Ish bilan bandlikka ko‘maklashish markazlari xizmati - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	36.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Ish bilan bandlikka ko‘maklashish markazlari xizmati

Купить

ISh BILAN BANDLIKKA KO‘MAKLAShISh MARKAZLARI
XIZMATI
REJA
1. Tuman (shahar) bandlikka ko‘maklashuvchi markazni tashkil etish
asoslari
2. Tuman (shahar) bandlikka ko‘maklashuvchi m arkazning asosiy
vazifalari va funksiyalari
3. Markazning huquq va ma’suliyati

1. Tuman (shahar) bandlikka ko‘maklashuvchi markazni tashkil etish
asoslari
Tuman (shahar) bandlikka ko‘maklashuvchi markaz “Tuman (shahar)
bandlikka ko‘maklashuvchi markaz to‘g‘risida” Nizomga asosan faoliyat yuritadi.
Nizom O‘zbekiston Respublikasi “Aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risida”gi
Qonuni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2007 yil 6 apreldagi «Aholini
bandligini oshirish hamda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari
faoliyatini takomilllashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PK-616 – sonli Qarori
hamda Vazirlar Mahkamasining 2007 yil 8 maydagi 95-sonli «2007 yil 6 apreldagi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PK–616 - sonli «Aholi bandligini
oshirish hamda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari faoliyatini
takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Qarorini amalga oshirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida» gi Qarori asosida ishlab chiqilgan bo‘lib, tuman (shahar)
Bandlikka ko‘maklashuvchi Markazning maqomi, vazifalari, funksiyalari,
vakolatlari va faoliyatining tashkiliy asoslarini belgilab beradi.
Markaz faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, O‘zbekiston
Respublikasi qonunlari, Oliy Majlis palatalari qarorlari va boshqa hujjatlar,
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmonlari, qarorlari va farmoyishlari,
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining qaror va farmoyishlariga,
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza hilish vazirligining
normativ – huquqiy hujjatlariga, bosh boshqarmalarning buyruq va qarorlariga,
tegishli hokimliklarning qaror va farmoyishlariga, shuningdek ushbu Nizomga
amal qiladi .
Markaz O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza
qilish vazirligining tashkiliy tizimi bo‘lib, mintaqaviy asosda Qoraqalpog‘iston
Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga, viloyatlar va
Toshkent shahri Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish Bosh boshqarmalariga
, hamda tegishli tuman ( shahar) xokimligiga buysunadi va hisobot beradi.
Markaz davlat boshqaruvining tuman (shahar) mehnat, ish bilan bandlik va
aholini ijtimoiy muhofaza qilish organi hisoblanadi.

Markaz o‘z faoliyatini davlat boshqaruvining boshqa mahalliy organlari,
jamoat tashkilotlari, korxona va muassasalar bilan hamkorlikda olib boradi.
4. Markaz yuridik shaxs bo‘lib, bank muassasalarida hisob raqamlariga,
O‘zbekiston Respublikasi davlat gerbi tasviri tushirilgan va o‘z nomi yozilgan
muhrga ega.
5. Markaz tizimiga yirik qishloq (mahalla) fuqarolar yig‘inlarida ish bilan
ta’minlash va aholini ijtimoiy muhofaza qilish turg‘un (statsionar) punktlar kiradi.
6. Zarur bo‘lganda vazirlik qarori asosida Markazda vaqtinchalik bir
martalik ish bilan ta’minlash Byurosi tashkil etilishi mumkin bo‘lib, ularning
faoliyati aloxida Nizom bilan belgilanadi.
7. Markaz Ish bilan ta’minlashga qo‘maklashuvchi davlat jamg‘armasidan
moliyalashtiriladi, hamda belgilangan tartibda mehnat organlari xodimlarining
mehnatini rag‘batlantirish hamda moddiy-texnika bazasini mustahkamlash
jamg‘armasi mablag‘laridan foydalanish huqukiga ega.
2. Tuman (shahar) bandlikka ko‘maklashuvchi m arkazning asosiy
vazifalari va funksiyalari
1. Q uyidagilar Markazning asosiy vazifalari h isoblanadi:
– ish bilan band b o‘ lmagan aholi hisobi metodikasiga muvofiq, ishsizlar
tizimli ravishda hisobga olib borilishini, ishga joylashishga muxtojlar,
shuningdek, mavjud b o‘ sh ish o‘r inlari t o‘g‘ risida ma’lumotlar banki
shakllantirilishini ta’minlash;
– ishsizlar, birinchi navbatda yoshlar, xotin-kizlar va aholining boshqa
ijtimoiy extiyojmand toifalarini ishga joylashtirishga ko‘maklashish;
– aholi bandligining samarali shakllarini rivojlantirish, jumladan
kasanachilik mehnatini joriy etish, mustaqil ish bilan bandlik, shu jumladan
shaxsiy yordamchi va dehqon xo‘jaliklarida qoramol boqish hamda boshqa
turdagi ish bilan bandlikni rag‘batlantirish;
– ishsizlarni kasbga tayyorlash va qayta tayyorlashni tashkil qilish,
ularni ijtimoiy ko‘llab-quvvatlash bo‘yicha qonun hujjatlarida nazarda

tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish, haq to‘lanadigan jamoat ishlarini
kengaytirish;
– ish beruvchilar tomonidan mehnatga oid qonun hujjatlariga,
shuningdek mehnat muhofazasi va shart-sharoitlari sohasidagi normativ
huquqiy hujjatlarga rioya etilishini nazorat qilish;
– ehtiyojmand oilalarni ijtimoiy ko‘llab-quvvatlash chora-tadbirlarni
amalga oshirishda fuqorolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga amaliy
yordam ko‘rsatish, kamxarj oilalarga nafaqalar hamda moddiy yordam
tayinlash va to‘lashda o‘rnatilgan tartibga rioya etilishi monitoringini amalga
oshirish
Markaz, yuklatilgan vazifalarni bajarish maqsadida quyidagi
funksiyalarni amalga oshiradi:
2. Band bo‘lmagan aholi sonini hisobga olish sohasida:
– tasdiqlangan aholini bandligini aniqlash metodikasi asosida har
chorakda aholi bandligi monitoringini o‘tkazadi, tuman (shahar) hududida
yashovchi band bo‘lmagan aholi sonini aniqlaydi;
– aholi bandligi monitoringi asosida tuman (shahar) hududida mehnat
bozoridagi vaziyat haqida ma’lumot va uning rivojlanishini baholaydi;
– tuman (shahar) hududida ish bilan ta’minlanishga muhtoj fuqarolar
haqida ma’lumotlarni yig‘ib, ularni axborot bankini yaratadi.
– bo‘sh ish o‘rinlari haqida ma’lumotlar bankini yaratish sohasida:
– xududdagi mulkchilik shaklidan va ishlovchilar sonidan qat’iy nazar
barcha korxona, tashkilot va muassasalarda mavjud bo‘sh ish o‘rinlari to‘g‘risida
ma’lumotlar yig‘adi va vakant ish o‘rinlari haqida sistemali ma’lumotlar bankini
tashkil etadi;
– markazlarda ish bilan band bo‘lmagan aholiga hududdagi, shuningdek
respublikaning boshqa hududlarida mavjud bo‘sh ish o‘rinlari to‘g‘risida
ma’lumotlarni taqdim etadi.
3. Ish bilan ta’minlashda ko‘maklashish sohasida:

– markazga murojaat etuvchilarga ish beruvchilarning ishchilarga
qo‘yadigan talablari, ishga joylashish imkoniyatlari haqida maslahatlar berish;
– markaz ish bilan band bo‘lmagan, ro‘yxatga olingan aholini, ayniqsa,
yoshlar, ayollar va ijtimoiy muhofazaga muhtoj aholi qatlamlariga ko‘maklashadi;
– qurolli kuchlardan bo‘shatilgan fuqarolarga ularning bandlik
sohasidagi huquqi haqida tushunchalar berish, ularning egallagan kasbi
bo‘yicha ish bilan ta’minlashda ko‘maklashadi;
– jazo muddatini o‘tagan, amnistiyaga tushgan fuqarolarni vakant va
kvotalangan ish joylariga joylashtirishda ko‘maklashadi;
– ishdan bo‘shagan, shu jumlandan korxona tugatilishi yoki bankrotga
uchraganligi munosabati bilan ishsiz bo‘lgan fuqarolarni ro‘yxatga olib, ish bilan
ta’minlashda ko‘maklashadi;
– aholini ish bilan ta’minlash va ish o‘rinlarini barpo etish hududiy
dasturlarini ishlab chiqishda qatnashadi va bajarilishi yuzasidan xar chorak yakuni
bo‘yicha xokimliklarga ma’lumotlar taqdim etib boradi;
– bandlikni ta’minlash hududiy dasturi asosida ish o‘rinlarini yaratilishini
monitoringini tashkil etadi;
– ijtimoiy ximoyaga muxtoj shaxslar uchun eng kam ish o‘rinlari yaratilishi
bo‘yicha xokimliklarga takliflar kiritadi va ushbu ish o‘rinlarining ijtimoiy
ximoyaga muxtoj va mehnat bozorida teng sharoitlarda raqobatlashishga qodir
bo‘lmagan aholi toifasi bilan to‘ldirilishini nazorat qiladi;
– korxonalar, tashkilotlar va muassasalar va boshqa manfaatdor idoralar
ishtirokida bo‘sh ish o‘rinlari yarmarkalarini o‘tkazadi;
– o‘rnatilgan tartibda ishsiz maqomi berilgan fuqarorlarga haq
to‘laniladigan jamoat ishlari tashkil etadi.
4. Aholi bandligini rivojlantirishning samarali shakllari sohasida:
– ish beruvchilarga ularning imkoniyatidan kelib chiqib kasanachilik ishchi
o‘rinlarini yaratish bo‘yicha takliflar beradi, ish beruvchilar orasida bandlik
to‘g‘risida tushuntirish ishlarini olib borib, korxonalarda kasanachilik ish
o‘rinlarini yaratilishini monitoringi va xisobini olib boradi;

– oilaviy tadbirkorlik sub’ektlariga bankdan kreditni rasmiylashtirishda
maslaxatlar berib, ko‘maklashadi;
– xizmat ko‘rsatish va servis, kichik va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish
sohasida ish joylarini yaratishda ko‘maklashadi;
– yirik qoramol o‘stirish bilan xususiy va dexqon xujaliklarida band
bo‘lganlarni xisobga oladi, ularga mehnat daftarchasini ochadi va yuritadi;
– korxona bilan shartnoma asosida kasanachilik faoliyati bilan
shug‘ullanishni xohlagan murojaat etuvchilarni ro‘yxatini olib boradi.
5. Ishsizlarni kasbga tayyorlash qayta tayyorlash va ularni malakasini
oshirish sohasida:
– ishsiz fuqarolarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularni
malakasini oshirishni tashkil etadi;
– ishsiz fuqarolarni kasb xunar kollejlarida kasbga tayyorlash, qayta
tayyorlash va ularni malakasini oshirish kurslari bilan shartnoma tuzadi;
– ishsiz deb e’tirof etilgan fuqarolarni usto-shogird usulida yakka tartibda
kasbga tayyorlaydi;
– ishsizlarga kasbga tayyorlash qayta tayyorlash va malakasini oshirish
davrida stipendiya to‘laydi;
– o‘rta maxsus, kasb-hunar muassasalari bilan kasb-hunar kollejlarni,
akademik litseylarni va oliy o‘quv yurtlarini bitiruvchilarni ishga joylashganligi
monitoringini tashkil etadi;
– ishsizlarga qonunchilik bilan belgilangan tartibdagi ishsizlik nafaqasini
va moddiy yordamni tayinlaydi va to‘laydi;
– qonun bilan belgilangan tartibda ish xajmi qisqartilishi, texnologiyalar
o‘zgarishi munosabati bilan ishdan bo‘shagan fuqarolarga muddatidan oldin
pensiyani rasmiylashtiradi.
6. Mehnat qonunchiligiga rioya qilish ustidan nazorat qilish sohasida:
– mehnat haqidagi qonunchilikni, shu jumladan “Aholini ish bilan
ta’minlash to‘g‘risida”gi Qonuni talablari ijrosi, mehnat muhafazasi me’yorlariga
rioya qilish ustidan nazorat qiladi;

– k orxonalarda mehnat muhofazasi va sharoitlarni takomillashtirish
to‘g‘risida takliflar beradi;
– me hnat sharoitlariga ko‘ra ishchi joylarini attestatsiya qiladi.
7. Muhtoj oilalarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash sohasida:
– fuqarolarni o‘zini-o‘zi boshqarish organlariga nafaqa va moddiy
yordamga muhtoj kam ta’minlangan oilani aniqlashda ko‘maklashadi;
– o‘rnatilgan tartibda nafaqa tayinlash va to‘lash, kam ta’minlangan
oilalarga moddiy yordam ko‘rsatishda fuqarolarni o‘z-o‘zini boshqarish organlarini
nazorat qilish va monitoring o‘tkazish;
– kam ta’minlangan oilalarga to‘lanadigan nafaqa, moddiy yordamni
belgilashda yo‘l qo‘yilgan xato aniqlansa, xokimiyatga fuqarolarni o‘z-o‘zini
boshqarish organi tomonidan qabul qilingan qaror bekor qilish bo‘yicha taqlif
kiroitish.
3. Markazning huquq va ma’suliyati
1. Markaz huquqlari:
– mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish tizimi boshqaruvini
takomillashtirish va rivojlantirish, mehnat organlarining moddiy-texnika bazasini
mustaxkamlash va ular uchun malakali kadrlar tayyorlash bo‘yicha takliflar
kiritish;
– markaz oldiga qo‘yilgan vazifalarni xal etish uchun zarur bo‘lgan
axborotni xokimlik boshqaruv organlaridan, korxonalar, takshkilotlar va
muassasalardan belgilangan tartibda so‘rash va olish, shu jumladan bo‘sh ish
o‘rinlari, tizim o‘zgarishlari munosabatida xodimlarning ishdan bo‘shashi hamda
ta’lim muassasalaridan kasb yunalishlari va mutaxassisliklar, kasb malaka tizimi,
shuningdek bitiruvchilarning soni haqida;
– ishsizlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularni malakasini
oshirish maqsadida o‘quv maskanlari, korxona va muassasalar, shuningdek xalq
hunarmandchiligi ustalari bilan shartnoma to‘zish:
– kasb-hunar kollejlarida kasb yunalishlari va tayyorlov hajmlarini aniqlash
bo‘yicha takliflar kiritish;

– hokimiyatga korxonalarda eng kam ish o‘rinlarini ijtimoiy himoyaga
muhtoj fuqarolarni ishga joylash uchun yaratilishi haqida takliflar kiritadi;
– Markaz vakolatidagi masalalarni muhokama qilish majlislariga hokimlik,
boshqa boshqaruv organi, korxona, muassasa va tashkilot vakillarini taklif etish;
– belgilangan tartibda korxona, muassasa va tashkilotlarga Markaz
vakolatiga kiruvchi masalalar bo‘yicha tashrif buyurish;
– o‘rnatilgan tartibda korxona, tashkilot, muassasa rahbarlariga nisbatan
mehnat muhofazasi to‘g‘risidagi qonunchilikka rioya qilmagani uchun ma’muriy
jazo qo‘llash va ijro uchun majburiy yozma ko‘rsatmalarni kiritish, mehnat
qonunchiligini bo‘zish yo‘li bilan qabul qilingan mahalliy me’yoriy hujjat va
buyruqlarni o‘zgartirish;
– davlat byudjetdan tashqari bandlikka ko‘maklashish fondi mablag‘larini
ko‘zda tutilgan tasdiqlangan xarajatlar smetasiga ko‘ra yunaltirish;
Markaz o‘ziga yuklatilgan vazifa va funksiyalarini bajarishda bandlikni
ta’minlash, tuman (shahar) aholisini ijtimoiy muhofaza qilish tadbirlarini amalga
oshirishga ma’sul.
2. Inspektorning asosiy vazifalari va funksiyalari:
– statsionar punktga biriktirilgan hududda yashovchi ishsiz
fuqarolarni aniqlab, ro‘yxatga olish;
– ishsiz fuqarolarga ishga jaylashishga, kasbga tayyorlashda, qayta
tayyorlashga va malakasini oshirishda ko‘maklashish;
– biriktirilgan h ududda bandlik masalasini ob’ektiv ba h olash ;
– hududda joylashgan korxonalardagi vakansiyalar haqida ma’lumot
to‘plash;
– kam ta’minlangan oilaga, voyaga yetmagan, bolali oilalarga, 2
yoshgacha farzandi bor, ishlamaydigan onalarga, biriktirilgan hududda
fuqarolar yig‘ini tomonidan tayinlanib, to‘lanadigan nafaqalar tartibga solish
va nazorat qilishni ta’minlash;
– aholi o‘zini band qilishi, kasanachilik va oilaviy tadbirkorlikka
ko‘maklashish;

– aholiga mavjud vakansiyalar, biriktirilgan hududda yaratilgan yangi
ishchi o‘rinlari, shuningdek, tuman va viloyat hududidagilari haqida axborot
berish ;
– tasdiqlangan metodika asosida uy xo‘jaliklarini o‘rganib,
biriktirilgan hududda bandlik monitoringini o‘tkazish;
– biriktirilgan hududda joylashgan korxona, muassasa va
tashkilotlarning ishchi kuchiga talabini o‘rganish;
– ishsizlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini
oshirish, hqk to‘lanadigan jamoat ishlarini tashkil qilish;
– mehnat bozorida alohida himoyaga muhtoj, ish topishda
qiynalayotgan boshqalar bilan mehnat bozorida teng raqobatlasha
olmaydigan fuqarolarni ro‘yxatga olish va kvotlangan ish o‘rinlariga
joylashishga ko‘maklashish;
– kam ta’minlangan oilalarga nafaqa va modiy yordam tayinlash va
to‘lashni tashkil etish;
– biriktirilgan hududda yashovchi kam ta’minlangan oilalarga
hujjatlarni rasmiylashtirishda metodik boshqarish;
– kam ta’minlagan oilaga nafaqa va moddiy yordam olish uchun
zaruriy hujjatlarni rasmiylashtirish, shu jumladan bayonnoma, qaror,
hisobot hamda oilaning umumiy byudjetini to‘g‘ri hisoblashda o‘rnatilgan
tartibga rioya qilish ustidan nazorat olib borish;
– yirik qora mol boqish bilan band bo‘lgan o‘z xo‘jaligida ishlayotgan
fuqarolarga belgilangan tartibda mehnat daftarchasini ochish va yuritish;
– vakolat me’yoridan kelib chiqib mehnat va bandlik haqidagi
qonunchilik hamda ishsiz fuqarolarning huquq va majburiyatlari haqida
axborot xizmatlarini ko‘rsatish;
– statsionar punkt vakolatiga kiradigan fuqarolarning xat, ariza va
shikoyatlarini kurib chi q ish;
– belgilangan vazifalar asosida boshqa funksiyalar bajarilishi mumkin .

Qisqacha xulosalar
Ish bilan bandlikka ko‘maklashish markazlarining asosiy faoliyati aholini
bandlik darajasini aniqlash, hududda yangi ish o‘rinlarini yaratishga
ko‘maklashish, korxonalarda kasanachilik asosida ish o‘rinlarini yaratish bo‘yicha
xarajatlarni rasmiylashtirish, ish bilan band bo‘lmagan aholini ishga joylashtirish,
kasbga qayta o‘qitish, haq to‘lanadigan jamoat ishlariga jalb qilishdan iborat.
Markazlar tomonidan olib boriladigan tadbirlar natijasida birinchidan,
ishsizlarning bo‘sh ish o‘rinlari qidirishlariga, tadbirkorlarning xodimlar
qidirishlariga sarf etiladigan vaqtni qisqartirishni ta’minlaydi, ikkinchidan, ish
beruvchilarning o‘z talablariga eng ko‘p darajada mos keladigan xodimlar
yollashiga yordam beradi, xodimlarga esa mehnat sharoitlari va ish haqi darajasi
muvofiq keladigan ish joyini topishlariga imkon beradi.

Adabiyotlar ro‘yxati:
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. -T.:O‘zbekiston, 2009.
2. O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi.-T.:Adolat, 2007.
3. O‘zbekiston Respublikasining Aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risidagi
Qonuni. (yangi tahrirda). -T.: 1998.
4. O‘zbekiston Respublikasi “Aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risida”gi
Qonuni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2007 yil 6 apreldagi
«Aholini bandligini oshirish xamda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza
qilish organlari faoliyatini takomilllashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi
PK-616 – sonli Qarori
5. Abdurahmonov Q.X. Mehnat iqtisodiyoti (darslik). - T.: “Mehnat”, 2009.
6. Arabov N.U. Mehnat bozori infratuzilmasining rivojlanishi. 08.00.10.-
“Aholishunoslik va mehnat iqtisodiyoti” ixtisosligi bo‘yicha Iqtisod fanlari
nomzodi ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiyasi. – T.: 2008.
7. Vladimirova L.P. Ekonomika truda (uchebnoe posobie) -2e izd. pererab.-
M.: Izdatels kiy dom “Dajkov i K”, 2002.
8. Volgin N.A.Ekonomika truda: (sosialno-trudov ы e otnosheniya)/ Pod
red. N.L. Volgina, Yu.D.Odegova. M.: «EKZAMEN», 2009.
9. R ы nok truda:Uchebnoe posobie/Pod.obsh.red.Abduraxmonova K.X.,
Odegova Yu.G. – T.: TFREA, 2009.

Ish bilan bandlikka ko‘maklashish markazlari xizmati

Купить