Ҳимоя иншоотларидан тинчлик даврида фойдаланиш ва ҳимояланувчиларни қабул қилишга тайёргарлигини таъминлаш

Ҳим оя  иншоотларидан тинчлик даврида Ҳим оя  иншоотларидан тинчлик даврида 
ф ойдаланиш ва ҳим оя ланувчиларни ф ойдаланиш ва ҳим оя ланувчиларни 
қабул қилишга тайёргарлигини қабул қилишга тайёргарлигини 
таъм инлаштаъм инлаш    •
                    
Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20   августь Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20   августь 
 кунидаги “Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген  кунидаги “Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген 
 хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш  хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш 
 тўғрисида”ги Қонуни. тўғрисида”ги Қонуни.
•
                
Ўзбекистон Республикасининг 2000 йил 26 май Ўзбекистон Республикасининг 2000 йил 26 май 
 кунидаги “Фуқаро муҳофазаси тўғрисида”ги Қонуни. кунидаги “Фуқаро муҳофазаси тўғрисида”ги Қонуни.
•
                
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар МаҳкамасинингЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
 2008 йил 31 декабрдаги “Фуқаро муҳофазаси мол-мулкларини 2008 йил 31 декабрдаги “Фуқаро муҳофазаси мол-мулкларини
 тўплаш, ишлатиш ва ҳисобдан чиқариш тартиби тўғрисида”ги  тўплаш, ишлатиш ва ҳисобдан чиқариш тартиби тўғрисида”ги 
291-26-сонли Қарори билан тасдиқланган Низоми.291-26-сонли Қарори билан тасдиқланган Низоми.
•
            
Ўзбекистон Республикаси Бош вазирлар-Фуқаро Ўзбекистон Республикаси Бош вазирлар-Фуқаро 
 мухофазаси бошлиғининг 2009 йил 30 августь куни  мухофазаси бошлиғининг 2009 йил 30 августь куни 
 тасдиқланган «Тинчлик даврида Фуқаро муҳофазаси ҳимоя  тасдиқланган «Тинчлик даврида Фуқаро муҳофазаси ҳимоя 
 иншоотларидан фойдаланиш тўғрисида»ги   буйруғи билан  иншоотларидан фойдаланиш тўғрисида»ги   буйруғи билан 
  тасдиқланган Низоми.  тасдиқланган Низоми. Фойдаланилган адабиётларФойдаланилган адабиётлар   
““
Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген ҳусусиятли ФВ дан Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген ҳусусиятли ФВ дан 
муҳофаза қилиш тўғрисида”ги Қонуннинг 11-моддаси ва Ўзбекистон муҳофаза қилиш тўғрисида”ги Қонуннинг 11-моддаси ва Ўзбекистон 
Республикаси “Фуқаро муҳофазаси    тўғрисидаги” Республикаси “Фуқаро муҳофазаси    тўғрисидаги” 
ҚонуниҚонуни
““
Корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар ФВ да         Корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар ФВ да         
муҳофаза  қилиш соҳасидаги  мажбуриятлари”дамуҳофаза  қилиш соҳасидаги  мажбуриятлари”да
- муҳофаза иншоотлари заруриятга қараб олдиндан - муҳофаза иншоотлари заруриятга қараб олдиндан 
барпо этилишини таъминлашлари ҳамда уларни барпо этилишини таъминлашлари ҳамда уларни 
доим шай холатда сақлаб туришлари лозим деб доим шай холатда сақлаб туришлари лозим деб 
белгиланган.  белгиланган.  
Химоя иншоотлари- аҳолини ва ишлаб Химоя иншоотлари- аҳолини ва ишлаб 
чиқариш ходимларини замонавий қирғин  чиқариш ходимларини замонавий қирғин  
воситаларидан муҳофаза  қилишга махсус воситаларидан муҳофаза  қилишга махсус 
мўлжалланган муҳандислик иншоотлари  мажмуаси  мўлжалланган муҳандислик иншоотлари  мажмуаси  
деб таъриф берилган.деб таъриф берилган. ҲИМОЯ ИРШООТЛАРИ- аҳоли ваишлаб чиқариш билан банд бўлмаган ходимларни ҲИМОЯ ИРШООТЛАРИ- аҳоли ваишлаб чиқариш билан банд бўлмаган ходимларни 
замонавий қирғин қуролларидан ҳимоя қилиш учун махсус  мўлжалланган  муҳандислик замонавий қирғин қуролларидан ҳимоя қилиш учун махсус  мўлжалланган  муҳандислик 
иншоотлари.иншоотлари.
                                                
ПАНАГОҲЛАРПАНАГОҲЛАР
-маълум муддат давомида ҳимояланувчиларни ядро қуролининг таъсир омиллари ва оддий -маълум муддат давомида ҳимояланувчиларни ядро қуролининг таъсир омиллари ва оддий 
зарарловчи воситалар, биологик(бактериологик) воситалар, заҳарловчи ва кучли таъсир зарарловчи воситалар, биологик(бактериологик) воситалар, заҳарловчи ва кучли таъсир 
этувчи моддалар, ядро энергия қурилмаларининг бузилиши натижасида хосил бўлган этувчи моддалар, ядро энергия қурилмаларининг бузилиши натижасида хосил бўлган 
маҳсулотлар ва юқори ҳароратдан ҳимоя қилишга мўлжалланган бўлади.маҳсулотлар ва юқори ҳароратдан ҳимоя қилишга мўлжалланган бўлади.
                  
АЛОҲИДА ЖОЙЛАШГАН                        БИНО ОСТИДА ЖОЙЛАШГАНАЛОҲИДА ЖОЙЛАШГАН                        БИНО ОСТИДА ЖОЙЛАШГАН Сиғимига
кўра
Кичик
50-600 Ўрта
600-2000 Катта
2000 дан ошиқМУМУ
ҲҲ
ОФАЗА ИНШООТЛАРИОФАЗА ИНШООТЛАРИ
 СИҒИМИ БЎЙИЧА СИҒИМИ БЎЙИЧА
 3 ГА БЎЛИНАДИ 3 ГА БЎЛИНАДИ ПанажойларПанажойлар
  
босим кучининг таъсирига бардошлилиги босим кучининг таъсирига бардошлилиги 
бўйичабўйича
  
5 та синфга б5 та синфга б
ўў
линадилинади
С ИНФ ИС ИНФ И
БОС ИМБОС ИМ
ИИ
  
11
20 кг/см20 кг/см 22
 г ача г ача
22
3 кг/см3 кг/см 22
 гача гача
33
2 кг/см2 кг/см 22
 гача гача
44
1 кг/см1 кг/см 22
гачагача
55
0,5 кг/см0,5 кг/см 22
 гача гача •
    
Асосий бинолар:                            Ёрдамчи биноларАсосий бинолар:                            Ёрдамчи бинолар
•
    
1-яширинувчилар учун  хона; 1-яширинувчилар учун  хона; 
              
3-3-
  
фильтр-вентиляция хонаси; фильтр-вентиляция хонаси; 
•
    
2-тиббиёт 2-тиббиёт 
хонасихонаси
;;
                                                    
4-4-
  
санитар-гигиена хонаси;            санитар-гигиена хонаси;            
•
                                                                                                                        
5-5-
  
озиқ-овқат заҳираси хонаси;      озиқ-овқат заҳираси хонаси;      
•
                                                                                                                        
6- 1-кириш тамбури;                     6- 1-кириш тамбури;                     
•
                                                                                                                        
7- 2-кириш тамбури;                     7- 2-кириш тамбури;                     
•
                                                                                                                        
8- авария ҳолатида чиқиш йўлаги 8- авария ҳолатида чиқиш йўлаги 
  
•    Пангоҳни тузилиш схемаси Ҳаво таъминоти тизими қурилмалари
Ф ильтрловчи вентиля ция  
агрегатлари
УЗС-унифицированную    
зашитную сексияГерметик клапан   •
Панагоҳларда фильтрлаш вентиляциялари ўрнатилиб, улар ташқи 
ҳавони радиактив, заҳарли моддаларлар ва бактериал воситаларидан 
тозалаш учун хизмат қилади. Буларга ФВА- 49, ФВК- 1 ёки, ФВК-2 
агрегати киради. Улар фильтрловчи чанг ютувчи, чангга қарши фильтр 
қисмлардан ва вентиляторлардан  иборатдир.
•
Бундан ташқари, ушбу системага ҳаво тўпловчи қурилма ҳаво 
ўтказувчи қувурлар, ядро портлашнинг зарб тўлқинини қайтарувчи 
қурилма, клапан- қопқоқлар мувофиқлаштирувчи аппаратлар киради.
•
Фильтрлаш вентиляцияси уч режимда  соф вентиляция, фильтрлаш 
- вентиляция  ва  регенерация қилиш режимларида  ишлатиш мумкин. 
•
Биринчи режимда  ҳаво қуюқ радиоактив чангларидан (чанга қарши  
фильтрда) тозаланади .
•
Иккинчи режимда  эса ҳаво бошқа  радиоактив моддолардан, 
шунингдек,  заҳарли моддалар  ва бактериал воситаларидан (чанг 
ютувчи фильтрлардан) тозаланади, 
•
Учинчи режимда  кучли заҳарловчи моддалар тарқалгалда ёнғин 
чиққанда яшириниш жойларида  ҳавони регенерация қилиш режимга 
ўтиш ҳам кўзда тутилади. 
Яшириниш жойларидаги ҳавода углерод оксиди 1% дан, ҳаво намлиги 
70% дан, ҳарорат эса 23˚ С дан ошмаслиги керак. Ҳаво таъминоти тизими қурилмалари •
Вентиляция тизимлари трубалари  -                    оқ ранг
•
Фильтр-вентиляция режими трубалари -    сариқ ранг
•
Регенирация тизими трубалари ва 
•
ўт ўчириш тизими трубалари -                               қизил ранг
•
  Электр  тармоғи тизими -                              қора ранг
•
  Сув тармоғи трубалари-                                            яшил ранг
•
Иситиш тармоғи трубалари ва Дизель электр
•
станциясининг мой ўтказиш трубалари-         жигар ранг  Панагоҳларда муҳандислик тизимларини 
қуйидаги рангларга бўяш қабул қилинган                       Панагоҳни электр ва алоқа билан таъминлаш.
Электр билан таъминлашда марказлашган электр тармоқларидан 
фойдаланилади. Зарурият туғил ганда ҳимояланган (автоном) дизель 
электростанциясидан  ҳам  фойдаланиш мумкин. 
Алока тизими эса Алока тизими эса 
асосий ва дубль алокадан иборот буладиасосий ва дубль алокадан иборот булади
. . 
                                              
Панагоҳни Панагоҳни 
сув билан таъминлаш ва канализациясув билан таъминлаш ва канализация
  
Яшириниш жойлари канализация ва сув билан таъминлаш умумий тармоқдан Яшириниш жойлари канализация ва сув билан таъминлаш умумий тармоқдан 
олинади. Ҳар-бир яширинувчи учун бутун яшириниш муддатга ичиш учун камида 6 олинади. Ҳар-бир яширинувчи учун бутун яшириниш муддатга ичиш учун камида 6 
литр санитария—гигиена бўйича 4 литр сув жамланган бўлиши керак. Агар литр санитария—гигиена бўйича 4 литр сув жамланган бўлиши керак. Агар 
яшириниш жойларида 600 ва ундан кўпроқ киши бўлса ҳар- хил ёнғинни ўчириш яшириниш жойларида 600 ва ундан кўпроқ киши бўлса ҳар- хил ёнғинни ўчириш 
ҳисобига 4,5 м.куб ҳажмда сув керак бўлади. ҳисобига 4,5 м.куб ҳажмда сув керак бўлади. 
Панажойларнинг  электр тизимПанажойларнинг  электр тизим
, , 
сув таъминотисув таъминоти
, , 
 канализация тизим автоном канализация тизим автоном
  
булади.булади.
  
        
Канализация тизими Канализация тизими 
– – 
Ҳимоя иншоотлар канализация тизими Ҳимоя иншоотлар канализация тизими 
шахар ва туман марказлашган канализацмя тизимига уланган бўлади шахар ва туман марказлашган канализацмя тизимига уланган бўлади 
ҳамда алоҳида чиқинди сувларни қабул қилувчи идишлар бўлиши ҳамда алоҳида чиқинди сувларни қабул қилувчи идишлар бўлиши 
кераккерак  
  
Иситиш  тизими -  Яшириниш жойларини иситиш бинони умумий 
иситиш системасига боғлик   бўлиб, ҳароратни ўзгартириш ёки 
ўчириб қўйиш учун иситиш системасида   ўрнатилган  бошқарув 
системаси орқали  бошқарилиши керак . Одамлар  учун  панагоҳларда  икки  қаватли  ўриндиқлар  ва  наралар  ў рнатилиб, 
ҳар  бир  кишини  ўтириши  учун  нарни нг   пастки  қисмида  0,45х0.45  м,  юқори 
қисмида  ётиш  учун  0,55х1,8  м  ҳисобидан  жой  ажратилади.  Ўтириш 
мўлжалланган  ўриндиқларнинг  баландлиги  0,45  м  ва  ётиш  учун 
м ослаштирилган  иккинчи  қавати  биринчи  қаватидан  1.1  м  баландликда 
ўрнатилган бўл ади . Гурух  сардориГурух  сардори
: : 
Умумий назоратУмумий назорат
Гурух   сардорининг ўринбосариГурух   сардорининг ўринбосари
. . 
Умумий назоратУмумий назорат
Ҳимоя иншоотига  жойлаштириш бўлинмаси (назоратчи)Ҳимоя иншоотига  жойлаштириш бўлинмаси (назоратчи)
::
Ҳимоя иншоотини наралар ва бошқа жихозларни ўз ўрнига Ҳимоя иншоотини наралар ва бошқа жихозларни ўз ўрнига 
қўқў
йиб чиқади. Бундан ташқари герметик йиб чиқади. Бундан ташқари герметик 
эшикларни ёпишга тайёрлайди ва яширинувчилар учун йўналишни кўрсатиб туради. Ҳимоя эшикларни ёпишга тайёрлайди ва яширинувчилар учун йўналишни кўрсатиб туради. Ҳимоя 
иншоотини тўлдириш звеноси панагохда тартиб интизом сақланишини таъминлайди ва   иншоотни иншоотини тўлдириш звеноси панагохда тартиб интизом сақланишини таъминлайди ва   иншоотни 
қўриқланишини ташкил этади. Ўз вақтида яширинувчиларни кириш ва чиқишини таминлайдиқўриқланишини ташкил этади. Ўз вақтида яширинувчиларни кириш ва чиқишини таминлайди
..
Электр таъминоти бўлинмасиЭлектр таъминоти бўлинмаси
::
Ҳимоя иншоотидаги электр линияси, автоном электр маънбаси ва  бошқа электр қурилмаларга Ҳимоя иншоотидаги электр линияси, автоном электр маънбаси ва  бошқа электр қурилмаларга 
хизмат кўрсатади.хизмат кўрсатади.
  
Вентильяция тизимига хизмат кўрсатувчи бўлинмаВентильяция тизимига хизмат кўрсатувчи бўлинма
::
Фильтрвентиляция тизимини меъёрида ишлашини таъминлайди Фильтрвентиляция тизимини меъёрида ишлашини таъминлайди 
ва панагоҳда ҳавонинг газлар таркибини назорат қиладива панагоҳда ҳавонинг газлар таркибини назорат қилади
..
Сув таъминоти ва канализация бўлинмасиСув таъминоти ва канализация бўлинмаси
::
          
Ҳимоя иншоотидаги водопровод ва канализация тизимини бир мъёрда ишлашини таъминлайди. Ҳимоя иншоотидаги водопровод ва канализация тизимини бир мъёрда ишлашини таъминлайди. 
Ичимлик суви захирасини яратади. Ичимлик суви сиғимларини сув билан тўлдиради. Ичимлик суви захирасини яратади. Ичимлик суви сиғимларини сув билан тўлдиради. 
Яширинувчиларга ичимлик суви тарқатади.Яширинувчиларга ичимлик суви тарқатади. ПАНАГОҲГА  Х ИЗМА Т КЎРС АТУВЧИ ТУЗИЛМАЛАРПАНАГОҲГА  Х ИЗМА Т КЎРС АТУВЧИ ТУЗИЛМАЛАР
Ҳимоя иншоотида бир-қанча тузилмалар хизмат кўрсатади. Уларнинг Ҳимоя иншоотида бир-қанча тузилмалар хизмат кўрсатади. Уларнинг 
амалий тайёргарлиги бевосита ҳимоя иншоотини яширинувчиларни амалий тайёргарлиги бевосита ҳимоя иншоотини яширинувчиларни 
қабул қилишга тайёр ёки тайёр эмаслигини белгилаб берадиқабул қилишга тайёр ёки тайёр эмаслигини белгилаб беради
..         
Алоқа ва разведка бўлинмасиАлоқа ва разведка бўлинмаси
  
(радиотелефонист, телефонист, (радиотелефонист, телефонист, 
химик-разведчик, дозиметрист)химик-разведчик, дозиметрист)
::
        
Фавқулодда вазиятлар бошқармаси ва бошқа тегишли хизматлар Фавқулодда вазиятлар бошқармаси ва бошқа тегишли хизматлар 
биланбилан
  
алоқани таъминлайди. Радио ва симли алоқа воситаларининг соз алоқани таъминлайди. Радио ва симли алоқа воситаларининг соз 
ҳолда ишлашини таъминлайди. Ҳимоя иншооти ичига радиоактив ва ҳолда ишлашини таъминлайди. Ҳимоя иншооти ичига радиоактив ва 
заҳарли моддалар тушишини олдини олиш мақсадида кузатувлар олиб заҳарли моддалар тушишини олдини олиш мақсадида кузатувлар олиб 
боради. Ҳимоя иншоотидан ташқарида  радиацион, кимёвий ва боради. Ҳимоя иншоотидан ташқарида  радиацион, кимёвий ва 
биологик разведка олиб боради.биологик разведка олиб боради.
        
Тиббиёт бўлинмасиТиббиёт бўлинмаси
  
(врач, фельдшер, сандружиначи)(врач, фельдшер, сандружиначи)
::
        
Тиббий дори-дармонлар захирасини яратади, яширинувчиларнинг Тиббий дори-дармонлар захирасини яратади, яширинувчиларнинг 
саломатлигини назорат қилади. Шикастланганларга биринчи тиббий саломатлигини назорат қилади. Шикастланганларга биринчи тиббий 
ёрдам кўрсатади ва юқумли касалликлар билан касалланган ёрдам кўрсатади ва юқумли касалликлар билан касалланган 
беъморларни алоҳидалайдибеъморларни алоҳидалайди
..
        
Озиқ-овқат  таъминоти бўлинмасиОзиқ-овқат  таъминоти бўлинмаси
::
      
      
Озиқ-овқат махсулотлари захирасини тайёрлайди ва Озиқ-овқат махсулотлари захирасини тайёрлайди ва 
яширинувчиларни овқатлантиришни ташкил этади. Озиқ-овқат яширинувчиларни овқатлантиришни ташкил этади. Озиқ-овқат 
махсулотлари сифатини назорат қилади.махсулотлари сифатини назорат қилади.
            
ПП
анагох сиғимига қараб панагоҳга хизмат кўрсатувчи тузилмалар шахсий анагох сиғимига қараб панагоҳга хизмат кўрсатувчи тузилмалар шахсий 
таркиби нисбатан кўпайтириш мумкинтаркиби нисбатан кўпайтириш мумкин ПАНАГОҲГА Х ИЗМАТ КЎРС АТУВЧИ ТУЗИЛМАЛАРПАНАГОҲГА Х ИЗМАТ КЎРС АТУВЧИ ТУЗИЛМАЛАР Панагохларда қуйидагилар таъқиқланади:Панагохларда қуйидагилар таъқиқланади:
-Хонларни қайта қуриш;
-Ҳомоя конструкцияларидан ташқари ишларни амалга 
оширмаслик;
-Панагоҳ ичидаги жихозларни қайта ўзгартириш;
-Фуқаро муҳофазаси ҳимоя иншоотининг герметиклик ва 
гидроизоляцияли ҳолатига қарши иш олиб бориш;
-Панагоҳ ички хоналарини таъмирлашда тез аланга олувчи 
воситалардан фойдаланиш;
-Ҳимоя иншоотининг кириш, чиқиш ва авария йўлакларини 
турли нарсалар билан тўсиб қўйиш;
-Хоналарни девор ва тепа қисмларини тез тўкилиб кетувчи оғир 
керамик плиткалар билан таъмирлаш;
-Панагоҳ ичидаги жихозларнинг резина қисмларини бўяш;
- Захарловчи моддаларни доғи, излари мавжуд кийимлар билан 
кириш;
- Радиоактив заҳарланиш содир бўлганда заҳарланган кийим 
билан кириш;
- Пойафзалдаги чанг ва лой, қор билан кириш;
- Чекиш;
- Рухсатсиз керосинли лампаларни ёқиш;
- Шам, тез алангаланувчи моддалардан фойдаланиш; 
- Ҳайвонларни олиб кириш  тақиқланади. Ф уқаро м уҳоф азаси ҳим оя  инш оотини сақлашда 
қуйидаг и талаблар қўйилади:  
-   Панагоҳ хоналарининг темп е ратурасининг  бир  хил  меъёр  
талаблари асосида сақлаб туриш;
-  Атмосфера  ҳавосидан , қор, ёмғир  ҳамда  ер усти  сувларидан  
кириш ҳамда чиқиш  йўлакларини   ҳимоя қилиш ;
-  Ҳимоя  иншоотини  ҳаёт  таъминоти  асоси бўлган панагоҳнинг 
ички қисми ва жихозларни ранглаш ҳамда бўяшда белгиланган 
талаблар асосида амалга ошириш;
-  Герметик клапинларни ёпиш ва печатлаш;
-  Герметик фильтрларни ўрнатишдан олдин ҳавони углерод 
оксидидан тозаловчи регенератив ускуналардан фойдаланиш ҳамда  
ютувчи фильтрларни ёпиш ҳамда печатлаш;
-  Панагоҳ ичидаги мавжуд ичимлик сув идишларини тоза сақлаш;
-  Хўжалик мақсадида ишлатилмайдиган қўшимча хонлар, сан узел 
хоналарини ёпиб қўйиш ва печатлаш;
-  Ҳимоя иншотидаги ҳимоя герметик ва герметик эшикларини 
созлигини доимий шай ҳолда сақлаш.
-  Фуқаро му ҳ офазаси ҳимоя иншоотларида ёнғин хавфсилиги 
қоидаларига амал қилиш бўйича Ўзбекистон Республикаси Ёнғин 
хавфсизлиги тўғрисидаги қонунлар асосида амалга оширилади. ПАНАГОҲЛАРДА ҚУЙИДАГИ Х УЖ Ж АТЛАР БЎЛИШ И ЛОЗИМ:
-Ҳимоя  иншоотининг паспорти.
-ФМ иншоотидан олохида даврда фойдаланиш бўйича йўриқномадан 
кўчирма.
-Ҳимоя иншоотининг ҳолатини текшириш журнали.
-Жихозларнинг, ускуна ва буюмларнинг рўйхати.
-Фуқаро муҳофазасининг хабарлаш сигналлари.
-Телефонлар рўйхати.
-Панагоҳ хизматчилари гурухи (звенолари)нинг шахсий таркибининг 
рўйхати.
-Панагоҳ хизматчилари звеноларининг мажбурияти.
-Панагоҳнинг ҳаво алмаштириш тизимидан фойдаланиш чизмаси.
-Панагоҳнинг канализация ва сув тизимидан фойдаланиш чизмаси.
-Панагоҳнинг электр токи билан таъминлаш тизимидан фойдаланиш 
чизмаси.
-Дизель генератордан фойдаланиш йўриқномаси.
-Фильтр-вентиляция жихозларига хизмат кўрсатиш ва фойдаланиш -
йўриқномаси.
-Жихозларга хизмат кўрсатишдаги техник хавфсизлиги йўриқномаси.
-Шахсий муҳофаза воситаларидан фойдаланиш йўриқномаси.
-Панагоҳдаги микроклимат ва ҳаводаги газлар таркибини ҳисобга 
олиш журнали.
-Тиббий ёрдамга мурожат қилганларни ҳисобга олиш журнали. Ҳим оя  иншоотлари қуйидаг и ҳолларда ҳисобдан чиқарилади:
1. Асосий кўтариб турувчи устун ва тўсиқ конструкцияларининг яроқсиз 
ҳолга келганда;
2. Ер ости сизот сувларининг кўтарилиши кўтарилиши натижасида авария 
ҳолатига келиб қолганда;
3. Ҳарбий ҳаракатлар ёки уларнинг оқибатлари, шунингдек фавқулода 
вазиятлар натижасида яроқсиз ҳолатга келиб қолганда.
Қайта тиклашнинг иложи бўлмаса ёки иқтисодий жиҳатдан самарасиз 
бўлса, ваколатли органлар хулосаларига асосан  ўрнига янгисини қуриш 
шарти билан   ҳисобдан чиқарилади. ЭЪТИБОРЛАРИНГИЗ ЭЪТИБОРЛАРИНГИЗ 
УЧУН РА ҲМАТ!УЧУН РА ҲМАТ!

Ҳимоя иншоотларидан тинчлик даврида фойдаланиш ва ҳимояланувчиларни қабул қилишга тайёргарлигини таъминлаш