Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 6.3MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет География

Продавец

Bohodir Jalolov

Жанубий Узоқ Шарқ улкаси

Купить
Жанубий Узоқ Шарқ улкаси www.arxiv.uz Жанубий Узоқ Шарқ ёки Амур - Уссури улкаси СССРнинг жануби - шарқини эгаллайди . Шимол давағарбда у бундан олдинги икки улка билан чегараланади : жануб дадавлатче - гараларигача чузилиб боради , шарқда материк соҳиллари ва Сахалин оролини Охотава Япон денгизлари суви ювиб туради . Улканинг майдони тахминан 1,2 млн . км 2 — СССР терри - ториясининг 5 процентчасига тенг . Жанубий Узоқ Шарқ улка-сида Приморье улкаси ва Хабаровск улкасининг асосий қис ми, Амур ҳамда Сахалин областлари жойлашган. УзоқШарқнингжануби 55 ва 45° шимолийкенгликларорасида, яънимуътадилминтақанингжанубийярмидажой лашган. Бундан ташқари, улка континентнинг шарқий қисми-ни, яъни жуда катта Евросиё қуруқлиги билан бепоён Тинч океан сувларининг узаро таъсири айниқса яққол ифодаланган қисмини эгаллайди. Амур-Уссури улкаси Машҳур рус географ-еаёҳатчиси Н. М. Пржевальский бу улка туг-риеида мана бундай деб ёзган эди: «Бу ерда ҳам шимол, ҳам жануб усимлик ва ҳайвонларининг аралашиб кетганлиги одатланмаган кузга қизиқ туюлади. Ток чирмашиб кетган елни, кедр ва пихталар билан ёнма-ён усган пробка дарахти ва ёнғоқни курганда, айниқса, ҳайрон қоласан киши. Овчиит сизга айиқ ва соболни топиб беради, лекии шу срнинг узи-дагина йулбарсни ҳам учратиш мумкин; бу ердаги пулбарс-лар кучлилиги ва катталиги жиҳатидан Бснгалии чакалак-зорларида яшайдиган йулбарслардан қолишмайди». Территориянинг таркиб топиш тарихи Узоқ Шарқ жанубининг геологик тараққиёти куп жиҳат дан Шимол-Шарқ геологик тараққиётига ухшаб кетади. Бур-мали структураларнинг пайдо булишида тараққиётнинг мезо зой босқичи асосий роль уйнаган, аммо дастлабки қ Тарихий даврда табиий шароит кишиликнинг хужалик фа-олияти таъсири остида анчагина узгарди. Улканинг жанубий ярмидаги текисликлар айниқса кучли узгартирилган, бу тер-риториялар эрамиздан аввалги бирипчп минг йилликдан бош-лаб узлаштира бошланган. Куп тадқиқоишларинпг фикрича, дуб ва бошқа кенг баргли урмонларнииг анчагина қисми ара-лаш кедр—кенг баргли урмонларнииг урпида кедрларнинг ёнғин вақтида ёниб кетиши ва танлама қирқиш ҳисобига пай-до булган. Зея-Бурея ва Суйфун-Ханка текисликларииинг ур-монсизлигига сабаб купроқ бу жойларнинг хужалик жиҳатдак узлаштирилишидир, узлаштириш бу ерларнинг дашт қиёфа-сига киришига ҳам сабаб булган. Геологик тузилиши ва рельефа Узоқ Шарқнинг жанубида тоғ рельефи купчиликни таш-кил этади. Кенг даре водийлари билан уйдим-чуқур булиб кетган тизма тоғлар то  www.arxiv.uz Узоқ Шарқ жануби ер юзасининг орографик тузилиши тер-риториянинг геологик тузилишига мое келади. Зея-Бурея пли-таси шу номли текисликнинг асосини ташкил этади. Шимолий зонанинг антиклинорийлари кенгликка яқин ҳолда йуналган тоғ тизмаларидан иборат, уларнинг орқасида жойлашган тоғ оралигидаги Юқори Зея текислиги ва Уда депрессияси шу зо нанинг букилмасида жойлашган. Хинган-Бурея тоғ системаси ва Сихотэ-Алинь рельефда шарқий зонанинг антиклинорийла-рига, булар орасида жойлашган Уссури-Амур паеттекислиги эса шу зонанинг син'клинорий қисмита тугри келади. Айниқса, морфотектоник мослашув Сахалинда айниқса яққол ифода-ланган. Эффузив қопламлар рельефда кескин ажралиб турув-чи тик ён бағирли кенг текис платолар ҳосил қилган. Узоқ давом этган чуқур ювилиш туфайли ҳамма ерда жинслар ли тологии Амур-Уссури улкаси рельефининг асосий типлари унчалик хилма-хил эмас. Э р о з и о н-д е н у д а ци о н уртача б а-ландликдаги ва пасттоғлар купчиликни ташкил эта-ди. Уртача баландликдаги ва паст тоғлар анча текис кури-нишли типиктектоник-эрозион рельефга эга. Даре водийларининг ҳам кундаланг, ҳам буйлама эканлиги кенг тоғ системаларининг купинча турсимон парчаланишига сабаб булган, бунда айрим-айрим жойлашган гумбазсимон массив-лар ва конуссимон тепалар вужудга келган. Тизма тоғларнинг уйилиш чуқурлиги 500 дан 1000 м гача боради. Тизмаларнинг абсолют баландлиги куп жойларда 1500—2000 м дан ошмай-ди. (Сихотэ-Алиннинг баландлиги 2078 м, Бурея тизмасиники 2010 м ва ҳоказо.) Фақат озгина массивлар ва чуққилар бун-дан баландроқ кутарилган ва уларда музлик ҳамда нивал процесслари ишларининг изл Иқлими Улканинг материкнинг шарқий чеккасида ва уртача кенг-ликларнинг жанубий ярмида жойлашганлиги Узоқ Шарқ жа-нубида қуёш радиацияси ва атмосфера циркуляцияси йиллик узгаришининг асосий хусусиятларини белгилайди. Узоқ Шарқ-нинг жануби муътадил минтақанинг Тинч океан муссонлари таъсири доирасида туради, унинг иқлими илиқ-муътадил мус сон иқлимдир. Об- ҳаво йиллик узгаришининг муссон характе-ри бу улкада СССР буйича энг яққол ифодаланган. Кенглик зоналлиги, улканинг ғарби билан шарқи уртас-идаги анчаги-на тафовут ҳамда баландлик минтақаланиши бу ерда мурак-каб куринишда бирга келади. Амур-Уссури улкасида қиш шу кенгликларда ва океан буйида жойлашган бошқа улкаларга қараганда ниҳоятда совуқ, ҳаво купинча кам булутли булади, ёғин оз тушади. Буига ҳа'вонинг қишки циркуляцияси хусусиятла Сувлари Амур-Уссури улкасининг дарёлари Тинч океан ҳавзасига кириб, Охота ҳамда Япон денгизларига қуйилади. Ҳамма кат» та дарёлар СССР даги йирик даре системаларидан бири булган Амур системасига қарайди. Бевосита девтизга қушилувчи калта дарёлар куп, Приморье соҳилларида ана шундай дарё- лардан Суйфун, Майхэ, Сучан ва бошқалар бор. Охота денги зи соҳилларидаги дарёлардан энг йириклари Уда ва Тугур-дир, бу дарёларнинг ҳавзалари Амур буйининг шимолида жойлашган. Сахалин оролидаги йирик дарёлар — Тимь ва Поронай. Тоғ рельефининг купчиликни ташкил этганлиги ва намглр-чил иқлим туфайли дарёлар куп ва серсувдир. Тизма тоғлар да оқим модули секундига 10—15 л га тенг, айрим районлар да бундан ҳам куп (Бажаль массиви, Сихотэ-Алинь тизмасн-нинг юқори минтақаси, Сахалиндаги тоғ тизмалари). Тоғ орали Тупроқлари, усимликлари ва хайвонот дунёси Амур-Уссури улкаси бутунлай урмон зонасига киради. Узоқ Шарқ урмонларининг тупроқ- усимлик қоплами ва ҳайвонот дунёси Шарқий Сибирнинг бир хил манзарали тай-гасидан катта фарқ қилади. Узоқ Шарқнинг жанубида Сибирь орқали утган жуда катта узилишдан кейин қУнғир урмон тупроқли ва узига хос ҳайвонот дунёсига эга булган игна баргли-кенг баргли аралаш урмонлар яна пайдо булади. Бу ерда Шарқий Сибирдан фарқ қилиб, катта-катта жойларини подзол тупроқларидаги қорамтир игна баргли усимлнклар қавмлари қоплаб ётади. Шу билан бирга, улканинг шимоли-ғарбий, куп йиллик музлоқ грунтлар мавжуд булган қисмида Сибирдан келган тилоғоч урмонлари тарқалади. Тсрритория-нинг умуман 70—85% ини урмонлар қоплаган. ТОР оралиғи-даги водийларда анчагина майдонни утлоқлар ишг Аралаш урмонларда фитоценозларнинг асосини Маньчжурия типидаги флора ташкил қилади, унинг тарки-бига учламчи даврда усган купдан-куп дарахт турлари кира-ди. Кенг баргли дарахтлардан Монголия дуби ( Quercus топ- golica ), зарангнинг бир неча тури, Амур, Маньчжурия ва Таке липалари, ок. пустлоқ (водий) ва тоғ олмалари, Маньчжурия шумтоли, қора (Даурия), сариқ (қиррали) ва темир (Шмидт) қайинлар, Маньчжурия ёнғоғи ( luglansmanshurica ), пробка дарахти-Амур духобаси ( Phellodendronamurense ), диморфант ( Kalopanaxsepiemlobum .) ва бошқалар энг характерли усим-ликлардир. Игна баргли дарахтлардан Корея кедри ( FinnsKoraiensis ), Приморьенинг жанубида қора ёки яхлит баргли пихта ( Abiesholophylla ) типик усимлик ҳисобланади. Маньчжурия аралаш урмонларининг тузилиши жуда му-раккаб. Дарахтлар куп  www.arxiv.uz Улканинг энг жанубидаги тоғларда 700 м дан 900 м гача ва минтақанинг тоғ олди кедр-кенг баргли урмонларидан баландда, шунингдек, бу минтақадан шимолроқда игна барг ли-кенг баргли зоначагача булган жойларда урмон қЎнғир тупроқли ель-кедр-кенг баргли ва ель-кенг баргли урмонлар, яъни аралаш урмонларнинг дарахтлар орасида майда уруғ-ли ель ҳамда оқ пустли пихта анча учрайдиган камбағалроқ хиллари купчиликни ташкил қилади. Сахалин оролида фа қат пихта-ель кенг баргли урмонлар бор, улар оролнинг энг жанубида учрайди, бу урмонларда кедр булмайди. Шимолий аралаш урмонларда иссиқсевар бир қанча усимликлар (граб, ёнғоқ ва ҳоказолар) йуқ, дарахтлар таги усимликлари ва қирққулоқ ут қоплами унча хилма-хил эмас, чирмовуқлар кам. Бу урмонлардаги қЎнғир тупроқлар деярли подзоллаш-маган ва уларнинг кесим Голецлар. Узоқ Шарқ улкасининг жанубда жойлашган-лиги ва тоғларининг унчалик баланд эмаслиги туфайли, голец геокомплекслари куп ерни ишғол этмайди (Бажал тиз-маси, Бурея тизмасининг шимолий қисми, Дуссе-Алинь, Ям-Алинь тизмалари ва ҳоказоларда бор). Голец минтақаси нинг қуйи чегараси жанубдан шимолга ва ғарбдан шарққа қараб, усимликлар вегетацияси даври температуралари йи-ғиндисининг камайиши билан пасайиб боради. В. А. Розен-берг (1961) маълумотига кура, жанубий Сихотэ-Алинда 43—44° шимолий кенгликларда урмонларнинг юқори чегара си денгиздан узоқ районларда 1500 м, қирғоқ буйи район ларда эса 1200—1300 м баландда, 46—49° шимолий кенглик-ларда денгиздан узоқда 1300—1400 м, денгиз яқинида 800— 1000 м, 51—52° шимолий кенгликларда, денгиз соҳилидш 1100— 1300 л ва денгиздан узоқда 500—700 м, Амур-Уссури улкасида учта табиий-географик область: Амурбуйи, Уссури (Приморье), Сахалин областлари ажра-тилади. 587 Амурбуйи тайга области улка территориясининг Амур дарёсидан шимол қисмини эгаллайди. Амурбуйига 200 м дан 400 м гача баландликда жойлашган Зея-Бурея тоғ орали-ги текислиги, Юқори Зея текислиги (300—500 м) ва Уда депрессияси, Амурбуйи пасттекисликлари— уртача ҳисобда 50 м баландликда жойлашган Урта Амур, Қуйи Амур, Эворон-Чукчагир пасттекисликлари киради. Зея-Бурея те кислиги қадимий плитага мое келади, шимолий депрессия-лар ва Амурбуйи пасттекисликлари рельефда мезозой бур-маланишининг синклинория пастлигини акс эттиради. Тоғ оралигидаги текисликлар келиб чиқишига кура аллювиал ва кул аллювиал булиб, уларкинг усти туртламчи давр кул-дарё-ларининг шағал-қум-гил ётқизиқлари б  www.arxiv.uz  www.arxiv.uz Табиий ресурслари Узоқ Шарқ жанубининг табиий ресурслари турли-туман. Бу ерда ҳар хил фойдали қазилмаларнинг анчагина запас-лари тупланган. Узоқ Шарқ улкаси шимоли-шарқ сингари Тинч океан металлогеник минтақасига киради. Қалайи (Хин-ган райони, Синанча ва бошқалар) ва полиметалл рддалари (Тетюхе, Комсомольск-Амур) конлари бор. Олтин конлари •куп: Полина Осипенко номли ва бошқалар. Темир рудаси кон лари Гаринск ва Хинганда бор, марганец ҳам мавжуд. Мо-либденли рудалар (Умальтинск), сурма (Ленинск), графит конлари (Союзное) очилган Тошкумир (Бурея ҳавзаси, Сучан, Сахалин группа кон лари), қунғир кумир (Кивда- Райчихин ҳавзаси, У рта Амур, Артем), Сахалин ороли нефти Иттифоқ аҳамиятига эга. Амур системасининг гидроэенергия ресурслари жуда ҳам катта. Амурнинг умумий потенциал қуввати 45 млн.
Купить
  • Похожие документы

  • Belgilar, chiziqli belgilar, izoliniyalar, sifatli va miqdorli fon, nuqtalar, areallar, bir joyga taalluqli diagrammalar usuli
  • O'zbekiston aholisi va uning joylashuvi
  • Geodezik asosni yaratishda poligonometrik yo‘lni loyihalash va aniqligini baholash
  • O‘rta Osiyoning yirik suv omborlari
  • O’zbekiston yoqilg’i-energetika balansi

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha