Globallashuv jarayonlarining ijobiy va salbiy oqibatlari - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	31.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Globallashuv jarayonlarining ijobiy va salbiy oqibatlari

Купить

MAVZU: Globallashuv jaray onlarining ijobiy v a salbiy
oqibat lari .
REJ A :
1 . Dunyo miqyosida ro‘y berayotgan globallashuvning ijobiy va
salbiy jihatlari.
2 . Insoniyatga tahdidlar va ularni hal etishda hamkorlikning roli.
3 . Xulq atvor strategiyasi va taktikasida subyektivlikning namoyon
bo‘lishi.
4 . Jamiyatning yangi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarga o‘tishi.
5. Globallashuvning obyektiv maqsadi.
Globallashuvning obyektiv maqsadi Hozirgi kunda dunyoda ildam
qadamlar bilan o`zgarib borayotgan, tobora insoniyat olamini o`z
domiga tortib va ularning hayotiga chuqurroq kirib, milliy madaniyati
va ma`naviyatiga ta`sir etayotgan globallashuv jarayoni yuz bermoqda.
Bu jarayon natijasida esa, turli tsivilizatsiyalar, madaniyatlar
to`qnashuvi sodir bo`lib, bir qancha muammolarni keltirib chiqarishi
oqibatida millatlar ma`naviyatiga tahdidlar solishiga sabab bo`lmoqda.
Bu jarayonni ijobiy va salbiy mohiyatini terang anglagan Prezidentimiz
Islom Karimov muallifligi asosida joriy yilda “Ma`naviyat” nashriyoti
tomonidan chop etilgan “Yuksak ma`naviyat-engilmas kuch” nomli
asarlarining uchinchi bobida “globallashuv jarayonlari va ma`naviy
tahdidlar” misolida alohida to`xtalib o`tganlar. Prezidentimiz ushbu
asarda globallashuv fenomeni haqida quyidagicha yondashib, “bu
jarayon mutlaqo yangicha ma`no-mazmundagi xo`jalik, ijtimoiy-siyosiy,
tabiiy-biologik global muhitning shakllanishini va shu bilan birga,
mavjud milliy va mintaqaviy muammolarning jahon miqyosidagi

muammolarga aylanib borishini ifoda etmoqda” o`z fikrlarni bildirib,
masalani mohiyatini to`laroq ochib berganlar. Keling, shu o`rinda
globallashuv so`zi o`zi nima ekanligi, to`g`rirog`i tub lug`aviy ma`nosini
aniqlab olsak, “Global” atamasi frantsuz tilida global-“umumiy”, lotin
tilida globus-“shar” degan ma`nolarni anglatadi. Y a `ni, globallashuv
“hammasini to`liq qamrab oluvchi” atama sifatida sharhlanishi
mumkin. Global muammolarning paydo bo`lishi globallashuv
kontseptsiyalarining shakllanishiga olib keldi. Hatto bu jarayon
natijasida umuminsoniy muammolarni o`rgatuvchi fan-globallashuv
( global studies ) vujudga keldi. Bu fan markazida ekologik, iqtisodiy,
ijtimoiy, siyosiy muammolar turadi.
“Globallashuv jarayonining yana bir o`ziga xos jihati shundan
iboratki, hozirgi sharoitda u mafkuraviy ta`sir o`tkazishning nihoyatda
o`tkir quroliga aylanib, har xil siyosiy kuchlar va markazlarning
manfaatlariga xizmat qilayotganini sog`lom fikrlaydigan har qanday
odam, albatta, kuzatishi muqarrar” [2] [17]
. SHunday bo`lsa ham,
globallashuv jarayoni ta`siri ostida bu immunni yuzaga chiqarishda har
bir davlatning milliy g`oya va mafkurasi alohida ahamiyatga ega.
Albatta, bunda, mafkura negizi vatanga muhabbat, sadoqat, ishonch
tuyg`ulariga yo`g`rilgan bo`lib, ajdodlarning asriy orzusi bo`lgan tinchlik
va osoyishtalik, uni asrab-avaylash, mustahkamlash hamda asrlar osha
davom etib kelayotgan urf-odatlarimiz, qadriyatlarimiz, an`analarimizni
kelajak avlodlarigacha etib borishini ta`minlash, maqsadiga qurilgan
bo`lgandagina, mafkuraviy immunitet yuzaga chiqadi.
So`nggi paytlarda, ayrim ko`zga ko`ringan g`arb mamlakatlari o`z
maqsadlariga erishish yo`lida halqaro huquq me`yorlarini buzib, davlat
va xalqlarning suverenitetiga qarshi chiqib, jahonda o`z tartiblarini
o`rnatishni faollashtirib bormoqdalar. Bunga Iroq va Afg`onistonda olib
borilgan urushlar, Qirg`iziston va O`zbekistondagi inqilobiy harakatlar
yoki bo`lmasa yaqin kunlarda sodir bo`lgan Gruziya va Janubiy Asetiya
o`rtasidagi ixtiloflar yaqqol misol bo`la oladi. G`arbning bu agressiv

