Hayvonlarda ko‘krak oblastidagi operasiyalar - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	38.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Hayvonlarda ko‘krak oblastidagi operasiyalar

Купить

HAYVONLARDA KO’KRAK OBLASTIDAGI OPERASIYALAR
REJA:
1. Ko’krak devorini va ko’krak qafasida joylashgan organlarni ng
a natomo-topografik ma’lumoti .
2. Ko’krak devoridagi nervlarni og’riksizlantirish .
3. Chegara simpatik tarmoqini (stvolini) va qorin nervlarini
p levra usti novokain blokadasi .
4. Plevrosentoz, qov u rg’ani kesish texnikasi .
5. Aortani ng punksiyasi .

Bu savolni urganish katta axamiyatga ega, chunki xirurg ik operasiyani
faqat ko’krak devorida emas , balki ko’krak qafasida joylashgan organlarda
h am o’tkazish mumkin.
Ko’krak yoki torakal xirurgiya qadim zamondan vujudga kelgan,
jarohatlarni davolash, plevra qavatidan ekssdat olish kabi operasiyalar
utkazilgan .
Bu xirurgiyani rivojlanishiga ayniksa upka va yurakda utkaziladigan
operasiyalar katta rol o’ynaygan .
Medisina amaliyotida xozirgi paytda quyidagi operasiyalar ishlab
chiqilgan va o’tkaziladi: o’pkani bir qismini olib tashlash, klapan
almashtirish, so’niy yurak quyish va ular ichida eng yuqori chukkisi bu
bshka yurakni ko’chirib kuyish. Bu operasiyani birinchi marta 1967 y 3
dekabrda janubiy afrikadagi Keyptaun shaxrida professor Kristian Beriard
utkazgan Bemor Vashkanskiga yuragini kuchirib utkazildi va 18 kun yashadi.
Bu operasiya xozirgi paytda ko’p davlatlarda utkazilinadi, uzimizda
birinchi marta 1986 yil sentyabr oylarda utkazilgan Shumakov boshliigida
organlar transplatologiyasi institutida.
Veterinariyada ko’krak devorida utkaziladigan operasiyalar asosan
hayvonlarni maxsuldorligini tiklash uchun o’tkaziladi. Bularga qovurg’ani
kesish, plevra va periqardni punksiyasi va boshqalar kiradi.
Operasiyani muvaffakiyatli o’tkazish uchun shu oblastni
topografiyasini bilish kerak. Yonbosh ko’krak devori ikki qismiga
bo’lanadi:oldingi qismi birinchidayen to oltinchi qovurg’agacha, u ko’krak
va undagi muskullar bilan yopilgan, shuning uchun operaiya o’tkazish
jixatidan ahamiyatga ega emas.
Bundan keyin bo’sh qismi joylashgan, uni ko’ydagi chegaralari
mavjud: oldi tarafdan tirsak chizig’i, ko’krakni kaudal burchag’idan to tirsak

tepochasigacha. Yirik shoxli mollarda orqa burchakdan pastrog’ida
bshlanadi.
Orka tarafdan – oxirgi qovurg’a, balandan – umurtqa pog’onasining
uzun muskulini pastki qismida yoki kurakni orqa burchagidan to maklokacha.
Pastdan- tashqi venasiga nisbatan. Yonbosh ko’krak devori kuydagi
qatlamlardan iborat.
1. Teri xar xil hayvonlarda xar xil qalinligida
2. Teri osti yo g’ i qavati , unda nervlar va qon tomirlar joylashgan
3. Ikki varaqli yuza fassiyasi uni orasida tanani teri osti muskuli
j oylashgan
4. Chukur fassiya – yelka bel fassiyasini davomi.
5. Muskul qavati – kuyidagi muskullardan iborat.
a) yelka keng muskuli –yelka suyagini kichik tepachasidan boshlanib
uchinchi k o’ krak umurtqasidan to bel umurtqasini ogirgacha bulgan oraliqda
tugaydi.
b) Tishsimon dorzal muskuli – nafas oluvchi va nafas chiqaruvchilarga
bo’linadi birinchilari 5-8 qovurg’alarda to’gaydi, ikkinchilari esa oxirg’i
qovurg’alarda.
v) Tishsimon ventral muskuli–qovurg’alari pastik qismida joylashadi
otlarda (1-4) y.sh.m – 1-8
g) Korinning tashki kiyshik muskuli 4-5 qovurg’adan boshlanib ventro-
kaudo dorzal yunlanadi.
6. Qovurg’a-qovurg’a usti to’qima bilan yopilgan, (qovurg’a oralig’ida)
qovurg’alar orasida ikki qatlam muskul joylashgan tashqiy va chuqur tashqiy
muskul tolalari kaudo-ventral, chuqur muskul tolalari esa kranio-ventral
yunalgan Chukur muskulni medial yuzasida nerv – tomir tarmog’i
joylashadi- vena, arteriya, nerv.
7. Ko’krak – ichki fassiyasi- ko’ krak devorini ichki tarafida joylashgan.

8. Pariyental plevra – ko’krak ichki fassiyasi bilan birlashgan.
Kon bilan ta’minlanishi – qovurg’a oraliq va ko’krak ichki arteriyalari
orqali.
Innervasiyasi – dorzal va ventral ko’krak nervlari orqali bajariladi
Ko’krak bo’shlig’i – qorin bo’shlig’idan diafragma bilan ajraladi. Uni
joylanishi xar xil hayvonlarda xar xil bo’ladi, y.sh.m.. birinchi bel
umurtqasida boshlanib, qalqonsimon t o g’ayda tugaydi, otlarda esa 18
qovurg’adan boshlanadi. Kurak ichki plevrasi, ko’krak kafasida 3 burulish
qilib: vertebral, sternal va diafragmal kovak tashkil etadi. Vertebral kovakda
yurak, qzilung’ach, jig’ildon, katta qon tomirlar, nervlar (sayyor, qaytaruvchi
va diafragmal).
Ko’krak nervlarini og’riqsizlantirish.
Ko’rsatma – yonbosh ko’krak devorida utkaziladigan operasiyalarda,
neyroleptiklar bilan birgalikda.
a) kovur g’ a ora nerv blokadasi – blokada kilinadigan nervlar soni
operasiya maydonini kattaligiga boglik. Kesiladigan to’qimalardan tashkarida
xam bitadigan nerv bilakada kilinadi.
Igna xar bir qovurg’a orkasida sanchiladi, ko’krak devorini yukori
chegarasida.
Teri ostiga 10 ml 3% li novokain eritmasi yuboriladi, laterial teri osti
nervni blokada kilish uchun ignani suyakga kadar tirib 0,5-0,75 sm siljitib
shu mikdordagi novokain yuboriladi.
b) ko’krak ventral nervi blokadasi – 6 qovurg’aga nisbatdan
o’tkaziladi 10 ml 3% li novokain eritmasi bilan.
3. Chegara simptom a tik tarm oq ni (stvolini) va korin nervlarini plevra
usti novokain blokadasi.

To’qima va organlarda paydo bo’ladigan og’rik markaziy nerv
sistemaga, uzunchok miya va retikulyar f o rmasiya orqali ta’sir etadi va uni
ish faoliyatini susa y tiradi (parabioz). Markaziy sistema organizmdagi modda
almash in uv, to’kimalarni trofik jarayonlariga ta’siri susayadi nervlarni
novokain blokadasi esa kattiq (kuchli) og’rikni kama y tiradi va m.n.s.
patologik jarayondagi o’zgarishlarni boshkaradi.
Shunga asoslanib 1948 yilda V,V. Mosin chegara simpatik tarmokini
va qorin nervlarini prlevra o’sti novokain bokadasi ishlab chiqan.
Ko’rsatma – qorin va t o s bo’shliklardagi organlarda yallig’lanish
jarayon larini oldini olish va davolash organlarni og’riksizlantirish, qon
aylanish ini yaxshilash, me ’ da bezlarini ng sekresiyasini kuchaytirish uchun
ishlatiladi.
Texnikasi -№10120 yoki №10150 igna ishlatiladi. Ignani sanchish joyi,
katta hayvonlarda oxirgi qovurg’ani oldingi tarafidan, kichik hayvonlarini
orqa tarafidan. Ignani gorizontal chizikka nisbatdan 30-35 o
burchagida
yuborilinadi to suyakka tekkuncha, 3-10 o
so’riladi va kerakli mikdordagi
novokain yuboriladi. Igna to’g’ri yuborilsa uchidan novokain tomchilaydi.
Miqdori katta hayvonlarga 0,5ml/kg, maydalariga 2 ml/kg 0,5% novokain
eritmasidan. Blokada ikki taraflama bajariladi.
Plevrosentez texnikasi.
Ko’rsatma – plevrit kasalligida diagnostika va davolash uchun
ishlatiladi.
Asboblar – traokar, kalin igna.
Fiksasiya – katlamlar tik xalatda, maydalar yotgan xolatda yonbosh.
Texnikasi- teshish joyi, qovurg’a oraligi y.sh.m.-ung tarafidan 6,
chapdan 7, otlarda ung tarafdan 6-7 , chetdan 7-8, mushuk, itlarda ungandan
7, chapdan 8.

Troakar ung qo’lda ushlanadi, chukurligi katta hayvonlarda 4-6 sm,
suyuklikni asta-sekinlik bilan chiqarish kerak. Jarohat kollodi bilan yopiladi.
Kovurg’ani kesish texnikasi.
Ko’rsatma – qovurg’alarni sinishi, yallig’lanishi, chirish jarayonlari
bo’lgan vaqtda.
Asboblar – xar safar ishlatiladigandan tashqari reseptor, qovurg’a
kaychisi, sim arra.
Fiksasiya va og’riksizlantirish – kattalarni tik holatda , maydalarini
yotgan holatda. Ko’krak nervlarini, neyroleptiklar, kesim chizigidan
infiltrasion 0,5% novokain bilan.
Texnikasi – barcha to’qimalar suyak o’sti to’kimasigacha kesilib
boriladi. Suyak usti to’kimasi uzunasiga va kundalang kesiladi va reaktir
yordamida suyakdan ajratiladi. Shikastlangan suyak olib tashlanadi, arra yoki
qaychi yordamida. So’ngra suyak usti to’qimasiga, keyin muskul va teriga
chok kuyiladi.
Aortaning punksiyasi.
Ko’rsatma – Qorin va tos bushliklardan organlari va oyok kasalliklari
vaqtida, suyuk dorilarni yuborish uchun.
Asboblar – jane shpris, №-33 ignasi.
Texnikasi – Ignani sanchish joyi oxirgi qovurgani oldi tarafidan. Shu
joy og’riksizlantiriladi. Igna gorizontal tekislikda 35 o
burchak ostida
yuboriladi to suyakka tekinga, 1-2 sm o’ziga tortib, 45 o
burchakka ostida 1,5-
2,5 sm ichkariga siljitiladi. Shu vaqtida 5-10 ml novokain yuboriladi. Igna
aorta devoriga tekkach, pulsga nisbatdan kimirlaydi. Ignani uchidan arterial
qon oqadi va kerakli suyuqlik yuboriladi. So’ngra igna asta- sekin oldin
aortadan, 10-15 sek. Keyin butunlay chiqariladi.

Foyda l anilgan adabiyotlar:
1. Operativ xirurgiya – X.K.Rustamov, Ya.A.Axbutayev,
B.D.Narziyev-1997
2.Operativnaya xirurgiya – I.I.Magda – 1990
3. Eksperiment v xirurgii – V.Novikov – 1989
4. Xirurgiya bez chudes V.Novikov – 1981
5. Operativnaya xirurgiya N.X.Shomirzayev – 1989
6. A. David Weaver, Guy St Jean, Adrian Steiner “Bovine surgery and
Lameness” USA,
2005

Hayvonlarda ko‘krak oblastidagi operasiyalar

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish