Ijro hujjatini ijro etmaganlik uchun javobgarlik - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	38.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Ijro hujjatini ijro etmaganlik uchun javobgarlik

Купить

Ijro hujjatini ijro etmaganlik uchun javobgarlik.
Reja :
1. Ijro hujjatini bank yoki boshqa kredit tashkiloti tomonidan ijro etmaganlik
uchun javobgarlik
2. Jismoniy shaxslarning ijro hujjatini ijro etmaganlik uchun javobgarligi.
3. Iiro hujjatini ijro etishga to'sqinlik qilganlik uchun javobgarlik.
4. Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish to'g'risidagi qonun
hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik.

IJRO HUJJATINI BANK YOKI BOSHQA KREDIT TASHKILOTI
TOMONIDAN IJRO ETMAGANLIK UCHUN JAVOBGARLIK
Bankda yoki boshqa kredit tashkilotida qarzdorning hisobvaraqlari mavjudligi
haqida undiruvchi ma'lumotlarga ega bo'lsa, pul mablag'larini undirish to'g'risidagi
sud hujjatlarining va boshqa organlar hujjatlarining talablari bayon etilgan ijro
hujjatini bank yoki boshqa kredit tashkilotiga yuboradi. Bank yoki boshqa kredit
tashkiloti ijro hujjati olingan kundan e'tiboran uch kunlik muddat ichida ijro
hujjatida ko'rsatilgan pul mablag'larini undirish to'g'risidagi talablarni ijro etadi.
Davlat ijrochisi bank yoki boshqa kredit tashkiloti ijro hujjati ijrosini
ta'minlamaganda iqtisodiy sudga bu tashkilotlarning javobgarlikka tortish
masalasini ko'rib chiqish uchun ariza bilan qarzdordan pul mablag'larini undirish
to'g'risidagi talahi bajarilmaganligini tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilgan holda
iqtisodiy sudga murojaat qiladi.
Ijro hujjatlarini ijro etishda davlat ijrochisi tomonidan qarzdorga solinadigan
jarimalaridan farqli ravishda, ijro hujjatlarini ijro etilishi uchun javobgar bo'lgan
banklar va boshqa kredit tashkilotlariga nisbatan moliyaviy jarimalar solish huquqi
"Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish to'g'risida"gi Qonunning
81-moddasiga binoan, faqat iqtisodiy sudigagina berilgan.
Javobgarlik qo'llash masalasi davlat ijrochisining taqdimnomasiga asosan
iqtisodiy sud tomonidan ko'rib chiqiladi. Iqtisodiy sud ijro hujjati topshirilgan bank
yoki boshqa kredit tashkilotiga pul mablag'larim undirish to'g'risidagi ijro hujjatini
ijro etmaganligi uchun ularga undirilishi lozim bo'lgan summaning ellik foizigacha
miqdorda jarima soladi.
Ijro bujjetini bank yoki boshqa kredit tashkiloti tomonidan ijro etilmaganda
huquqbuzarlik obyekti - yurisdiksion organlarning qarorlarida bayon qilingan
davlat talablarini bajarish bilan bog'liq ijtimoiy munosabatlar. Uning obyektiv
tomoni ijro hujjatida ko'rsatilgan, qarzdorning bank hisobvaraqlarida mablag'
bo'lgan holatda qarzni undirish haqidagi talablami bajarmaslik. Subyekt bank yoki

kredit tashkiloti. Subyektiv tomon aybdorlik. Aybdorlik qasddan yoki
ehtiyotsizlikdan bo'lishi mumkin.
JISMONIY SHAXSLARNING IJRO HUJJATINI IJRO
ETMAGANLIK UCHUN JAVOBGARLIGI
Javobgarlik bu ijtimoiy munosabatlarning qatnashchilariga ma'lum bir yo'l
bilan ta'sir qiladigan ijtimoiy holat. Javobgarlik deganda shaxsning sodir etgan
huquqbuzarligi uchun vakolatli davlat organlari tomonidan oladigan majburiyat
yoki yo'qotishlar tushuniladi. Jismoniy shaxslarning javobgarligi haqida
gapirilayotganda uning quyidagi belgilarini aytib o'tish lozim hisoblanadi:
Birinchidan, bu mol-mulkni xatlash orqali ifodalanadigan majburiyat. Ijro ishi
yuritishda xatlash shaxsning o'ziga emas, balki uning mol mulkiga qaratiladi.
Ikkinchidan, fuqarolarning ijro hujjatini ijro etmaganlik uchun javobgarligi
faqatgina ijro ishi yuritish talablarini buzgandagina kelib chiqadi.
Uchinchidan, fuqarolarga ijro hujjatini ijro etmaganlik uchun javobgarlikni
qo'llash vakolatli davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi. Jismoniy
shaxslarni ijro hujjati talabini bajarmaganligi uchun javobgarlikka tortishga davlat
ijrochilari hamda sud vakolatli. Huquqbuzarlik obyekti - yurisdiksion organlarning
qarorlarida bayon qilingan davlat talablarini bajarish bilan bog'liq ijtimoiy
munosabatlar. Obyektiv tomoni davlat ijrochisi tomondan belgilangan muddat
ichida qarzdorni biror-bir harakatni qilishga yoki ularni kilmaslikka majbur
kiladigan ijro hujjatini ijro etmaslik. Subyekt qarzdor (jismoniy yoki yuridik
shaxs). Subyektiv tomon aybdorlik (asosli sabablarsiz ijro etmaganlik). Ayb
qasddan yoki ehtiyotsizlikdan bo'lishi mumkin. Ijro ishi yuritish jarayonining
boshqa ishtirokchilari ham fuqaroviy huquqiy javobgarlikka tortilishi mumkin.
Masalan, saqlovchi xatlangan mulkni yo'qotganligi yoki unga ziyon yetkazganligi
sabab javobgarlikka tortiladi. Saqlovchi qarzdorning satlangan mulkini
yashirganligi, boshqa birovga noqonuniy berganligi yoki sotib yuborganligi uchun

nafaqat jinoiy, balki moddiy javobgarlikka ham tortiladi. "Sud hujjatlari va boshqa
organlar hujjatlarini ijro etish to'g'risida"gi Qonunga muvofik qarzdor ijro hujjatini
belgilangan muddatda uzrsiz sabablarga ko'ra ijro etmaganda, shuningdek uning
ijrosiga to'sqinlik qilgan hollarda uni qonunda belgilangan tartibda javobgarlikka
tortishga asos bo'ladi.
O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksining
198'-moddasida qarzdorning ijro hujjatini ijro etmaganligi uchun ma'muriy
javobgarlik nazarda tutilgan. Qurzdorning ijro hujjatini uni ixtiyoriy ravishda ijro
etilishi uchun belgilangan muddatda uzrsiz sabablarga ko'ra ijro etmasligi yoki
uning zimmasiga muayyan harakatlarni sodir etish yoxud ularni sodir etishdan
o'zini tiyish majburiyatini yuklovchi ijro hujjatini uzrsiz sabablarga ko'ra davlat
ijrochisi belgilagan muddatda ijro etmasligi, qarzdor fuqaroga eng kam ish I
haqining besh harovaridan o'n barovarigacha, mansabdor shaxslarga esa o'n
barovaridan o'n besh barovarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo'ladi.
Qarzdor ijro hujjatini ixtiyoriy ravishda ijro etishi uchun belgilangan muddat
ijro ishi yuritish qo'zg'atilgan kundan e'tiboran ko'pi bilan 15 kunlik, jarima
tariqasida jazoga hukm qilinganda hukm qonuniy kuchga kirgan kundan boshlab 1
oylik. 18 yoshga to'lmagan jinoyat sodir etgan va jarima tariqasida jazoga hukm
qilingan shaxs hukm qonuniy kuchga kirgan kundan boshlab 6 oylik muddat ichida
jarimani ixtiyoriy ravishda to`lashi shart. Bu muddatda ijro hujjati talabining
bajarilmasligi majburiy ijro harakatlariga kirishishga sabab bo'ladi.
. IJRO HUJJATINI IJRO ETISHGA TO'SQINLIK QILGANLIK
UCHUN JAVOBGARLIK
O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 114-moddasiga muvofiq sud
hokimiyati chiqargan hujjatlar barcha davlat organlari, jamoat birlashmalari,
korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun
majburiydir.

Sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash, uning ijro etilishiga to'sqinlik qilish
odil sudlov obro'siga putur, davlat va jamoat manfaatlariga zarar yetkazadi,
jismoniy va yuridik shaxslarning buzilgan huquq va qonuniy manfaatlari
tiklanishiga qaratilgan faoliyatga salbiy ta'sir ko'rsatadi.
Shu munosabat bilan, Jinoyat kodeksi sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash
va uning ijro etilishiga to'sqinlik qilish bilan bog'liq qator jinoyatlar, ya'ni voyaga
yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni inoddiy ta'minlashdan bo'yin
tovlash (JK ning 122-moddasi), ota-onani moddiy ta'minlashdan bo'yin tovlash
(JKning 123-moddasi), mehnat qilish huquqini buzish (JKning 148-moddasi), sud
hujjatini ijro etmaslik (JKning 232-moddasi), band solingan mulkni qonunga xilof
ravishda tasarruf etish (JKning 233-moddasi) kabi jinoyatlar uchun jinoiy
javobgarlikni nazarda tutadi.
Sud hujjati deganda, tegishlicha umumiy yurisdiksiya sudi yoki iqtisodiy sudi
tomonidan chiqarilgan va qonuniy kuchga kirgan sud hujjati (sud buyrug'i, ajrim,
qaror, hal qiluv qarori, hukm), shuningdek hakamlik sudlari va chet davlat
sudlarining hal qiluv qarorlari asosida belgilangan tartibda berilgan ijro varaqalari
tushunilishi lozim.
Shuni nazarda tutish zarurki, jinoiy javobgarlik nomulkiy xususiyatga ega
bo`lgan sud hujjatini, ya'ni muayyan harakatlarni sodir etish yohud. ularni sodir
etishdan o'zini tiyish majburiyatini yuklovchi hujjatni bajarishdan bo'yin
tovlaganlik uchun vujudga keladi. Mulkiy xususiyatga ega bo'lgan sud hujjatini,
ya'ni pul mablag'larini yoki mol-mulkni undirish to'g'risidagi hujjatni bajarishdan
bo'yin tovlanilgan holda, shaxs jinoiy javobgarlikka tortilmaydi.
Shu bilan birga, jinoyat qonuni istisnolarni ham nazarda tutadi: nomulkiy
xususiyatga ega bo'lgan sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlaganlik jinoiy
javobgarlikni emas, balki boshqa oqibatlarni vujudga keltiradi. Jumladan, axloq
tuzatish ishlaridan bo'yin tovlagan mahkumning javobgarligi uni jinoiy
javobgarlikka tortish yo'li bilan emas, balki axloq tuzatish ishlarining o'talmagan
muddatini ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirish orqali
ta'minlanadi.

Sud hujjatining ijro etilishiga to'sqinlik qilganlik uchun shaxsni jinoiy
javobgarlikka tortish uchun sud hujjatining xususiyati ahamiyat kasb etmaydi. Shu
bois, sud hujjatini ijro etilishiga to'sqinlik qilinganlik uchun jinoiy javobgarlik sud
hujjatining mulkiy yoki nomulkiy xususiyatga ega bo'lgan bo'lmaganligidan qat'i
nazar yuzaga keladi Sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash uchun jinoiy
javobgarlikka tortishning majburiy sharti bo'lib, ma'muriy jazoga tortilganidan va
jinoiy javobgarlik to'g'risida yozma tarzda ogohlantirilganidan so'ng shaxs
tomonidan sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash bo'yicha harakat (harakatsizlik)
ning davom ettirilishi hisoblanadi.
Shu munosabat bilan, Jinoyat kodeksi sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash
va uning ijro etilishiga to'sqinlik qilish bilan bog'liq qator jinoyatlar, ya'ni voyaga
yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni inoddiy ta'minlashdan bo'yin
tovlash (JK ning 122-moddasi), ota-onani moddiy ta'minlashdan bo'yin tovlash
(JKning 123-moddasi), mehnat qilish huquqini buzish (JKning 148-moddasi), sud
hujjatini ijro etmaslik (JKning 232-moddasi), band solingan mulkni qonunga xilof
ravishda tasarruf etish (JKning 233-moddasi) kabi jinoyatlar uchun jinoiy
javobgarlikni nazarda tutadi.
Sud hujjati deganda, tegishlicha umumiy yurisdiksiya sudi yoki iqtisodiy sudi
tomonidan chiqarilgan va qonuniy kuchga kirgan sud hujjati (sud buyrug'i, ajrim,
qaror, hal qiluv qarori, hukm), shuningdek hakamlik sudlari va chet davlat
sudlarining hal qiluv qarorlari asosida belgilangan tartibda berilgan ijro varaqalari
tushunilishi lozim.
Shuni nazarda tutish zarurki, jinoiy javobgarlik nomulkiy xususiyatga ega
bo`lgan sud hujjatini, ya'ni muayyan harakatlarni sodir etish yohud. ularni sodir
etishdan o'zini tiyish majburiyatini yuklovchi hujjatni bajarishdan bo'yin
tovlaganlik uchun vujudga keladi. Mulkiy xususiyatga ega bo'lgan sud hujjatini,
ya'ni pul mablag'larini yoki mol-mulkni undirish to'g'risidagi hujjatni bajarishdan
bo'yin tovlanilgan holda, shaxs jinoiy javobgarlikka tortilmaydi.
Shu bilan birga, jinoyat qonuni istisnolarni ham nazarda tutadi: nomulkiy
xususiyatga ega bo'lgan sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlaganlik jinoiy

javobgarlikni emas, balki boshqa oqibatlarni vujudga keltiradi. Jumladan, axloq
tuzatish ishlaridan bo'yin tovlagan mahkumning javobgarligi uni jinoiy
javobgarlikka tortish yo'li bilan emas, balki axloq tuzatish ishlarining o'talmagan
muddatini ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirish orqali
ta'minlanadi.
Sud hujjatining ijro etilishiga to'sqinlik qilganlik uchun shaxsni jinoiy
javobgarlikka tortish uchun sud hujjatining xususiyati ahamiyat kasb etmaydi. Shu
bois, sud hujjatini ijro etilishiga to'sqinlik qilinganlik uchun jinoiy javobgarlik sud
hujjatining mulkiy yoki nomulkiy xususiyatga ega bo'lgan bo'lmaganligidan qat'i
nazar yuzaga keladi Sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash uchun jinoiy
javobgarlikka tortishning majburiy sharti bo'lib, ma'muriy jazoga tortilganidan va
jinoiy javobgarlik to'g'risida yozma tarzda ogohlantirilganidan so'ng shaxs
tomonidan sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash bo'yicha harakat (harakatsizlik)
ning davom ettirilishi hisoblanadi.
Sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash deganda, shaxs tomonidan nomulkiy
xususiyatga ega qonuniy kuchga kirgan sud hujjati talabini bajarishdan bo'yin
tovlash bo'yicha qilingan har qanday harakat tushunilishi lozim. Biroq, jinoiy
javobgarlikka tortish uchun ushbu harakat (harakatsizlik) shaxsga nisbatan
O'zbekiston Respublikasi MJtKning 198 moddasi bo'yicha ma'muriy jazo chorasi
qo'llanilgandan so'ng davom ettirilgan bo'lishi lozim. Bundan tashqari, shaxsni
jinoiy javobgarlikka tortish uchun Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro
etish to'g'risidagi Qonun 71-moddasi talabiga rioya etilishi, chunonchi shaxs ham
ma'muriy javobgarlikka tortilgan bo'lishi, ham shaxs kelgusida sud hujjatini
bajarishdan bo'yin tovlagan taqdirda jinoiy javobgarlikka tortilishi haqida davlat
ijrochisi tomonidan yozma tarzda ogohlantirilgan bo'lishi talab etiladi.
Jinoyat kodeksining 232-moddasi dispozitsiyasi mazmuniga ko'ra, sud
hujjatining ijro etilishiga to'sqinlik qilgan shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish
uchun muqaddam unga nisbatan Ma'muriy jazo chorasi qo'llanilgan bo'lishi talab
etilmaydi.

Jinoyat qonunchiligida shaxs davlat ijrochisi tomonidan ma'muriy jazoga
tortilgandan qancha muddat o'tgandan so'ng sud hujjatini bajarishdan bo'yin
tovlash uchun jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkinligi belgilanmagan.
Biroq Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish to'g'risidagi
Qonunda sud hujjati talabini ixtiyoriy ravishda bajarish uchun o'n besh kunlik
muddat nazarda tutilgan. Shu bois, qonun analogiyasini qo'llab, jinoiy javobgarlik
to'g'risidagi ogohlantirish muddati o'n besh kundan oshmasligi lozim. Shunga ko'ra
shaxsni jinoiy javobgarlik haqida ogohlantirish to'g'risidagi xatda davlat ijrochisi
o'tkazib yuborilishi sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlaganlik uchun jinoiy
javobgarlik keltirib chiqaradigan muddatni (15 kungacha) aniq ko'rsatishi lozim.
Qonun ayrim toifadagi nomulkiy xususiyatga ega bo'lgan sud hujjatlari
bo`yicha davlat ijrochisi tomonidan bir qator (masalan, uyga kiritishda, uydan
chiqarishda, imoratni buzib tashlashda, yer uchastkasini olib qo'yish va o'tkazishda
va hk) ijro harakatlarini amalga oshirishni nazarda tutadi. Ushbu toifadagi sud
hujjatini bajarishdan bo'yin Tovlaganlik uchun shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish
to'g'risidagi masalani hal etishda, ma'muriy jazo qo'llanilgandan va ogohlantirish
muddati o'tgandan so'ng shaxs tomonidan sud hujjati talablarini bajarilmasligi
holatining o'zi kifoya hisoblanadi va davlat ijrochisi tomonidan tegishli ijro
harakatlarining amalga oshirilishi ahamiyat kasb etmaydi.
Sud hujjatining ijro etilishiga to'sqinlik qilish deganda, sand hujjatlarini ijro
etish organlari mansabdor shaxslarining faoliyatiga qarshilik ko'rsatishga, shu
jumladan sud hujjati talabi bajarilishini qiyinlashtirishga hamda uni o'z vaqtida va
so'zsiz bajarish mumkin bo'lmaydigan holatga keltirishga qaratilgan qilmish
tushuniladi.
Agar sud hujjatini ijro etilishiga to'sqinlik qilgan shaxsning harakatlarida
boshqa, og'irroq jinoyat belgisi bo'lsa (masalan qasddan badanga o`rtacha og'ir
yoki og'ir shikast yetkazish, hokimiyat yoki mansah vakolatini suiiste'mol qilish.
hokimiyat yoki mansah vakolati doirasidan chetga chiqish, hujjatlarni
qalbakilashtirish va h.k.), aybdorning harakatlari JKning 232-moddasi sud hujjatini
ijro etmaslik bilan kvalifikatsiya qilinadi.

Shaxs tomonidan sud hujjati hisoblanmaydigan ijro hujjatini majburiy ijro
etish bo'yicha xizmat vazifasini bajarayotgan davlat ijrochisiga qarshilik
ko'rsatilganda, bunday shaxsning harakatlari JKning 219-moddasi hokimiyat
vakiliga yoki fuqaroviy burchini bajarayotgan shaxsga qarshilik kursatish bilan
kvalifikatsiya qilinadi. Sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlash va uning ijro
etilishiga to'sqinlik qilish (JKning 232-moddasi) uchun jinoiy javobgarlik o'n
sakkiz yoshdan yuzaga keladi.
Sud hukmiga ko'ra muayyan lavozimni egallash yoki muayyan faoliyat bilan
shug'ullanish huquqidan mahrum qilingan shaxs bilan bila turib. mehnat
shartnomasi(kontrakt) tuzgan yoki bunday shartnoma(kontraktni bekor qilmagan
mansabdor shaxs jinoiy javobgarlikka tortiladi. Mansabdor shaxsni sud hujjatini
bajarishdan bo'yin tovlaganlik uchun jinoiy javobgarlikka tortish uchun mansabdor
shaxs ma'muriy javobgarlikka tortilgan bo'lishi va kelgusida sud hujjatini
hajarishdan bo'yin tovlagan taqdirda jinoiy javobgarlikka tortilishi haqida davlat
ijrochisi tomonidan yozma tarzda ogohlantirilgan bo'lishi talab etiladi.
Sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlashning subyekti sud hujjati bilan
muayyan harakatlarni sodir etish yohud ularni sodir etishdan o'zini tivish
majburiyati yuklatilgan shaxslar (qarzdorlar) hisoblanadi.
Agar bunday majburiyat sud hujjati bilan yuridik shaxsga yuklatilgan. bo'lsa,
sud hujjatimi bajarishdan bo'yin tovlaganlik uchun sud hujjatining tegishli talabini
bajarish, tashkil qilish yoxud amalga oshirilishini nazorat qilish mansub
vazifalariga kirgan shaxslar (mansabdor shaxslar va yuridik shaxsning boshqa
xodimlari) jinoiy javobgarlikka tortiladilar.
Sud hujjatining ijro etilishiga to'sqinlik qilishning subyekti nafaqat qarzdor
hisoblangan shaxs, balki boshqa har qanday jismoniy (mansabdor) shaxs bo'lishi
mumkin.
Shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish uchun sud hujatini bajarishdan bo'yin
tovlash yoki uning ijro etilishiga to'sqinlik qilish fakti aniqlanishining o'zi kifoya
bo'lib, bunda qandaydir zararli oqibat kelib chiqqan-chiqmaganligi, jumladan
moddiy zarar borligi va uning miqdori ahamiyat kasb etmaydi.

Ayni paytda tergov organlari va sudlar jinoyat ishi qo'zg'atilgandan keyin va
sud maslahat xonasiga (alohida xonaga) kirgunga qadar sud farmoyishini ixtiyoriy
ravishda bajargan shaxslarni jinoiy javobgarlikdan va jazodan ozod qilish bo'yicha
qonunda berilgan imkoniyatlardan keng foydalanishlari lozim.
Sud hujjatining ijro etilishiga to'sqinlik qilish alohida jinoyat tarkibini tashkil
etganligi sababli, voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni moddiy
ta'minlashdan bo'yin tovlayotgan shaxsning sud hujjatini ijro etilishiga to'sqinlik
qilishi JKning 122-moddasi voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni
moddiy ta'minlashdan bo'yin tovlash bilan birga JKning 232-moddasi, ya'ni sud
hujjatini ijro etmaslik bilan qo'shimcha kvalifikatsiya qilinadi.
Sud hujjati ijrosi samarasi uning o'z vaqtida ijroga qaratilishi bilan ham
bog'liqligini inobatga olgan holda, sudlar protsessual qonunda uni ijroga qaratish
muddatlari va tartibiga, sud hujjatini ijro etish bilan bog'liq masalalarni hal etishga
nisbatan qo'yilgan talablarga og'ishmay rioya etishlari shart.
SUD HUJJATLARI VA BOSHQA ORGANLAR HUJJATLARINI
IJRO ETISH TO'G'RISIDAGI QONUN HUJJATLARINI BUZGANLIK
UCHUN JAVOBGARLIK
Ushbu fanni o'rganayotib biz javobgarlik deganda sud hujjatlari va boshqa
organlar hujjatlarini ijro etish to'g'risidagi qonunchilikni buzganligi uchun shaxs
o'ziga yaxshi oqibatlarga olib kelmaydigan vakolatli davlat organlari tomonidan
o'tkaziladigan ta'sirni tushunamiz.
Huquqbuzarlik obyekti yurisdiksion organ qarorlarida bayon qilingan davlat
talablarini bajarish bilan bog liq ijtimoiy munosabatlar Obyektiv tomoni fuqarolar
hamda mansabdor shaxslar tomonidan davlat ijrochisining talablarini bajarmaslik,
ijro ishi yuritish haqidagi qonunchilikni buzish, ijro hujjatlarni yo'qotish,
qarzdorning moliyaviy ahvoli haqida noto'g'ri ma'lumot berish, qarzdor ishsiz
qolganligi haqida xabar bermasligi. Subyekt qarzdor, ijro jarayonining
qatnashuvchilari fuqaro va mansabdor shaxslar. Subyektiv tomon aybdorlik

(fuqarolar - hamda mansabdor shaxslar tomonidan davlat ijrochisining talablarini
bajarmaslik, ijro ishi yuritish haqidagi qonunchilikni buzish, ijro hujjatlarni
yo'qotish, qarzdoning moliyaviy ahvoli haqida notog'ri ma'lumot berish, qarzdor
ishsiz qolganligi haqida xabar bermasligi). Aybdorlik qasddan yoki
ehtiyotsizlikdan bo'lishi mumkin.
Ijro hujjati uni ixtiyoriy ravishda ijro etish uchun belgilangan muddatda uzrsiz
sabablarga ko'ra ijro etilmagan taqdirda qazdor shaxslarga sanksiya sifatida davlat
ijrochisi tomonidan jarima solinadi. Davlat ijrochisining o'z vakolatlari doirasidagi
ijroni amalga oshirish bilan bog'lik talablari O'zbekiston Respublikasi hududida
barcha organlar, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi majburiydir.
Davlat ijrochisining qonuniy talablarini bajarmaslik, uning zimmasiga yuklangan
vazifalarni bajarishiga monelik qiluvchi xatti-harakatlar sodir etish qonunda
belgilangan tartibda javobgarlikka sabab bo`ladi.
Ijro hujjati uni ixtiyoriy ravishda ijro etish uchun belgilangan muddatda uzrsiz
sabablarga ko'ra ijro etilmagan taqdirda yoki qarzdor zimmasiga muayyan
harakatlarni amalga oshirish yoxud bunday harakatlarni amalga oshirishdan o'zini
tiyish majburiyatini yuklovchi ijro hujjati uzrsiz sabablarga ko'ra davlat ijrochisi
belgilagan muddatda ijro etilmagan taqdirda, davlat ijrochisi jismoniy shaxslarga
eng kam ish haqining o'n baravarigacha miqdorda, mansabdor shaxslarga eng kam
ish haqining o'n besh baravarigacha miqdorda jarima soladi.
Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish to'g'risidagi qonun
hujjatlari talablarini buzganda quyidagi hollarda ma'muriy javobgarlikka tortiladi:
qarzdorning daromadlari va mulkiy ahvoli haqida noto'g'ri ma'lumotlar berishda,
ijro hujjatini yo'qotishda, undiruvni qarzdorning ish haqidan hamda unga
tenglashtirilgan to'lovlardan ushlab qolish uchun yuborilgan ijro hujjatlarini ijro
etish. ularning hisobini yuritish va ularni saqlash tartibini buzishda; qarzdor
o'zining yangi ish, o'qish joyi, pensiya va boshqa daromadlar olish joyi haqida
ma'lum qilmaganligida. Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish
to'g'risidagi qonun hujjatlarini buzganlik, ya'ni qarzdorning daromadlari va mulkiy
ahvoli haqida noto'g'ri ma'lumotlar berganlik, ijro hujjatini yo'qotganlik, undiruvni

qarzdorning ish haqidan hamda unga tenglashtirilgan to'lovlardan ushlab qolish
uchun yuborilgan ijro hujjatlarini ijro etish. ularning hisobini yuritish va ularni
saqlash tartibini buzganlik, shuningdek qarzdor o'zining yangi ish, o'qish joyi,
pensiya va boshqa daromadlar olish joyi haqida ma'lum qilmaganligi fuqarolarga
eng kam ish haqining besh baravaridan o'n baravarigacha, mansabdor shaxslarga
esa o'n baravaridan o'n besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo'ladi.
Davlat ijrochisining xatti-harakatlari ustidan bo'ysunuv tartibida yuqori
turuvchi organga (mansabdor shaxsga) yoki sudga shikoyat qilish mumkin. Davlat
ijrochilari sodir etgan huquqbuzarliklari uchun qonunga muvofiq javobgar
bo'ladilar. Davlat ijrochisi tomonidan jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan
zarar qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda qoplanishi lozim.
Muayyan harakatlarni sodir etish yohud ularni sodir etishdan o'zini tiyish
majburiyatini yuklovchi sud hujjatini bajarishdan bo'yin tovlashni ma'muriy jazo
qo'llanilganidan keyin davom ettirish, shuningdek sud hujjatining ijro etilishiga
to'sqinlik qilish eng kam oylik ish haqining yuz baravarigacha miqdorda jarima
yoki uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yohud uch oygacha qamoq bilan
jazolanadi.
O'sha qilmishlar mansabdor shaxs tomonidan sodir etilgan bo'lsa, eng kam
oylik ish haqining yuz baravaridan ikki yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki
besh yilgacha muayyan huquqdan mahrum qilish yoki uch oydan olti oygacha
qamoq yohud besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.

A dabiyotlar
1.Tuxtasheva U.A. Ijro ishi yuritish: Darslik. 2-nashr Toshkent: TDYI, 2009.-308
h.
2.Yusupov B. Sud hujjatlarini bujurmaganlik uchun jinoiy javobgarlik
muammolari: Monografiya - T.TDYI, 2011.-173 b.
3.M.Q.O'razaliyev Ijro ishi yuritish Darslik. - T TDYU nashriyoti 2019. - 239 bet
4.O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. - T., O'zbekiston. 2018. - 80 b.
5.O'zbekiston Respublikasining 2001-yil 29-avgustdagi "Sud hujjatlari va boshqa
organlar hujjatlarini ijro etish to'g'risida"gi № 258-II-sonli Qonuni // O zbekistonʻ
Respublikasi Qonun hujjatlari to'plami. 2001.-Ne 21. 145-modda.
6.O'zbekiston Respublikasi Fuqarolik-protsessual kodeksi. O'zbekiston
Respublikasining Qonun hujjatlari ma'lumotlari milliy bazasi.
7.O'zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi O'zbekiston
Respublikasining Qonun hujjatlari ma'lumotlari milliy bazasi.
8.O'zbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksi. O'zbekiston
Respublikasining Qonun hujjatlari ma'lumotlari milliy bazasi.
9.O'zbekiston Respublikasi Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi O'zbekiston
Respublikasining Qonun hujjatlari ma'lumotlari milliy bazasi
10.O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "Sud hujjatlari va boshqa organlar
hujjatlarini ijro etishda mol-mulkni realizatsiya qilish tartib-taomillarini tubdan
takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi 2017-yil 27-iyuldagi PQ-3149-son
qarori. O'zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari to'plami. 2007. No 45. 541-
modda.
11. O'razaliyev Murod Qorayevich. Ijro ishi yuritish. Darslik. T.: TDYU
nashriyoti, 2019.-239 bet.

Ijro hujjatini ijro etmaganlik uchun javobgarlik

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish