Hadislarning ta‘lim-tarbiyaviy ahamiyati - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	41.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	doc
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Hadislarning ta‘lim-tarbiyaviy ahamiyati

Купить

Hadislarning ta‘lim-tarbiyaviy ahamiyati
Reja:
1. Hadislarning yaratilishi, mazmuni, yo’nalishlari.
2. Hadislarning ta‘lim-tarbiyaviy ahamiyati .
3. Markaziy Osiyolik muhaddis- olimlar.

Hadislarning yaratilishi, mazmuni, yo’nalishlari
Islom dini ta’minotida «Qur’on» dan keyin hadislar asosiy manbadir. VIII
asrning ikkinchi yarmidan boshlab hadis ilmi bilan shug’ullana boshlangan.
Hadislar dastlab yozib borilmagan VIII-IX asrlar hadis ilmi uchun «oltin davr»
hisoblanadi.
Islom dunyosida eng nufuzli manbalar deb sanalgan oltita ishonchli to’plam
(as-sahih as-sitta) ni yaratgan vatandoshlarimiz bo’lib hadis ilmini rivojlantirishga
ulkan hissa qo’shdilar.
Bular: 1. Imom Ismoil al-Buxoriy 810-870.
2. Imom al-Hajjoj 819-874.
3. Imom at-Termiziy 824-892.
4. Imom Sulaymon Sijjistoniy 817-880.
5. Imom an Nasoniy 830-915.
6. Imom ibn Yazid ibn Mojja 824-886.
1. Imom Buxoriy «As-Sahih»
2. Imom al Hajjoj «As-Sahih»
3. Imom Mojja «Sunnan»
4. Imom Sijjistoniy «Sunnan»
5. At-Termiziy «Aj-jami al-kabir»
6. An-Nasoniy «Sunnan» kabi kitoblar yozilgan.
Hadis uch yo’nalishda yaratilgan.
1. «Musnad»-bunda turli mavzudagi hadislar bir joyga to’plangan va alifbo
tartibida joylashtirilgan.
2. «Sahih» (ishonchli) hadislar. Bunga Buxoriy asos solgan.
3. «Sunnan» yo’nalishi. Bunda to’g’ri va «zaif» hadislar ham kiritilgan.
Imom Buxoriy hadis ilmida «Amir ul-mo’minin» «Imom al-muhaddisiy» kabi
nomga sazovor bo’lgan.
Buxoriy 810 yil 13 mayda Buxoroda tug’ilgan. Yoshligidan otasidan etim
qolgan. 10 yoshida arab tilini va kitoblarni yod ola boshlagan. U hadis ilmini
qiziqish bilan o’rgana boshlaydi.

Buxoriy 825 yilda onasi va akasi bilan Hajga boradi. Safar chog’ida Balx,
Basra, Kufa, Bog’dod, Xume, Damashq, Misr, Makka va Madinada bo’ladi va
mashhur olimlardan hadis o’qigan hamda faqih ilmini o’rgangan.
Olimlarning fikricha, Imom Buxoriy boy meros qoldirgan. Uning «Ishonchli
to’plam», «Katta tarix», «Kichik tarix», «Imom ortida turib o’qish», «Nomozda
ikki qo’lni ko’tarish» kabi asarlari mavjud.
4 tomlik «Sahih al-Buxoriy» asarida payg’ambarimiz hadislaridan tashqari,
islom huquqshunosligi, islom marosimlari, axloq-odob, ta’lim-tarbiya, tarix va
etnografiyaga oid ma’lumotlar ham berilgan. Unga 600 ming hadisdan 7275 ta
«Sahih» (ishonchli)hadislari kiritilgan bo’lib, shundan 4000 tasi takrorlanmaydigan
hadisdir.
Olim islom olami odob-axloqi va tarbiyasiga bag’ishlab «Al-adab al-mufrat»
(«Adab durdonalari») nomli hadis to’plami yaratgan 1322 ta hadisni tashkil qiladi.
Mashhur muqaddas at-Termiziy 824 yilda Termiz yaqinidagi Bud (hozirgi
Sherobod tumanida) qishlog’ida tug’ilgan.
U 850 yilda safarga chiqadi, Makka va Madinada bo’ladi. Iroq va Xurosonda
hadis ilmi, fiqx, ilmi al-qiroat, bayon, tarix va boshqa ilmlarni o’rganadi. U 863
yilda o’z vataniga qaytadi.
At-Termiziy 10 dan ortiq kitoblar yaratgan. Bular: «Ishonchli to’plam»,
«Payg’ambarning alohida fazilatlari», «Hadislardagi illatlar va oqimlar haqida»
kabi asarlari mashhurdir.
Asarlarda insonni halollik, adolat, e’tiqod, diyonat, poklik, mehnatsevarlik,
muruvvatlilik, mehr-shavqat, kattalarga ota-ona va qarindoshlarga hurmat ruhida
tarbiyalashga katta ahamiyatga ega.
Islom aqidasiga ko’ra har bir musulmon iymonli bo’lishi kerak. Iymon
daraxtga qiyoslanadi, uning 60 dan ortiq shoxlari bor. «Qo’li va tili bilan
o’zgalarga ozor bermagan musulmondir» deyiladi. Uchta xislatni o’zida
mujassamlashtirgan kishi iymoni butun kishidir.
1. Insofli va adolatli bo’lmoq,
2. Barchaga salom bermoq,

3. Kambag’alligida ham sadaqa berib turmoq,
To’rt illat kimda bo’lsa, munofiq sanalgan bo’lar:
1. Omonatga xiyonat qilmoq,
2. So’zlasa yomon so’zlagan,
3. Urushib qolsa kek saqlaganlar.
Islomda 2 xil ilm haqida fikr yuritiladi:
1. Huquqiy (fiqx), diniy yo’l-yo’riqlar ilmi,
2. Dunyoviy ilmlar.
«Ilmning ofati unutishdir. Uni noahil kishiga gapirish esa uni zoe qilishdir»,-
deb ta’kidlangan.
Hadislar mazmunan har bir kishining ishonchini, e’tiqodini mustahkamlaydi
va insonni ma’naviy kamolotga yo’llaydi.

Adabiyotlar:
1. Karimov I.A. Olloh- qalbimizda va yuragimizda. T .: «O‘zbekiston» 1998
2. Barkamol avlod orzusi. Sh. Karimov va b. tah. ost. T.: «Sharq» 1999
3. Barkamol avlod- O‘zbekiston tarqqiyotining poydevori. T. : O‘zbekiston»1997
4. Hoshimov K.,.Inomova M. Pedagogika tarixi. T.: «O‘qituvchi», 1996 .
5. Hasanboev J va b. Pedagogika tarixi. T.: «O‘qituvchi», 1996
6. O’zbek pedagogikasi antologiyasi. Toshkent, 1995.
7. Qur‘on. T .: «Meros», 1990 .
8. Imom Ismoil al-Buxoriy. Al-adab al- mufrad. T.: «Meros», 1991
9. Iso at- Termiziy. Ash-Shamoyili an-Nabaviya. T.: «Meros» 1993
10. Mahkamov U. Axloq-odob hadislari. T.: «O‘qituvchi»1994

Hadislarning ta‘lim-tarbiyaviy ahamiyati

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish