Калима аз ҷиҳати сохт - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	744.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Калима аз ҷиҳати сохт

Купить

ТА Қ ДИМОТ ДА Р МА ВЗУИ :
К А ЛИМА А З Ҷ ИҲ АТИ
СОХ Т

Сох ти к алим а ва ш ак лҳ ои он
Бо назардош ти тарк и би сарф и и к алим а сох ти к алим аҳ о м у -
айян к арда м еш авад . К алим аҳ о аз ҷ иҳ ати сох т сод да, сох та,
м у рак к аб ва тарк и бӣ м еш аванд . Ин ҷ о гуф тан ҷ оиз аст, к и
дар
натиҷ аи инк иш оф и таърих ии тӯлониро аз сар гу зарони дани
забони тоҷ и к ӣ дар баъзе к алим аҳ о вандҳ о бо реш аи
к алим аҳ о
як лу х т ш уда, ш ак ли як к алим аи ба ҳ иссаҳ о
ҷ удонаш авандаро
гириф таанд, к и ҳ оло созаҳ ои м аънодор ва ёридиҳ андаи ин
гу на
к алим аҳ оро ҷ удо к ардан м у м к и н нам егардад . Ин буд , к и
к али -
м аҳ ои м азк у р дар забони адабии ҳ ози раи тоҷ ик ҳ ам чу н
к али -
м аҳ ои рех та арзи ву ҷ уд нам удаанд .

К али м аҳ ои рех та
аз к алим аҳ ои реш агӣ ва сох та то андозае
ф арқ м ек у нанд . Ин гу на к алим аҳ о дар вақ ти
к орбастш авиаш он
ҳ ам чу н к алим аи сох та ва ё м у рак к аб су рат гириф та
буданд, вале
ë
ҳ ангом и дар таъри х и инк иш оф и тӯлонӣ ба ҳ одисаҳ ои
гу ногу н
ду чор ш удани забон м у воф иқ и қ оидаву қ ону нҳ ои он
м аъ но ё
к и тарк иби овози и онҳ о тағ йи р ёф та ш ак лан сод датар
ш удаанд .

Рех таш авӣ ё х уд соддаш авии к алим аҳ ои
рех та асосан дар ҳ о-
латҳ ои зерин ба ам ал м еояд:
ҳ ангом и тағ йири м аъно к ардани
созаҳ о;
дар вақ ти тағ йир ёф тани тарк иби овозии к алим аҳ о;
дар ҳ олати барҳ ам х ӯ рдани к алим аҳ ое, к и ҳ ам ин гу на
соза до-
ранд

Ба сох та будани баъ зеи ин
к алим аҳ о пасвандҳ ои
тарк и баш он
гу воҳ ӣ м едиҳ анд, вале барҳ ам
х ӯ рдани м аънои лу ғавии
реш аи
к али м а и м к оният нам едиҳ ад ,
к и онҳ о им рӯ з ҳ ам чу н к алим аи
сох та ба ҳ исоб гириф та
ш аванд . Ба ин навъ и
к алим аҳ ои рех та
воҳ идҳ ои лу ғавии “ зи м и стон”
“ барзгар”
“ барзгар”
ду редгар
С ОРБОН

1. К алим аҳ ои содда. К алим аҳ ое, к и
танҳ о аз як реш а ё к и
асоси аслӣ иборатанд , к али м аҳ ои
сод да м ебош анд . Ба гу рӯ ҳ и
к алим аҳ ои сод да к алим аҳ ои реш агӣ
дох ил м еш аванд: об, даст,
ҳ аво, хок , нок , санг, гул, хор, ч ӯ б, сар,
дил, гӯ ш , сабз, талх ,
ш аш , нӯ ҳ , даҳ , м ан, ту, ш у м о, дер, зуд ,
рав, гуф т ва м онанди
инҳ о. 2. Калимаҳои сохта. Калимае, ки тавассути
созаҳои ёри-
диҳанда (пешванду пасванд) аз калимаи
решагӣ сохта шудааст,
калимаи сохта номида мешавад.
Калимаҳои сохта асосан аз со-
заҳои зерин иборатанд:
а) аз пешванд ва реша: ҳам+роҳ, бе+раҳм,
бо+одоб, но+тарс,
бар+хез, дар+омад, боз+гашт...
3 . Калимаҳои мураккаб. Калимаҳое, ки аз
ду ва ё зиёда
реша сохта шудаанд, калимаҳои мураккаб
номида мешавад:
санг+пушт, модар+арӯс, чой+хона,
сар+тарош+хона, дил+рабо,
гул+даст, дил+танг, чор+даҳ, як+чанд... 4. Калимаҳои таркибӣ. Калимае, ки аз ду
ва ё зиёда кали-
маҳо барои ифодаи як мафҳум таркиб
ёфтааст, калимаи таркибӣ
ном дорад:

Калима аз ҷиҳати сохт

Купить

Похожие документы
Yevrosiyo har bir tabiiy geografik o‘lkasining umumiy ta'rifi
Yevrosiyo hududining tabiiy geografik o‘lkalarga bo‘linishi
Yevrosiyoning tabiat zonalari. Sovuq va mo‘ta~
Yig‘indining kvadrati
Yoqali xivchinlilar