Kôrish eshtish tam va hid bilish analizatorlarni tuzilishi va fiziologiyasini anatomik atlas tarqatma va multimedia materallar yordamida ôrganish - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	20 Май 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Kôrish eshtish tam va hid bilish analizatorlarni tuzilishi va fiziologiyasini anatomik atlas tarqatma va multimedia materallar yordamida ôrganish

Купить

Kôrish eshtish tam va hid bilish analizatorlarni tuzilishi va fiziologiyasini anatomik atlas tarqatma va multimedia materallar yordamida ôrganish

 Ko rish analizatoriʻ - odam va hayvonlarda ko rish ta sirotlari va axbortlarni qabul qilib, ʻ ʼ idrok etadigan va taqlil qilib beradigan murakkab neyrorotseptor sistema; asosiy analizatorlardgt biri. Ko rish analizatori 3 ʻ qismdan iborat: retseptor yoki periferik, o tkazuvchi yo llar va ko rish markazi yoki ʻ ʻ ʻ markaziy qism.

ANALIZATOR MARKAZLARI

 Ko rish analizatorining birinchi qismi to r pardada ʻ ʻ joylashgan. Inson ko zi 380 dan 760 nm gacha ʻ bo lgan uzunlikdagi yorug lik nurlarini qabul qiladi. ʻ ʻ Ko zga to shayotgan yorug lik nurlari shox pardada si- ʻ ʻ ʻ vadi, qorachiq orqali o tib, gavharda sinib, shishasimon ʻ tanadan o tib to r pardada joylashgan kolbachasimon ʻ ʻ va tayoqchasimon hujayralarga ta sir etadi. Bu ʼ hujayralarda yorug lik energiyasi nerv qo zg alishi — ʻ ʻ ʻ impulsga aylanib, multipolyar va ganglioz hujayralarga, nerv tolalariga yetib boradi. O tkazuvchi yo llar esa ʻ ʻ to r pardadan boshlanib, ko rish nervi, xiazma, ʻ ʻ ko rish trakti va bosh miya po stloq osti markazidan ʻ ʻ iborat. U yerdan markaziy neyron boshlanib, ko rish ʻ yo llari bosh miyaning ensa bo lagidagi po stloq qismi ʻ ʻ ʻ — Ko rish anal

 Eshitish analizatorlari , eshitish sistemasi — tovush tebranishlarini eshitish organlari orqali sezib, tahlil qiladigan mexanik retseptorlar va nerv tuzilmalari majmui. Eshitish analizatorlarining tuzilishi, ayniqsa, uning periferik qismi odamda va hayvonlarda farq qiladi. Eshitish analizatorlari hasharotlarda timpanal organ, suyakli baliqlarda suzgich pufagi hisoblanadi. Suzgich pufagining tebranishi veberov apparatiga, undan ichki quloqqa o tadi. ʻ Suvda hamda quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar va qushlarning ichki qulog ida ʻ qo shimcha retseptor hujayralar (bazilyar ʻ membranalar — papillalar) rivojlanadi.

 Yuksak umurtqalilar, jumladan, ko pchilik sut emizuvchilarda Eshitish ʻ analizatorlari tashqi, o rta va ichki ʻ quloq, shuningdek, eshitish nervi hamda ketmaket tutashgan nerv markazlaridan iborat. Eshitish analizatorlari markaziy bo limining ʻ rivojlanishi ekologik omillar va Eshitish analizatorlarining hayvonlar xattiharakatidagi ahamiyati bilan bog liq. ʻ

 Hid bilish — odam va hayvonlar burun bo shlig ining yuqori qismida joylashgan ʻ ʻ maxsus sezgi a zolari (hid bilish retseptorlari) ʼ orqali hidlarni sezish. Hayvonlarda Hid bilish ovqat qidirish, yo l topish, aniq joyni belgilash, ʻ qaramaqarshi jinsni izlash, shuningdek, bilish vositalaridan biri hisoblanadi va hokazo. Odamlarda Hid bilishning ahamiyati hayvonlardagiga qaraganda kamroq, biroq Hid bilishning yo qolishi odam uchun azob ʻ hisoblanadi (qattiq tumov bo lganda ovqatning ʻ qanchalik bemaza tuyilishini eslab ko raylik). ʻ

 Hid bilmaydigan odamlar ko pincha ovqatdan zaharlanishi ʻ mumkin, chunki biror ovqatning sifatliligini hididan bila olmaydi. Har bir odamda ko pgina hissiyotlar hidni sezishga bog liq ʻ ʻ bo ladi. Yomon hid kayfiyatni buzishi, yaxshisi ko tarishi ʻ ʻ mumkin.  Hidlarni burunning shilliq pardasida joylashgan maxsus retseptorlar sezadi (qarang Burun ), u yerda bor-yo g i 5— 10 ʻ ʻ sm2joyda taxminan 50 mln alohida hid sezuvchi retseptorlar bo ladi. Bunda har bir retseptor yuzasi nihoyatda mayda ʻ o simtalar hisobiga ko p marta ortadi. ʻ ʻ

 Shilliq parda yuzasida joylashgan Hid bilish retseptorlari shu hujayralar ajratadigan shilliq modda bilan doimo namlanib turadi. Hidli moddalar havo bilan burun bo shlig iga tushadi, shilliqda ʻ ʻ eriydi va retseptorlarni ta sirlaydi, u yerdan hid haqidagi ax- ʼ borot hid bilish nervi orqali bosh miyaga o tkaziladi, bosh miyada ʻ esa bizning hid haqidagi (uning o tkirligi, sifati va boshqalar) ʻ taassurotimiz shakllanadi. Hid bilish analizatorlari xil-ma-xil hidli moddalar turlarini farqlay oladi. Izquvar it, mas, hidga qarab ko pchilik odamlar ichidan ma lum bittasini topa oladi, ya ni har ʻ ʼ ʼ bir odam, har bir hayvon faqat o ziga xos hidga ega. Hid bilish ʻ xususan bahorda va yozda, ayniqsa issiq nam havoda, shuningdek, yorug likda qorong idagiga qaraganda o tkir ʻ ʻ ʻ bo ladi. Retse

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar