Internet tarmoqlarida axborot makoni. Elektron pochtalar bilan ishlash - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.8MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Internet tarmoqlarida axborot makoni. Elektron pochtalar bilan ishlash

Купить

Internet tarmoqlarida axborot
makoni. Elektron pochtalar
bilan ishlash.

•
Internet «sovu q urush » maxsuli
xisoblanadi . Uning yarati-lishi yadro
zarbalaridan kisman zararlanganda
xam ishlay olishga mujallangan
tajribaviy aloka sistemasi sifatida XX
asrning 70-yillari boshlarida A Q SH
Mudofaa vazirligi tomonidan ishlab
chikarilgan ARPANet aloka tarmogi
asos bulgan . ARPANet- buzilgan
aloka buginlarini avtomatik ravishda
aylanib utishga va tarmokdagi
kompyuterlarga ma’lumot
almashinishiga imkon yaratuvchi
kommunikatsiyalar paketidir

•
Internet - dunyo buylab joylashgan va
yagona tarmokka birlash-tirilgan minglab
kompyuter tarmoklarining majmuyidir.
Internet da axborot almashish standart
koidalar asosida amalga oshiriladi .
Internet dagi ma’lumotlarni uzatish
koidalari protokollar (masalan , TCP/IP –
TRANSMISSION CONTROL
PROTOCOL /INTERNET PROTOCOL )
deb ataladi . Kompyuterlarning axborotlarni
telefon tarmoklari orkali yubora olishiga
imkon beruvchi modem deb ataluvchi
kurilmaning yaratilishi (1979 – yil Nayes
kompaniyasi ) va rivojlanishi sababli
fakatgina shaxsiy kompyuteri va telefoni
bor millionlab kishilar tarmokning maxsus
kurilmalarisiz xam Internet dan foydalana
olish imkoniyatiga ega buladilar.

•
1992-93 – yillarda axborot texnologiyalarining rivojlanishi
sababli tasviriy va tovushli axborotlarni olis masovlardan
kiska vaktda uzatishning shunday imkoniyati yaratilganki,
u World Wide Web deb nom olgan.
•
Internet deganda kupchilik World Wide Web (kiskacha ,
Web yoki WWW) ni tushunishadi . Aslida World wide
Web Internet ning bir kismi bulib , xalkaro urgimchak turi
ma’nosini anglatadi . World Wide Web multimedia (ras
va matnli axborotlarni tovushli va xarakatdagi
shakllardan iborat axborot bilan birlashtirish
texnologiyasi) imkoniyatlariga ega bulgani uchun
foydalanuvchilar e’tiborini juda tez kozondi.

•
World Wide Web ning yaratilishi 1989-yil
SHvetsaridagi Yevropa Yadroviy Tadkikotlar
Kengashining loyixasi asos buldi . Bu loyixaning
maksadi Internet da axborot tarkatishning samarali
usullarini izlash va uning okibatlarini kuzatishdan
iborat edi .Xozirgi kunda World Wide Web Internet
ning eng tez rivojlanayot-gan soxalaridan biri bulib
koldi .
•
WWW da axborot maxsus saxifalarda , ya’ni Web-
saxifa -larda joylashadi . Web – saxifadagi matn ,
rasm , tovush , videltasvir va xokazo kurinishidagi
axborotlarni joy lashtirish mumkin . Bu esa uz
navbatida reklama , tijorat , ta’lim va boshka kupgina
soxa vakillariga bekiyos imkoniyatlar ochib berdi .
Masalan juda kup kinostudiyalar uz maxsulotlarini
reklama kilish uchun Web – saxifalar yaratishadi .
Mazkur Web-saxifalarda asosan Yangi filmlar
xakidagi ma’lumotlar bilan birga , shu filmlardan 1-2
dakikali parchalar aks etturiladi . WWW yaratilgknga
kadar bunday imkogiyatlar fakat kinoteatrlar yoki
televideniya orkaligina mumkin edi .

•
Kinoteair va televideniya orkali
namoyishlar belgilangan vaktga
boglik bulsa , WWW dan xoxlagan
kishi istalgan vaktda yangi filmlar
xakida tulik ma’lumot olishi mumkin .
•
WWW ning ommalashuviga Yana bir
omil gipermatn dir . Gipermatn Web-
saxifaning biror kismiga yoki boshka
Web-saxifa-ga boglikligini
kursatuvchi ilova bulib , u Suz yoki
rasm bulishi mumkin . Gipermatn
yordamida Web-saxifaning kerakli
kismiga yoki boshka Web-caxifaga
tez va oson utish mumkin

•
Bita tashkilot yoki xususiy shaxsga tegishli va
mazmuniga kura uzaro boglangan bir nechta
Web-saxifalar majmuyi Web-sayt deyiladi .
Web-sayt kitobga , Web-saxifani esa kitobning
saxi-fasiga uxshatish mumkin . Web-saxifalar
uzaro gipermatn yordamida boglanadi . Web-
saytlar xam , Web-saxifalar xam Web-server
deb ataluvchi Internet ga ulangan maxsus
kompyuterlarda saklanadi va uz adresiga ega
buladi .Bu adres URL deb ataladi . URL
xamisha http:// yozuvdan boshlanadi . Sungra
Web-saxifa joylashgan tarmok (provayder)
adresi (masalan , www.zorro.uz), keyin Web-
saxifa nomi(masalan, -rtm) yoziladi . SHunday
kilib , misolda keltirilgan Web-saxifaning
Internet dagi adresi
•
http://www.zorro.uz/~rtm
•
kurinishda buladi .

•
Internet WWW xizmatidan foydalanish uchun
xam maxsus dasturlar yaratilgan . Ular Web-
brauzerlar (Browser) deb ataladi . Browser
inglizcha suz bulib , kurishni ta’minlash ,
kursatish ma’nosini anglatadi . Birinchi Web-
brauzer 1990-yil CERN (Evropa Yadroviy
Ta dkikotlar Kengashi ) xodimi Tim Berners-li
tomonidan yaratildi .
•
Xozirgi kungacha juda kup Web-brauzerlar
yaratilgan . Mosaic, Opera , AdWiper , Netscape
Navigator , Netscape Communication , Microsoft
Internet Explorer va Power Browser shular
jumlasidan . SHulardan eng kup
foydalaniladigani Netscape Communicator va
Microsoft Internet Explorer dir. Microsoft
firmasining Internet Explorer dasturini Windows
operatsion sistemasi tarkibiga kiritilganligi bu
brauzerning keng tarkalishiga sabab buldi .

Web-brauzerlarning asosiy vazifalari kuyidagilardan iborat :
Web-saxifalarni xotiraga yuklash va kurish;
Web-saxifani diska yozib kuyish (saklash);
WWW dagi adresbuyicha Web-saxifani chikarish .
Internet Explorer kompyuter xotirasiga yuklanganda
ekranda kuyidagi kurinishdagi oyna ochiladi :

•
Internet – bepoyon axborot ummoni . Axborotlar Internet
da millionlab web-caxifalarda saklanadi . Bizga kerakli
axborot saklanadigan web-saxifani topish uchun uning
Internet dagi adresini bilish zarur . Ammo Internet soat
sayin yangi axborotlar Bilan boyib boradi . SHuningdek ,
ba’zi eskirgan axborotlar Internet tarmogidan chikarib
tashlanadi . Internet da kup kullaniladigan web-saxifalar
adreslari maxsus spravochniklarda chop etib turiladi .
Lekin ulardan tulik axborot olib bulmaydi . CHunki
Internet dagi barcha web-saxifalar adreslarini chop etish
uchun juda katta xajmli kitob kerak buladi . Bu kitob
CHop etib tugatilmasidan Internet dagi bir kancha
adreslar uzgarishi anik . Bu muammo maxsus Kidiruv
tizim lari yaratilishi bilan osonlikcha xal etiladi

•
Q idiruv tizimi – maxsus web-saxifa bulib , Internet tarmogidagi
kerakli axborotni izlab topish uchun xizmat kiladi .
•
Xozirgi kunga kelib unlab kidiruv tizimlari yaratilgan . Ulardan kup
kullaniladiganlari sifatida Rambler , Aport , Yahoo , Yandex ,
Google, Google.uz saxifalarini keltirish mumkin . Xar bir kidiruv
tizimi Internet tarmogi uz adresiga ega

•
Masalan, yukorida sanab utilgan kidiruv
tizimlari mos ravigda www.rambler.ru ,
www.yahoo.com adreslarga ega. Kidiruv
tizimi web-brauzer orkali ishga tushiriladi,
ya’ni brauzerning adreslar satriga kidiruv
tizimining adresi kiritiladi. Kidiruv tizim-lari
turli kurinishga ega bulgani bilan, ularning
ishlashi deyarli bir xil. Ulardan
foydalanishni Rambler kidiruv tizimi
misolida kurib chikamiz

•
Rambler ni ishga tushirish uchun , avval
veb-brauzer ni ishga tushiramiz.
Brauzerning adreslar satriga Rambler
kidiruv tizimi-ning adresi -
www.rambler.ru ni kiritib <Enter>
klavishini bosamiz . Brauzer ma’lumotlar
maydoniga Rambler kidiruv tizimining
veb-saxifasi chikadi . Kerakli bulgan
mavzu yoki kerakli maxsulotni nomi
Kidiruv satriga kiritiladi va Kidiruv
tugmasi bosiladi . Mavzu xama narsa
bulishi mumkin masalan , biror bir
musika kerak bulsa shu musikani nomi
kiritiladi (masalan CHern i y BUMER) . Va
biz kidirgan musika tugrisida ma’lumot
yoki uni mr3 formati chikadi uni biz uz
kompyuteringizga yuklab olishingiz
mumkin

•
Xozirgi kunga kelib atrofimizdagi xama
narsa va xodisalar rivojlanib bormokda .
Masalan yakin yakingacha ommaviy
bulgan xat yuborish xozirga kelib nokulay
bulib bormokda. CHunki xatni yozib uni
konvertga solishi , konvertni yelimlashi ,
uni pochta kutisiga olib borishi kerak
buladi va bundan tashkari xat yubori-
layotgan manzilni uzok yakinligiga karab u
xat bir necha kunda yetib borishi mumkin

•
Internet bu muammoni xam osonlik
osonlikcha xal kilib berdi . Internet
tizimining ajralmas kismi bulgan
elektron pochta jadallik Bilan oddiy
pochta urnini egallab bormokda .
CHunki elektron pochta orkali
yuborilgan xabar dunyoning istagan
yeriga sanokli dakikalarda yetib
boradi . Xozirgi kunda millionlab
odamlar elektron pochta xizmatidan
samarali foydalanmokda. Ularning soni
kun sayin ortib bormokda .
•
Elektron pochta oddiy pochtaning
asosiy kamchiligi – tezlik muammosini
xal kilibgina kolmay , matn , turli
chizmalar Bilan bir katorda tovushli va
video xabarlar yuborish imkonini xam
beradi. Elektron pochta
foydalanuvchilari uz elektron
adreslariga ega bulib, uni veb-saxifa
adresidan oson ajratish mumkin.
Elektron pochta adresida albatta “@”
(kuchukcha) belgisi katnashadi.
Masalan,
Zorro1986@yandex.ru

•
Elektron pochta foydalanuvchisi (abonenti) bulish
uchun , Internet tizimida anik elektron adresga ega
bulgan “pochta kutisi”ga ega bulish lozim . Pochta
kutisi – Internet tizimidagi maxsus server
(provayderingiz kompyuteri) diskida siz uchun
ajratilgan joy . Sizga elektron pochta orkali
yuborilgan xabarlar , ularni kabul kilib
olmaguningizgacha , xudi shu pochta kutisida
saklanadi . Pochta kutisi va elektron adres bilan
abonentlarni provayderlar ta’minlaydi . ammo
elektron pochta xizmatidan foydalanish uchun
shuning uzi yetarli emas .Pochta kutisidagi
xabarlarni kabul kilib olish , xabar tayyorlash va
uni elektron pochta orkali junatish kabi ishlarni
bajarish uchun maxsus dasturlardan
foydalaniladi . SHunday dasturlardan biri –
Outlook Express dir. Bu dastur kulay interfeysga
ega bulib , u bilan ishlash kiyinchilik tugdirmaydi .
Outlook Express menyular satrida

•
«Fayl»
•
«Taxrir»(Pravka)
•
«Kurinish» (Vid)
•
«Servis»
•
«Xabar» (Soobщenie)
•
«Ma’lumot» (Spravka) menyulari joylashgan .
•
Uskunalar paneli yordamida bajariladigan asosiy amallar :
•
-Xabar xosil kilish
•
-Xabarga javob kaytarish
•
-Barcha xabarlarga javob kaytarish
•
-Kayta junatish
•
-CHop etish
•
-Uchirish
•
-Kabul kilish
•
-To pish.
•
Jildlar oynasi kuyidagilardan iborat :
•
-Kelganlar
•
-Junatilayotganlar
•
-Junatilganlar
•
-Uchirilganlar

•
Sizga yuborilgan xabarlarni pochta kutisidan
olish uchun uskunalar panelidagi Kabul kilish
tugmasi bosiladi . Natijada sizga yuborilgan
va pochta kutisida saklanayotgan xabarlar
sizning kompyuteringizdagi Kelganlar jildiga
kuchiriladi . kabul kilib olingan xabarlar
pochta kutisidan uchirib yuboriladi .
•
Xabar xosil kilish uchun uskunalar panelidagi
Xabar xosil kilish tugmasi bosiladi . Natijada
ekranga “Xabar xosil kilish” lavxasi chikadi .
Xat yozishda turli shrift va ulcham , belgi ,
rangi ,fon rangi , matnni saxifada
joylashtirish usuli , rasm joylash va xokazo
usullarni kullash mumkin. Xat junatishda
Word dan xam foydalanish mumkin .

ELEKTRON POCHTA ELEKTRON POCHTA
(E-mail)(E-mail)

•
E- mail. Asosiy tushunchalar.
•
E-mail . Outlook Express mijozi .
•
Xatlarni olib o'qish.
•
Manzillar kitobi.
•
Xatni tayyorlash va jo'natish.
•
Ishorat, tasvir yoki faylni xatga qo’shish.
•
Outlook Expressni sozlash.Bu namoyish doirasida quyidagi Bu namoyish doirasida quyidagi
ma'lumotlar bilan tanishtiramizma'lumotlar bilan tanishtiramiz
::

Elektron pochta (E-mail)Elektron pochta (E-mail)
E-mail -elektron axborotlarni kompyuter tarmog’ining ixtiyoriy ikki tuguni
orasida almashish vositasi.
E-mail -Internetda foydalanuvchilarga ko’rsatiladigan xizmatlarning eng
ko’p tarqalgan bir turlaridan biri.
Elektron pochtadan foydalanish xat-xabar almashish xizmati bilangina
cheklangan ananaviy aloqa bo’limi pochta qutisi bilan ishlashga juda
o’xshashdir. E-mail orqali elektron xat, hujjat, fayl almashish
mumkin.Lekin u orqali moddiy jo’natma yuborib bo’lmaydi. E-mail mijozi
dasturi tarmoqqa ulangan kompyuteringizga o’rnatilib provayder yoki
server ma’muri tomonidan unga E-mail manzili ajratilgan bo’lsa bu hol
sizning ish stolingiz oldida aloqa bo’limi tomonidan to’la boshqariladigan
qulflangan pochta qutisi o'rnatib qo’yilgan holga o’xshaydi. Bunday qutini
ochishda (xatni olish yo jo’natish uchun) har gal provayder yoki tarmoq
serveri(aloqa bo’limi) bilan bog’lanib olish lozim bo’ladi.Shunda qutiga
kelib tushgan xatlarni olasiz, yangi xatni tayyorlab, lozim bo’lsa unga
matnli, rasmli, ovozli, videotasvirli fayllarni joylab quti orqali bir yoki
birqancha manzillarga jo’natasiz.

Elektron xat bilan bog’liq ishlar xuddi oddiy xatni jo’natishni
eslatadi. Sizga jo’natilgan xat-xabarni siz uchun ajratilgan qutiga
yetkazish va sizning xat-xabaringizni shu qutidan olib tegishli
manzilga jo’natish vazifalarini provayder yoki tarmoq pochta
serveriga o’rnatilgan va bu vazifalarga alohida ihtisoslashgan ikki
dastur(protokol) amalga oshiradi.
Siz pochta serveri bilan ulanasiz (odatda POP3 - Post Office
Protocol vositasida) va bu server sizga kelib tushgan xatlarni
kompyuteringizdagi jildga joylaydi (“xatni pochta qutisidan olib
jildga solib olasiz ”). Bularni istagan vaqtingizda o’qishingiz, ko’rib
chiqishingiz mumkin. Yangi xatni tayyorlab «jo’nat» tugmasini
bosasiz (“xatni pochta qutisiga tashlaysiz”). Keyin pochta serveri
(masalan, SMTP protocoli vositasida) xatni sizning pochta
qutingizdan olib xatni oluvchining provayderini serveriga jo’natadi,
u yerdan adresat xatni olishi mumkin. Ko'rayapsizki, elektron xat
bilan ishlash deyarli odatdagidek, farqi yetkazish tezligida ( dunyo
bo'yicha kunlar o'rniga soatlar ) va moddiy narsalarni jo’natishning
iloji yo’q, xolos.

E-mail manzili
name @ domain1.domain2.domain3
Misol: feruza @ freenet.uz
i sm
t ashkilot
mamlakat
kodi

Mamlakatlar va tashkilotlar Mamlakatlar va tashkilotlar
kodlari kodlari
KG - Kyrgyzstan
KZ - Kazakhstan
RU - Russia
SU - USSR former
UA - Ukraine
UK - United Kingdom
US United States
UZ Uzbekistan COM - US Commercial
EDU - US Educational
GOV - US Government
INT - International
MIL - US Military
NET - Network
ORG - Non-Profit
Organization
Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

Elektron xat ikki qismdan
iborat: sarlavha

mazmun=> matn,tasvir,ishorat
•
Kimga < e-mail manzil >
•
Nusxasi kimlarga < e-mail manzillar >
•
Joylanma < fayllar nomi >
•
Mavzu < biror so’z >EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

E-mail Outlook Express mijoziE-mail Outlook Express mijozi
Internet Explorer nomli
WWW ni ko'rish
dasturi(brauzeri)ning
ilovasi bo'lmish Outlook
Express - elektron pochta
programmasi
imkoniyatlari ancha
jozibador va qulaydir.
Mazkur pochta mijozining
tashqi ko'rinishi va uni
boshqarish sodda bo'lib,
ko'rish programmasining
o'ziga o'xshashdir.

Outlook Expressni sozlashOutlook Expressni sozlash
•
Outlook Express dasturini ishga tushiring ya'ni:
Пуск => Программы => Internet Explorer =>
Outlook Express )
•
Ta nlang: Сервис => Учетные записи

Добавить tugmasini bosing va Почта… ni
tanlang

Подклучение к Интернету hosil bo'lgan oy na sida Ваше имя ni tanlang
va Далее > ni bosing

Keyingi oynada o'zingizning manzilingizni kiriting: Адрес элек тронной
почты сети Интернет va Далее > ni bosing

Им ена серверов элек тронной почты ni tanlang(pastdagi rasmga
qarang) va Далее > ni bosingEN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

So'nggi oynada Уч етная запись POP qatorida o'z loginingizni kiriting,
Parol qatoriga parolingizni yozing va Далее > ni bosing

Keyingi oynada Удобное им я ni tanlang Далее > ni bosing

Keyingi oynada С пом ощ ью лок альной сети ni tanlang va Далее > ni
bosing

So'nggi oynada Г отово tugmasini bosing
Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

Сервис => Парам етры .. ni tanlang

Парам етры oynasida Общ и е bo’limida biz quyidagi parametrlarni tavsiya
qilamiz(pastdagi rasmga qarang)

Парам етры oynasida Отправк а qavatida quyidagi parametrlarni tavsiya
qilamiz (pastdagi rasmga qarang)EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

Парам етры bo’limidagi Чтение sohasida biz quyidagi parametrlarni
tavsiya qilamiz (pastdagi rasmga qarang)

Парам етры oynasida Правопи сание bo’limida biz quyidagi
parametrlarni tavsiya qilamiz (pastdagi rasmga qarang)EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

Парам етры oynasida Защ и та bo’limida biz quyidagi parametrlarni tavsiya
qilamiz (pastdagi rasmga qarang)
Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

Парам етры oynasida Дополни тельны е bo’limida biz quyidagi
parametrlarni tavsiya qilamiz (pastdagi rasmga qarang)
Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

Xatlarni o'qishXatlarni o'qish
Outlook Express sizni xat-xabarlaringzini olgandan so'ng yoki siz
instrumentlar panelidan Достави ть почту ni bossangiz siz xabarlarni
xohlagan oynada yoki ko'rish sohasida ko'rishingiz mumkin.
Paneldagi Outlook ni bosing yoki ro'yhatdagi Вх одящ и е ni bosing.
Xabarni alohida oynada o'qish uchun xabarlar ro'yhatida uni ikki marta
bosing.
Xabarni ko'rish sohasida o'qish uchun, xabarlar ro'yxatida ikki marta bosing.
Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

Elektron pochtadan oddiy xat-xabar Elektron pochtadan oddiy xat-xabar
qanday jo'natiladi?qanday jo'natiladi?
Instrumentlar panelida Создать сообщ ение tugmasini bosing.
Nuqta yoki nuqta vergul orqali ( ; ) К ом у , К опия va Слепая maydonlarida
elektron pochtani qabul qiluvchining nomini kiriting.
Manzillar kitobidan elektron pochtaning nomini qo'yish uchun “ Создать
сообщение ” oynasidagi Кому ishorasini bosing va kerakli nomlarni tanlang.
Tema maydonida xatning sarlavhasini kiriting.
Xatning mazmun qismini to’ldiring, so'ngra instrumentlar panelidagi
Отправи ть tugmasini bosing.
Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH

Internet tarmoqlarida axborot makoni. Elektron pochtalar bilan ishlash

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish