Java dasturi, Idintefekatorlar, konstantalar va jarayonlar - Информатика и ИТ - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	137.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Информатика и ИТ

Java dasturi, Idintefekatorlar, konstantalar va jarayonlar

Купить

Java dasturi, Idintefekatorlar, konstantalar va jarayonlar
Reja:
1. Nazariy qism
a) Java dasturlash tili haqida
b) Java dasturlash tilida identifikatorlar va konstantalar
2. Amaliy qism
a) Javada jarayonlar ketma-ketigini boshqarish
3. Xulosa
4. Adabiyotlar

Java dasturlash tili - eng yaxshi dasturlash tillaridan biri bo'lib unda
korporativ darajadagi mahsulotlarni yaratish mumkin. Bu dasturlash tili Oak
dasturlash tili asosida paydo bo'ldi. Oak (ma'nosi eman daraxti) dasturlash tili 90-
yillarning boshida Sun Microsystems (hozirda Oracle nomidan ish yuritadi)
tomonidan platformaga (operatsion tizimga) bog'liq bo'lmagan holda ishlovchi
yangi avlod aqlli qurilmalarini yaratishni maqsad qilib harakat boshlagan edi.
Bunga erishish uchun Sun hodimlari C++ ni ishlatishni rejalashtirdilar, lekin ba'zi
sabablarga ko'ra bu fikridan voz kechishdi. Oak muvofaqiyatsiz chiqdi va 1995-
yilda Sun uning nomini Java ga almashtirdi va uni WWW rivojlanishiga xizmat
qilishi uchun ma'lum o'zgarishlar qilishdi.
Java 1990 yillarda ishlab chiqarila boshlangan bo'lsa ham, uning birinchi
versiyasi(Java 1.0) 1996 yil ommaga taqdim etilgan. Undan so'ng keyingi
versiyalar sekin-astalik bilan chiqa boshladi: 1998 yil - Java 2, 2004 yil - Java 5.0,
2006 yil - Java 6, 2011 yil - Java 7, 2014 yil - Java 8.
Java Obyektga yo'naltirilgan dasturlash tili va u C++ ga ancha o'xshash. Eng
ko'p yo'l qo'yildigan xatolarga sabab bo'luvchi qismalari olib tashlanib, Java
dasturlash tili ancha soddalashtirildi.
Java texnologiyasi o'ta sodda, xavfsizlikni yuqori darajada ta'minlab bera
oladigan, kuchli, to'la obyektga yo'naltirilgan dasturlash tili bo'lib, muhit
(platforma) ga bog'liq bo'lmagan holda ishlaydi. U bilan xatto eng kichik
qurilmalarga ham dasturlar yozish mumkin. Java texnologiyasi to'laligicha Java
Virtual Machine(JVM) ga asoslangan. JVM ning vazifasi tarjimonlik ya'ni, dastlab
biz yozgan *.java fayl kompilyator yordamida bayt kodga o'giriladi va JVM
yordamida esa mashina tiliga aylantiriladi. Bu degani JVM qaysi platformaga
tegishli bo'lsa, kodlarni ham o'sha platformaga moslab beradi.

Java imkoniyatlari:
- WORA - Write Once, Run Anywhere (portable). Platforma tanlamaydi;
- xavfsizlik (ishonch yuq kodni havfsiz ishga tushirish);
- xotirani havfsiz boshqarish (avtomat ravishda musorlarni yig’adi);
- tarmoq uchun dasturlar yozish;
- ko’p oqimli (Multi-thread) dasturlash
- dinamik & kengaytirish;
- Class lar alohida fayllarda saqlanadi. Kerak bo’lsa ishlatiladi. Dinamik ravishda
imkoniyatini oshirish ham mumkin kerak bo’lsa.
Dasturda ishlatiladigan o’zgaruvchi, klass, metod yoki ob’yekt nomlari
identifikatorlar deb ataladi. Java identifikatorlari xarflar, sonlar, “$” simvoli va “_”
simvolidan tashkil topishi mumkin. Masalan,
test, test1, _test, TEST, $test
barchasi to’g’ri identifikator xisoblanadi. Identifikatorlar tanlashda quyidagi
qoidalarga rioya qilish kerak:
• Identifikatorlar harf, “$” simvoli yoki “_” simvoli bilan boshlanishi kerak;
• Birinchi xarfdan keyin identifikator xarflar, “$” simvoli, “_” simvoli yoki
sonlarning istalgan kombinatsiyasini o’z ichiga olishi mumkin;
• Identifikator istalgan miqdordagi simvollardan tashkil topishi mimkin;
• Java kalit so’zlarini identifikator sifatida ishlatish mumkin emas;
• Identifikatorlar xarf kattaligini farqlaydi. Masalan, test va Test ikkita xar-xil
identifikatorlar.
To’g’ri tuzilgan identifikatorga misollar
_test $test __test_2 _$

Quyidagilar esa noto’g’ri tuzilgan identifikatorlar:
:test -test test# .test 4test
Yuqorida keltirilgan identifikatorlarga qo’yiladigan talablar bilan birgalikda
Java dasturlash tilida identifikatorlarni tuzishda quyidagi tavsiyalar ham beriladi:
Klass va interfeys nomlariga: birinchi xarfi katta xarf bo’lishi va agar bir
necha so’zdan iborat bo’lsa xar bir so’zning birinchi xarfi katta xarf bo’lishi kerak.
Masalan:
Dastur
XisobRaqam
Metod va o’zgaruvchi nomlariga: birinchi xarfi kichik xarf bo’lishi va agar
bir necha so’zdan iborat bo’lsa keyingi so’zlar katta xarfdan boshlanishi kerak.
Masalan:
balansniTekshirish
xisobIshiniBajarish
Konstantalar nomiga: barcha xarflari katta xarflarda bo’lishi va agar bir
necha so’zdan iborat bo’lsa soz’lar “_” simvoli bilan ajratilishi kerak. Masalan:
DARAJA
MIN_NARX
Ushbu tavsiyalar majburiy bo’lmasada ularga amal qilish dasturning
birlamchi kodini dasturchi tomonidan o’qilishini osonlashtiriladi
Java dasturlash tilida o'zgaruvchilarni tasvirlash quyidagicha.
tur o’ zgaruvchi ;
Dasturlash tillarida dastur bajarilishi vaqtida qiymati o’zgarmaydigan
identifikatorlar o’ zgarmaslar(constantalar) deyiladi .
2 .

Java, boshqa dasturlash tillari singari, bajarilishni boshqarish uchun shartli ifodalar
va tsikllarni qo’llaydi.
if/else shartli ifodasi
if shartli ifoda quyidagi umumiy ko’rinishga ega:
if (shart) ifoda
Shartli ifodaning sharti qavs ichida bo’lishi kerak. Agar shart to’g’ri bo’lganda bir
necha ifodalar bajarilishi kerak bo’lsa ular figurali qavslar ichiga olinishi kerak.
if (shart) {
ifoda 1;
ifoda 2;
}
Masalan:
if (x>25) {
tanNarx = 130;
sifat = “yaxshi”;
}
dastur kodida agar x qiymati 25dan katta bo’lsa u xolda shartli ifodaning figurali
qavslari ichida joylashgan barcha ifodalar bajariladi, ya’ni, tanNarx
o’zgaruvchisining qiymati 130ga sifat o’zgaruvchisining qiymati “yaxshi”
qiymatiga o’zgartiriladi.
Quyida if shartli ifodaning blok sxemasi keltirilgan.

if shartli ifodaning umumiyroq ko’rinishi quyidagicha bo’ladi:
if (shart) ifoda1 else ifoda2
Ushbu ko’rinishda shartli ifodaning sharti to’g’ri bo’lsa ifoda1 bajariladi, agar shrt
noto’g’ri bo’lsa ifoda2 bajariladi. Agar shartning xar bir xolatida bir necha ifodalar
bajarilishi kerak bo’lsa ifodalar figurali qavslar ichida bo’lishi kerak.
if (shart){
ifoda1;
ifoda2;
} else {
ifoda3;
ifoda4;
}
Masalan:
if (x>25){
tanNarx = 130;
sifat = “yaxshi”;
} else {
tanNarx = 50;
sifat = “qoniqarsiz”;
}
Dastur kodida agar x qiymati 25dan katta bo’lsa tanNarx o’zgaruvchisining
qiymati 130ga va sifat o’zgaruvchisining qiymati “yaxshi”ga o’zgaradi. Agar
shartli ifodaning sharti bajarilmasa, ya’ni x qiymati 25dan kichik bo’lsa, tanNarx
o’zgaruvchisining qiymati 50ga va sifat o’zgaruvchisining qiymati “qoniqarsiz”ga
o’zgaradi.
Masalan,

if (x>100)
{
tanNarx = 250;
sifat = “alo”;
}
else if (x>25) {
tanNarx = 130;
sifat = “yaxshi”;
} else if (x<25) {
tanNarx = 50;
sifat = “qoniqarsiz”;
}
Xulosa
Men ushbu ishni bajarish jarayonida dasturlash tillari, ularning
klassifikatsiyasi, shu jumladan Java dasturlash tili va uning kelib chiqishiga oid
ma’lumotlar bilan tanishdim. Java dasturlash tiling kompilyatorlari, ularning

o’xshash va farqli tomonlarini o’rgandim. Java dasturlash tilining sintaksisi, Java
dasturlash tilining alfavitini o’rgandim va bir nechta misollar yechdim.

Foydalanilgan adabiyotlar
1. “Java 2 Standart Edition - zamonaviy dasturlash tili”, kasb – hunar kollejlari
uchun qo’llanma, Rashid Turg’unboyev.
2. http:// hozir .org
3. https://www.onlinegdb.com/online_java_compiler
4. https://www.texnoman.uz/

Java dasturi, Idintefekatorlar, konstantalar va jarayonlar

Купить

Похожие документы
3d-max dasturida obektlarni yaratish
Algoritm va ma’lumotlar strukturasi
3D-MAX dasturi haqida
3D Studio MAX dasturiga kirish. 3D Studio MAX dasturi haqida tushuncha
Adobe photoshop dasturida tasvirlarda ishlov berish,taqdimot yaratish