Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 1.5MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение doc
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda zamonaviy texnologiyalar

Купить
Informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda zamonaviy texnologiyalar Reja 1 Informatika va axborot texnologiyalari fanini o’qitishda innovatsion yondoshuv asosida darslarni tashkil etish 2 “Tematik izlanish” metodi 3 “Informatika va axborot texnologiyalari” fanini o‘qitishda nazariy, Informatika va axborot texnologiyalari fanini o’qitishda innovatsion yondoshuv asosida darslarni tashkil etish Darslar tashkil etishda foydalaniladigan metodlar: 5-sinflar uchun “MyART” usuli MyART-”Mening san’atim” yoki “Mening ijodim” usuli o’quvchilarning yashirin iqtidorini namoyon qilish va uni rivojlantirishga qaratilgan. Bu usulni Paint.net yoki Scratch dasturi mavzularida ishlatish mumkin. Misol uchun Paint.net dasturi bo’limi yakunida “Mening oilam shajarasi” yoki “Men o’rgangan dasturlar shajarasi” mavzusida rasm ishlash topshirig’i beriladi. Men bu usulni “Grafik muharrirlarida sohani belgilash amallari” mavzusida qo’lladim. Ko’rib turganingizdek, bu usulda nafaqat grafikada ishlashni o’rgatasiz,balki o’quvchilarga grafik dasturlar oilasiga qaysi dasturlar va Microsoft Office dasturlar oilasiga qaysi dasturlar mansub ekanligini ham shu o’rinda aytib o’tasiz. “Formulani top” o’yini,yani Word dasturida formulalar yozish mavzusida boshqa fanlar bilan integratsiya ya’ni bog’lanish hosil qilish uchun ishlatish mumkin.  Bosim formulasi — p=  Tezlik formulasi —V=  Yuzani hisoblash formulasi(to’g’ri to’rtburchak uchun) — S=a*b  Hajmni hisoblash formulasi(parallelepiped uchun) —S=2*a*b+2*a*c+2*b*c  Mexanik ish formulasi — A=F · s  Zichlik formulasi — ρ= Bu usulda o’qituvchi formulalarni yaxshi bilishi lozim, chunki o’quvchilar xatolarini topa bilishlari lozim. “Tematik izlanish” metodi Bu usul ma’lum bir mavzular bo’yicha ma’lumotlar izlash usulidir.Bunga ko’ra o’quvchilarga qo’shimcha ravishda uyda mustaqil ma’lumotlar to’plab kelish vazifasi beriladi va keyingi darsda mavzu mustahkamlanadi. Misol uchun:”Elektron pochta” mavzusida:” Eng birinchi yaratilgan elektron pochta” yoki “Axborotlarni himoyalash” mavzusida “Birinchi bo’lib yaratilgan virus” kabi topshiriqlarni berish mumkin. Men ushbu metodni “Axborotli olam muammolari va Internet” mavzusida qo’llaganman hamda o’quvchilar internetga oid internetdan qiziqarli ma’lumotlar yozib kelishdi va do’stlariga ham ulashdi . O’quvchilarni frilanserlikka qiziqtirish uchun hayotiy haqiqatlarni misol keltirish ham yaxshi natija beradi. 8-sinf o’quvchilari uchun “Amaliy mashg’ulot” mavzusida jamoaviy mashg’ulot o’tkazish. Bu usul o’quvchilar fikrlash doirasini kengaytiradi. Jamoalar orasida qaysi jamoa a’zolari taqdimotni a’lo darajada bajarsalar, shu jamoa g’olib deb topiladi. Bu usul o’quvchilarni jamoa bo’lib ishlashga chorlaydi. Hozirgi kunda o’quvchilar texnikani yaxshi biladilar, ulardan yangicha fikrlar tug’iladi. “Loyiha “metodi O’quvchilarning individual yoki guruhlarda belgilangan vaqt davomida, belgilangan mavzu bo’yicha axborot yig’ish, tadqiqot o’tkazish va amalga oshirish ishlarini olib borishidir. Misol uchun Pythonda grafika oynasi bilan ishlash jarayonida oddiy oynadan ko’ra dizaynga e’tibor berilsa o’quvchilar qiziqishi yanada oshadi. Birinchi holda o’qituvchi o’z dasturini ishlab chiqadi va o’quvchilarga topshiriq beradi. Bu dasturni o’quvchilarga berganingizda ularda yangi g’oyalar paydo bo’ladi. Hozirgi kunda o’quvchilar ongi biznikidan teranroq. Boshqa dasturlarda ham darslar davomida ulardan yangicha g’oyalar chiqishini ko’p bora kuzatamiz. Mana ko’rib turganingizdek, o’quvchilar orqa fon berishlari,oynalarini nomlashlari mumkin. Men bu ma’lumotlarni kiritganimdan maqsad o’quvchilar fikrlaridan o’z tajribamda shuni bildimki,darslik bo’yicha zo’r dars o’tsangiz-u, lekin qo’shimcha ma’lumot bermaydigan o’qituvchining darsidan ko’ra, darslikni ham zo’r tushuntiradigan ham qo’shimcha ma’lumotlar beradigan o’qituvchilar darslariga qiziqishlari yuqori bo’lar ekan. “Informatika va axborot texnologiyalari” fanini o‘qitishda nazariy, amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlari o‘tkaziladi. Nazariy mashg‘ulotlar ma'ruza, hikoya, tushuntirish, yo‘riqnoma berish, namoyish, suhbat usullarida olib borilishi mumkin. Ma'ruza - davomli vaqt ichida o‘qituvchi tomonidan katta hajmdagi o‘quv materialini monologik bayon qilishi. Ma'ruza o‘rta umum ta’lim muassasining yuqori sinflarida, litsey va kollejlarda, oliy o‘quv yurtlarida foydalaniladigan ta’lim usuli bo‘lib, unda o‘zaro ta'sir pedagogning bayoni va talabalarning tinglashi, ayrim faktlar, asosiy g‘oya va izlanishlarni yozib olishlari shaklida amal qilgan. Ma’ruza uchun vaqt bolalarning tayyorgarlik daraja o‘quv materiali hajmiga ko‘ra belgilanadi. Ma’ruza jarayonida talabalarning faolligi, tashabbuskorligini oshirish maqsadida pedagog o‘z nutqini ko‘rgazma qurol, darslikda berilgan faktlar, muammo va topshiriqlar bilan uyg‘unlashtiradi. Ma'ruza jarayonida ko‘rgazma quroldagi faktlarni tahlil etadgan talabalar diqqatini tortish, pedagog aytgan qoyida, ta'rif, aniqliklarni darslik materiallariga chog‘ishtirish yo‘llari bilan bolalar faolligi oshiriladi. Shuningdek, o‘quv materialiga oid terminlar izoh berish, ayrim o‘rinlarda talabalarning o‘zlari xulosa chiqarishni taklif etish talabalarning o‘quv biluv faoliyatining samarador amal qilishini ta'minlaydi. Ma'ruzalar muhim lahzalarini ajratib ko‘rsatish imkonini beradi. Ta’lim oluvchilar bilan birgalikdagi faoliyatni tashkillashtirish usulining samaradorlik shartlari quyidagilardan iborat: - ma'ruzaning batafsil rejasini tuzish; - ta’lim oluvchilarga ma'ruza mavzusi maqsadi vazifalari va rejani eshittirish; - har bir rejani yoritgandan so‘ng qisqa umumlashtiruvchi xulosalarni shakllantirish; - ma'ruzaning bir qismidan boshqa qismiga o‘tganda mantiqiy bog‘liqlikni ta'minlash; - yozib olish uchun zarur joylarni ajratib ko‘rsatish (aytib turish); - uning alohida holatlari batafsil ko‘rib chiqiladigan seminar, amaliy mashg‘ulotlar bilan ma'ruzaning to‘g‘ri kelishi. Hikoya - hodisa, voqyea, haqiqat to‘g‘risida o‘qituvchini monologik xabar berishi odatda u nazariy holatlarni aniqlashtirish, o‘rganayotgan materialga qiziqishni uyg‘otish uchun qo‘llaniladi. Hikoya qilishga asosiy talab-materialni hissiy yetkazib berish, san'atkorona, ta'sirchan bayon qilish. Tushuntirish - bayon qilinayotgan materialni turli holatlarini sinf taxtasiga yozib tushuntirish, tahlil qilish, izoh berish va isbotlash orqali o‘quv materialini bayon qilish. Yo‘riqnoma berish - kasbiy tayyorgarlikda keng foydalaniladigan mustaqil usul bo‘lib, u talabalarga aniq harakatlarning vazifalarini, ularni amalga oshirish yo‘llarini, amaliy topshiriqlarni yechish talablarini, ko‘nikmalardan iborat haraktlar tartibini, ma'lum tipga xos bo‘lgan vaziyatlar tavsifi va ularni amaliyotda qo‘llashni tushuntirish. Namoyish - ta’lim oluvchilarni ob'yekt va hodisalar, jarayonlarni ularning tabiiy ko‘rinishda ko‘rgazmali-hissiy tanishtirish. Bu usulning yetakchi vazifasi - o‘qitish hisoblanadi. Biz namoyishdan o‘rganilayotgan hodisalar, o‘zgaruvchanlikni ochib berish uchungina foydalanamiz, shu bilan birga bu usul ta’lim oluvchilarni narsalarni tashqi ko‘rinishi bilan uning ichki tuzilishi yoki o‘xshash narsalar qatorida tutgan o‘rni bilan tanishish uchun xizmat qilishi mumkin. Namoyishni ko‘rib chiqilayotgan ob'yektni yozuv taxtasida sxemali rasm chizish yoki ko‘rsatish, chizmalarni chizib olib borish mumkin, bu namoyish etilayotgan ob'yekt asosidagi tamoyillarni tushunishni yengillashtiradi. Namoyish usulining ta’limiy vazifasi samaradorligi quyidagilarni bajara olishni ta'minlaydi: • ob'yektlarni to‘g‘ri tanlash; • ta’lim oluvchilar e'tiborini namoyish qilayotgan hodisaning muhim tomonlariga yo‘naltirish; • ta’lim oluvchilar namoyish qilinayotgan ob'yektni yaxshi ko‘rishlari va imkon bo‘yicha na faqat ko‘z, balki barcha sezish a’zolari bilan qabul qilish; • ta’lim oluvchilar e'tiborini imkoni boricha o‘rganilayotgan ob'yektning muhim tomonlariga jalb etish; • ta’lim oluvchilarga o‘rganilayotgan ob'yekt sifatlarini mustaqil baholash. Suhbat pedagog va talabaning o‘zaro ta'siri dialog shaklida amal qiladigan ta’lim usulidir. Unda mavzuning mazmuniga mos, atroflicha o‘ylangan, bir-biriga bog‘liq savollarni qo‘yish va savollarga javob izlash hamda javob qaytarish yo‘llari bilan pedagog va talabalar faoliyati o‘zaro muvofiqlashadi. Suhbat mohiyati jihatdan ikki turda bo‘ladi:  evristik suhbat;  noevristik suhbat. Evristik suxbat-talabalarning tafakkuriga mo‘ljallangan usul bo‘lib, unda o‘zaro ta'sir pedagog savollari bolalarning javoblari shaklida amal qiladi. Evristik suhbatning qator ijobiy tomonlari mavjud: ijodiy yo‘l bilan o‘quv materialini o‘rganish; o‘zlashtirishning individual xarakter kasb etishi. Bu usulning salbiy tomonlari ham bor. Masalan, maruza, hikoya, vaqtni tejash nuqtai- nazaridan eng samarador usullar sanalsa, vaqtni ko‘p olishi evristik suhbatning kamchiligidir. “Informatika va axborot texnologiyalari” fanini o‘qitishda nazariy, amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlari o‘tkaziladi. Nazariy mashg‘ulotlar ma'ruza, hikoya, tushuntirish, yo‘riqnoma berish, namoyish, suhbat usullarida olib borilishi mumkin. Ma'ruza - davomli vaqt ichida o‘qituvchi tomonidan katta hajmdagi o‘quv materialini monologik bayon qilishi. Ma'ruza o‘rta umum ta’lim muassasining yuqori sinflarida, litsey va kollejlarda, oliy o‘quv yurtlarida foydalaniladigan ta’lim usuli bo‘lib, unda o‘zaro ta'sir pedagogning bayoni va talabalarning tinglashi, ayrim faktlar, asosiy g‘oya va izlanishlarni yozib olishlari shaklida amal qilgan. Ma’ruza uchun vaqt bolalarning tayyorgarlik daraja o‘quv materiali hajmiga ko‘ra belgilanadi. Ma’ruza jarayonida talabalarning faolligi, tashabbuskorligini oshirish maqsadida pedagog o‘z nutqini ko‘rgazma qurol, darslikda berilgan faktlar, muammo va topshiriqlar bilan uyg‘unlashtiradi. Ma'ruza jarayonida ko‘rgazma quroldagi faktlarni tahlil etadgan talabalar diqqatini tortish, pedagog aytgan qoyida, ta'rif, aniqliklarni darslik materiallariga chog‘ishtirish yo‘llari bilan bolalar faolligi oshiriladi. Shuningdek, o‘quv materialiga oid terminlar izoh berish, ayrim o‘rinlarda talabalarning o‘zlari xulosa chiqarishni taklif etish talabalarning o‘quv biluv faoliyatining samarador amal qilishini ta'minlaydi. Ma'ruzalar muhim lahzalarini ajratib ko‘rsatish imkonini beradi. Ta’lim oluvchilar bilan birgalikdagi faoliyatni tashkillashtirish usulining samaradorlik shartlari quyidagilardan iborat: - ma'ruzaning batafsil rejasini tuzish; - ta’lim oluvchilarga ma'ruza mavzusi maqsadi vazifalari va rejani eshittirish; - har bir rejani yoritgandan so‘ng qisqa umumlashtiruvchi xulosalarni shakllantirish; - ma'ruzaning bir qismidan boshqa qismiga o‘tganda mantiqiy bog‘liqlikni ta'minlash; - yozib olish uchun zarur joylarni ajratib ko‘rsatish (aytib turish); - uning alohida holatlari batafsil ko‘rib chiqiladigan seminar, amaliy mashg‘ulotlar bilan ma'ruzaning to‘g‘ri kelishi. Hikoya - hodisa, voqyea, haqiqat to‘g‘risida o‘qituvchini monologik xabar berishi odatda u nazariy holatlarni aniqlashtirish, o‘rganayotgan materialga qiziqishni uyg‘otish uchun qo‘llaniladi. Hikoya qilishga asosiy talab-materialni hissiy yetkazib berish, san'atkorona, ta'sirchan bayon qilish. Tushuntirish - bayon qilinayotgan materialni turli holatlarini sinf taxtasiga yozib tushuntirish, tahlil qilish, izoh berish va isbotlash orqali o‘quv materialini bayon qilish. Yo‘riqnoma berish - kasbiy tayyorgarlikda keng foydalaniladigan mustaqil usul bo‘lib, u talabalarga aniq harakatlarning vazifalarini, ularni amalga oshirish yo‘llarini, amaliy topshiriqlarni yechish talablarini, ko‘nikmalardan iborat haraktlar tartibini, ma'lum tipga xos bo‘lgan vaziyatlar tavsifi va ularni amaliyotda qo‘llashni tushuntirish. Namoyish - ta’lim oluvchilarni ob'yekt va hodisalar, jarayonlarni ularning tabiiy ko‘rinishda ko‘rgazmali-hissiy tanishtirish. Bu usulning yetakchi vazifasi - o‘qitish hisoblanadi. Biz namoyishdan o‘rganilayotgan hodisalar, o‘zgaruvchanlikni ochib berish uchungina foydalanamiz, shu bilan birga bu usul ta’lim oluvchilarni narsalarni tashqi ko‘rinishi bilan uning ichki tuzilishi yoki o‘xshash narsalar qatorida tutgan o‘rni bilan tanishish uchun xizmat qilishi mumkin. Namoyishni ko‘rib chiqilayotgan ob'yektni yozuv taxtasida sxemali rasm chizish yoki ko‘rsatish, chizmalarni chizib olib borish mumkin, bu namoyish etilayotgan ob'yekt asosidagi tamoyillarni tushunishni yengillashtiradi. Namoyish usulining ta’limiy vazifasi samaradorligi quyidagilarni bajara olishni ta'minlaydi: • ob'yektlarni to‘g‘ri tanlash; • ta’lim oluvchilar e'tiborini namoyish qilayotgan hodisaning muhim tomonlariga yo‘naltirish; • ta’lim oluvchilar namoyish qilinayotgan ob'yektni yaxshi ko‘rishlari va imkon bo‘yicha na faqat ko‘z, balki barcha sezish a’zolari bilan qabul qilish; • ta’lim oluvchilar e'tiborini imkoni boricha o‘rganilayotgan ob'yektning muhim tomonlariga jalb etish; • ta’lim oluvchilarga o‘rganilayotgan ob'yekt sifatlarini mustaqil baholash. Suhbat pedagog va talabaning o‘zaro ta'siri dialog shaklida amal qiladigan ta’lim usulidir. Unda mavzuning mazmuniga mos, atroflicha o‘ylangan, bir-biriga bog‘liq savollarni qo‘yish va savollarga javob izlash hamda javob qaytarish yo‘llari bilan pedagog va talabalar faoliyati o‘zaro muvofiqlashadi. Suhbat mohiyati jihatdan ikki turda bo‘ladi:  evristik suhbat;  noevristik suhbat. Evristik suxbat-talabalarning tafakkuriga mo‘ljallangan usul bo‘lib, unda o‘zaro ta'sir pedagog savollari bolalarning javoblari shaklida amal qiladi. Evristik suhbatning qator ijobiy tomonlari mavjud: ijodiy yo‘l bilan o‘quv materialini o‘rganish; o‘zlashtirishning individual xarakter kasb etishi. Bu usulning salbiy tomonlari ham bor. Masalan, maruza, hikoya, vaqtni tejash nuqtai- nazaridan eng samarador usullar sanalsa, vaqtni ko‘p olishi evristik suhbatning kamchiligidir. Xulosa Respublikamizning ijtimoiy siyosiy, iqtisodiy, madaniy, marifiy hayotida yuz berayotgan islohotlar, O’zbekiston Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi qonuni, “Kadrlash tayyorlash milliy dasturi” hamda uzluksiz ta’lim tizimining barcha bosqichlari uchun joriy etilgan ta’limning davlat standartlari, umumiy o’rta ta’limning yangi dasturlarining muvaffaqiyatli hal qilishi, tayyorlanayotgan yetuk mutaxassislarning sifatiga ham bog’liqdir. Hozirgi kunda kasb-hunar kollejlari o’quvchilariga “Informatika va AT” fanini kasbga yo’naltirgan holda o’qitish metodikasini pedagogika sohasiga tadbiq qilish bo’yicha respublikamizda olib borilayotgan izlanishlar e’tiborga loyiq. Kundalik xabarlar yangiliklar bir necha soniya ichida butun dunyoga tarqaladi. Bu esa bugungi kun informatika va axborot texnologiyalarining xar bir sohasiga kirib borganligini ko’rsatadi. Predmetlararo bog’lanishning turlari shakllari va mazmunini namoyon qilish jarayonida o’quvchilarning boshqa fanlarni qanday qanday darajada o’zlashtirganligi aniqlanadi va o’rganilayotgan materiallarning mohiyatini to’la va chuqur anglab, tushunib etishni ta’minlaydi FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR www.pedagog.uz – Pedagogika ta'lim muassasalari portal www.gov.uz – O’zbekiston Respublikasi Davlat Hokimiyati portali. www.edu.uz – O’zbekiston Respublikasi Oliy va O’rta maxsus ta'lim vazirligi portal

Informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda zamonaviy texnologiyalar

Купить