Internet tarmog‘ining xozirgi kundagi axamiyati - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	48.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Internet tarmog‘ining xozirgi kundagi axamiyati

Купить

Mavzu: Internet tarmog’ining xozirgi
kundagi axamiyati
Reja:
2-bet.Kirish:
6-bet.Asosiy qism:
1.Internet tarixi va tushunchasi.
2.Internet tarmog’ining vazivasi va undan foydalanish
maqsadlari.
3.O’zbekiston Respublikasidagi Internet tarmog’ining
rivojlanishi
17-bet.Xulosa.
20-bet.Foydalanilgan resurslar va manbalar ro’yxati.

Kirish:
Bugunga kelib internet insonlar hayotiga shunchalik singib ketganki, zamonaviy
jamiyatni usiz tasavvur qilib bo'lmaydi. "Butunjahon o'rgimchak to'ri" yil sayin
yangidan-yangi sohalarni qamrab olmoqda. Shunday ekan, Internet zamonamizning eng
buyuk kashfiyotlari bilan bir qatorda turishga haqli. 20 yil oldin hech kim haqiqatan ham
yaqin kelajakda chegarasiz butunjahon Internet paydo bo'ladi deb o'ylamagan edi.
Internet uchun vaqt yoki millat yo'q, boylar va kambag'allarga bo'linish yo'q. Tarmoq
shunchalik globalki, bugungi kunda kamchiliklar uning ishining nozik tomonlarini
tushunishadi. Qaysi yilda Internet dunyoda paydo bo'lganligini eslang, uni kim yaratgan
va biz tarmoq ta'rifining ko'rinishini tushunamiz. Yaratilgan yarim asrdan to bugungi
kungacha Internet paydo bo'ldi, rivojlandi va tubdan o'zgardi. Va ayni paytda u
o'zgarishni davom ettirmoqda. Internet boshqa davrda yaratilgan va shaxsiy
kompyuterlar, mijozlar serverlari va kompyuter tarmoqlari davrida omon qolishga
muvaffaq bo'lgan. Shu bilan birga, u nafaqat tirik qoldi, balki har qanday kompyuterning
ajralmas qismiga aylandi. Internet rivojlandi, hatto lokal tarmoqlar paydo bo'lishidan
oldin, bu ularning prototipiga aylandi va nafaqat mahalliy tarmoqni, balki global
tarmoqni ham rivojlantirdi. Internetdan foydalanmaydigan kompyuter foydalanuvchisini
tasavvur qilish qiyin. Ammo buning maqsadi nima? Internetning asosiy g'oyasi-bu
ma'lumotlarning erkin oqimi. Internet tufayli odamlar yoki mamlakatlar o'rtasidagi irqiy,
diniy va mafkuraviy to'siqlar bartaraf etilmoqda. Internetni osongina eng ta'sirli
demokratik texnologik jarayon yutuqlaridan biri deb atash mumkin.
Asosiy qism.

1.Internet tarmog`ining vujudga kelish tarixi
Internet ( lotincha : inter – aro va net – tarmoq) – standart internet
protokoli (IP)

orqali maʼlumot almashuvchi kompyuter tarmoqlarining butunjahon va
omma
uchun ochiq toʻplamidir. Bu maʼlumotlarning asosiy tashuvch i
protokoli TCP/IP dir. TCP/IP oʻzaro bogʻliq protokollar yigʻindisi boʻlib,
internetda maʼlumot tarqalishida asosiy oʻrin egallaydi. Internet tarmogʻini
minglab
akademik, davlat, tijorat va xonadon tarmoqlari tashkil etadi. Internet
elektron
pochta , chat hamda oʻzaro bogʻlangan sahifalar va boshqa Butunjahon
oʻrgimchak
toʻri servislaridan tashkil topadi.
Internet — katta (global) va kichik (lokal) kompyuter tarmoqlarini oʻzaro
bogʻlovch i
butunjahon kompyuter tizimi. Unda geografik oʻrni, zamon va
makondan qatʼiy
nazar, ayrim kompyuter va mayda tarmoqlar oʻzaro hamkorlikda global
informatsiya infratuzilmasini tashkil etadi. Qaydnomalar tizimi bilan
boshqariladigan barcha hosila tarmoqlar hamkorlikda isteʼmolchilarga
ma'lumotni
saqlash, eʼlon qilish, joʻnatish, qabul qilish, izlash va maʼlum boʻlgan
barcha
variantlar (matn, tovush, videotasvir, fotosurat, grafika, musiqa tarzida
va b.
koʻrinishlar) da axborot almashinishga imkon yaratadi.

Internet tizimi 20-asr. 60- yillarida paydo boʻldi. Oʻsha paytlarda Amerika
mudofaa
departamenti tashabbusi bilan kompyuterlar telefon tarmoqlariga ulana
boshladi.
Dastlab, bunday faoliyat takomillashtirilgan loyihalar agentligi (AKRA)
tadqiqotlari
doirasida olib borildi. Bu tadqiqotlar sovuq urush avj olgan davrga
toʻgʻri keldi.
AQSH mudofaa departamenti urush boʻlib qolgan taqdirda oddiy
kommunikatsiya
vositalari ishdan chiqqudek boʻlsa, oʻrniga yangi qoʻshimcha
kommunikatsiya
vositalarini izlash bilan faol shugʻullandi. 60 -yillar oxiri va 70-yillarda
Internet
tarmogʻi uncha keng rivojlanmadi. Dastlabki oʻn yillik xalqaro tarmoq,
asosan, harbiylar va yirik olimlarning shaxsiy elektron liniyalari faoliyati
doirasi bilan
cheklandi. Internetning beqiyos rivojla nish surʼati davlat, taʼlim,
akademik va
ijtimoiy tuzilmalarning oʻziga xos umumiy moliyaviy va intellektual
ulushiga
bogʻliq boʻldi.
20 -asr 70-yillarida turli tarqoq kompyuterlar tarmoqlari orasida
informatsiyani

uzatish va almashinish qoidalari tizimi is hlab chiqildi. Bular oʻzaro
hamkorlikka
doir qaydnomalar – Internetworking protocols (IP) boʻlib, global
tarmoqni
takomillashtirish uchun qulay muhit yaratdi. IP oʻrnatgan tartibga koʻra, har
qanday
alohida tarmoq informatsiyani koʻp tarmoqlar orqali "biri nchi punktdan to
oxirgi
punktgacha" yetib borishini nazorat qilishi lozim. Shuning uchun Internet
negizini
tashkil qiladigan qaydnomalar tizimi, xususan, Transmission Control
Protocol
(TCP), File Transfer Protocol (FTP) ichida IP muhim qaydnomalardan biri
hisoblanadi.
Internet rivojlanishining dastlabki bosqichida uni, asosan, AQSH
mudofaa
departamenti mablagʻ bilan taʼminlagan. 70 -yillar oxiriga kelib esa,
asosan, uch
taʼminlash manbai ajralib turdi: xukumat, un -tlar va tadqiqot
laboratoriyalari (shu
jumladan mustaqillari ham).
80 - yillarda Internet oʻziga xos tarzda universal koʻlamlargacha rivojlana
boshladi.
Oʻsha davrda Internet vositasida uzatiladigan informatsiyaning oʻsishi
"oyiga 20

foizdan koʻpaytirib borish" shiori ostida bordi. Mac, AQSH ning asosiy
tarmogʻi bir
sekundda 165 mln. bayt informatsiyani qayta ishlaydi va uzatadi. Bu
surʼat bir
sekundda "Brittanika" ensiklopediyasi"ni uzatish uchun yetarli. 80- yillar
oʻrtalarida
Internetni jamoat va tijorat tarmoklariga ulash natijasida Internet tizim i
ham koʻlam, ham sifat jihatidan
rivojlandi. 90- yillarda Internet tizimini boshqarish borasida tub
oʻzgarishlar yuz
berdi.
Internet standartlar tizimi hisoblanadi. U oʻz faoliyatida oʻzini oʻzi rostlab
turish,
oʻzini oʻzi boshqarish falsafasiga rioya qil ib foliyat yuritadi. Hozirgacha
uni
boshqarib turadigan yagona tashkilot yoʻq. Uning faoliyatiga doir
qoidalar kirish
mezonlari sifatida ishlab chiqilgan. Texnik masalalar esa "Internet
Engineering
Forse (IETL) kompaniyasining faol ishtirokida hal qilinadi, barcha
standartlar
"Internet Architecture Board" (IAB) kompaniyasi tomonidan qabul qilinadi.
20-
asrning oxirgi oʻn yilligida Internet tizimi beqiyos darajada oʻsdi. Agar
80 -yillar

oxirida Internet tizimiga taalluqli 28000 dan ortiq asosiy kompyuterlar
faoliyat
koʻrsatgan boʻlsa, 90 - yillar oxiriga kelib ularning soni oʻnlarcha
mln.gayetdi.
Internet xizmatidan foydalanuvchilar soni butun yer yuzi boʻyicha 160 mln.
K ishini
tashkil qildi (1999).

Internet barcha anʼanaviy informatsiya tizimlari –
telekommunikatsiya,
teleradioeshittirish, informatsiyalarni xalqaro miqyosda faol almashtirish
va h.
k.ning texnologik imkoniyatlarni uygʻunlashtirib qoʻllanganligi uchun u bir
necha
vazifani – informatsiya va bilimlar manbai; ommaviy axborot vositasi,
insoniyat
faoli yatining barcha sohalari (shu jumladan, taʼlim -tar-biya, siyosiy,
ijtimoiy,
iqtisodiy, madaniy, sayyohlik va h. k.) ga taal-luqli informatsiya xizmatlari
tizimi;
istiqbolli bozor va milliy kom-paniyalarning xalqaro informatsiya maydoni va
jahon
bozoriga en g tejamli va tezkor usulda qoʻshilish imko -nini beradigan
vosita
vazifasini oʻtaydi.

Jamoat va tijorat tuzilmalari uchun Internetdan foydalanish imkoniyati
oshgan sari
provayderlar (Internet bilan aloqa oʻrnatishga xizmat koʻrsatadigan
kompaniyalar),
Inter net informatsiyasi isteʼmolchilari soni ham koʻpaymoqda, informatsiya
manbai
va ommaviy axborot vositasi sifatida Internet ommalashmoqda. Bularning
barchasi
noshirlar, jurnalistlar, informatsiya agentliklari, i. ch. xamda savdo
kompaniyalari
va firmalari m uhitida raqobatning shakllanishiga ijobiy taʼsir qiladi.
Telefon
simlaridan tashqari, optik tolali kabellar, radio tarmogʻi yoki sunʼiy yoʻldosh
orqali
Internetga chiqish mumkin boʻldi.
Buning uchun Internet bilan aloqa oʻrnatishga xizmat koʻrsatadigan
ko mpaniyalar –
provayderlar boʻlishi lozim.
Internetning asosiy tushunchalari
WWW (World Wide Web) – butun jahon tarmog’i. Ayni mana shu xizmat
Internet
bilan foydalanishni soddalashtirdi va ommaviylashtirdi. WWW asosida
to`rtta
poydevor mavjud:
1. Barcha hujjatlarning yagona formati (shakli).

2. Gipermatn.
3. Hujjatlarni ko`rish uchun maxsus dasturlar.
4. Yagona manzilni ko`rsatish tizimi.
Hujjatlarning yagona formati (shakli).
Internetda barcha hujjatlar HTML (Hyper Text Markup Language –
Gipermatnni
belgilash tili) formatida tuziladi. HTML yordamida yozilgan hujjatlarni web-
hujjat
yoki web-sahifa deb atashadi. Birorta foydalanuvchi yoki tashkilotga
qarashli
bo`lgan, bir-biriga bog`langan web-sahifalar to`plami SAYT deb aytiladi.

Aslida web-sahifa odd iy matndan iborat va uning fayl kengaytmasi “*.htm”
yoki
“*.html” bo`ladi. Matnning o`lchamini, rangini, shaklini o`zgartirish uchun
HTML
teg (belgi)lari qo’llaniladi. HTML teglari yordamida sahifaga rasm, video
o`rnatish,
orqa fon (ko`rinish), musiqaviy ijro va yana ko`p narsalar qo`shish
mumkin.
Natijada, oddiy matn chiroyli va qulay ravishda taqdim etiladi.
Gipermatn.
WWW xizmatining eng inqilobiy qismi gipermatn orqali umuman
klaviaturaga
tegmasdan, faqat sichqonchaning chap tugmasini chertish yordamida
Internetda

sayohat qilish mumkin.
Gipermatnning asosiy elementi giperko`rsatkich – tarmoqdagi boshqa
hujjatga
ko`rsatkich bo’lib, ular ikki xil: matn va grafik. Ko’rsatkichni aniqlash uchun
web -
sahifa ko’rilyatganda sichqoncha belgisi “qo`l” ko`rinishiga o`zgarsa,
demak
sichqonchaning tagidagi element giperko`rsatkichdir. Matn ko`rsatkichlar,
odatda,
oddiy matnlardan ajralib turishi uchun, tagida chiziqchali va boshqa
rangda
bo`yaladi.
Asosiy qism:
Internetning rivojlanish yo'nalishi ixtiyoriy ravishda ishlaydigan "Internet
jamiyati"
tomonidan belgilanadi.
Internetda ishlashda, ayniqsa davlat chegarasi, intellektual mulk va
litsenziyalarni
topshirishda huquqiy normalarga rioya qilish kerak.
Internet yuqori tezlikdagi telekommunikatsiya magistral tarmoqlariga
asoslanadi .
Avtonom tizimlar NAP tarmog'iga ulanish nuqtalari orqali magistral
tarmoqqa
ulanadi, ularning har biri o'z ma'muriy boshqaruviga, o'z ichki
marshrutlash

protokollariga ega. Avtonom tarmoqlar Internetga kirish xizmatlarini
taqdim
etadigan xizmat ko'rsatuvchi provayderlar tomonidan shakllantiriladi.
Internetning asosiy xujayralari lokal tarmoqlardir .
Kommutaciyalangan telefon kanallari orqali modemga kirish uchun
ma'lumotlar
uzatish tezligi bir necha kbit / s dan 56 kbit / s gacha. Ijara qilingan
liniyalarda 64
kbit / s dan 2 Mbit / s gacha.
Internetning tarkibi odatdagi mijoz-serverdir. Ma'lumotlar oladigan
kompyuterlar -
"mijozlar" va "mijozlar" ga ma'lumot beradigan "serverlar" mavjud,

ular ham ma'lumotlarni oladilar. Internetning soddalashtirilgan tarkibiy
diagrammasi sek. 12,8.
Internet turli xil jismoniy tarmoqlarni ulash uchun IP protokolidan
foydalanadi.
Inernet bu – xozirgi zamon talabidagi yagona ommabop kompyuter
tarmog'i hisoblanib, bizga barcha sohalarga oid noaniqlik ya'ni ongimizga
mavhum bo'lgan tushunchalar haqida ochiq, oddiy va ravon ma'lumot
beruvchi axborot manbaidir.
Tabiyki, hozrgi kunda ushbu omilga bo'lgan ehtiyojmandlar soni kundan kunga
ortib bormoqda. Mazkur tarmoq butun dunyo miqyosida global tarmoqdir. Zero
unda mavjud yangiliklardan xabardor etuvchi matinlar, tasvir hamda ovoz
hizmatlari va bir qator imkoniyatlar barcha jabhada katta yengilliklarni yuzaga
keltirayotgan bo'lsa-da, ammo ikkinchi tomondan insoniyatni beixtiyor vertual

olamga jalb etib bormoqda.
Ayniqsa bu ta'sir doirasidan o'smir yoshlar ham yo'q emas. Bu borada
mutahasislarning so'zlari quydagi natijalarni isbotlamoqda:
internet tarmog'idagi ijobiylik insonning fan, soha va faoliyatiga bog'liq muhim
aniq dalillarga ega bo'lishida har tomonlama qulayligi va tegishli vaqt miqdorining
tejalishiga olib kelishi kundek ravshan, lekin qiziquvchanlik sababli Internet
axborotlaridagi ortiqcha ma'lumotlarga haddan ziyod berilib ketishlaridir.
Izlanuvchanlik, fikriy rivojlanish, mushoxada, taxlil qilish qobilyati va xotiraning
o'tkirlik darajasini susaytirishga sabab bo'lmoqda.
Ma'lumki, Internet vositasidan foydalanish hech kimga majburiy bo'lmagan va
insonning o'z tafakkuridan kelib chiqqan qonun qoidalar asosida bo'lishi kerakligi
hamda undagi me'yor talablari, ya'ni Internet tarmog'idan axborotlarni to'g'ri
tanlash har jihatdan o'rinlidir. Bundan ko'rinib turibdiki, ushbu tarmoq vositasining
o'z ichiga qamrab olgan axborotlar miqyosi shu qadar keng va ko'p ekanligi
gohida o'zimizga kerakli bo'lgan ma'lumotlarni ajratib olishimizda ham qiyinchilik
tug'dirmoqda.
Barchamzga ma'lumki, Internetda ishlashimiz uchun qidiruv tizimining o'rni
beqiyos. O'zingizga kerakli barcha ma'lumotlarni shu kabi biron bir saytning
“izlash” katakchasiga yozib, chiqarilgan ko'pgina ma'lumotlar ichidan o'zingizga
keraklisini tanlab olaverasiz yoki ma'lum bir saytning manzili yodingizdan
ko'tarildimi, yana o'sha qidiruv sistemalari yordamga keladigan saytga aloqador
kalit so'zlarini terasiz va qarabsizki o'sha sayt qarshingizda namayon bo'ladi.
Internet tarmog'ida: Yahoo, Google, Ref.uz singari yana boshqa nomlar bilan
ataluvchi qidiruv tizimlari mavjud.
Yuqoridagi qidiruv dasturlari haqida batafsil va umumiy ta'rif berishda ularni biror
bir tizim orqali masalan, Google tizimini tushuntirish maqsadga muvofiq bo'ladi.
Bu kompaniya Internetdagi yetakchi qidiruv tizimi hisoblanadi, dunyo bo'ylab
tarmoq foydalanuvchilarning o'ntadan yettitasi u yoki bu ma'lumotlarni topish
ilinjida aynan mana shu saytga murojat qilishadi. Tizim har kuni 50 mlionga yaqin
so'rovlarni qabul qiladi, sakkiz milyardlab veb-sahifalarni ideksatsiya qiladi. U 101

tildagi axborotni izlab topishi mumkin. Keyingi
yillarda butun dunyo internet foydalanuvchilari orasida keng ommalashib
borayotgan Google tizimi 1998 – yil sentyabrda ishga tushgan. Hozirda bu
kompaniyaning qidiruv tizimlaridan tashqari yana bir qator foydali va qulay
hizmatlari mavjud va ular soni ortib bormoqda.
Darhaqiqat, hozirda nafaqat Internet tarmog'i vujudga kelganligi, bundan tashqari
shu kabi jahonaro rivojlanib keayotgan turli – tuman axborot texnologiyalar yosh
avlodga ijobiy ta'sir kuchini o'tkazayotganligini bir tomondan quvonarli bo'lsa –
da, ikkinchi tomondan ularni turli salbiy saboqlardan asrash maqsadida tarbiyaviy
muhitni kuchaytirishga undaydi.
Bugungi kunda xarbiy hizmatchilar radio–televidenie, matbuot Internet kabi
vositalar orqali rang barang axborot va ma'lumotlarni olmoqda.
Jaxon axborot maydoni tobora kengayib borayotgan shunday bir sharoitda
xarbiylarimiz ongini o'rab–chirmab, uni o'qima, buni ko'rma deb bir tomonlama
tarbiya berish, ularning atrofini temir devor bilan orab olish hech shubhasiz
zamonning talabiga ham bizning ezgu maqsad – muddaolarimizga xam to'g'ri
kelmaydi.
Nega deganda biz yurtimizda ochiq va erkin demokratik jamiyat qurish vazifasini
o'z oldimizga qat'iy maqsad qilib qo'yganmiz va bu yo'ldan hech qachon
qaytmaymiz.
Binobarin, biz davlatimiz kelajagi o'z qobig'imizga o'ralib qolgan holda emas,
balki umumbashariy va demokratik qadriyatlarni chuqur o'zlashtirgan holda
tasavvur etamiz. Biz istiqbolimizni taraqqiy topgan mamlakatlar tajribasidan
foydalanib, davlat va jamiyat boshqaruvini erkinlashtirish inson huquqi va
erkinliklarini fikrlar rang – barangligini o'z hayotimizda yanada kengroq joriy
qilishda ko'ramiz. Biz butun ma'rifatli xalqaro hamjamiyat bilan tinch – totuv, erkin
va farovon hayot kechirish o'zaro manfaatli xamkorlik qilish tarafdorimiz.
Xozirgi zamon axborot tizimi uning, juda keng imkoniyatlaridan kelib chiqib aytish
mumkinki, O'zbekistonda axborot olish, saqlash, foydalanish va tarqatishning
umumiy manfaat va umumiy taraqqiyot nuqtai nazaridan boshqaruv mexanizmini

yaratish, uning moxiyati va unsurlarini chuqur anglash zarur bo'lib qolmoqda. Ana
shu hayotiy extiyojdan kelib chiqib axborot sohasida milliy xavfsizlikni ta'minlash
tizimini yaratishning quydagi usullarini qo'llash madaniyatini zarur deb
hisoblaymiz:
Birinchidan, sotsiologik yo'nalish. Bunda axborot olish va tarqatish jarayonida
jamiyat taraqqiyotining axborotini ijtimoiy voqelik sifatidagi rolidan kelib chiqib,
jamiyatda shakillanayotgan ijtimoiy ong yo'nalishlari ijtimoiy tafakkur darajasi va
uning oqimlarini o'rganishni yo'lga qo'yish kerak.
Aholi turli qatlamlari, qarashlari, kasbiy va boshqa ijtimoiy holatlari asosidagi
fikirlash tarzini aniqlab borish zarur.
Ikkinchidan, statistik yo'nalish. Ko'p millatli mamlakatda, hususan, 130 dan
ortiq millat va elat yashayotgan, 20 ga yaqin diniy konfessiyalar faoliyat
ko'rsatayotgan O'zbekistonda millatlararo va dinlararo mojorolarni turli siyosiy
manfaatlar va buzg'unchi g'oyalar tasirida kelib chiqishi mumkin bo'lgan nizolar
manbalarini o'rganib borish, bu borada aniq hisob – kitoblarga tahliliy
yechimlarga ega bo'lish.
Uchinchidan, siyosiy konfiktologiya va siyosiy psixologiya. Axborot psixologik
xavf avj olayotgan bir paytda, turli buzg'unchi g'oyalar inson ongi va tafakkuriga
o'z ta'sirini o'tkazayotgan bir sharoitda siyosiy mojorolar kelib chiqish mumkin
bo'lgan manbalarni o'rganish, omillarini aniqlash hamda siyosiy qarashlari,
ruhiyati, ijtimoiy – siyosiy psixologik izchil ravishda o'rganib borilmog'i lozim.
To'rtinchidan, mantiqiy tizimiy va funktsional tahlil. Axborot tizimi, xususan,
axborot psixologik ta'sir axborot siyosati tizimi va vositasining muxim qismi
sifatida baxolashi lozim. Voqelikka ana shu tarzda yondashib, ilmiy – taxliliy
nazariy va amaliy xulosalar chiqarish kerak. Tig'iz axborotlashgan jamiyatda
axborot oqimi ta'sirida shakillanayotgan ijtimoiy fikr fan nuqtai nazaridan izchil
o'rganilmog'i lozim.
Beshinchidan, axborot tizimida milliy istiqlol g'oyasining ustuvorligi. Har qanday
fuqoro axborot bazasidan “maxsulot” tanlash jarayonida uning qalbida, ruxiyatida,
kayfiyatida, fe'l atvorida, bularning barchasining oqibati sifatidagi hatti – xarakati

va munosabatida mafkuraviy immunitet ustuvorligini ta'minlash. Albatta,
O'zbeksiton mustaqillikning 23yili mobaynida ommaviy axborot komunikatsiyasi
soxasida jiddiy o'zgarishlar yuz berdi. Eng avvalo har bir fuqaroning so'z va fikr
erkinligi, axborot olish va tarqatish huquqi Konstitutsiya bilan kafolatlangan.
Ommaviy axborot vositalari to'g'risidagi bir qator qonunlar yaratildi va amalda
qo'llanilmoqda. Mustaqil nashrlar soni keskin ko'paydi. Bularning hammasi
mamlakat ichki hayotida milliy axborot tizimining o'ziga xos taraqqiyotidan dalolat
beradi.
Yana shuni takidlash lozimki, Internet vositalaridan o'rin olgan jamiki axborot va
ma'lumotlarning hammasi ham real haqqoniy emasligi ayni paytda ayon
bo'lmoqda.
Bundan kelib chiqib aytish joizki, olinayotgan dalillarning qay darajada to'g'riligini
ongli ravishda mushohada etish maqsadga muvofiqdir.
Shundagina Internet orqali egallayotgan bilimlarimiz hayotimizda ijobiy samara
berishiga ishonch xosil qilish mumkin.
Muxtasar qilib aytganda, harbiy xizmatchilarimizning ma'naviy olamida bo'shliq
vujudga kelmasligi uchun ularning qalbi va ongida sog'lom hayot tarzi milliy va
umummilliy qadriyatlarga hurmat – ehtirom tuyg'usini har doim shakillantirishimiz
zarur.
Shuni unutmaslik kerakki, bugungi kunda inson ma'naviyatiga qarshi
yo'naltirilgan bir qarashda arzimas bo'lib tuyuladigan kichkina xabar ham axborot
olamidagi glaballashuv shiddatidan kuch olib, ko'zga ko'rinmaydigan, lekin
zararini hech narsa bilan qoplab bo'lmaydigan ulkan ziyon yetkazishi mumkin.
21-asrning boshi axborot-kommunikatsiya tuzilmalari rivojlanishidagi
yangi o ʻ zgarishlar bilan ajralib turdi, bu esa media tizimlariga katta
ta ʼ sir ko ʻ rsatadi. Simsiz internet va mobil telefon aloqasi - asosiy
elementlar yangi asrning birinchi yillarida media tizimlarida kuzatilgan
yangi tendentsiyalarda. Ko'pchilik muhim jihatlari asosiy integratsiya
omiliga aylangan raqamlashtirish (raqamlashtirish), globallashuv va
Internet bilan konvergensiya 20-asr oxirida ommaviy axborot

vositalarining rivojlanish yo'llarini belgilab berdi. Bugungi kunda
muhim yangiliklar o'zini namoyon qildi: mobil telefonlar o'zlarining
integratsiya va konvergentsiya salohiyatini namoyon qila boshladilar,
buning natijasida ular, ehtimol, Internetdan farqli o'laroq yoki unga
qo'shimcha ravishda axborot makonining muhim yangi elementiga
aylanishi mumkin. Global televideniye yangiliklarni yoritishda raqobat
uchun imkoniyatlar ochdi va xalqaro munosabatlar ayniqsa, iqtisodiyot
va moliya sohasida. Aloqa tizimlarining tarixi kamida oltita asosiy
omilga bog'liq - axborot ehtiyojlari, aloqa strategiyalari va
texnologiyalari, jamiyat ehtiyojlari, siyosat, iqtisodiyot va madaniyat.
Axborotga bo'lgan ehtiyoj qadimgi qabila rahbarlarini xabarchilar
yuborishga majbur qildi va Rim imperatorlari va xalifalarini samarali
pochta va yo'l tizimlarini yaratishga majbur qildi; Gutenberg bosma
inqilobi ochildi yangi davr davriy nashrlar, jamiyat ehtiyojlari va
Fransiya qirolligidagi siyosiy kurash Lyudovik XIII ni Gazetani
chiqarishni boshlashga majbur qildi; Fuggerlar oilasining iqtisodiy va
moliyaviy ehtiyojlari Germaniyada davriy matbuotning yaratilishiga
yordam berdi; matbuot erkinligi, Angliyada savodli odamlar sonining
o'sishi 18-asr ingliz matbuoti uchun auditoriyani yaratdi va jamoat
sohasi fuqarolik jamiyatining rivojlanishiga hissa qo'shgan. Texnologik
voqeliklar imkoniyatlar yaratdi yanada rivojlantirish ommaviy axborot
vositalari, siyosiy va iqtisodiy sharoitlar, madaniyat, ijtimoiy va
kommunikativ ehtiyojlar jurnalistik mahsulotning mazmuni qanday
bo'lishi kerakligini taqozo etdi - yangiliklar, sharhlar, reklama,
ko'ngilochar, sport. Internetga ulangan aloqa tuzilmasi uchun eng
muhim muammo mobil telefonlardan kelib chiqadi, ularning afzalligi bir
vaqtning o'zida ikkita aloqa xizmatini taqdim etish qobiliyatidir - bu
media kontentiga kirish va uni uzatish, bu ularning haqiqiy

interaktivligiga olib keladi. Iroqdagi ikkinchi urush paytida mobil
telefonlar juda samarali ekanligini isbotladi. Ularning sharofati bilan
ma'lumotlarga kirishning juda oson usuli paydo bo'ldi. Mobil telefonlar
yangi vosita va raqamli tafovutni bartaraf etish yo'li bo'lish uchun
yaxshi imkoniyatga ega. Yana bir qiyinchilik global televideniye
tarmoqlarini monopoliyadan chiqarishdir. Arab global televideniyesi Al
Jazira ikkinchi Iroq urushini yoritishda CNN bilan raqobatlashishga
harakat qildi. Euronews, Deutsche Welle, BBC va TV5 kabi tarmoqlar
tufayli global televidenie ko'proq plyuralistik bo'lib, CNN
monopoliyasini buzdi. Jahon televideniyesining monopoliyadan
chiqarilishi pluralistik va jamoatchilik manfaatlariga yo‘naltirilgan
media tuzilmalarini rivojlantirish uchun yangi yo‘llarni ochdi. Global,
mintaqaviy va milliy media tizimlari o‘rtasidagi munosabatlar yangi
texnologiyalarga asoslangan media tuzilmalarida plyuralizmning yangi
yo‘llarini ishlab chiqishda yana bir muhim omil bo‘ldi va bu asosiy
masalani ko‘tarmoqda. zamonaviy rivojlanish yangi ommaviy axborot
vositalari: gaplashamiz Internet, yangi media va mobil telefonlarga
kirish bo'yicha. Tokio Olimpiadasi bilan boshlandi yangi bosqich
xalqaro axborot makonini rivojlantirish. Olimpiadaning sun'iy yo'ldosh
televideniesi orqali dunyo miqyosida yoritilishi barcha qit'alar aholisiga
bir vaqtning o'zida turli musobaqalarni tomosha qilish imkonini berdi -
bu global axborot makonini yaratishni anglatardi, uning asosiy
elementi global televizion tarmoqlar edi. Komponentlar global axborot
maydoni nafaqat global telekompaniyalar, balki butun dunyoga
eshittiriladigan global radiostansiyalar va gazetalarga aylandi. Internet
bosma, radio va televideniyening raqamli tuzilmalariga asoslangan
global axborot-kommunikatsiya tizimining integratsiyalashgan
yadrosiga aylandi. Global internetga oson kirish va tez rivojlanish

uning milliy segmentlari Internetni ham xalqaro global makon va
axborot tizimlarining, ham milliy global makon va media
tuzilmalarining zarur tarkibiy qismiga aylantirdi. Internet oltita media-
kanalni birlashtiradi - matbuot, kino, radio, televidenie, telefoniya va
onlayn media. Bu global rivojlanishning ikkinchi bosqichidir axborot
tizimi. Internet butun dunyoda mavjud bo'lgan alohida saytlarni ham
o'z ichiga olishi mumkin bo'lgan murakkab yagona global va ayni
paytda milliy miqyosda parchalangan axborot-kommunikatsiya tizimini
rivojlantirmoqda. 20-21-asrlar bo'sag'asida Internetga asoslangan
ommaviy axborot vositalarining tuzilishi kompyuter mavjudligi va
imkoniyatlariga qarab barcha turdagi ma'lumotlarga kirish
soddalashtirilgan axborot jamiyatiga yo'l ochadi. Internetga kirish.
Raqamli tafovut yangi imkoniyatlarni amalga oshirish uchun to'siq,
to'siq bo'lib bormoqda axborot texnologiyalari. Yangi va eski ommaviy
axborot vositalari uchun yangi va eski kontent provayderlari ommaviy
axborot vositalari xilma-xilligi va foydalanuvchilarga ma'lumotni
etkazib berish tezligidan kelib chiqadigan o'sib borayotgan talabga
javob bera olmaydi. An'anaviy ommaviy axborot vositalarining onlayn
versiyalari - gazetalar, jurnallar, radio va televidenie matnlari
Internetdagi kontentning muhim qismini tashkil qiladi. Xuddi shu
funktsiyani katta o'zgarishlarga uchragan axborot agentliklari ham
ko'proq amalga oshiradilar: ular tahliliy ma'lumotlarning yangiliklar
yoritilishini ta'minlashdan tashqari, ular bir qator kontent turlarini:
statistika, grafiklar, indekslarni taqdim etish talabini qondiradi. fond
birjalari, moliyaviy, iqtisodiy, texnik va ilmiy ma'lumotlar, madaniyat,
adabiyot, musiqa, teatr, kino va sport haqida ma'lumotlar. Buning
natijasida agentliklar o‘z hajmi va ulushini jamoatchilik manfaatlarini
qondirishda jiddiy oshirib, kontent sanoatining muhim elementiga

aylandi. Lekin bundan ham muhimroq bo'lgan konvergentsiya bo'lib,
bu hozir bir-biri bilan chambarchas bog'liq bo'lgan reklama va
jamoatchilik bilan aloqalar kompaniyalariga o'zlarining ko'plab
xizmatlarini yangi mediaga moslashtirishga imkon berdi; bundan
tashqari, konvergentsiya kontent resurslari sifatida Internet saytlarini
o'z ichiga oladi tadqiqot institutlari, dasturiy ta'minot kompaniyalari,
maslahatchilar va maxsus ma'lumotlar banklari. Konvergentsiya
bugungi kunda kontent sanoatidagi eng muhim o'zgarishlarning
markazida bo'lib, Internet uning asosiy omboridir. Internet, uyali,
elektron kitoblar- bularning barchasi bizga, XXI asrda yashayotgan
odamlarga shunchalik tanishki, bizga taqdim etilayotgan
imkoniyatlarga kamroq e'tibor qaratamiz. Endi o'ylab ko'ring, oddiy
pochta orqali savolga muhim javobni qancha vaqt kutgan bo'lardingiz
yoki kapsula va undagi eslatma yordamida signal yuborasizmi? Ammo
odamlar shu tarzda yashab, omon qolishdi va bu haqda hech narsa
qilish mumkin emas. Dunyo biz o'ylagandan ham tezroq
rivojlanmoqda, har daqiqada unda inson hayotini soddalashtiradigan
g'oyalar ko'payib bormoqda. Va bizda mavjud bo'lgan hamma narsa:
kir yuvish mashinasi, mikroto'lqinli pech, kompyuter va boshqa ko'plab
texnologiyalar odamni noqulaylikdan xalos etishga qaratilgan, shunda
odam o'ziga ko'proq vaqt ajratadi. Shunga qaramay, ko'pchilik
bugungi kunning haqiqiy istiqbollarini ko'rmasdan, vaqt va kuch
etishmasligidan shikoyat qilishni to'xtatmaydi. Ko'rinishidan, odam
qulay amaliy foydalanish uchun yaratilgan texnologiyalardan qanday
foydalanishni bilmaydi. Keling, taqqoslaylik: XIX asr. " Soat 18.00 da
ma'lum bir kishi ishdan uyga keladi, mos ravishda ish yukidan keyin
charchagan. Ammo uning yotib choy ichishga vaqti yo'q, chunki uyda
ro'zg'or yumushlari juda katta. Birinchidan, qo'l bilan yuving, keyin

pechda kechki ovqat pishiring, pechni isitib oling, hatto idishlarni
yuvish ham ko'p vaqt talab etadi. O‘sha asr avlodi esa umrining
yarmini shu uy vazifasiga o‘tkazdi. Nima uchun?!" XXI asr. " 17.00
odamning ishdan qaytishi. Kir yuvish mashinasiga kiyimlarni tashlash,
mikroto'lqinli pechda kechki ovqat tayyorlash, idishlarni qisqa vaqt
yuvish uchun hech qanday xarajat yo'qligini bilib, u o'yin-kulgi va
bo'sh vaqtini o'rtacha darajada o'tkazish uchun kompyuter o'yinlarini
o'ynashni yoki ahmoqona teledasturlarni tomosha qilishni boshlaydi.".
Yuqoridagi misollar texnologiyaning hayotimizdagi ahamiyatini
solishtirish maqsadida keltirilgan. Birinchi misol o'zi uchun ajratilgan
vaqt etishmasligini ko'rsatadi, shuning uchun ikkinchisi ko'p vaqt
borligini aytadi, lekin u behuda ketadi. Birinchi va ikkinchi holatda ham
inson hayotining ko'p qismini o'zini rivojlantirish uchun emas, balki
oddiy omon qolish uchun sarflaydi. Yagona farq shundaki, birinchi
misolda odam o'zini o'zi omon qolish bilan shug'ullangan, ikkinchisida
esa o'zini o'zi kamsitgan. Shubhasiz, yangi texnologiyalar, aloqa
vositalari hayotimizda nihoyatda muhim ahamiyatga ega. Bularning
barchasi odamning undan qanday foydalanishiga bog'liq.
Texnologiyalar bir nechta muhim funktsiyalarga ega: Birinchidan, ular
bizga o'zlari, yaqinlari, do'stlari va boshqalar uchun juda ko'p bo'sh
vaqt beradi. Ikkinchidan Ularga rahmat, hayot tarzi va sifatini
o'zgartirishi mumkin bo'lgan juda ko'p miqdordagi ma'lumotlar
atrofimizda "qo'zg'aladi". Misol uchun, o'smir o'z oldiga biznes
yaratishni maqsad qilib qo'ygan, tajribasiz va ma'lumotsiz, u nimani
xohlayotganini amalga oshirishi mumkin! Internetda, elektron
kitoblarda, kerakli va qulay aloqada "yashovchi" bilimlari tufayli unga
o'z maqsadiga erishish osonroq bo'ladi. qiziqarli odamlar. LEKIN, siz
ichki motivatsiyasiz maqsadingizga erisha olmaysiz. Uchinchidan, har

bir inson o'zi uchun passiv daromad yaratishi mumkin (Robert Kiyosaki
tili bilan aytganda) yoki ishlamasdan pul topishi mumkin, lekin
xohlagan joyda va xohlagan vaqtda o'zi yoqtirgan ish bilan
shug'ullanishi mumkin. Ammo bu erda asosiy rolni Internet, ya'ni
Internetdagi biznes o'ynaydi. Ikkinchi va uchinchi bir-biriga
bog'langanligi inkor etilmaydigan haqiqatdir. Hammasi oddiy:
motivatsiya - mavjud ma'lumotlar - biznesingizni rivojlantirish - passiv
daromad, bu quvonch va rivojlanish va muvaffaqiyat pog'onalariga
ko'tarilish istagini keltiradi. Ammo ko'pchilik kompyuterlar, mobil
telefonlar, o'yinchilar kabi noyob texnologiyalar insonni buzadi, deb
aytishadi. Men darhol bu fikrga qo'shilmaslikni xohlayman, chunki
hamma narsa FAQAT ma'lum axborot texnologiyalaridan foydalanish
usuliga bog'liq. Oddiy qilib aytganda, inson o'zining do'sti va
dushmanidir; Agar odam kunlar davomida urush o'yinini "kesib"
o'tkazsa yoki porno saytlarda o'tirsa, kompyuterlar aybdor emas.
Xulosa:
Umuman olganda, odamlar o'zlarining qimmatli hayotlarini ahmoqona
o'tkazishlari, mas'uliyatni o'zlariga emas, balki ruhsiz axborot
texnologiyalariga o'tkazishlariga ko'plab misollar mavjud. Bilim,
ma'lumot endi mavjud shaklda (ajdodlarimiz hozir qanday imkoniyatlar
BIZNING qo'limizda ekanligini ko'rishlari kerak edi!). Internet juda ko'p
saytlar bilan to'ldirilgan va sayt bilimlar omboridir. Kitoblar uchun
almashtirish elektron kitoblar va audiokitoblar keldi, siz bir vaqtning
o'zida bir nechta narsalarni qilishingiz mumkin! Yana qachon bo'lardi?
MP3 pleerlar tillarni o'rganish va bir xil audio kitoblarni tinglash uchun

ajralmas narsadir. Uyali aloqa esa bizni dunyoning istalgan nuqtasidan
kelgan odam bilan bir zumda bog‘lashi mumkin. Siz istalgan vaqtda va
istalgan joyda rivojlanishingiz mumkin, asosiysi 21-asrda, axborot
asrida yashashning afzalliklarini anglashdir. Zamonaviy axborot
texnologiyalaridan tashqari, axborotning abadiy saqlovchilari –
kitoblarni ham unutmaslik kerak. Adabiyotning hajmi baland va tanib
bo'lmas, siz xohlagan hamma narsa bor! Ammo odamlar sizni
keyinchalik moliyaviy jihatdan boyitishi mumkin bo'lgan bilimlar bilan
boyitish o'rniga, har xil bema'ni narsalarni sotib olishadi. Bundan
tashqari, bu odamlar pulni bekorga tashlab yuborish uchun boy
bo'lmasligi mumkin. Haqiqiy hayotdan misol: "Muayyan fuqaro aqlli
ko'rinish kitob do‘konining kengliklarini aylanib chiqdi, ko‘zdan kechirdi
aqlli kitoblar, aslida uning hayotini o'zgartirishi mumkin bo'lgan,
sahifalarni varaqlaganda, u juda qiziq tuyuldi, lekin unda nimadir
o'zgardi va bu fuqaro ilhomlantiruvchi bilimlarning bir qismini sotib
olishi mumkin bo'lgan pul evaziga McDonald'sdan yog'li rulon sotib
oldi. kitob do'konidan uzoqda." Odamlar aniq narsani ko'rmasligining
yana bir misoli. Biroq, inson uchun, u o'zgarmaguncha, siz hech
narsani o'zgartira olmaysiz o'zi. "Bizda bor narsani saqlamaymiz ..."
iborasining birinchi satrlari to'g'ri aytilgan. Axborotdan oqilona
foydalanish katta boylik va boylik yaratadi. Hamma narsa faqat
intilgan yoki allaqachon egalik qilgan odamning qo'lida. Axborot
mahsulotlari bizning boylikning asosiy tarkibiy qismlaridan biri
ekanligini tushunish zamonaviy dunyo bu hali hammasi emas. Hamma
narsa inson ushbu axborot mahsulotlarini maqsadli ravishda
ishlatganda yoki yaratganda. Albatta, biz Bill Geyts, Stiv Jobs, Mark
Tsukerberg kabi qahramonlarni bilamiz. Ularning jahon miqyosidagi
muvaffaqiyatlarining muhim asoslaridan biri bu bizning rivojlanayotgan

zamonamizda axborot qanchalik qimmatli ekanligini anglashdir.
Hozirda axborot texnologiyalaridan unumli foydalanib, muvaffaqiyat
cho'qqilariga intilayotganlar ko'p. Masalan, “Start Up” maktabi
o‘quvchilari, ular to‘g‘ri yo‘lda... “Biz bu dunyoga hissa qo'shish uchun
keldik. Yana nega biz shu yerdamiz?” Internet rivojini hamda bir-biri
bilan chambarchas bog‘langan va bir-birini rag‘batlantiradigan nano va
neyrotexnologiyalar muvaffaqiyatlarini tahlil qilib, biz XXI asr
oxirigacha shunday prognoz qilishimiz mumkin. 2015–2020 yillar Mobil
keng polosali tarmoqlarning global kengayishi. Inqiroz sharoitida
xarajatlarning qisqarishi va jahon iqtisodiyotining tarmoqqa faol kirishi
kuzatiladi. Bularning barchasi tarmoq moliyasi, elektron tijorat va
uyma-uy yetkazib berish xizmatlarini jadal rivojlantirish bilan birga
bo‘ladi. Onlayn ish o'rinlarining sezilarli o'sishi inqiroz jarayonini
engillashtiradi va bo'ladi samarali vosita ishsizlikka qarshi kurashda.
Milliy kiberarmiyalarni va tarmoqlarni boshqarish vositalarini
yaratishning boshlanishi. 2020–2025 yillar Eng rivojlangan davlatlar
uchun tarmoqlar asosiy foyda keltira boshlaydi. Internet
imkoniyatlaridan faol foydalanadigan korporatsiyalarning aylanmasi
"real" iqtisodiyotning aylanmasidan yuqori bo'ladi. Bir qator
kibermojarolardan so'ng Internet milliy tarmoqlarga bo'linadi.
Foydalanuvchilarning ularga kirishi nafaqat bepul, balki kuchli
rag'batlantiriladi. Har bir davlat o'zining iqtisodiy va madaniy
kibermakonini himoya qiladi. 2025–2035 yillar Implantatsiya
qilinadigan neyrointerfeyslarni amalga oshirish. Implantlar yordamida
ulanish mumkin bo'lgan birinchi bio-kibernetik neyron tarmoqlarning
paydo bo'lishi. Hamma joyda odamlar qulay sharoitda va o'zlari uchun
qulay bo'lgan istalgan vaqtda ishlash imkoniyatiga ega bo'ladilar, bu
esa o'sishiga olib keladi. o'rtacha davomiyligi umr 80-90 yilgacha.

2035–2055 yillar Tibbiy maqsadlar uchun birinchi matritsa tuzilmalarini
yaratish - "kiber kasalxonalar", ularda kasalliklar yoki jarohatlar
natijasida ularning organizmlari vayron bo'lgan hollarda odamlarning
ongi va xotirasini vaqtincha saqlash mumkin bo'ladi. Shu bilan birga,
insonning umr ko'rish davomiyligi 100 yil va undan ham ko'proq o'sishi
mumkin. 2055–2080 yillar Tibbiy matritsa tuzilmalarini
takomillashtirish shu darajada rivojlanadiki, u tanasi vayron bo'lgan va
ongi matritsali tuzilmalarda saqlanadigan odamlarga robot tanasida
haqiqiy makonga kirishga imkon beradi. Matritsalarning o'zida ko'plab
virtual olamlar yaratiladi, ularda tanasining tiklanishini kutayotgan
odamlar yashashi, muloqot qilishi va hatto ishlashi mumkin bo'ladi.
Shunday qilib, tabiatdagi eng qimmatli narsa, insonning ijodiy ijodiy
salohiyati saqlanib qoladi. Bu davrga kelib odamlarning umr ko'rish
davomiyligi 150 yil yoki undan ko'proqqa yetishi mumkin. 2080–2100
Odamlarning ongi va xotirasi matritsada saqlanadi. Rivojlanishning
ushbu bosqichi juda muhim bo'ladi. Aqliy potentsialni saqlash, to'plash
va bo'lishish qobiliyati keyingi 22-asrda inson taraqqiyoti jarayonini
yanada yuqori va sifat jihatidan yangi bosqichga o'tkazish imkonini
beradi. Shunday qilib, yaqin kelajakda bunga ishonish uchun asos bor
global tarmoq yaqin kelajakda insoniyatning har qanday ichki
orzularini hal qilishga yordam beradigan matritsali insoniy tuzilmalarga
aylanadi. XXI asr axborot texnologiyalari asri. Va Internet kabi
narsalar juda mashhur bo'lib bormoqda. Sizningcha, Internet har doim
yaxshimi? Internet nima? World Wide Web har yili millionlab yangi
foydalanuvchilarni jalb qiladi. Zamonaviy odam allaqachon uning
mavjudligini Internetsiz tasavvur qila olmaydi. Biroq, hamma ham
Internet nima degan savolga aniq javob bera olmaydi - axir, har
birimiz uchun u o'z rolini o'ynaydi.

Foydalanilgan resurslar va manbalar ro’yxati:
1. Ахмедов, Б. А. (2021). Задачи обеспечения надежности кластерных систем в
непрерывной
образовательной среде . Eurasian Education Science and Innovation Journal, 1(22), 15-
19.
2. Akhmedov, B. A., Xalmetova, M. X., Rahmonova, G. S., Khasanova, S. Kh.
(2020). Cluster
method for the development of creative thinking of students of higher educational
institutions.
Экономика и социум , 12 (79), 58-591.
3. Akhmedov, B. A., Makhkamova, M. U., Aydarov, E. B., Rizayev, O. B. (2020).
Trends in the use
of the pedagogical cluster to improve the quality of information technology lessons.
Экономика
и социум , 12(79), 802-804.

4. Akhmedov, B. A., Majidov, J. M., Narimbetova, Z. A., Kuralov, Yu. A. (2020).
Active interactive
and distance forms of the cluster method of learning in development of higher
education.
Экономика и социум , 12 (79), 805-808.
5. Akhmedov, B. A., Eshnazarova, M. Yu., Rustamov, U. R., Xudoyberdiyev, R. F.
(2020). Cluster
method of using mobile applications in the education process. Экономика и социум,
12(79), 809-
811.

6. Akhmedov, B. A., Kuchkarov, Sh. F., (2020). Cluster methods of learning
english using
information technology. Scientific Progress, 1(2), 40-43.
7. Akhmedov, B. A. (2021). Development of network shell for organization of
processes of safe
communication of data in pedagogical institutions. Scientific progress, 1(3), 113-117.
8. Ахмедов, Б. А., Шайхисламов, Н., Мадалимов, Т., Махмудов, Қ. (2021). Smart
технологияси
ва ундан таълимда тизимида кластерли фойдаланиш имкониятлари. Scientific
progress , 1(3),
102-112.
9. Akhmedov, B. A., Majidov, J. M. (2021). Practical ways to learn and use the
educational cluster.
Экономика и социум,
2 (81).

Internet tarmog‘ining xozirgi kundagi axamiyati

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish