Insonni geografik qobiqning asosiy tarkibiy qismlarga ta’siri - География - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	884.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	География

Insonni geografik qobiqning asosiy tarkibiy qismlarga ta’siri

Купить

Q.D.P.I. Tabiat va geografiya Q.D.P.I. Tabiat va geografiya fakulteti.fakulteti. «« Geografiya o’qitish metdikasiGeografiya o’qitish metdikasi »» yo’nalishiyo’nalishi 1 – 1 – «« AA »» guruh talabasi guruh talabasi Abdullayeva ShahnozAbdullayeva Shahnoz Qurbonova IrodaQurbonova Iroda «« Umumiy yer bilimiUmumiy yer bilimi »» fanidan fanidan Mustaqil ishiMustaqil ishi Mavzu: Mavzu: Insonni geografik qobiqning Insonni geografik qobiqning asosiy tarkibiy qismlarga ta’siriasosiy tarkibiy qismlarga ta’siri Rahbari: Rahbari: Abdunazarov L.Abdunazarov L. Qo’qon – 2013 y.Qo’qon – 2013 y. www.arxiv.uz

Reja: 1. Eng qadimgi davr 2. Qadimgi davr 3. Yangi davr 4. Hozirgi davr yoki FTI davri. www.arxiv.uz

Olov yoqishni sun’iy usulini kashf qilinishi, boshpana qurish, kiyim tikishni o’rganish, ovchilikni yangi usullarini o’rganish yuqori paleolit odamini tabatdan mustaqil bo’lib yashashini ta’minladi. Uning landshaftlarga ta’siri sezilarli bo’la boshladi. Eng qadimgi davr 30000 yil davom etgan va golotsenni boshlanishida tugagan mazkur davr yuqori paleolitga mos keladi. www.arxiv.uz

Ovchilik va o’rmonlarni kesilishi natijasida tabiatda turli xil o’zgarishlar sezila boshladi. Ovchilik natijasida ayrim hayvonlarning soni kamayib ketdi. Mamontlar va yirik shohburunlar qirilib ketdi. O’rta dengiz bo’yida o’rmonlarni kesib yuborilishi yuqori paleolitda tashlandiq yerlarni hosil Bo’lishiga olib keldi. www.arxiv.uz

Qadimgi davr 7000-yil davom etgan va mezolit (o’rta tosh asri), neolit (yangi tosh asri) va bronsa asriga mos keladi. Mazkur davr muz bosishdan keyingi davrni o’z ichiga oladi. Tabiiy sharoiti oldingi davrga nisbatan qulay bo’lgan. Shuning uchun yangi-yangi hududlar inson tomonidan o’zlashtirila boshlandi. Mazkur davrda avval toshdan, so’ngra bronzadan yasalgan bolta paydo bo’ldi. Neolitda esa sopol idish paydo bo’ldi. Baliqchilik salmog’i oshdi, chorvachilik va dehqonchilik shakllandi. www.arxiv.uz

Natijada insonni tabiatga ta’siri kengaya bordi. Yirik shaharlarni paydo bo’lishi ham insonni tabiatga bo’lgan ta’sirini kuchaytirib yubordi. Ulkan inshootlar qurila boshladi. (Misr piramidalari) www.arxiv.uz

Yangi davr temir asridan XX asrni o’rtalarigacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi va taxminan 3000-yil davom etgan. Jamiyatda va ishlab chiqarishda temir asosiy o’rinni egallaydi. Mehnat taqsimoti kuchayadi, hunarmandchilik vujudga keladi, shaharlar soni o’sdi, sinfiy jamiyat shakllandi. Landshaftlarni antropogen o’zgarishi kuchaydi. Antropogen o’zgargan landshaftlar juda katta maydonlarni tashkil qila boshladi. Sanoat inqilobidan so’ng o’limni kamayishi va umrni uzayishi munosabati bilan aholi soni tezlik bilan o’sa boshladi. www.arxiv.uz

Eramiz boshida yer yuzida aholi soni 0,2-0,3 milliard kishi bo’lgan. 1820-yili 1 milliard, 1927-yili 2 milliard, 1959-yili 3 milliardni tashkil qildi. O’rmonlar maydoni qisqara boshladi, temir asrida o’rmonlar quruqlikni 47% ini tashkil qilgan bo’lsa, hozirgi paytda 27% ini tashkil qiladi. Sut emizuvchilarni 36 turi (4226 turidan) tamoman yo’q qilindi, 120 turi esa yo’qolish arafasida. Yerni shudgorlash natijasida tuproqni fizik va ximik xossalari o’zgarib ketgan. Mineral boyliklardan foydalanish jarayonida tabiat komponentlarining deyarli hammasi u yoki bu darajada o’zgarishga uchraydi. www.arxiv.uz

Hozirgi davr yoki FTI davri. XX asrning o’rtalaridan boshlab insonni tabiatga ta’sirini miqyosi planetar tabiiy jarayonlar miqyosiga tenglashib qoldi. Moddalarning anropogen aylanma harakati tabiiy aylanma harakatiga tenglashib qoldi. Masalan, har yili ho’jalik ishlari uchun daryo suvlarini 10% (3,5 ming km-kub suv) olinadi, yerni shudgorlash jarayonida 3 ming km-kub tuproq ag’dariladi, yer bag’ridan 100 mlrd tonna ruda va qurilish materiallari qazib olinadi, konlarni ochish va qurish jarayonida yuz milliardlab tonna tog’ jinslari ko’chiriladi, dalalarga 300 mln.t. minberal o’g’itlar solinadi, 4 mln.t. zaharli (gerbbitsid va pestitsid) moddalar sochiladi. Insonni faoliyati hozirgi paytda ekzogen omillar ta’siridan ortib ketdi. www.arxiv.uz

Qazib olingan ximiyaviy elementlar yer yuzasi bo’ylab sochilib ketadi, oksidlanadi, harakatda bo’ladi, ma’lum sharoitlarda to’planadi. Tuproqning temirlashuvi kuchayadi. Yer yuzasini zich va yaxhsi o’zlashtirgan joyarida 1980- yilda har bir kvadrat kilometriga 270 t. temir tushgan. XX asrda esa mazkur ko’rsatgich har yili 6 tonnaga ortib bormoqda. Qo’rg’oshin va misning texnogen migratsiyasi tabiiy migratsiyadan ortiq, rux va marganesniki esa tabiiyga yaqin. www.arxiv.uz

Ko’mir yoqilganda atrof muhitga tabiiy aylanma harakatga nisbatan simob 700, mishyak 125, uran 60, kadmiy 40 marotaba ko’p tushadi. www.arxiv.uz

Купить