Giyohvandlik va uning oqibatlari 2 - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Август 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Giyohvandlik va uning oqibatlari 2

Купить

GIYOHVANDLIK VA UNING OQIBATLARI

ANNOTATSIYA  Ushbu taqdimot materiali giyohvandlik va uning oqibatlari mavzusida bo`lib 24 ta sahifadan iborat. Ushbu taqdimotda giyohvandlikni kelib chiqish tarihi , giyohvand moddalar va ularning tasniflanishi, narkomaniya bosqichlari va ularni salbiy ta`sirlari, giyohvandlikni oldini olish va davolash bosqichlari, toksikomaniya va uni keltirib chiqaruvchi moddalar haqida ma`lumotlar keltirilgan. Taqdimotda narkomaniyaning boshlanishiga sabab bo`luvchi omillar haqida ham ma`lumotlar keltirilgan.

1 • Giyoxvandlikni kelib chiqishi tarixi. 2 • Giyoxvand moddalar va ularning sinflanishi. 3 • Narkomaniya bosqichlari va ularni salbiy ta’sirlari 4 • Giyoxvandlikni oldini olish va davolash bosqichlari. 5 • Toksikomaniya, uni keltirib chiqaruvchi moddalar. Giyoxvandlik va uning zararli oqibatlari 0113 1D 15

Giyoxvandlik (narkomaniya)ni kelib chiqishi tarixi. Giyoxvand moddalar (narkotiklar). Narkomaniya so’zi keng ma’noga ega bo’lib, tarixan turlicha so’zlar bilan talqin qilingan (narkomaniya – giyohvandlik, bangilik, nashavandlik, karaxtlilik) . Bangilik – xalq tilida atalib kelgan so’z, bangi – bangi bo’lib qolishlik ma’nosida. Nashavandlik – nasha o’simligi, nasha preparatlariga o’rganib qolishlik. Giyohvandlik – kayf keltirib chiqaruvchi, o’ziga o’rgatib qo’yuvchi vositalardan, masalan ko’knori, tamaki, nasha, kanop o’simligining ayrim turi va ularning preparatlarini iste’mol qilishlikni anglatadi. Karaxtlik esa karaxt bo’lib qolgan, o’zini bilmay qolgan, narkoz holatiga tushishlik degan ma’noni anglatadi va bundan asl ma’no kelib chiqadi. Narkomaniya esa «Narko» (narkoz) va «maniya» (od

Giyoxvand moddalarni iste’mol qilish (xattoki bir marta) organizmga o’ta jiddiy zarar yetkazishi bilan birga og’ir xastalik, ya’ni giyoxvandlikka (narkomaniyaga) olib kelishi mumkin. Giyoxvand moddalarni iste’mol qilish oqibatida organizmning surunkali zaxarlanishi yuz beradi, buning natijasida tolerantlikni o’zgarishi, o’rganib qolish, maxrum bo’lish sindromi, emotsional-psixik o’zgarishlar, jismoniy xamda jinsiy o’zgarishlarga olib keladi.02 03 1204 0615 05 070913 230A 1819180D 02 03 0413 0615 25 0F190A040A1A 061E 180907 0E 2D 061E

VOZ (Xalqaro sog’liqni saqlash tashkiloti) 1991 yil giyoxvand moddalar toifasiga quyidagilarni kiritdi:

 Alkogol - barbiturat moddalar tipi: etil spirti, barbituratlar, sedativ - meprobronat, xloralьgid va boshqalar.  Amfetamin tipidagi moddalar: anfetamin, fenmetrazin.  Kannabis tipidagi moddalar: marixuana, gashish.  Kokain tipidagi: kokain, koka barglari.  Gallyutsinogen moddalar: LSD, meskalin.  Kata tipidagi moddalar.  Opiada tipidagi: morfin, geroin, kofein, metdon.  Efir suyuqliklari tipidagi moddalar: toluol, atseton, tetroxlormetan.

QODIRJON RO’ZIYEVning ‘’Valeologiya asoslari’’ kitobida narkomaniyani quyidagicha tasniflaydi: Tabiiy va sun’iy morfin va morfin guruhiga kiruvchi vositalar Tibbiyotda qo’llaniluvchi ayrim tinchlantiruvc hi, uxlatuvchi, surgi dorilari Ichkilikbozlik – alkogolizm. Bunda asosiy ta’sir etuvchi modda etil spirti (alkogol) hisoblanadi nikotin va kannabiollar o’simliklardan – tamaki, ko’knori, nasha, kanop, koka o’simligi; preparatlardan – papiroslar, tamaki, sigaretalar, nosvoy, marixuana, plan, XEK, LCD va boshqa yangi kimyoviy – sintetik, zaharli o’ziga o’rgatib qo’yuvchi va kayf keltirib chiqaruvchi moddalar aroqlar, kon’yaklar, brendi, rom, vinolar, portveynlar, viski, musallas, shampan vinosi, pivo va boshqa tarkibida alkogol tutuvchi ichimliklar.valeriana, sibazon, eunoktin, fenozepam va

TOKSIKOMANIYA VA POLITOKSIKOMANIYA barbiturat kislota unumlari (uyqudorilar) — lyuminal, veronal, psixoanaleptiklarga — sidnofen, atsefen. stimulyatorlarga — fenamin, benzedrin, kofe, choy va boshqalarga o’rganib qolishlikdir.psixoleptiklarga — seduksen, elenium, tazepam, meprabomat, oksazin Toksikomaniyani quyidagicha guruhlash mumkin:Toksikomaniya — bu ayrim preparatlarga, dori vositalariga, kimyoviy moddalarga yoki ma’lum guruhga kiruvchi dori vositalariga o’rganib qolishlikdir. 0F 190A19 23 0C 28 460213 13 29 0D06 0F 12 28 13 14 18 10 1E 121D21 22

Politoksikomaniya — bu ikki yoki undan ortiq narkotik moddalarga o’rganib qolishlik bo’lib, juda og’ir dard hisoblanadi. «Abstsinent sindrom»lar ham ancha murakkab bo’ladi. Bunda alkogolizm chekish, morfinizm — alkogolizm, toksikomaniya + alkogolizm nashavandlik 4 - tabainizm, morfinizm + nashavandlik + tamaki, nasha chekishlik va shu kabilar bo’lishi mumkin  Klinik jihatdan organizmning zaharlanishi natijasida tegishli o’ziga xos belgilar, abstsinent sindromlardan tashqari og’ir hayot uchun havfli belgilar — ko’rinishida xunuklik, harakatida gangishlik, psixozlar, gallyutsinatsiyalar, komatoz holat, axiri o’zini- o’zi o’ldirishlikka intilishliklar paydo bo’ladi va bundaylar tezda juvonmarg-yoshgina umri hazon bo’ladi.01 2A 0A 090F 19 11 1A 06 08 11

Jahon sog’liqni saqlash tashkiloti (VOZ) ta’biriga ko’ra narkotik moddalar deb quyidagi mezon-o’lchov belgilangan • Eyforiya — hush kayflilikni keltirib chiqaruvchi, yolg’ondan bo’lsa ham odamga hush yoqimlilik ato etuvchi 1 • Unga o’rganib qolishlik (jismonan va ruhiy o’rganib qolib yana va yana qabul qilishlikka moyillik keltirib chiqaruvchi) 2 • Uni muntazam qabul qilganda odamni ruhan va jismonan izdan chiqarib insoniylik qiyofasini yo’qolishiga olib keluvchi 3 • Odamlar orasiga tez tarqalishiga sabab bo’luvchi 4 • Madaniyatli kishilarning ushbu moddani — preparatni qabul qilishlik odat tusiga kirib qolishligi (bu o’rinda tamaki va alkogol-spirtli ichimliklar birinchi o’ringa chiqib oladi)5 01 17 1C 1F 20

1-rasm.Narkotiklar va dori vositalarining yurak qismlariga ta’sir etish joylari Talamu s Orqa miyaUzuncho q miyamiyacha O`rta miyaBosh miya miya Gipotalam us Bosh miya O’rta miya Miyacha Uzunchoq miya Orqa miya

« QORADORI» VA BOSHQA NARKOTIKLARNING KELTIRIB CHIQARADIGAN SALBIY TA’SIRLARI  opiy preparatlari — narkotiklari vena qon tomiriga yuborish yo’li bilan qabul qilinsa, SIFILIS (zaxm),  GEPATIT (sariq kasalligi) va boshqalarni,  ayniqsa birinchi galda SPID (OITS) kasalligini keltirib chiqarib, oqibatda organizmning himoya quvvatini — IMMUNITETni pasaytiradi.  O’lim va nogironliklarning kelib chiqishida eng katta sababchi bo’layotgan narsa hisoblanadi

NARKOMANIYANI –GIYOHVANDLIKNI OLDINI OLISHLIK  1. Narkotiklarni tibbiyot amaliyotida qo’llashliklarni kuchli nazorat ostiga olishlik.  2. Qonunga xilof ravishda narkotik moddalarni y etishtirish va ishlab chiqarilishiga yo’l qo’ymaslik.  3. Narkotik moddalarga ega bo’lishlik.  4. Narkotik moddalarni saqlash.  5. Narkotik moddalarni bir joydan boshqa joylarga etkazish.  6. Narkotik moddalarni o’tkazish va sotish.  7. Narkotik moddani ayrim shaxslar tomonidan sun’iy holda ishlab chiqarishlikka yo’l qo’ymaslik.  8. Ko’knori o’simligini o’stirib etkazish va boshqalar.  Yuqorida qayd etilgan masalalarning hammasi shaxsiy javobgarlikka tortish uchun asos hisoblanadi.  Va eng muhimi narkomaniyaning oldini olish — SPID (OITS) va VICh-infektsiyadan- saqlanishdir.

NARKOMANIYANING BOSHLANISHIGA SABABCHI BO’LGAN OMILLAR  Avvalo aytish mumkinki, narkotik moddalarga o’rganib, giyohvand bo’lib qolishlikning sabablari anchagina. Masalan:  1) dastavval boshqalardan ko’rib shunga intilishlik;  2) kayf qilishilikka xavas bilan qarashlik;  3) biror boshqa atrofdagi kishilar yoki tengqurlarining ta’sirida birinchi bor o’zini sinab ko’rishlik;  4) guruhlarga qo’shilib qolishlik;  5) uning yomon oqibatlari haqida chuqur o’ylamaslik;  6) oiladagi ayrim nohushliklar;  7) tarbiyaning etarli darajada bo’lmasligi;  8) ijtimoiy va oilaviy qiyinchiliklar;  9) maktabdagi ayrim shaxslar — «do’stlar»ning ta’siri;  10) ishining yurishmaganligi;

 11) ishqiy muhabbatdagi ko’ngilsizlik;  12) bekorchi vaqtning ko’pligi va boshqalar;  13) shaxsning o’ziga xos xususiyatlari;  14) oila va maktab tarbiyasining ahamiyati;  15) har narsaga intilish, orzu xavas va yangilikka, modaga intilish;  16) oilaviy va sotsial ta’minotning yuqori darajada bo’lishi;  17) ma’naviyat, ma’rifat va madaniyatdagi kimchiliklar;  18) inson irodasining etarli darajada emasligi;  19) va boshqa birqancha sabablar hamda salbiy ta’sirlar; Ammo, xar qanday bo’lganda ham ushbu noto’g’ri yo’lga qadam bosishlikning boshlang’ich sababi shaxsning irodasini bo’shligi, kayf-safoga moyilligi va aql-farosat bilan hayotga intilmaganligi turadi.

NARKOMANLARNI DAVOLASh Birinchi davr - bunda asosan bemor narkotik moddadan xoli bo’lishi kerak. Bu ish to’satdan, tezlik bilan va sekin asta bajariladi. Agarda narkoman yosh bo’lsa to’satdan: katta yoshdagi, qariyalar, kuchsiz bemorlar va 3 stadiya narkomanlarda - sekinlik bilan amalga oshiriladi Ikkinchi davr - faollik bilan davolash. Ya’ni psixoterapiya, narkotik moddaga yomon ko’z bilan qarashlik, gipnotik uxlatish yoki xushyorlik, dimog’chog’liklar bilan davolash hamda mehnat qilish bilan davolash Uchinchi davr - uy sharoitida va narkologik dispanser sharoitida narkologik kabinet yordamida davolash choralarini qo’llash Davolash jarayoni 3 davrda olib boriladi

Davom ettiruvchi davolash usuli:  Birinchi yili - har oyda bir marta narkologik kabinetga borish, 2 nchi yili - ikki oyda bir marta, 3 nchi yili uch oyda bir marta, 4 nchi yili - har to’rt oyda bir marta va 5 nchi yili bir yilda ikki marta narkologik kabinetga uchrashishi kerak.  Narkomanlarni va toksikomanlarni davolash statsionardan chiqqach bir oy mobaynida davom ettiriladi.  Davolash, ya’ni bemor bilan yaqin muomulada bo’lish bilan psixoterapiya va gipnozoterapiya kurslarini o’tkazish usullari bilan olib boriladi

 Ziyaevlar oilasining 5 ta –MA qoidasi  1. O’qishdan keyin o’yna MA  2. Tunda kuchada yur MA  3. Uyda tatimagan, ko’rmagan narsangni xech joyda tati MA  4. Begona odamlar bilan gaplash MA  5. Oila avtoritetini tushir MA

Ogoh bo`ling-sog’ yashaysiz! 301A0611

E’TIBORINGIZ UCHUN TASHAKKUR Muallif: JABBOROV ANVARBEK .36 10

Купить