siyosatiga hech qanday halqaro tashkilot yoki davlat to`sqinlik qila
olmadi.
Y u qorida keltirilgan mantiqiy xulosalardan so`ng, dono o`zbek
halqimiz ta`biri bilan aytganda, guruch kurmaksiz bo`lmaydi albatta.
Globallashuv jarayoni ham xuddi shunday, ya`ni, uning kamchilik
tomoni bo`lgani kabi yutuq tomonlari bo`lishi tabiiydir.
Nega deganda, globallashuv jarayoni ta`siri mamlakatlar bir
qancha muvaffaqiyatlarga erishmoqdalar. YA`ni, ma`lum maqsadlar
yo`lida, iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy hamkorlik yo`lini tutudilar. Bu esa,
davlatlar, mintaqalar o`rtasida integratsiya jarayonlarini kuchayishi,
halqaro munosabatlarni shakllanishi, ekologiyani buzilishi natijasida
yuzaga kelgan tabiiy ofatlar mahsuli talofatlar vaqtida o`zaro ijtimoiy
yordamlarni ko`rsatilishi yoki jahonshumul muammo sifatida qaralishi,
ilm-fan yutuqlarini tezlik bilan dunyoning har bir eriga etib borish va
rivojlanishi, xavfsizliklarga birgalikda kurash olib borilishiga sabab
bo`lmoqda.
Bundan qizig`i shundaki, globallashuv jarayoni dunyoning har
soniyada sergak turishini ta`minlaydi. CHunki, bugungi kunda ogohlik
davr talabi hisoblanadi. Biror hududda sodir bo`lgan voqea va hodisa,
yuzaga kelgan muammo bugun kelib bizda ham namoyon bo`lishi
muqarrardir.
Globallashuv ning ijobiy t omonlari:
· Jahondagi xalqlarning tinchlik uchun kurashi;
· Turli hil mamlakatlarning iqtisod-siyosat, fan-texnika,
madaniyat, ta’lim va boshqa sohalardagi xamkorlik;
· Qurollanish poygasiga qarshi kurash;
· Terrorizm va giyoxvandlikka qarshi kurash;
· YUqumli kasalliklar epidemiyalariga qarshi kurash;

· Tabiiy ofatlar ya’ni zil-zila, suv toshqinlari, yong‘inlar,
vulqon otilishi, sunami va boshqalardan zarar ko‘rgan aholiga
boshqa mamlakatlarning beg‘araz yordami.
Globallashuv ning salbiy t omonlari:
· Ekologik muammolar ya’ni ozon teshiklari er
xaroratining oshib borishi, o‘rmonlarining kamayishi, ya’ni cho‘l
va saxrolarning paydo bo‘lishi, orol dengizi fojiasi va boshqalar;
· Turli mamlakatlarga kasallik epidemiyalarini tarqalishi,
ayniqsa OITS;
· Terrorizm va giyoxvandlikning oshishi;
· Ommaviy ma’naviyat tahdidi.
· Qurol va giyoxvand moddalar savdosining kengayishi
va boshqalar.

Inson va insoniyat hayotining har bir davri, yili, kuni, daqiqalari o`z
qadr qimmati, ma`nosi va murakkab muammolariga ega. Lekin
bugungi kunda insoniyat boshdan kechirayotgan davr mutloq
o`zgacha , mislsiz murakkab va ziddiyatli. CHunki, ayni shu davrga kelib
insoniyat hayotida muayyan bir davr o`z xotimasiga etib, yangi davr
boshlanayotganini ko`rsatadigan misli ko`rilmagan o`zgarishlar sodir
bo`lmoqda, butun insoniyat taqdiriga bevosita ta`sir etuvchi murakkab
va keskin muammolarni echish zarurati vujudga keloqda. Bu davr
muammolarining murakkab o`ziga xosligi shundaki, unda nafaqat
ayrim mamlakatlar, davlatlar, mintaqalarning ayrim siyosiy, iqtisodiy,
ijtimoiy va b. muammolari va xatto nafaqat G`arb yoki SHarq
tsivilizatsiyalariga oid umumiy muammolar, balki butun insoniyatga va
uning hayotining barcha tomonlariga oid murakkab va umumbashariy
muammolar keskin ko`ndalang bo`lmoqda. Bugungi kunda butun
insoniyat hayoti va mamoti masalasini qamrab olgan global

muammolar misli ko`rilmagan dolzarbligi va keskinligi bilan maydonga
chiqarkan, bu vaziyat avvalo G`arb va SHarq tsivilizatsiyalari ma`anaviy
qadriyatlarini davr tarozusiga qo`yilmoqda.
Masalaning behad keskinligi va dolzarbligi atrof tabiatda sordir
bo`layotgan inqirozli ahvolda (katastrofalarda) ham, siyosiy alg`ov-
dalg`ovlarda ham, ijtimoiy va iqtisodiy krizis vaziyatlarida ham, kichik
bir oilaning bola tarbiyasi yoki sog`liq bilan bog`liq muammolarida ham
har qadamda ochiq-oydin namoyon bo`lmoqda. Bunday sharoitda
harqanday inson oxirzamon haqida, o`z hayotining ma`no va maqsadi
haqida chuqur o`yga tolishi tabiiy. Bunday sharoitda, kema xalokatga
uchrayotgan xolatida bo`lgani kabi ko`pchilik taxlikada, o`zini har
yoqqa urmoqda. Kimdir o`z vaandoshlarni qullikka sotib bo`lsa ham,
jon jahdi bilan boylikka intiladi. Zero nazarida uni faqat boylik
qutqaradi. Kimdir zo`r berib hukmronlik martabalari bo`ylab tinimsiz
yuqoriga ko`tarilish yo`lini izlaydi. Go`yo yuqori martabaning
mas`uliyati kamday. Kimdir maishatga intiladi. Kimdir bu sharoitdan
qutulish yo`lini topa olmay, tushkunlikka tushadi, xastalanadi. Lekin
mamlakat hayoti uchun jiddiy mas`uliyat hissini tuygan davlat
rahbariyatining, chin ma`nodagi ziyolilarning, avvalo, faylasufning
boshqalar tutgan yo`ldan borishga haqi yo`q. Zero , faylasuf chindan
ham faylasuflikka da`vo qilsa, u yashash hikmatini, ya`ni to`g`ri yo`lni
bilgan va boshqalarga uni ko`rsata oladigan odam hisoblanadi.
Globallashuv hodisasiga kim qanday (ijobiy yoki salbiy)
munosabatda bo`lishidan qat`iy nazar bu jarayon hozirgi davrda avj
olmoqda va ijtimoiy munosabatlarda o`z aksini topmoqda. SHunga
qaramasdan har qanday ongli inson globallashuvning ma`no va
mohiyati nimada, globallashuv inson va insoniyatga nima beradi, bu
uning kelajak taqdiriga qanday ta`sir etadi, globallashuvning mevasi
bo`lgan umumbashariy tartibsizlanish (xaos) sharoitida inson, jamiyat,
davlatlar to`g`ri yo`lni qanday topishi mumkin kabi savollarga tinimsiz
javob izlashiga to`g`ri kelmoqda. CHunki , bu jarayon ham yaratish,
ham vayronkorlik keltiradigan ziddiyatli jarayon ekani endilikda yuzaki

qarashdayoq ko`rinib turipti. Agar bu globallashuv dunyoda har biri o`z
qonuniy “men”iga ega bo`lgan tengxuquqli millatlarlarning hamjihat
YAgona Umumiy Fikri , Yagona Umumiy Ezgu tuyg`ulari, YAgona
Umumiy Irodasining shaklanishi yo`lidan ketayotgan bo`lsa, u holda
insoniyat, qanchalar qiyin bo`lsa hamki, unga shaksiz shubhasiz va
tinimsiz intilishi joiz. Zero bu Yagona ilohiy hikmatning idealidir. Lekin,
jahon ijtimoiy sahnasida namoyon bo`layotgan hozirgi hodisalar -
rivojlangan mamlakatlar olib borayotgan globallashuv siyosatining
rivojlanayotgan mamlakatlarga etkazayotgan turli zararlari, ularning
ikkiyuzlamachiligi, xususan, yordam berish bahonasida ularning tovar
va resurs bozorlarini ochishga majbur qilib, o`z bozorlarini esa yopiq
saqlashlari, umuman, jahon savdo tizimidagi barcha adolatsizliklar
hozirgi globallashuv yuqorida nazarda tutilgan yuksak ma`nodagi
globallashuv emas, balki buning aksi - tor manfaatparastlardan tashkil
topgan egoelitar guruhning butun dunyo boyligiga ega bo`lishga
intilishi yo`lida dunyo xalqini eng boylar va eng qashshoqlarga ajralib
ketishiga, qashshoqlarga nisbatan “oltin milliard” genotsid siyosatining
olib borilishida, milliy o`zlik o`rniga xalqaro ziddiyatlar va terrorchilik
olovi yondirilayotganida va shu kabi ko`plab hollarda yuz ochayotgan
o`ta salbiy jarayon ekanini ko`rsatmoqda.
Ko`pchilik olimlar globallashuvning dastlabki paytlarida
masalaning asl mohiyatini yaxshi tasavvur eta olmaganlari uchun
globallashuvga erkin savdo yo`lidagi to`siqlarni olib tashlaydigan va
barcha milliy iqtisodiyotlarni jamul jam qiladigan (integrallaydigan)
ijobiy hodisa deb qaragan edilar. Lekin, bugungi kunda bu
globallashuv faqat rivojlangan mamlakatlarga foyda keltirib,
rivojlanyotgan mamlakatlarga, ayniqsa, juda kambag`al mamlakatlarga
inqiroz olib keluvchi hodisa ekani ma`lum bo`ldi. Bu, rus faylasufi
I.I.Belyaevning ta`kidlashicha, globallashuvning keyingi mamlakatlarga
nisbatan genotsid quroli bo`lib xizmat qilayotganini ko`rsatadi.
Ushbu fikr va mulohazalar hozirgi globallashuvning mohiyatini
falsafiy jihatdan yoritish zaruratini vujudga keltiradi. Bu borada oxirgi

o`n yilliklar mobaynida olib borilgan kuzatish va izlanishlar nihoyatda
ziddiyatlidir. Bizningcha, hozir kuzatilayotgan globallashuv va deyarli
barcha global krizislar, ko`pchilik faylasuf va siyosatchilar to`g`ri
xulosaga kelayotganlariday, aslida XX asrning 70 yillarida yuzaga
chiqqan G`arb tsivilizatsiyasining yalpi krizisi bilan bog`liq. Bu krizisning
o`zi esa XU11 - XU11 asrlardagi Ma`rifatchilik harakatining G`arb
industrial jamiyatiga bergan impul`si (ta`sir kuchi) tamom bo`lganini,
uning ta`siri ostida jamiyat katta bir tarixiy davrni bosib o`tib bo`lganini
va endilikda u o`z taraqqiyot imkoniyatlarini batamom sarflab
bo`linganini bildiradi.
Yuqorida sanab o`tilgan global krizislarning fonida ikki jiddiy krizis
- asosiy energiya Resurslarining tamom bo`layotgani va kapital
substantsional shaklining funktsional-informatsion shakl bilan
almashgani bilan qo`shilib, endilikda kapitalistik xo`jalik mexanizmi
avvalgiday qola olmasligini, uning transformatsiyalanishi davri
kelganini bildiruvchi krizis sodir bo`lgan edi.
O`z tsivilizatsiyaning keyingi taqdiri, kelajagi muammolari bo`yicha
intensiv izlanishlar olib borgan G`arb faylasuflari, madaniyatshunoslari
va jamiyatshunoslari endilikda kapitalizmning industrial taraqqiyot
tsikli tamom bo`lgani haqidagi xulosaga kelgan edilar. XX asr oxiri va
XX1 asr boshlari G`arb ijtimoiy-ma`naviy hayotini xarakterlashda “post”
birikmasi qo`shib ishlatilayotgan tushunchalar rang-barangligi,
masalan, postiqtisodiy, postindustrial, postmodern, postkapitalistik,
postpozitivistik, posttarixiy va h.k. aslida G`arb tsivilizatsiyasining
so`nish pallasi, “kuz fasli” kelganini ifodalovchi tushunchalar edi. Zero,
G`arb futurologlari endi bu tsivilizatsiyaning kelajagi qanday bo`lishini
bashorat qila olmay qolgan edilar, - degan edi bu haqida U.Deyzard.
Rus faylasufi L.V.Leskovning tushuntirishicha ham kapitalistik
formatsiya evolyutsiyasining dasturi yakun topgan , ya`ni endi u
rivojlanish stimullariga ega bo`lmay qolgan edi. “Kapitalistik formatsiya
o`z mavjudligi mobaynida ko`p krizislarni boshdan kechirgan , - deydi
U. - Lekin oxirgi krizisning avvalgilaridan farqi shundaki, avvalgilarini

kapitalistik xo`jalik yuritish ichki strukturasini qayta tashkillash orqali
bartaraf etish mumkin bo`lib kelgan bo`lsa, keyingisini butun
sistemaning o`ziga taalluqli bo`lgani uchun, uni (bu yo`l bilan) bartaraf
etib bo`lmas edi.” Demak, endilikda uning “faqat postindustrial, yoki
postiqtisodiy tsivilizatsiyaga va integrallashgan ijtimoiy-madaniy
tizimga o`tishi imkoniyatigina qolgan edi” deydi uning fikrini davom
ettirganday YAkovets YU.B.
Ko`pchilik mutafakkirlar, xususan, rus faylasuflari va
siyosatshunoslari hozirgi davrning aksariyat global muammolari, shu
jumladan sotsialistik tizimning mag`lubiyati, ya`ni sobiq Ittifoqning
parchalanishi ham G`arb peshvolari o`z tizimini krizisidan chiqarish
maqsadida tanlagan yo`lning natijasi ekani haqida, bizningcha, to`g`ri
fikrlarni oldinga surdilar. Masalan, A.Kuz`mich o`zining maqolasida
“bizdagi qayta qurish – jahondagi qayta qurishning bir qismi.
Xomashyo va energiya tanqisligi bozir iqtisodiyotiga ega bo`lgan
rivojlangan mamlakatlarga qanday xavf-xatarlar olib kelishi
mumkinligini ko`rstatib bergan 1973 yil krizisi qayta qurishning birinchi
bosqichi edi” deb yozgan edi. F.Fukuyamaning shu muammoga
maxsus bag`ishlab yozgan kitobida bu fikr yaxshi ochib berilgan. Lekin,
biz bu erda sotsialistik tizimning mag`lubiyatga uchrashida faqat shu
tashqi, G`arb ta`sirigina emas, balki uning o`z ichki krizisi ham katta rol
o`ynaganini hisobga olish joiz deb o`ylaymiz. Ammo bu masala maxsus
ishlarda yoritilgani, shuningdek yanada maxsus va chuqur yoritilishi
taqozo etiladigan masala bo`lgani uchun biz unga boshqa
to`xtalmaymiz. Ammo SSSRning parchalanishi olamshumul krizisni
boshdan kechirib turgan G`arb tizimining manfaatlariga muvofiq
kelgani shubhasiz. Zero, ayni shu davrda G`arb futurologlari u erda
tsivilizatsiya katta xavf ostida ekani haqidagi xulosalarga kelgan edilar.
Masalan, postindustrializmga bag`ishlab yozilgan kitoblardan birining
muallifi, fransuz sotsiologi Alen Turen “Xavf mavjudligi shubhasiz.
To`kin-sochin yashashga odatlanib qolgan bizning jamiyatimiz o`zligini
saqlab qolish qayg`usida xuddi SHarqiy Rim imperiyasida bo`lgani kabi

tobora inqiroz sari cho`kib borayotgani ko`rinib turipti,” deb yozgan
edi.
Kelgusi jarayonlar bu siljishning mohiyatini yanada aniqroq
ko`rsatmoqda. AQSH rahbarligi ostida amalga oshirilayotgan
globallashuv jahon iqtisodiy tizimini, xalqaro xuquqni, madaniyatni va
millat va elatlar statusini tubdan o`zgartirish orqali taraqqiyot
paradigmasini o`zgartirishga, dunyoda shu yangi mafkuraga muvofiq
yangi tartib o`rnatishga urinishning natijasidir.
U tez orada hammaga
taalluqli muhim ahamiyat kasb eta boshladi. CHunki, endilikda barcha
madaniyatlar o`zligini saqlash uchun modernlashishga, ya`ni
modernlashgan G`arb institutlari va texnologiyalarini o`z hayotlariga
joriy etishga majbur bo`lgan edilar.
G`arb mafkurachilari globallashuv barcha mamlakat va xalqlarni
jipslashtiradigan progressiv jarayon ekani, agar rivojlanayotgan
mamlakatlar taraqqiy etishni kambag`allikdan qutulishni istasalar
ularning rejalariga amal qilishlari kerakligi, buning uchun hech qanday
davlatlar aralashmaydigan erkin umumiy bozorlar tashkil etilishi ko`p
ijobiy oqibatlarga olib kelishi haqidagi fikrlarni oldinga suradilar.
CHindan ham neolberalistik fundamentalizm siyosati iqtisodiy
globallashuv orqali jahon iqtisodiy tizimini, xalqaro huquq tartibotini
hamda millat va xalqlarning madaniyati va statusini o`zgartirish yo`li
bilan butun insoniyatni ikki katta irqqa – o`ta boylar va o`ta
kambag`allar irqiga ajralib ketishiga olib kelmoqda. Tabiiyki, buning
oqibatida hech bir millat, mamlakat, xalq o`zligini saqlab qola
olmaydigan yangi tartiblashuv vujudga kelmoqda.
Yangi tartiblashuv tufayli transnatsional korporatsiyalarning (TNK)
jahon iqtisodiy tizimi xo`jayinlari bo`lib olganlari ham shu xulosani
dalillashga xizmat qiladi. Ma`lumki, TNK jahondagi ishlab chiqarish
fondlarining asosiy qismini va moliya oqimini, shuningdek, amalda
butun yuqori texnologiyalar potentsialini o`z nazoratlari ostiga
olganlar. Ayni shu sharoitda insoniyat intellektual va tabiiy resurslarini

“so`rib oladigan nasos” ishga tushirilgan, endilikda bu resurslar ishlab
chiqarish yaxshi rivojlangan mamlakatlarga osongina oqib o`taveradi.
Natijada boylarning yanada boyishi, kambag`allarning esa yanada
qashshoqlashishi kuzatiladi. TNK esa o`z iqtisodiy manfaatlarini
cheklashni aslo istamaydilar.
Rossiya siyosatchilaridan va ziyolilaridan bir qismi 90 yillarda yangi
liberalizm va Yevropamarkazchilik mafkurasi ta`sirida ushbu utopiyani
qabul qilgan va uning targ`ibotchilariga ham aylangan edi. Rossiya
siyosiy agentligi yangiliklarida o`z izlanish natijalarini e`lon qilgan
S.Batchikov ham “90 yillarda neoliberal globallashtirish tashviqotiga
berilgan rus siyosatchilar va ziyolilarining bir qismi etakchi G`arb
sotsiologlarining bu boradagi faktlarni aytmay kelishganida ayblaydi.
Lekin, umuman olganda, BMT ma`lumotlariga ko`ra ham Erda bor
xomashyo miqdori va energiya resurslari (optimal ishlatilsa) faqat 1
mlrd kishi uchun etarli. Vaholanki, 2000 yil va undan keyin aholi soni 8
mlrd. dan oshishi kutiladi. Bundan tabiiy ravishda o`sha “oltin
milliard”ning AQSH, YAponiya, IHMlariga kiruvchilardan tashkil topishi,
asosiy xomashyo va energiya manbalarining egalari bo`lgan qolgan
mamlakatlarning aholisi esa yuqoridagilarning koloniyalariga aylanishi
haqidagi xulosa kelib chiqadi.
G`arb mutaxassis olimlari shularni nazarda tutib va qolgan 7 mlrd.
aholini tizginda tutib turish mumkin emasligini hisobga olib, XX
asrning 90 yillarida davlatlarni “internatsionallashtirish va ularni bir biri
bilan bog`lash” deb nomlangan yangi nazariyani ishlab chiqdilar. Bu
nazariya mohiyatan kapitalni, tovarlarni va ishchi kuchini, oxir oqibatda
esa butun xomashyoni ham yagona markaz tomonidan taqsimlanishi
yo`lga qo`yiladigan va bu ishda TNKning xalqaro qurolli kuchlari “tartib
va barqarorlik” o`rnatadigan jahon markazini yaratishni ko`zda tutadi.
Uning amaliy dasturi esa Erning tabiiy va energetik resurslari ustidan
nazorat qilishni jahonning sanoat-moliyaviy elitasi qo`liga topshirishni
ko`zda tutadi, davlatlarning o`z tabiiy boyliklariga bo`lgan

suverenitetini bekor qiladi, ya`ni diplomatlar xomashyolarning milliy
“uylar”ga tarqalib ketishi xavfini olish maqsadini oldinga suradi.

Globallashuv jarayonlarining ijobiy va salbiy oqibatlari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish