Islomdago mazhablar va yo‘nalishlar - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Islomdago mazhablar va yo‘nalishlar

Купить

D I N S H U N O S L I K 1DINSHUNOSLIK
HSM
Islomdagi
mazhablar va
yo'nalishlar08
MAVZU

Islomdagi mazhablar va yo’nalishlar
Reja :
1. Islomda yo’nalishlarning vujudga kelishi
2. Fiqhiy mazhablarning paydo bo’lishi
3. Imom Abu Hanifa va hanafiylik mazhabi
4. Mazhabsizlik va uning oqibatlari
2

Islom dinida iymontalablaridagi farqlar
Sunniylik – Ahli sunna val jamoa Shialik –Ali tarafdorlari
Sunniylikda iymon talablari Shialikda iymon talablari
1. Tavhid –Allohning yagonaligiga ishonch
2. Farishtalarga ishonch
3. Payg'ambarlarga ishonch
4. Muqaddas kitoblarga ishonch
5. Taqdirga ishonch
6. Oxiratga ishonch
7. Qiyomatda –barchaning qayta tirilishiga
ishonch 1. Tavhid –Allohning yagonaligiga
ishonch.
2. Adl –ilohiy taqdirning adolatli
ekanligiga ishonch.
3. Nubuvvat-payg'ambarlarga
ishonch.
4. Imomiyat –imomlar
hokimiyatini tan
olish.
5. Qiyomat –maod –oxiratga
ishonch.Bular quyidagilar:
3

Qadariya
Jabariylar Aqidaviy masalada adashganlar. Ular Allohning
xohishi, qazosi va qadarini inkor qiladilar va «Alloh
bandalarining ishidan ojiz», deydilar.
Inson taqdirini xudo
qo'ygan, insonda hech
4 mutlaq
qanday oldindan
iroda
va belgilab
faoliyat
erkinligi yo'q, bular faqat xudoda mavjud, inson esa
ana shu faoliyatni o'zlashtirib olish imkoniyatiga ega,
deydilar.

Islom tarixida adashgan firqalar bir necha guruhlarga bo'linib
ketgan. Hozirgi kundagi adashgan oqimlar o'tmishdoshlarining
aqidasini yangicha ko'rinishda taqdim qilmoqda. Jumladan,
hozirda ISHID va boshqaXorijiylarning
guruhlarning odam
o'ldirishi, qabih
ishlari, jangari
katta gunoh qilgan insonning
kofirgachiqarilishi va hokazo.
5

Fiqhiy mazhablar
Hanafiya –
sunniylikdagi
92,5% musulmon
47% Shofi'ya –
sunniylikdagi
92,5% musulmon
27 % Hanbaliya –
sunniylikdagi 92,5
% musulmon
1,5% Molikiya –
sunniylikdagi
92,5 % musulmon
17 %
Aqidaviy mazhablar
Moturudiylik Ash'ariylik
6 Sunniylik mazhablari

Shialikda Isno ashariya
12 imomlari:
1.Ali ibn Abi Tolib (al-Murtado);2.Al-Hasan ibn Ali (al-Mujtabo);
3.Al-Husayn ibn Ali (ash-Shahid);
4. Ali Zayn al- Abidin ibn al-
Husayn (As- Sajjod);
5. Muhammad al- Boqir ibn Ali
Zayn al- Abidin (al-Boqir);
6. Ja’far as- Sodiq ibn Muhammad
al- Boqir (as-Sodiq);
7. Muso al- Kozim ibn Ja’far as-
Sodiq (Al- Kozim);
8. Ali ar- Rido ibn Muso al- Kozim
(Ar- Rido);
9. Muhammad al- Javod ibn Ali ar-
Rido (At-Taqiy);
10. Ali al- Hodi Muhammad al- Javod (An-
Naqiy); 11.Al- Hasan al- Askariy ibn Ali al- Xodi
(Az-Zakiy);
12.Muhammad al- Mahdiy ibn al- Hasan al- Askariy (al- Hujjatul qoimul
Muntazir).7

Hanafiya
8 
Asoschisi –al- Imom al- A’zam Abu Hanifa an- Nu’mon ibn Sobit al-
Kufiy (80-150/699- 767) forslardan bo‘lib, umaviylar (661- 750)
va abbosiylar (750- 1258) davlati ayni avj olgan davrda
yashagan tobiinlardan. Abu Hanifa sakson uch mingdan ortiq
masalaga javob bergan bilimdon olim edi. Abu Hanifa qiyos
va istehsoni (chiqarilgan xulosadan musulmonlar uchun
foydaliroq tomonini olish tamoyili) ko'p qo'llagan. Hatto zaif
hadisni qiyosdan oldin qo'ygan.

Geografiyasi: Usmoniylar imperiyasi, Misr, Suriya, Livan, Iroq,
Iordaniya, Falastinda rasmiy mazhab, Bolqon, Kavkaz,
Afg'oniston, Pokiston, Hindiston, Markaziy Osiyo respublikalari va
Xitoy.

Molikiya

Asoschisi imom Molik ibn Anas Abu Abdulloh (713- 795). U
«Madina imomi» unvoniga sazovor bo'lgan. Qur'on, sunna va
ijmoga tayanadi. Olim «al- Muvatto» nomli hadis ilmiga oid asar
molikiy mazhabining asosiy manbasidir.

Geografiyasi Marokash, Tunis, Jazoir va Liviyada yetakchi
mazhab, yuqori Misr, Sudan, Bahrayn, BAA va Quvaytda ham
nufuzga ega, nikoh- oila va mulkka oid huquqga sezilarli ta'siri
bor.
9

Shofeiya

Асосчиси Asoschisi Muhammad ibn Idris Shofeiy (767-820).
Uning huquq tizimi xanafiylar, molikiylarning diniy-hukuqiy
ta'limoti asosida ishlab chiqilgan, ko'proq molikiylarga yaqin
turadi. Qur'on, sunna ijmo va qiyosga tayanadi. Shofeiyning «al-
Umm», «ar- Risola» kitoblari ushbu mazhab usuliga asos bo'lgan.

Geografiyasi: Misr (ko'proq qishloqlarida), Falastin, Iordaniya,
Suriya, Iroq, Hijoz, Pokiston, Hindiston, Indoneziya, Eron va
Yaman.
10

Hanbaliya
11 
Asoschisi Ahmad ibn Hanbal (780- 855). Hanbaliy mazhabida
Qur'on, sunnat, ijmo va sahobalarning gaplari asosiy o'rin
egallaydi. Zarurat bo'lmaganda, qiyosdan foydalanmaydi.
Hadislar va sahobalar so'zini qiyosdan ustun qo'yadi.Hadis ilmi
bo'yicha «al- Musnad» asari juda mashhur. Bu kitobda 40000
atrofida hadis jamlangan bo'lib, asar hanbaliy mazhabining asosiy
qarashlarini ifoda etadi .

Geografiyasi: Saudiya Arabistoni, Qatarda rasmiy mazhab,
Falastin, Suriya,Iroq va b. joylarda o'z izdoshlariga ega.egа.

Mazhabsizlik
ulamolarning ilmlari va meroslarini bekorga chiqaradi,
musulmonlar birligiga xavf soladi. Mazhabsizlik g'oyasini ilgari
jamiyatdagi sohalar izdan chiqib ketadi.
12 Bugungi kunda mazhablarni inkor qilish holatlari uchrab turibdi.
Bu g'oya 12 asrdan ortiq vaqt mobaynida yashagan minglab
surayotgan soxta salafiylar fikricha, shariat ahkomlarini to'g'ridan-
to'g'ri amalga tadbiq etishi, har bir kishi Qur'ondan yoki hadisdan
hukm olishi, har bir odam o'zi fatvo berishi mumkin. Ularning
g'oyasiga amal qilib, barcha Qur'on va hadisdan hukm olishga o'tsa,

Adabiyotlar ro‘yxati:
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi.– T.: O‘zbekiston, 2017.
2. «Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida»gi O‘zbekiston
Respublikasining Qonuni (yangi tahriri) // O‘zbekistonning yangi qonunlari, № 19. –T.:
Adolat, 1998.
3. Qur’oni karim ma’nolarining tarjima va tafsiri / Tarjima va izohlar muallifi
4. Abdulaziz Mansur. – T.: Sharq, 2016.Mirziyoev Sh. Buyuk kelajagimizni mard
va
olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. – T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2017. – 488 b.
5. Dinshunoslik asoslari. O'quv qo'llanma / Ochildiev A. va b.q. –T.: Toshkent
islom
universiteti, 2013. – 320 b.
6. Hadisshunoslik (o'quv qo'llanma). Rahimjonov D. va b.q.– T.: Toshkent
islom universiteti, 2013. – 268 b.
7. Dunyo dinlari tarixi / tuzuvchilar: Agzamxodjaev S. va b.q.– T.:– Toshkent: ToshDSHI,
2011. – 262 b.
8. Islom va aqidaparast oqimlar. Tulepov A.–T.: Sharq, 2014.– 536 b.
9. Internetdagi tahdidlardan himoya: Yordamchi o'quv qo'llanma. Tulepov A.–
T.:
Movarounnahr, 2016. – 672 b.10.http// www.muslim.uz https://hilolnashr.u
13

D I N S H U N O S L I K 14E'tiboringiz uchun
rahmat

Islomdago mazhablar va yo‘nalishlar

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish