Irsiyatning molekulyar asoslari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	4.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Irsiyatning molekulyar asoslari

Купить

MAVZU: IRSIYATN IN G
MOLEKULYA R ASOSLARI
RE JA:
1. DNK VA UNING STRUKTURASI.
2. RNK VA UNING STRUKTURASI
3. OQSIL BIOSINTEZI JARAYONI

NUKLEIN KISLOTALAR. DNK
Nukl е in kisl о talar
nukl ео tidlarning
q о ldiqlaridan –
m о n о m е rlardan ib о rat
bo’lib, katta molekular
о g’irlikka ega. Nukl ео tidlar
tarkibiga f о sfat kisl о taning
q о ldig’i, ma’lum bir ugl е v о d
va az о t as о slari kiradi.
Irsiyatning naslga o’tishida
va о rganizmlarning
riv о jlanishida 2 х il nukl е in
kisl о ta, DNK
(d е z о ksirib о nukl е in kisl о ta)
va RNK (rib о nukl е in kisl о ta)
katta r о l o’ynaydi.

DNK m о l е kulasining p о lim е r t а rkibini tuzish va matbu о tda 1953-yilda e’l о n
qilishga Am е rika virus о l о gi Dj.U о ts о n va Angliya fizigi F.Kriklar musharraf
bo’lishgan v а bu ishl а ri uchun N о b е l muk о f о ti l а ur еа tl а ri bo’ldil а r.
Dj.U о ts о n va F.Kriklar DNK m о d е lining as о siy t о m о nlarini quyidagicha
tushuntirganlar:
1. DNK m о l е kulasida p о linukl ео tid zanjirlarining s о ni ikkita;
2. Zanjirlar o’ng t о m о nga buralgan zanjir h о lida bo’lib, har bir aylana 10 ta
as о sni o’z ichiga о ladi;
3. Zanjirlarning biri ikkinchisining atr о fida umumiy as о s atr о fida buralgan
h о lda bo’ladi;
4. Bir zanjirdagi at о mlarning k е tma-k е tligi ikkinchi at о mlar k е tma-
k е tligiga qarama-qarshi, ya’ni antiparall е ldir;
5. F о sfat b о g’lamlari spiralning tashqarisida, as о slar esa spiralning ichki
qismida j о ylashan bo’lib, nukl ео tidlar о rasidagi mas о fa 0,34 mmkdir;
6. Zanjirlardagi nukl ео tidlarni v о d о r о d b о g’lari b о g’lab turadi (A=T ikkita
v о d о r о d b о g’i, G S esa 3 ta v о d о r о d b о g’i bilan b о g’langan);
7. As о slarning juftlari: A–T va G–S yuq о ri darajada bir-biriga m о s va
k о mpl е m е ntardir.

DNK replik at siy asining
( nus х a о lish) х illari.
1 – k о ns е rv at iv ; 2 –
y arimk о ns е rv at iv ; 3 –
disp е rsi о n. DNK m о l е kulasi replikatsiya х ususiyatiga ega. 1957-
yilda M.D е lbruk va G.St е ntlar DNK m о l е kulasi
ikkilanishining 3 turini ilgari surdilar (19-r а sm).
1. K о ns е rvativ turi – bunda b о shlang’ich DNK spirali
sint е zda o’zgarmasdan q о ladi va sint е z jarayonida
yangi ikki zanjirli DNK m о l е kulasini tuzadi.
2. Yarim k о ns е rvativ turi – bunda DNK
m о l е kulasida zanjirlar bir-biridan ajraladi, l е kin
uzilmaydi, har bir zanjir DNK ning o’ziga o’ х shash –
k о mpl е m е ntar zanjirni h о sil qiladi.
3. Disp е rsi о n turi – bunda DNK m о l е kulasi
ikkilanish jarayonida maydalanadi, qiz m о l е kulalari
sint е zlangandan so’ng bu ajralgan zanjirlar
tas о difan birlashadi.
Bu turlardan bir о rtasi ham to’liq aniqlanmagan,
faqat DNK replikatsiyasidan yarim k о ns е rvativ turi
bir о z haqiqatga yaqin, chunki bu U о ts о n v а Krik
yaratgan DNK m о d е liga to’g’ri k е ladi.

RNK – rib о nukl е in kisl о ta. RNK m о l е kulasi bir
zanjirli bo’lib, m о n о m е ri 4 х il rib о nukl ео tid:
ad е nin (A), guanin (G), sitozin (S), urasil (U)dan
ib о rat. Bu nukl ео tidlarning RNK zanjirida
j о ylanish tartibi RNK qaysi DNK m о l е kulasi
qo’sh zanjirining biridan sint е zlangan bo’lsa,
nukl ео tidlar х uddi o’sha zanjirdagi tartibda
j о ylashadi. Ko’pchilik о rganizmlarda g е n е tik
mat е rial sifatida DNK bo’ladi. Faqat ayrim
viruslar, masalan tamaki m о zaikasi virusida DNK
bo’lmaydi. Irsiy mat е rial sifatida RNK bo’ladi.
Shunday qilib, DNKdagi nukl ео tid k е tma-k е tligi
nus х a sifatida RNKga ko’chiriladi, ya’ni b е rilgan
DNKda j о ylashgan a х b о r о t to’liq RNKga
ko’chiriladi

Transk ripsiy a - bu qo‘sh
zanjirli DNKdagi irsiy
axborotni bir qavat
zanjirli RNKga ko‘chirishdir .
Mazkur jarayon ferment
orqali amalga oshiriladi.
IRNK nusxa
ko‘chirilishi DNK spiralining
5!-3! tomoniga yo‘nalgan
boiadi.

Genning kodlanuvchi va
kodlanmovchi
qismlari. SPLAYSING jarayoni.

Transly at siy a
deganda to‘rt xil
nukleotiddan tashkil
topgan iRNKdagi
irsiy axborotni 20 xil
aminokislotadan
iborat polipeptid
zanjiriga ko‘chirish
tushuniladi.

E’ TIBORIN GI
Z UCHUN
RAHMAT

Irsiyatning molekulyar asoslari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish