алоқадор бўлган тезаурус мақолаларнинг рўйхати мавжуд бўлган тезаурус мақолаларнинг рўйхати мавжуд бўлади. Шу билан бирга ўша тезаурус бўлади. Шу билан бирга ўша тезаурус мақолаларнинг сарлавҳалари ва алоқадорлик мақолаларнинг сарлавҳалари ва алоқадорлик томонлари келтирилган бўлади.Тезаурус томонлари келтирилган бўлади.Тезаурус мақоланинг сарлавҳаси информацион мақоланинг мақоланинг сарлавҳаси информацион мақоланинг сарлавҳаси билан мос келади ва мақоладаги сарлавҳаси билан мос келади ва мақоладаги матннинг номи бўлиб ҳисобланади. Гиперматннинг матннинг номи бўлиб ҳисобланади. Гиперматннинг тезаурус мақоласини шакллантирилиши матннинг тезаурус мақоласини шакллантирилиши матннинг индекслаштирилишини билдиради.и

33 . . HTML HTML документ тузиш принциплари.документ тузиш принциплари. HTML яратувчилар 2 вазифани ҳал қилишга уринганлар:HTML яратувчилар 2 вазифани ҳал қилишга уринганлар: ► Дизайнерларга документ яратишнинг оддий Дизайнерларга документ яратишнинг оддий воситаси бўлган гиперматнли маълумотлар базасини воситаси бўлган гиперматнли маълумотлар базасини бериш;бериш; ► Ўша моментда пайдо бўлган(мавжуд бўлган ) Ўша моментда пайдо бўлган(мавжуд бўлган ) гиперматнли маълумотлар базасидан фойдаланувчи гиперматнли маълумотлар базасидан фойдаланувчи интерфейс тўғрисидаги тасаввурни тасвирлаш(акс интерфейс тўғрисидаги тасаввурни тасвирлаш(акс эттириш,кўрсатиш) учун бу воситани етарлича эттириш,кўрсатиш) учун бу воситани етарлича қудратли қилиб яратиш. қудратли қилиб яратиш. Биринчи вазифа документн

““ Таг”ли модел ҳужжатни ҳар бири таглар билан Таг”ли модел ҳужжатни ҳар бири таглар билан қамраб олинган элементлар мажмуи сифатида қамраб олинган элементлар мажмуи сифатида ифодалайди. Моҳиятига кўра таглар кўпчилик ифодалайди. Моҳиятига кўра таглар кўпчилик универсал дастурлаштириш тилларидаги универсал дастурлаштириш тилларидаги “begin/end” скобка(ҳалқа)лари тушунчасига яқин. “begin/end” скобка(ҳалқа)лари тушунчасига яқин. Таглар ҳужжатнинг матнли элеметлари талқин Таглар ҳужжатнинг матнли элеметлари талқин этилиши қоидаларининг амал қилиш доирасини этилиши қоидаларининг амал қилиш доирасини аниқлаб беради. Бунга мисол қилиб Italic аниқлаб беради. Бунга мисол қилиб Italic стил(услуб)ининг “таг”ини келтиришимиз мумкин.стил(услуб)ининг “таг”ини келтиришимиз мумкин. HTML HTML тилидаги мат

““ элемент” :=< “элемент номи” “атрибутлар элемент” :=< “элемент номи” “атрибутлар рўйхати”>рўйхати”> Элементнинг мазмуни </ “элемент номи”>Элементнинг мазмуни </ “элемент номи”> Элементнинг мазмунидан олдинги тузилиш Элементнинг мазмунидан олдинги тузилиш элементнинг бошланиши таги бўлиб, элемент элементнинг бошланиши таги бўлиб, элемент мазмунидан кейин жойлашган тузилиш – мазмунидан кейин жойлашган тузилиш – элементнинг охири таги бўлиб ҳисобланади.элементнинг охири таги бўлиб ҳисобланади. Гиперматнли тармоқ тузилмаси гиперматнли Гиперматнли тармоқ тузилмаси гиперматнли сссс ыы лкалар билан берилади. Гиперматнли сслкалар билан берилади. Гиперматнли сс ыы лка- лка- бу бошқа HTML ҳужжатнинг адреси бўлиб, ўша бу бошқа HTML ҳужжатнинг адреси бўлиб, ўша адрес мантиқий, мавзуси билан ёки қайс

URL адрес интернетга мурожаат қилишнинг энг URL адрес интернетга мурожаат қилишнинг энг оддий ва қулай усули бўлиб, у манзилни оддий ва қулай усули бўлиб, у манзилни ифодалайди. URL қуйидаги форматга эга:ифодалайди. URL қуйидаги форматга эга: <боғланиш схемаси>:<боғланиш схемасига оид <боғланиш схемаси>:<боғланиш схемасига оид маълумот> боғланиш схемаси – бу http ёки ftp.маълумот> боғланиш схемаси – бу http ёки ftp. Мисол учун :Мисол учун : Ушбу матн таркибидаУшбу матн таркибида </A> гиперматнли ссилка </A> гиперматнли ссилка мавжуд.мавжуд. <A <A HREF="http://polyn.net.kiae.su/altai/index.html">HREF="http://polyn.net.kiae.su/altai/index.html"> Юқоридаги мисолда HTML да якор (anchor) деб Юқоридаги мисолда HTML да якор (anchor) деб аталувчи “А” элемент гиперматнли ссилкани а

HTMLHTML да гиперматни сс да гиперматни сс ыы лкалар 2 синфга бўлинади: лкалар 2 синфга бўлинади: умумий ва контекстли ссумумий ва контекстли сс ыы лкалар. Контекстли лкалар. Контекстли сссс ыы лкалар ҳужжатнинг ўзига монтаж қилинган лкалар ҳужжатнинг ўзига монтаж қилинган бўлади. Умумий ссбўлади. Умумий сс ыы лкалар бутун ҳужжат билан лкалар бутун ҳужжат билан боғланган бўлади ва ҳужжатнинг исталган боғланган бўлади ва ҳужжатнинг исталган фрагментини кўришда ишлатилиши мумкин фрагментини кўришда ишлатилиши мумкин бўлади. Буларнинг иккаласи ҳам бир вақтда пайдо бўлади. Буларнинг иккаласи ҳам бир вақтда пайдо бўлган бўлсада, аввал контекстли ссбўлган бўлсада, аввал контекстли сс ыы лкалардан лкалардан кўпроқ фойдаланилди. Контекстли сскўпроқ фойдаланилди. Контекстли сс ыы лкалардан лкаларда

Ҳар қандай гиперматн китобга ўхшаган бўлади ва Ҳар қандай гиперматн китобга ўхшаган бўлади ва уни турли таркибий қисмларга бўлиш мумкин уни турли таркибий қисмларга бўлиш мумкин бўлади: хусусан бобларга, параграфларга, бўлади: хусусан бобларга, параграфларга, бўлимларга, бўлимча ва абзацларга бўлса бўлади.бўлимларга, бўлимча ва абзацларга бўлса бўлади. Ушбу элементларнинг ҳар қайсиси учун HTML да Ушбу элементларнинг ҳар қайсиси учун HTML да матнни фойдаланувчи қайси кўринишда матнни фойдаланувчи қайси кўринишда кўришини тасвирловчи аниқ услублар бўлади. кўришини тасвирловчи аниқ услублар бўлади. Мисол учун биз Мисол учун биз minihtml.htmlminihtml.html файлини яратдик: файлини яратдик: <BODY> <TITLE>Пример <BODY> <TITLE>Пример HTML-текста</TITLE> <H1>Глава 1</H1>HTML-текста</TITLE> <H1>Глав

HTML HTML ёки гиперматнли ҳужжатнинг ёки гиперматнли ҳужжатнинг элементи 2 қисмдан иборат: ҳужжатнинг элементи 2 қисмдан иборат: ҳужжатнинг сарлавҳаси сарлавҳаси (HEAD)(HEAD) ва ҳужжатнинг ўзи ва ҳужжатнинг ўзи (( танаситанаси )) (BODY):(BODY): <HTML><HTML> <HEAD><HEAD> сарлавҳанинг мазмуни сарлавҳанинг мазмуни </HEAD></HEAD> <BODY><BODY> ҳужжат (ҳужжат ( тата наси)нинг мазмуни наси)нинг мазмуни </BODY></BODY> </HTML></HTML> Юқорида келтирилган ёзув шакли классик Юқорида келтирилган ёзув шакли классик HTML ҳужжатни ифодалайди. HTML ҳужжатни ифодалайди. www.arxiv.uz

Классик ҳужжатга мисол кўриб чиқамиз:Классик ҳужжатга мисол кўриб чиқамиз: <HTML><HTML> --> <HEAD><HEAD> <TITLE>This is a Baner</TITLE><TITLE>This is a Baner</TITLE> </HEAD></HEAD> <BODY BACKGROUND=www_wall.jpg VLINK=0000FF <BODY BACKGROUND=www_wall.jpg VLINK=0000FF LINK=FF0000>LINK=FF0000> <CENTER><CENTER> <TABLE><TABLE> <TR><TD><IMG SRC="interne0.jpg"></TD><TR><TD><IMG SRC="interne0.jpg"></TD> <TD CENTER><TD CENTER> <H3>Администрирование Internet</H3><H3>Администрирование Internet</H3> <I><I> Информацион технологиялар марказиИнформацион технологиялар маркази , 1996.</I>, 1996.</I> </TD></TR></TD></TR> </TABLE></TABLE> </CENTER></CENTER> </BODY></BODY> </HTML></HTML> www

<HTML> билан </HTML> орасидаги <HTML> билан </HTML> орасидаги жойлашган ҳамма нарса – бу ҳужжат(документ) жойлашган ҳамма нарса – бу ҳужжат(документ) ҳисобланади. HEAD элементи 2 та элемент: ҳисобланади. HEAD элементи 2 та элемент: TITLE ва BASE дан иборат ҳужжат сарлавҳасини TITLE ва BASE дан иборат ҳужжат сарлавҳасини ифодалайди. Сарлавҳа кетидан ҳужжатнинг ифодалайди. Сарлавҳа кетидан ҳужжатнинг мазмуни(мазмуни( таркибитаркиби )) бошланади. Унинг биринчи бошланади. Унинг биринчи қаторларида ахборотнинг кириш қисми, қаторларида ахборотнинг кириш қисми, ҳужжатнинг мазмуни рўйхат ҳужжатнинг мазмуни рўйхат кўринишидакелтирилган бўлади.кўринишидакелтирилган бўлади. World Wide Web даги ҳар бир ҳужжат ўз World Wide Web даги ҳар бир ҳужжат ўз номига эга бўлади. Ҳужжат номи ҳужжат номига эга бўл

Фойдаланилган Фойдаланилган адабиётлар:адабиётлар: 1.1. А.Корахонов, О.Хатамов, Б.СодиковА.Корахонов, О.Хатамов, Б.Содиков - - ““ Компьютер тизимлари ва Интернетга киришКомпьютер тизимлари ва Интернетга кириш ”” (электрон дарслик)(электрон дарслик) 2.2. “Информатика” ўқув қўлланма ТМИ“Информатика” ўқув қўлланма ТМИ Интернет сайтлари:Интернет сайтлари: 1.1. http://www.infonet.cherepovests.ru/citforum/http://www.infonet.cherepovests.ru/citforum/ internet/services/services0307.shtml#352internet/services/services0307.shtml#352 2.2. http://www.tula.net/tgpu/new/New/informatic/http://www.tula.net/tgpu/new/New/informatic/ g4.htmg4.htm www.arxiv.uz

ДД .. ЕнжильбардЕнжильбард www.arxiv.uz

Теодор НельсонТеодор Нельсон www.arxiv.uz

Ваневар БушВаневар Буш www.arxiv.uz

Купить

Похожие документы
Operatsion tizimlarda journaling file system
I/O scheduling algoritmlari
O‘rta Osiyo kutubxonalarining o‘rganilish masalalari
Funksiyalar va arrow function
Tashkilot xodimlari ma’lumotlarini jamlovchi tizim