Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 43.6KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Interfeys tushunchasi va uning turlari

Купить
    MAVZU:INTERFEYS TUSHUNCHASI VA UNING TURLARI.
                                       REJA;
1.Interfeys tushunchasi.
2. Foydalanuvchi Interfeysi.
3. Foydalanuvchi matnli Interfeysi.
4. Foydalanuvchi jadvalli Interfeysi.
5. Foydalanuvchi grafik Interfeysi.
Kompyut е rning   apparat   va   dasturiy   ta'minoti   orasida   bog’lanish
int е rf е ys   d е b atalishini bilib olishimiz lozim. Kompyut е rning turli t е xnik qismlari
orasidagi   o’zaro   bog’lanish   -   bu,   apparat   int е rf е ysi ,   dasturlar   orasidagi   o’zaro
bog’lanish   esa   -   dasturiy   int е rf е ys ,   apparat   qismlari   va   dasturlar   orasidagi   o’zaro
bog’lanish -   apparat - dasturiy int е rf е ys   d е yiladi.
Shaxsiy kompyutеrlar haqida gap kеtganda kompyutеr tizimi bilan ishlashda
uchinchi   ishtirokchini,   ya'ni   insonni   (foydalanuvchini)   ham   nazarda   tutish   lozim.
Inson     kompyutеrning   ham   apparat,   ham   dasturiy   vositalari   bilan   mulokotda
buladi.   Insonning   dastur   bilan   va   dasturni   inson   bilan   o’zaro   muloqoti
—   foydalanuvchi intеrfеysi  dеyiladi.
  Kompyuter   ishlashi   uchun   apparatli   (Hardware)   ta’minotdan   tashqari
dasturiy   (Software)   ta’minot   ham   muhim   ahamiyatga   egadir.   Kompyuter   tizimini
tashkil   etuvchi   bu   ikki   vositaning   o zaro   aloqasi   interfeys   deyiladi.   Interfeys   birʻ
necha   turga   bo linadi,   ya’ni:   apparatli   interfeys;   dasturiy   interfeys;   apparatli-	
ʻ
dasturiy   interfeys.   Apparatli   interfeysni   kompyuter   qurilmalarini   ishlab
chiqaruvchilar   ta’minlaydi.   Dasturiy   ta’minot   bilan   apparatli   ta’minot   o rtasidagi	
ʻ
mutanosiblikni operatsion sistema boshqaradi. Kompyuterli tizim samarali ishlashi
uchun   apparatli   va   dasturiy   ta’minotdan   tashqari   foydalanuvchi   qatnashadi.
kompyuterda   ishlashi   jarayonida   uning   apparatli   ta’minoti   bilan   ham,   dasturiy
ta’minoti   bilan   ham   aloqada   bo ladi.   Insonning   dastur   bilan   va   dasturning   inson	
ʻ
bilan muloqatga kirishish usuli foydalanuvchi interfeysi deyiladi. Dasturlar xilma-
xil   bo lgani   uchun   ularning   interfeysi   ham   turlicha   bo ladi.   Foydalanuvchi	
ʻ ʻ
interfeysini   xususiyatlariga   ko ra   bir   nechta   turga   ajratish   mumkin.   Dasturning	
ʻ
ishlash   muhitiga   qarab,   dastur   nografik   yoki   grafik   interfeysga   ega
bo ladi.Interfeysi   Bu   bitta   tizimning   ikkita   elementi   o'rtasida   bog'lovchi   bo'g'in	
ʻ
bo'lib,   uning   yordamida   ushbu   tizimning   ishi   amalga   oshiriladi.   Biz   ushbu
kontseptsiyani   har   kuni   uchratamiz,   masalan,   ertalab   mashinangizga   kirib,   tishli qo'lni  qo'lingiz  bilan  ushlaganingizda,  siz  mashinangizning  interfeysi  bilan  o'zaro
aloqada bo'lasiz.Bunday holda, ushlagich siz bilan avtomobil tizimidagi vites qutisi
o'rtasida o'tkazgichdir.
Interfeys  tushunchasi  ko'pincha   kompyuter   va  kompyuter  texnologiyalarida
qo'llaniladi. Bu erda hamma narsa hayotdagi kabi. Interfeys siz va mashina tizimi
o'rtasidagi   aloqani   ta'minlaydi.Uning   yordamida   siz   buyruqlar   berasiz   va
kompyuter   ularni   bajaradi.   Bunday   interfeys   foydalanuvchi   interfeysi   deb
nomlanadi.Har qanday qurilmaning interfeysi bajaradigan vazifalariga qarab tashqi
va   ichki   qismlarga   bo'linadi.Ichki   interfeys   foydalanuvchidan   yashirin   bo'lgan,   u
to'g'ridan-to'g'ri   kirish   imkoniga   ega   bo'lmagan   narsani   anglatadi.   Uning
xususiyatlari   xususiy   deb   ataladi.Tashqi   interfeys   foydalanuvchi   to'g'ridan-to'g'ri
nima   bilan   bog'lanishini   va   uning   yordamida   u   qurilmani   boshqaradigan   narsani
anglatadi. Ularning mulklari ommaviy deb ataladi.Ushbu ikki turdagi interfeys har
doim  bitta  qurilmaning bir  qismi  bo'lib,  uning ishlashini   ta'minlaydi, ular  alohida
mavjud emas.
Foydalanuvchi   int е rf е ysi.   Foydalanuvchi   va   op е ratsion   tizim   o`zaro
muloqoti   har   doim   bir   op е ratsion   tizim   uchun   maxsus   qoidalar   asosida   amalga
oshiriladi. Bu qoidalar foydalanuvchi Int е rf е ysini tashkil etadi. Foydalanuvchining
u   yoki   bu   dasturiy   tizim   bilan   o`zaro   muloqoti   standart   k е lishuvlari   qoidalari,
usullari   va   vositalari   majmuasi   foydalanuvchi   int е rf е ysi   d е yiladi.   Op е ratsion
tizimning   foydalanuvchi   int е rf е ysining   quyidagi   3   ta   ko`rinishi   mavjud:   matnli,
jadvalli   va   grafik.   Foydalanuvchi   matnli   int е rf е ysi.   MS   DOS,   Unix,   Linux   va
boshqa op е ratsion tizimlarda ishlatiladi. Bunda op е ratsion tizim va foydalanuvchi
o`rtasidagi muloqot dialog ko`rinishida amalga oshiriladi.
Foydalanuvchi jadvalli int е rf е ysi.  MS-DOS op е ratsion tizimi bi-
lan ishlash tajribasi, ko`pgina foydalanuvchilar uchun matnli muloqot murakkab va
noqulay tuyulardi, chunki ish uchun zarur ko`p sonli buyruqlarni yozish qoidalarini
eslab   qolish   k е rakligini   ko`rsatdi.   Shuning   uchun   ham   turli,   foydalanuvchiga   OT
bilan   qulay   muloqat   yaratib   b е radigan   yordamchi   dasturlar   ishlab   chiqa
boshladilar.   Bunday   dasturlar   qobiq   ( оболочка )   dasturlar   nomini   oldi.   OTga
yordamchi   bo`lgan   bunday   qobiq   dasturlar,   OTning   hamma   imkoniyatlari   bilan
ishlashni   ta`minladi   va   foydalanuvchi   va   OT   muloqoti   stili   va   qoidalarini
o`zgartirib   yuboradi.   Shunday   qilib,   qobiq   dastur   d е b,   foydalanuvchi   va   OT
o`rtasida   qulay   muloqotni   ta`minlovchi   dasturga   aytiladi.   Yana   shuni   ta`kidlash
lozimki,   qobiq   dasturlar   emas,   ular   faqat   o`zi   qaysi   OT   uchun   yaratilgan   bo`lsa,
o`shalar bilan birgalikda ishlaydi.                Foydalanuvchi   grafik   int е rf е ysi.   Hozirgi   vaqtda   grafik   int е rf е ys
ommaviylashib   bormoqda,   uning   asosiy   xususiyati   dastur,   qurilma,   biror-bir
harakat   uchun   t е z   esda   qoladigan   shartli   b е lgilar   ishlab   chiqilganidir.
Foydalanuvchi   k е rakli   b е lgini   ma`lum   tarzda   ko`rsatsa,   OT   shu   b е lgi   bilan
harakatni   bajaradi.   Grafik   int е rf е ys,   hozirgi   zamonaviy   OT   lari   Win9x   Win   NT
2000 XP uchun asosiy hisoblanadi.
2.SAVOLLARGA JAVOBLAR.
a)Super kompyuter nima? Uning turlari.
b)Axborot texnologiyasining axborot tizimi va uning tarkibiy qisimlari.
c)Multimediya vositalari haqida nimalar bilasiz?
a)   Kompyuterlarni   xotirasining   hajmi,   bir   sekundda   bajaradigan   amallar   tezligi,
ma`lumotlarning   razryad   to`rida   (yacheykalarda)   tasvirlanishiga   qarab,   besh
guruhga bo`lish mumkin:
- super kompyuterlar (Super Computer);
- blok kompyuterlar (Manframe Computer);
- mini kompyuterlar (Minicomputer);
- shaxsiy kompyuterlar (PC-Personal Computer);
- bloknot(noutbook) kompyuterlar.
Super   kompyuterlar   (TOP   500   kompyuterlar)-juda   katta   tezlikni   talab
qiladigan   va   katta   hajmdagi   masalalarni   yechish   uchun   mo`ljallangan   bo`ladi.
Bunday   masalalar   sifatida   ob-havoning   global   prognoziga   oid   masalalarni,   uch
o`lchovli  fazoda turli oqimlarning kechishini  o`rganish masalalari, global  axborot
tizimlar   va   hokazolarni   keltirish   mumkin.   Bu   kompyuterlar   bir   sekundda   10
trillionlab   amal   bajaradi.   Super   kompyuterlar   bahsida   AQSH   energetika
vazirligining Sandia laboratoriyasida o`rnatilgan 9472 protsessorli Intel ASCI Red
kompyuter   sistemasi   karvonboshilik   qilmoqda.   Uning   tezligi   kompyuterlar
tezligini   o`lchovchi-   Linpacr   parallel   testida   1   TFLOPS   (1   TFLOPS-1000
GFLOPS teng, 1GFLOPS esa 1000000 FLOPS, 1FLOPS-sekundiga 1000 amalga
teng). Xususan, bu kompyuter yadro sinovlarini va eskirayotgan yadro qurollarini
modellashtirishda   qo`llaniladi.   E`tiborlisi   shuki,   Tokio   universiteti   dunyoda
to`rtinchi   o`rinda   turadigan,   sekundiga   873GFLOPS   amal   bajaradigan,   128 protsessorli   SGI   ASCI   Blue   kompyuteriga   ega.   Quyidagi   jadvalda   Top
kompyuterlar haqida statistic ma`lumot keltirilgan:
Shuni   qayd   qilish   lozimki,   super   kompyuterlarning   ma`lum   yo`na-lish
masalalarini yechishga qaratilgan turlari ham mavjud. 
Blok   kompyuterlar   (Manframe   Computer) -fan   va   texnikaning   turli
sohalariga oid masalalarni yechishga mo`ljallangan. Ularning amal bajarish tezligi
va xotira hajmi super kompyuterlarnikiga qaraganda bir-ikki po g` ona past.
Minikompyuterlar   (kichik   kompyuterlar)   hajmi   va   bajaradigan   amallar
tezligi   jihatidan   blok   kompyuterlardan   kamida   bir   pog’ona   pastdir.   Shuni   aytish
joizki, ularning gabariti (hajmi) tobora ixchamlashib, hatto shaxsiy kompyuterdek
kichik   joyni   egallaydiganlari   yaratilmoqda.   Bunday   kompyuterlar   turkumiga   ilk
bor   yaratilgan   PDP-11   (Programm   Driver   Protsessor-dasturiy   boshqaruv
protsessori)   turkumini,   ilgari   harbiy   maqsadlar   uchun   ishlatilgan   (maxfiy
hisoblangan)   VAX,   SUN   turkumli   kompyuterlar,   IBM   4381,   Hewlett   Packard
firmasining   HP   9000   va   boshqalar   minikompyuterga   misol   bo`la   oladi.   Shuni
aytish   joizki,   minikompyuterlar   o`zlarining   “katta   o g` alari”   Manframe
kompyuterlarni   imkoniyatlari   darajasiga   ko`tarilib   bormoqda.   Buning   uchun
tarixga nazar solish va hozirgi ularning taraqqiyotini kuzatish yetarli.
Shaxsiy   kompyuterlar   hozirda   hammaboplik   va   qo`llashda   universallik
talablarini   qoniqtiruvchi   korxonalar,   muassasalar,   oliy   o`quv   yurtlarida   keng
tarqalgan   bo`lib,   ularning   aksariyati   IBM   rusumiga   mos   kompyuterlardir.  
Ko`chma   kompyuterlar   shaxsiy   kompyuterlarning   tez   rivojla-nayotgan
kenja sinfidir.
b)   axborot   texnologiyalari   ma lumotlarniʼ   boshqarish   va   qayta
ishlash   texnologiyalaridir .   Odatda   bu   atama   ostida   kompyuter   texnologiyalari
tushuniladi.   Axborot   texnologiyalari   sohasida   turli   axborotni   EHM   va   kompyuter
tarmoqlari   orqali   yig ish,  saqlash,  himoyalash,  qayta  ishlash,  uzatish   kabi  amallar	
ʻ
ustida   ishlar   olib   boriladi.   Axborot   tizimi-belgilangan   maqsadga   erishish   yo’lida
axborotni   yig’ish,saqlash,   qayta   ishlash   va   uzatish   uchun   qo’llaniladigan   usullar,
vositalar   va   shaxslarning   o’zaro   bog’langan   majmuasidir.   Axborot   texnologiyasi
—   axborotni   to'plash,   saqlash,   izlash.   unga   ishlov   berish   va   uni   tarqatish   uchun
foydalaniladigan   uslublar,   qurilmalar,   usullar   va   jarayonlar   majmuyi.Axborot
texnolagiyasi-   bu   axboriy   ma’lumotlarnibir   ko’rinishdan   ikkinchi,   sifat   jihatdan
yangi ko’rinishga keltirish, axborotni yig’ish, qayta ishlash va uzatishning usul va
vositalari majmuasidan foydalanish jarayonidir.   Axborot texnologiyalari bir necha
turlarga bulinadi:   1.Ma`lumotlarga ishlov beruvchi axborot texnologiyalari. Ular ma`lum algoritmlar
buyicha   boshlanKich   ma`lumotlarga   ishlov   beruvchi   masalalarni   yechishga
muljallangan.   Masalan,   xar   bir   firmada   uzining   xodimlari   xakidagi   axborotga
ishlov beruvchi axborot texnologiyasi albatta bulishi kerak.
2.   Boshkarishning   axborot   texnologiyalari.   Ularning   maksadi   ish   faoliyati   karor
kabul   kilish   bilan   boKlik   bulgan   insonlarning   axborotga   bulgan   talabini
kondirishdan   iborat.   Boshkarishning   axborot   tizimlari   tashkilotning   utmishi,
xozirgi xolati va kelajagi xakidagi axborotni xam uz ichiga oladi.
3. Ofis(idora)ning axborot texnologiyasi.
      c) Multimedia   ( lotincha   -ko p,vaʻ   -vositachi   bo lmoq)	ʻ   —   kompyuterning   matn,
grafik,   tovushli   va   videoma lumotlar   bilan   ishlashga   imkon   beruvchi   qurilmasi.	
ʼ
Ana   shunday   qurilma   o rnatilgan   kompyuter	
ʻ   multimedia   kompyuter   deyiladi.
Hozirda   deyarli   barcha   kompyuterlar   multimedia   qurilmalar   bilan   ta minlangan.	
ʼ
Bularga   SE-KOM,   SE-K\U   kompakt   disklarini   o qiydigan   disk   yurituvchi	
ʻ
qurilmalar,   tovush   platalari,   videokartalar   va   boshqalar   kiradi.   Keyingi   vaqtlarda
multimedia   qurilmalar   standartiga   grafik   tezlatgichlar   va   katta   hajmli
universal   kompakt   disklar   ham   qo shildi.   Multimediya   vositalari-bu   insonga   o’zi	
ʻ
uchun   tabiiy   muhit:   tovush,video,grafika,matnlar   animatsiya   va   boshqalardan
foydalanib,   kompyuter   bilan   muloqatda   bo’lishiga   imkon   beruvchi   texnik   va
dasturiy   vositalar   majmuidir.           Multimediya   vositalari   –   bu   insonga   o’zi   uchun
tabiiy   muhit:   tovush,   video,   grafika,   matnlar,   animatsiya   va   boshqalardan
foydalanib,   kompyuter   bilan   muloqotda   bo’lishga   imkon   beruvchi   texnik   va
dasturiy   vositalar   majmuidir.   Multimedia   tushunchasi   va   afzalliklari. Multimedia-
bu   informatikaning   dasturiy   va   texnikaviy   vositalari   asosida
audio,video,matn,grafika   va   animatstiya   effektlari   asosida   o’quv   materiallarini
o’quvchilarga yetkazib berishning mujassamlangan holdagi ko’rinishidi.  
                     Audio va video axborotlar bilan ishlash asoslari.
 Video  va   audio   axboroti   bilan  ishlashning   zaruriyati   ma’lumotlarning  katta
hajmi   va   ularni   o zatishning   yuqori   tezligi   bilan   bog liq,   ko plab	
ʻ ʻ ʻ
muammolarni   yuzaga   keltirdi.   Bu,   audio-video   axborotning   so ngi	
ʻ
texnologiyalarini rivojlantirish va katta sig imdagi jamgaruvchilarning yangi	
ʻ
namunalarini yaratishning boshlanishi bo ladi. Masalan, 650 Mb sig imli va
ʻ ʻ
150   kb/s   hisoblash   tezligidagi   CD-ROM   optik   kompakt   diski
shu,jumladandir.Multimedia   uchun   zamonaviy   CD-ROM   texnologiyalar
taqdimnomasi ilk marta 1987 yili Sietldagi konferensiyada bo lib o tdi va bu	
ʻ ʻ
sana   video   va   audio   axborotli   to laqonli   multimedianing	
ʻ
paydo bo lishi boshlanishi deb hisoblanadi. 	
ʻ Windows(XP)da “Provodnik(boshlovchi)” ilovasi bilan ishlash .
« Проводник »   (Boshlovchi)   ilovasi   Windows     operatsion   tizimi   standart
dasturlari   tarkibiga   kiruvchi   dastur   bo`lib,   disk   va   fayllar   bilan   ishlashni
osonlashtirish uchun xizmat     qiladi.
« Проводник» (Boshlovchi) ilovasida kompyuterdagi mavjud axborotlarning faylli
strukturasini daraxt shaklida ko’rish mumkin.
«   Проводник»   (Boshlovchi)   ilovasi   «Мой   компьютер»   (Me ning   kompyuterim)
ilovasiga o’xshash bo`lib,     faqat «Сервис» (Xizmat ko’rsatish) menyusi mavjudligi
bilan   farq   qiladi.   «   Проводник»   (Boshlovchi)   menyusida   quyidagi   bo’limlar
mavjud:   Файл,   Правка,   Вид,   Переход,   Избранное,   Сервис,   Справка.boshqa
dasturlar   kabi   «Проводник»   dasturi   ham   o’zining   oynasiga   yopish,   o’lchamini
o’zgartirish,   yashirish   tugmalari   hamda   o’z   menyusiga   ega.   Oyna   ikki:     o’ng   va
chap bo’laklardan iborat. Chap bo’lakda disk va jildlar ro’yxati, o’ng bo’lakda esa
chap   bo’lakdan   tanlangan   ob'ekt lar   ichida   mavjud   jild   va   fayllar   ro’yxati
joylashtiriladi.  Chap  bulakda  ob'ektlar  oldida  «-»  belgi  joylashgani   shu  disk   yoki
jild   ichida   jild   joylashganini   bildiradi.   Bu   belgi   ustida   holatning   chap   tugmasi
bosilsa   «+»   belgiga   aylanadi   va   ro’yxatdan   ichki   jildlar   nomlari   ham   joy   oladi.
Papka   ichida   bir   nechta   ichma-ich   joylashgan   papkalar   bo’lishi   mumkin.   «+»
belgining ustida holatning chap tugmasi bosilsa belgi yana «-» belgiga aylanadi.
4.QUYDAGI TAYANCH TUSHUNCHALARGA IZOH BERING. 
     Ishchi stol.Masalalar paneli.Monitor.Printer. Slayd. Animatsiya. Kod
Ishchi stol  Win OT da displ е yning butun ekrani mutaxassisning ish joyi d е b
qaraladi,   chunki   unda   axborotga   ishlov   b е rish   uchun   zaruriy   barcha   sharoit
yaratilgan bo’lib, ish stoli yuzasida kerakli hujjatlar va ular bilan ishlashning turli
vositalari joylashtirilgandir. 
Ish  stoli   d е b,  foydalanuvchining   kompyut е rning   hamma  r е surs-lariga,  ya'ni
eng   ko’p   foydalaniladigan   dasturlari,   hujjatlari   va   apparat   vositalariga   samarali
murojaatni   ta'minlaydigan   va   mos   ulanishlar   mavjud   bo’lsa,   lokal   va   global
tarmoqlari r е surslariga ham murojaatni ta'minlaydigan grafik int е rf е ysining asosiy
el е m е ntiga   aytiladi.   Foydalanuvchi   int е rf е ysining   qolgan   barcha   el е m е ntlari   ham
ishchi   stolga   yoki   bu   holatda  bog’lanadi.   Unda  oynalar,   xujjatlar   b е lgilari,   dastur
va qurilmalar b е lgilari guruhini o’z ichiga olgan turli pan е llar joylashtiriladi. Masalalar   paneli-Ish   stolining   oxirgi   satri   Panel   zadach   (Masalalar   paneli)   deb
ataladi va unda ishlayotgan masalalar aks ettiriladi .Birorta dastur ishga tushirilishi
bilan   masalalar   panelida   uning   nomi   yozilgan   tugma   paydo   boladi.   Tugmaning
nomi   ikki   qismdan   iborat   boladi:   dastur   nomi   va   shu   dastur   yordamida
tahrirlanayotgan hujjat nomi. Nom oldida dasturning piktogrammasi aks ettiriladi.
Masalalar   panelining   chap   burchagida   Pusk   tugmasi   joylashgan.   Bu   tugma
Windows   OS   ning   bosh   menysiga   kirishni   ta'minlaydi.   Agar   sichqoncha
korsatgichini   shu   tugma   ustiga   joylashtirsak,   Nachnite   rabotu   s   najatiya   etoy
knopki   (Ishni shu tugmani bosishdan boshlang) degan yozuv paydo boladi.   Bundan
tashqari,   Masalalalr   panelida   rus,   ingliz   yoki   boshqa   alifboni,   hamda   vaqtni
korsatuvchi knopkalar (indikatorlar) mavjud.
Masalalar panelini faollashtirish.
      Masalalar panelini quyidagi usullar bilan faollashtirish mumkin:
1) masalalar panelining ixtiyoriy bosh joyida sichqoncha   tugmasini bitta bosish;
2)   Ctrl+Esc   tugmalar   kombinatsiyasini,   ya'ni   avval   Ctrl   va   undan
song   Esc   tugmasini bosish;
3) ish stoli faol bolgan holda   Tab   tugmasini bosish.
Umuman   bu   uchta   usul   bir-biriga   ekvivalent   emas.   Birinchi   usul   faqat   masalalar
panelining   fonini   faollashtiradi.   Oxirgi   ikkita   usul   esa   Pusk   (Start)   tugmasini
faollashtiradi.   Masalalar   panelining   foni   faollashgan   vaqtda   quyidagi   amallarni
bajarish mumkin:
•   Shift+F10   tugmalar   kombinatsiyasini   bosib,   masalalar   panelining   kontekst
menysini ochish mumkin;
• tugmalari yordamida masalalar panelida joylashgan dastur tugmalarini ajratish va
Enter ni bosib uni ishga tushirish mumkin.
Masalalar   panelini   ekran   chegarasining   xohlagan   qismiga:   tepa   yoki   pastga,   chap
yoki   ongga   joylashtirish   mumkin.   Panelni   boshqa   bir   joyga   kochirish   uchun   uni
sichqonchaning   tugmasi   bilan   bosib   turgan   holda   ekranning   biror   chegarasiga
siljitamiz.   Kerakli   chegara   boylab   togri   tortburchakning   konturi   paydo   bolganda,
sichqonchaning   tugmasini   qoyib   yuboramiz.   Masalalar   panelini   kengaytirish   ham
mumkin. Buning uchun panelning tashqi chegarasini sichqoncha bilan ilib olib, uni
boshqa joyga ko`chiramiz.
Monitor-Monitor   kompyuterning   ish   jarayonida   vujudga   keladigan   axborotlarni
ekranda   yoritib   berishga   xizmat   qiladigan   qurilma.   Monitor   grafik   yoki   matn holatida   ishlashi   mumkin.   Matn   holatida   belgi   o’rinlari   deyiluvchi   alohida
qismlarga,   grafik   holatida   esa   piksel   nomli   nuqtalarga   bo’linadi.   Monitordagi
piksellarning   umumiy   miqdori   hamda   ranglar   soni   monitorning   imkon   darajasini
belgilaydi.   Hozirda   monitorlarning   HGC,   CGA,   EGA,VGAva   SVGA
turlarikengtarqalgan . 
     Monitor  axborotni   universal   chiqaruvchi   qurilma   bo‘lib,   videokartaga
ulanadi.Тasvir    kompyuter    formatida   (nollar  va   birlar    ketma-ketligidan iborat)
videoxotirada saqlanadi. Kompyuter  videoxotiradagi axborotni  o’qib, uni ekranda
akslantiradi.
  Printer. Printer   (ingl.   Printer   –   chop   qiluvchi)   ma’lumotlarni   qog’ozga
chiqarish   qurilmasi.   Printerlarning   uch   xili   mavjud:   bosma,   purkovchi   va   lazerli.
Bosma   printer   ignalar   yordamida,   purkovchisi   naycha   yordamida,   lazerli   printer
esa   maxsus   baraban   yordamida   chop   qiladi.   Purkovchi   hamda   lazerli   printerlar
yordamida rangli ma’lumotlarni chop etish mumkin. Birinchi uyali printerlar1985-
yilda ishlabchiqarilgan.
Slayd.   Microsoft   PowerPoint   97   -   univеrsal,   imkoniyatlari   kеng   bo’lgan,
ko’rgazmali   grafika   amaliy   dasturlari   sirasiga   kiradi   va   matn,   rasm,   chizma,
grafiklar,   animatsiya   effеktlari,   ovoz,   vidеorolik   va   boshqalardan   tashkil   topgan
slaydlarni   yaratish   imkonini   bеradi.Slayd   -   ma'lum   bir   o‘lchamga   ega   bo’lgan
muloqot   varaqlari   hisoblanadi.   Unda   biror   maqsad   bilan  yaratilayotgan   namoyish
elеmеntlari   joylanadi.Slaydlar   kеtma-kеtligidan   iborat   tayyor   ko’rgazmani
kompyutеr   ekranida,   vidеomonitorda,   katta   ekranda   namoyish   qilish
mumkin.Ko’rgazmani   tashkil   qilish   -   slaydlar   kеtma-kеtligini   loyihalash   va
jixozlash dеmakdir.
Animatsiya   (lotincha:   animare   —   „jonlantirish“)   yoki   multiplikatsiya
(lotincha:   multiplicatio   —   „ko paytirish“)   alohida   tasvirlarning   yuqori   tezlikdaʻ
ketma-ket   ko rsatilishidir.   Ko zning   tasvirlarni   uzlukli   ilg ashi   oqibatida   optik	
ʻ ʻ ʻ
illyuziya   seziladi   va   tasvirlar   ketma-ketligi   yaxlit   harakat,   deb   qabul
qilinadi.Animatsiya - bu harakatsiz tasvirlar yaratilishiga asoslanadigan texnikalar
to'plami,   aksincha,   bu   harakatlarning   rasmlari   va   sahnalari   uchun   foydalanilgani
kabi   ularning   harakatlarining   illyuziyalari.   Ya'ni,   aslida,   harakatning   individual
daqiqalarini   ifodalovchi   suratlar   yoki   chaqnoqlar.   Animatsiya   Lumiere   birodarlar
kino ixtirochidan ancha oldin paydo bo'lgan. Zamonaviy animatsiya "jonlantirish"
atamasi   deb   ataladi,   ingliz   "animatsiya"   dan.   Animatsiya,   animatsiya   -   bu
tushunchalar yaqin, lekin bir xil emas. Ularning o'zaro munosabatlari quyidagicha
ifodalanishi mumkin. Animatsiya - bu chizmalar, sahnalar, qog'oz konstruktsiyalar
va hokazolarni kvadrat tortishish paytida animatsiyalarning yaratilishi. Kod   (frans.   code,   lot.   codex   —   qonunlar   majmui)   —   1)   turli   axborotlarni
ifodalovchi   shartli   belgilar   (timsollar)   tizimi.   K.   belgilarining   biror   ma noniʼ
anglatgan   tugal   ketmaketligi   so z   deyiladi.   K.   so zlarida   foydalaniladigan   turli	
ʻ ʻ
timsollar soni uning a s o s i deyiladi. K.ni yozma tarzda ifodalash uchun ko pgina	
ʻ
raqamlar, sonlar (mas, 0; 1; ...57; 927 va boshqalar), maxsus belgilar [mas, " — "
(tire),   "   .   "   (nuqta)   va   ularning   "omixta"lari]   ishlatiladi   (qarang   Morze   alifbosi
Telegraf   kodi   2)   raqamli   hisoblash   mashinalari   (RHM)   da   programmalar
(dasturlar)   tayyorlash   uchun   qo llaniladigan   shartli   belgilar   tizimi.   RHM   da	
ʻ
ko pincha   ikkilik   pozitsion   K.   va   ularga   keltiriladigan   K.   qo llaniladi.   RHM   da	
ʻ ʻ
arifmetik amallarni   bajarishda   algoritmlarni  soddalashtirish   uchun to g ri, teskari,	
ʻ ʻ
qo shimcha  K.lardan foydalaniladi. To g ri K., odatda, sonlarni  RHM  ning xotira	
ʻ ʻ ʻ
qurilmasida  saqlashda,  teskari  va qo shimcha  K.lar  esa  sonlar  ustida arifmetik va	
ʻ
boshqa amallarni bajarishda ishlatiladi; 3) telemexanikad a — ma lumotlarni aloqa	
ʼ
kanali orqali uzatish uchun mo ljallangan signallar tizimi; bunda radio xalaqitlarga	
ʻ
turg unlikni   ta minlash   uchun   korretsiyalovchi   (tuzatuvchi)   K.lar   tuziladi.   K.ning	
ʻ ʼ
ayrim   elementlarini   ifodalash   va   uzatish   uchun   amplitudasi,   chastotasi,   fazasi   va
boshqa   alomatlari   turlicha   bo lgan   signallar   qo llaniladi;   4)astronomiyada   —	
ʻ ʻ
kometalar,   yangi   va   o rta   yangi   yulduzlar   kashf   qilinganligi,   sayyoralarda   noyob	
ʻ
hodisalar   ko zatilganligi   va   boshqa   haqida   rasadxonalar   va   astronomik	
ʻ
telegrammalar   xalqaro   markaziy   byurosi   orasida   o zaro   telegraf   axborotlari	
ʻ
almashishda   qo llaniladigan   so z   va   raqamlar   tizimi.   Shakli   Xalqaro   astronomiya	
ʻ ʻ
ittifoqi,   KOSPAR   (Ilmiy   uyushmalar   xalqaro   kengashi)   va   boshqa   xalqaro   ilmiy
tashkilotlar   tomonidan   belgilanadigan   K.   va   axborot-bibliografik   K.dan
foydalaniladi. Sun iy kosmik ob yektlarni kuzatish st-yalarining ishini uyushtirish	
ʼ ʼ
uchun   maxsus   K.   tuziladi;   5)   harbiy   K.   —   harbiy   mazmundagi   maxfiy
ma lumotlarni yashirin uzatish uchun qo llaniladigan shartli belgilar tizimi. Shartli	
ʼ ʻ
belgilar   shtablar   tomonidan   tuzilishi   va   raqamli,   harfli   va   boshqa   maxsus   belgili
bo lishi  mumkin. Umumiy qo shin K.lari va maxsus (bir qo shin turi yoki qurolli
ʻ ʻ ʻ
kuchlar xili, mas, aviatsiya, harbiy havo kuchlari, artilleriya va x.k.) Klar bo ladi.	
ʻ
Ma lum   qisqa   vaqt   uchun   yoki   jang   va   operatsiya   vaqtlari   uchun   tuzilgan	
ʼ
so zlashuv qamda radiosignal jadvallari eng va sodda harbiy K. hisoblanadi.
ʻ    FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.M.Mamarajabov   va   boshqalar.   Kompyuter   taminoti.   Darslik.     T.:   Cholpon,
2018.
 2.Aminov I.B. Komputerning texnik va dasturiy taminoti. Oquv qollanma. I-qism.
SamDU, Samarqand, 2020 yil.
3. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari. B.Boltayev,T.Azlarov
4.   M.Z.   BABAMUXAMEDOVA   ,   A.K.   ERGASHEV   “Operatsion   tizimlar   va
axborotlarga birlamchi ishlov berish.
5.О.О.Ҳошимов,   М.М.Туляганов.   Компютерли   ва   рақамли   технология-лар.
Дарслик. Т.: Янги аср авлоди. 2009. -104 б.
6.С.С.Ғуломов ва бошкалар. Ахборот тизимлари ва технологиялари. Дарслик.
Тошкент, "Шарк", 2000 й.
7.www.ziyonet.uz – Axborot ta’lim portali
8.www.edu.uz – Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi portali
9.www.tdpu.uz – Nizomiy nomidagi TDPU rasmiy sayti

Interfeys tushunchasi va uning turlari

Купить
  • Похожие документы

  • 2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
  • 1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
  • 1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
  • Ahmad al-farg‘oniy
  • Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha