Hazm tizimi anatomiyasi va fiziologiyasi - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Июнь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Hazm tizimi anatomiyasi va fiziologiyasi

Купить

Hazm tizimi anatomiyasi va fiziologiyasi

Reja: 1.Hazm kanali a’zolari anatomiyasi. 2.Hazm kanali a’zolari fiziologiyasi,hazm bezlari. 3.Jigar va o’t suyuqligining hazm jarayonidagi roli.

HAZM FIZIOLOGIYASI Odam organizmi hayot faoliyati uchun turli moddalarni va talaygina energiya sarlaydi. Sarflangan moddalar va energiya o‘rni doimo toiib turishi kerak. Ularni esa or ganizm ovqat bilan qabul qiladi. Ammo oziq moddalarning aksariyati yirik molekulali p olimerlardan iborat. Undan tashqari, oqsillar tur bilan bog‘liq xususiyatlarga ega. Tabiiy k o‘rinishda organizm bu moddalarni o‘zlashtira olmaydi. Masalliqlarni o‘zlashtirish oson b o`lgan holga keltirish maqsadida avval ularni pishiriladi, qovuriladi, bug‘lanadi. Tayyor t aomni iste‘mol qilgandan keyin tarkibidagi murakkab moddalar hazm tizimida fizikaviy v a kimyoviy jihatdan qayta ishlanib, ichakdan so‘riladigan moddalarga aylanadi. Oqsillar Oqsil t urga oid xossalarini yo‘qotadi

OVQATNING OG’IZ BO’SHLIG’IDA QAYTA ISHLANISHI Iste‘mol qilingan ovqat og‘iz bo‘shlig‘ida qayta ishlana boshlaydi va ovqatni maydalash, so`lak bilan namlash, luqma shakllashdan iborat bo`ladi. Faqat ba‘zi moddalar (uglevodlar) kimyoviy jihatdan qayta ishlana boshlaydi xolos, chunki so`lakda fermentlar faolligi sust, ovqatning og‘iz bo‘shlig‘ida bo`lish vaqti 15-18 sekund bilan cheklangan.

CHAY NASH Og‘izga tushgan ovqat qattiq bo`lsa, chaynaladi. Ovqatni chaynashda yuqori va pastki tishlar, chaynash muskullari, til, tanglay, lunj va og‘iz bo‘shlig‘i tubi ishtirok etadi. Chaynash reflektor akt. Og‘izga tushgan ovqat u yerdagi turli retseptorlarni qo‘zg‘atadi. Afferent impulslar uchlik nervi orqali uzunchoq miyadagi chaynash markaziga yetib boradi. Markazda shakllangan efferent impulslar uchlik nervining efferent tolalari bo‘ylab chaynash muskullariga yetadi

SO`LAK AJRALISHI Chaynash hazm tizimining barcha qismlariga xos harakat faoliyatining misoli. Bu tizimning asosiy faoliyatlaridan yana biri sekretor faoliyat. Og‘iz bo‘shlig‘ida bu faoliyat so`lak ajralishi bilan ifodalanadi. So;lak uch juft yirik va juda ko‘p mayda so`lak bezlari mahsulotidir. Yiriklari quloq oldi, jag‘ osti va til osti bezlari. Mayda bezlar esa til, jag‘ va tanglayni qoplagan shilliq pardada joylashgan. Bu bezlar ishlab chiqaradigan so`lak tarkibidagi shilimshiq modda (mutsin) va oqsillar (seroza) nisbati bilan farq qiladi

YUTISH Tuxumsimon luqmani til ustidan halqumga tushirish balan yutishning birinchi – ixtiyoriy bosqichi boshlanadi. Luqmani harakatga keltirish bir talay muskul va tuzilmalarning uyg‘unnlashishini talab qiladi. Til muskullari, til osti suyakni siljituvchi va hiqildoqni ko‘taruvchi muskullar qisqarishi, yumshoq tanglayning ko‘tarilishi orqali amalga oshadi.

ME’DADA OVQAT HAZMI Me‘da hazm tizimining eng keng va hajmli qismi. Bir yoia anchagina iste‘mol qi lingan ovqat bu yerda ma‘lum vaqt turadi. Me‘daga tushgan ovqatning ichki qismlariga me‘da shirasining xlorid kislotasi sekin yetib boradi. Muhit kislotalikka aylanmaguncha, s o`lak amilazasi polisaxaridlar parchalanishini me‘dada davom ettiradi. Me‘da shirasi ta rkibidagi fermentlar oqsillarning kimyoviy jihatdan qayta ishlanishini boshlab beradi. Me‘dada bir necha soat turgan ovqat moddalari eriydi, yumshaydi, shiraga aralashadi va a sta-sekin o‘n ikki barmoqli ichakka o‘tadi. Bu jarayonlar me‘daning sekretor va motor f aoliyatiga bog‘liq. Bundan tashqari, me‘da inkretor, so‘rish, ekskretor va ovqat ovqat h azm qilishga bog‘liq bo`lmagan faoliyatlarga ega

ME’DANING SEKRETOR FAOLIYATI Me‘daning shilliq pardasida joylasgan me‘da bezlari shira ishlab chiqaradi. Bu bezlar maxsus bez hujayralaridan – glandulotsitlardan tashkil topgan. Asosiy Glandulotsitlar me‘da shirasining asosiy tarkibiy qismi – proteolitik fermentlrni sintezlaydi. Pariyetal glandulotsitlar xlorid kislota ajratadi va mokotsitlar shiraga shilimshiq ajratadi. Me‘daning pilorik qismidagi bezlar tarkibida pariyetal glandulotsitlar yo‘q. Shu sababdan pilorik shiraning muhiti ishqoriy

ME’DA SEKRETSIYASI BOSQICHLARI VA SEKRETSIYANI BOSHQARISH MEXANIZMLARI Ovqat yegandan keyin me‘dada shira ovqatning tarkibiga qarab 4-5 soatdan 9-10 soatgacha ajralib turishi mumkin. Shu vaqt davomida sekretsiyani boshqaruvchi nerv va gumoral mexanizmlar nisbati, ular faolligini ta‘minlovchi tuzilmalar o‘zgaradi. Sekretsiyani ta‘minlovchi tuzilmalarni ko‘zda tutib, bir marta ovqat yeyilgandan keyin kuzatiladigan sekretor jarayonni uch bosqichga bo`lish rasm bo`lgan. Birinnchi bosqich asosan shartli va shartsiz reflekslarga bog‘liq bo`lgandan u miya yoki murakkab reflektor bosqich nomini olgan

ME’DANING SO‘RISH, EKSKRETOR VA HAZMGA ALOQADOR BO‘LMAGAN FAOLIYATLARI Me‘dada ovqatning kimyoviy qayta ishlanishi natijasida so‘ ril ishi mumkin bo'lgan ma hsulotlar monosaxaridlar va aminokislotalar malum miqdorda hosil boladi. Ammo, me danin g shilliq pardasida so'rilishni ta‘minlaydigan maxsus mexanizmlar ri vojlanmagan. Shuning uchun monomer moddalar оz miqdorda me‘dadan qonga o'tgani b ilan, bu jar ay on oziq- moddalarning o'zlasht irilish i uchun amaiiy ahamiyatga ega emas. Faqat ba‘zi moddalar, masalan, et.il spirti me ‘dadan tez so'riladi. Bu spirtlar yog'larda erish xususiyatiga bog`liq. Me‘daga tushgan spirt epitelial hujayralar membranasida erib, qonga о‗ta oladi.

INGICHKAICHAKDA OVQAT HAZMI Og‘ iz bo‘ sh lig‘i va me‘dada ovqat tarkibidagi polimer moddalar yuzaki kimyoviy qa yta ishlanishga uchraydi. Hazm tizimining bu qismlarida murakkab oziq moddalar i chakda ròy beradigan chinakam c huqur parchalanishga tayyorianadi. Oz-ozdan ichakka òtayotgan ximus ò n ikki barmoq ichakka ajraladigan me‘da osti bezi shirasi va o‘tsafroga aralashadi. Pankreatik shira tarkibidagi va ichak shilliq pardasi sintezlaydigan fennentlar uglevodlardan, oqsiilardan va yoglardan sò ri lishi oson bolgan moddalar hosil qiladi va ularning o'zlas ht irilish in i ta‘minlaydi Ut-safro bu vazifani bajarishda me‘da osti va ichak bezlariga ko'maklashad i

MEDADA SHIRA AJRALISHINING OVQAT SIFATIGA MOSLASHISH Hazm tizimi, xususan me‘da osti bezi uzoq vaqt davomida bir xil ovqat iste‘mol q ilishga ham mos l ashadi. Bu hayot sharoiti yoki urf-odatlari tufayli oqsil yoki yog‘ l ar, yoki uglevodlar ko‘ p bo`lgan ovqatni doimo yeyishga o‘ r gangan xalqlarda yaqqol k uzatiladi. Bunday odamlarda shiradagi fermentlar faolligi nahorga barn doimo uzoq vaqt iste‘mol qilinadigan ovqat sifatiga monand bo`ladi

E’tiboringiz uchun rahmat!!!

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar