Кам ҳаракатлик ва семизлик замонавий турмуш тарзи - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	515.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Кам ҳаракатлик ва семизлик замонавий турмуш тарзи

Купить

Кам ҳаракатлик ва Кам ҳаракатлик ва семизлик семизлик замонавий турмуш замонавий турмуш тарзитарзи (олдини олиш (олдини олиш чоралари)чоралари) www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Гиподинамия ва семизликГиподинамия ва семизлик  АҚШ ва Шимолий Европа мамлакатларида АҚШ ва Шимолий Европа мамлакатларида семизлик-13% дан 31% гачасемизлик-13% дан 31% гача  Украинада меҳнатга лаёқатли ёшдаги аҳоли Украинада меҳнатга лаёқатли ёшдаги аҳоли ўртасида семизлик - 22%, Россияда 15-25%,ўртасида семизлик - 22%, Россияда 15-25%,  Тошкента эса 18,2-20% ташкил этди.Тошкента эса 18,2-20% ташкил этди.  АА ҚҚ Шнинг профилактика миллий маркази кам Шнинг профилактика миллий маркази кам харакатлик бхаракатлик б ўў йича йича ўў тказилган стказилган с ўў ровнома шуни ровнома шуни кк ўў рсатдики: 18 ёшдан катта арсатдики: 18 ёшдан катта а ҳҳ олининг 15% олининг 15% хафтасига камида 3 марта 20 дахафтасига камида 3 марта 20 да ққ ии ққ адан адан жисмоний зжисмоний з ўў рири ққ иш бажарса, с

Кам харакатлиликКам харакатлилик ва семизликва семизлик  Кам харакатлилик яъний жКам харакатлилик яъний ж исмоний исмоний фаолликнинг пастлигифаолликнинг пастлиги ва семизлик ва семизлик - - ҳозирда жамият саломатлигининг ҳозирда жамият саломатлигининг асосий муаммоларидандир. асосий муаммоларидандир.  Хозирги вактда Хозирги вактда аҳолининг ярмидан аҳолининг ярмидан кўпи ҳаракатсиз (ўтирган ҳолдаги) кўпи ҳаракатсиз (ўтирган ҳолдаги) ҳаёт тарзини кечиради. ҳаёт тарзини кечиради. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Кам харакатлиликКам харакатлилик  Кам харакатлилик, яний гиподинамия –бу бир Кам харакатлилик, яний гиподинамия –бу бир иш куни давомида 5 соатдан ортииш куни давомида 5 соатдан орти ққ ва ва ққ тни тни ўтирган холатда ўтказишдир ўтирган холатда ўтказишдир www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Ортиқча тана вазниОртиқча тана вазни муаммосини ўрганмокчи муаммосини ўрганмокчи бўлсак, тана вазнининг ортиши ва семизлик бўлсак, тана вазнининг ортиши ва семизлик атамаларига дуч келамиз, бу икки тушунча бир атамаларига дуч келамиз, бу икки тушунча бир маънони билдирадими ёки турли хил маънони билдирадими ёки турли хил тушунчаларми?тушунчаларми?  Семизлик – бу касаллик.Семизлик – бу касаллик.  Ортиқча тана вазни бу - Ортиқча тана вазни бу - семизликка олиб семизликка олиб келувчи ҳолат.келувчи ҳолат. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Инсонларда кандай вазн Инсонларда кандай вазн меъёрий ҳисобланади?меъёрий ҳисобланади?  Ўйлаймизки Ўйлаймизки , , меъёрдаги тана вазнини меъёрдаги тана вазнини аниқлаш ҳаммага маълум, яъни инсонаниқлаш ҳаммага маълум, яъни инсон танаси массаси килограмминитанаси массаси килограммини унинг унинг бўйига бўлиш орқали ҳисобланбўйига бўлиш орқали ҳисоблан адиади (кг/м²). (кг/м²). ТВИ (тана вазни индекси)= тана массаси, кг / бўйи м².ТВИ (тана вазни индекси)= тана массаси, кг / бўйи м². Мисол учун 170 см яъни 1,7 м буйлик одамни вазни 78 кг булса уни тана вазни Мисол учун 170 см яъни 1,7 м буйлик одамни вазни 78 кг булса уни тана вазни индекси (78:1,7²=78:2,89)-27,2 тенг бўлади.индекси (78:1,7²=78:2,89)-27,2 тенг бўлади. ТВИга оид олинган кўрсаткичлар ва у билан боғлиқ хавфлар қуйидаги шкала бўй

Кам харакатлилик ва семизликКам харакатлилик ва семизлик  юрак ишемик касаллиги, юрак ишемик касаллиги,  мия инсулти, мия инсулти,  артериал гипертония, артериал гипертония,  қандли диабет, қандли диабет,  ўў пка касалликларипка касалликлари  остепороз касалликларнингостепороз касалликларнинг  хавфли омили хавфли омили Юрак ишемик касаллигиЮрак ишемик касаллиги ва ва кандли диабетнинг кандли диабетнинг ривожланиш ривожланиш хавфи кам ҳаракатли ҳаёт тарзини хавфи кам ҳаракатли ҳаёт тарзини кечирувчиларда жисмоний фаол кечирувчиларда жисмоний фаол одамларга қараганда ўртача 2 марта юқоридир.одамларга қараганда ўртача 2 марта юқоридир. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Кўчада ёки бирор бир жамоат Кўчада ёки бирор бир жамоат жойларида юрганингизда жойларида юрганингизда атрофдагиларга назар атрофдагиларга назар солсангиз аксарият солсангиз аксарият одамларнинг ортиқча тана одамларнинг ортиқча тана вазнига эгалигини, яъни вазнига эгалигини, яъни cc емизликдан азоб емизликдан азоб чекаётганлигини гувоҳи чекаётганлигини гувоҳи бўласиз. бўласиз. Семизлик нафақат юрак ишемик касаллигининг, балки бошқа юрак қон томир Семизлик нафақат юрак ишемик касаллигининг, балки бошқа юрак қон томир касалликларининг ҳам хавфли омили бўлиб, юрак ишини кучайтиради, инсоннинг касалликларининг ҳам хавфли омили бўлиб, юрак ишини кучайтиради, инсоннинг жисмоний имкониятларини камайтиради, унинг фаоллигини чегаралайди ва жисмоний имкониятларини камайтиради, унинг фаоллигини чега

Семизлик касаллигига олиб Семизлик касаллигига олиб келувчи ортиқча тана вазнининг келувчи ортиқча тана вазнининг юзага келиши нимага боғлиқ?юзага келиши нимага боғлиқ? Бунинг асосий сабаблари- Бунинг асосий сабаблари-  нотўғри овқатланиш, нотўғри овқатланиш,  тўйиб овқатланиш ва тўйиб овқатланиш ва  танада модда танада модда  алмашинувининг алмашинувининг бузилишидир.бузилишидир. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Семиришнинг дастлабки кўринишлари инсоннинг Семиришнинг дастлабки кўринишлари инсоннинг болалик даврларига тўғри келадиболалик даврларига тўғри келади  Ғамхўр ота-оналар кўпинча фарзандларини ҳаддан Ғамхўр ота-оналар кўпинча фарзандларини ҳаддан ортиқ кўп овқатлантиришади, бу эса териости ёғ ортиқ кўп овқатлантиришади, бу эса териости ёғ қаватида кўп миқдордаги махсус ёғ ҳужайралари- қаватида кўп миқдордаги махсус ёғ ҳужайралари- адипоцитларнинг ҳосил бўлишига олиб келади. адипоцитларнинг ҳосил бўлишига олиб келади. Натижада болаларда бу ҳужайраларда сезиларли Натижада болаларда бу ҳужайраларда сезиларли миқдорда ёғнинг йиғилишига мойилликни вужудга миқдорда ёғнинг йиғилишига мойилликни вужудга келтиради. келтиради. Бундан жуда муҳим амалий Бундан жуда муҳим амалий хулосалар келиб чиқади:

 Француз нақлларида шундай дейилади: Француз нақлларида шундай дейилади: «Семизликнинг учта даражаси мавжуд «Семизликнинг учта даражаси мавжуд мавжуд. мавжуд.  Биринчи даражасида одамларга хавас Биринчи даражасида одамларга хавас қилишади,қилишади,  иккинчисини устидан кулишади, иккинчисини устидан кулишади, учинчисидагига ачинишади». учинчисидагига ачинишади». Бу нақл биз қараб чиқаётганБу нақл биз қараб чиқаётган муаммонинг туб моҳиятинимуаммонинг туб моҳиятини етарлича тўлиқ акс эттиради. етарлича тўлиқ акс эттиради. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

СемизликСемизлик  Семиришда овқатланиш тартиби жуда Семиришда овқатланиш тартиби жуда катта аҳамиятга эга. Юқорида катта аҳамиятга эга. Юқорида таъкидланганидек, суткада 1-2 марта, таъкидланганидек, суткада 1-2 марта, яъни кам овқатланиш ёғ алмашинувига яъни кам овқатланиш ёғ алмашинувига салбий таъсир кўрсатиб, янгидан- янги салбий таъсир кўрсатиб, янгидан- янги ёғ тўқималарининг ҳосил бўлишига ёғ тўқималарининг ҳосил бўлишига олиб келади. Шунинг учун ҳам олиб келади. Шунинг учун ҳам семизликдан азоб чекаётган одамларга семизликдан азоб чекаётган одамларга кунда 5-6 марта оз-оз миқдорда овқат кунда 5-6 марта оз-оз миқдорда овқат истеъмол қилиш тавсия этилади. истеъмол қилиш тавсия этилади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Семизликнинг Семизликнинг  биринчи даражасидабиринчи даражасида овқат калорияси овқат калорияси соғлом одамга қараганда тахминан 20%га соғлом одамга қараганда тахминан 20%га кам бўлиши керак (2200-2400 ккал суткада), кам бўлиши керак (2200-2400 ккал суткада),  иккинчи даражада-иккинчи даражада- 40%га (1750-1800 ккал суткада), 40%га (1750-1800 ккал суткада),  учинчи даражада-учинчи даражада- 60%га (1500 ккал суткада) кам бўлиши керак. 60%га (1500 ккал суткада) кам бўлиши керак.  Овқат калориясини чегаралаш биринчи навбатда ҳайвон ёғлари, Овқат калориясини чегаралаш биринчи навбатда ҳайвон ёғлари, иккинчидан- углеводлар ҳисобига бўлиши лозим. Семизликдан азоб иккинчидан- углеводлар ҳисобига бўлиши лозим. Семизликдан азоб чекаётган одамларнинг овқат таркибида оқсилларнинг етарли чекаёт

Жисмоний фаолликЖисмоний фаоллик  Жисмоний фаолликЖисмоний фаоллик – бу танананинг – бу танананинг энергия сарфланишига олиб келадиган энергия сарфланишига олиб келадиган мускуллар ёрдамидаги ҳаракатдирмускуллар ёрдамидаги ҳаракатдир МаксадМаксад : хеч бўлмаганда ҳафтада 4-5 : хеч бўлмаганда ҳафтада 4-5 марта 30 дақиқадан (ўртача 2,5-3,0 км ) марта 30 дақиқадан (ўртача 2,5-3,0 км ) юриш билан жисмоний зўриқишни юриш билан жисмоний зўриқишни бажариш , гарчи озгина фаоллик хам бажариш , гарчи озгина фаоллик хам соғлик учун фойда соғлик учун фойда келтиради.келтиради. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Демак, сиз жисмоний машқлар билан Демак, сиз жисмоний машқлар билан шуғулланишга аҳд қилдингизми? Жуда яхши!шуғулланишга аҳд қилдингизми? Жуда яхши! Аммо шуғулланишни бошлашдан олдин ўз имкониятларингизни аниқлаб олишни маслаҳат берган бўлардик Буни учун нима қилиш керак? 1. Шифокорга мурожат килиш ложим Агар ёшингиз 35 ёшдан ошмаган булса жиддий касаллигингиз булмаса, махсус текширишсиз, бир марталик шифокор куриги етарлидир Бирок ёшингиз 35 ёшдан юкори булса, шифокор тулик куригидан утишингиз лозим (ЭКГ, функционал ЭКГ) Агар текширувида сизда ҳеч қандай ўзгаришлар бўлмаган ёки рухсат этилган чегарада ўзгариш бўлган бўлса, ўзингизни яхши ҳис этаётган бўлсангиз, сиз амалда соғломсиз ва шуғулланувчи дастурни бажаришига киришишингиз мумкин. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Бироқ соғлом одамларни ёши, жинси, шуғулланишга Бироқ соғлом одамларни ёши, жинси, шуғулланишга тайёрлик ҳолати бўйича турли гуруҳларга ажратиш тайёрлик ҳолати бўйича турли гуруҳларга ажратиш мумкин. Жисмоний машқларга тайёргарлик мумкин. Жисмоний машқларга тайёргарлик даражангизни аниқлаб олдингиз энди, ўзингиз учун даражангизни аниқлаб олдингиз энди, ўзингиз учун тўғри келадиган жисмоний машқлар тизимини тўғри келадиган жисмоний машқлар тизимини танлаб олинг, ундан кейин машғулотларни бошланг. танлаб олинг, ундан кейин машғулотларни бошланг. Асосий қоида шуки, албатта машқ қилинг аммо хеч Асосий қоида шуки, албатта машқ қилинг аммо хеч қачон зўриқиб қолманг (П. Брегг)қачон зўриқиб қолманг (П. Брегг) www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Агар машғулот вақтидаАгар машғулот вақтида ::  пулпул ьь с тез меъёрига тушса ва дастлабки пулс тез меъёрига тушса ва дастлабки пул ьь с 3-5 дақиқа ичида с 3-5 дақиқа ичида қайта тикланса, қайта тикланса,  агар енгил ҳансираш ва нафас олиш сони 5-10 дақиқада агар енгил ҳансираш ва нафас олиш сони 5-10 дақиқада тикланса, тикланса,  юкламадан кейин умумий юкламадан кейин умумий ҳолсизлик 5-10 дақиқа ичида ўтиб ҳолсизлик 5-10 дақиқа ичида ўтиб кетса- бу таъсир қониқарли кетса- бу таъсир қониқарли хисобланади.хисобланади. Агар юрак қисқаришлар сони Агар юрак қисқаришлар сони ва нафас олиш ўзгариши 3 дақиқа ва нафас олиш ўзгариши 3 дақиқа давомида қайта тикланса,бажариладиган юкламага юқори адекватдавомида қайта тикланса,бажариладиган юкламага юқори адекват хх исобланади исобланади www.arxiv

Машғулот давомида оғир, узоқ давом Машғулот давомида оғир, узоқ давом этувчи ҳансираш,этувчи ҳансираш, кейинчалик нафас кейинчалик нафас етишмовчилиги ва бўғилишгача олиб етишмовчилиги ва бўғилишгача олиб борувчи ҳолат, 20-30 дақиқа давомида борувчи ҳолат, 20-30 дақиқа давомида ҳам ўтиб кетмайдиган ҳолсизлик бўлсаҳам ўтиб кетмайдиган ҳолсизлик бўлса бу машғулот - қониқарсиз ҳисобланади. бу машғулот - қониқарсиз ҳисобланади.  Машғулотлар давомида аниқ Машғулотлар давомида аниқ ўзгаришлар: кўнгил айниш, қусиш, ўзгаришлар: кўнгил айниш, қусиш, бош айланиш, ҳаракатда бош айланиш, ҳаракатда чайқалиш, юрак нотекис уриши, чайқалиш, юрак нотекис уриши, кўкрак кўкрак қафасида қафасида оғриқ пайдо оғриқ пайдо бўлиши бўлиши дарҳол шифокор кўригини дарҳол шифокор кўригини талаб талаб этади. этади. ww

 Кунни эрталабки бадан Кунни эрталабки бадан тарбия билан тарбия билан бошланиши керак. бошланиши керак.  Бадан тарбия- соғлик учун гимнастика дейиш Бадан тарбия- соғлик учун гимнастика дейиш мумкин, яъни эрталабки бўшашишдан, мумкин, яъни эрталабки бўшашишдан, эрталабки карахтликдан актив ҳолатга ўтиш эрталабки карахтликдан актив ҳолатга ўтиш демакдир. Бадантарбияни тоза ҳавода ҳар демакдир. Бадантарбияни тоза ҳавода ҳар куни 12-15 дақиқа давомида бажаришлари куни 12-15 дақиқа давомида бажаришлари керак. керак. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Машғулотларни қўшиқ билан Машғулотларни қўшиқ билан биргаликда бажариш катта биргаликда бажариш катта аҳамиятга эга. Бадантарбияни аҳамиятга эга. Бадантарбияни яхши шамол тегадиган хонада яхши шамол тегадиган хонада ёки ёки дахлизда, енгил кийим, дахлизда, енгил кийим, енгил енгил оёқ оёқ кийимда тоза ҳавода кийимда тоза ҳавода бажариш бажариш мақсадга мақсадга мувофиқдирмувофиқдир ..  Бадан тарбияни душ қабул қилиш ёки Бадан тарбияни душ қабул қилиш ёки белгача артиниш билан тугатиш керак.белгача артиниш билан тугатиш керак. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Юришми ёки югуриш?Юришми ёки югуриш?  Тўғриси, савол шундай қўйилганки, кўпчилик Тўғриси, савол шундай қўйилганки, кўпчилик муқобил жавобни кутади: ёки униси ёки муқобил жавобни кутади: ёки униси ёки буниси тариқасида. Ҳақиқатда тўғри жавоб: буниси тариқасида. Ҳақиқатда тўғри жавоб: юриш, югуриш биргаликда. юриш, югуриш биргаликда.  Юриш вақтида тананинг кўплаб мушаклари Юриш вақтида тананинг кўплаб мушаклари ҳаракатга келади. Юришнинг тезлиги ва ҳаракатга келади. Юришнинг тезлиги ва турига қараб эса, энергия сарф этиш 3-8 турига қараб эса, энергия сарф этиш 3-8 баробардан, 10-12 маротабагача ошади. баробардан, 10-12 маротабагача ошади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Секин юриш- 1 дақиқада 70 қадам. Бу Секин юриш- 1 дақиқада 70 қадам. Бу ҳаракатни инфарктдан кейин, тузалишни ҳаракатни инфарктдан кейин, тузалишни бошлаган ёки стенокардияси бор беморларга бошлаган ёки стенокардияси бор беморларга тавсия этилади. тавсия этилади.  Бир дақиқада 91-110 қадам юриш тез юриш Бир дақиқада 91-110 қадам юриш тез юриш ҳисобланади. Бунда ҳаракатланиш тезлиги ҳисобланади. Бунда ҳаракатланиш тезлиги соатига 4-5 км ни ташкил этади. Ушбу юриш соатига 4-5 км ни ташкил этади. Ушбу юриш тезлиги ҳамма соғлом одамларга мос келиб, тезлиги ҳамма соғлом одамларга мос келиб, юклама ўз фойдасини келтиради. юклама ўз фойдасини келтиради. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Энди югуриш ҳақида.Энди югуриш ҳақида.  Югуришни ҳамма соғлом инсонларга Югуришни ҳамма соғлом инсонларга тавсия этиш мумкин, асосан ёшлар тавсия этиш мумкин, асосан ёшлар ва ўрта ёшли инсонлар учун тавсия ва ўрта ёшли инсонлар учун тавсия этилади, ёши катта ёки қари этилади, ёши катта ёки қари одамлар эса шифокор кўригидан ва одамлар эса шифокор кўригидан ва махсус текширишлардан ўтгандан махсус текширишлардан ўтгандан кейин, агар соғлом бўлсаларкейин, агар соғлом бўлсалар улар ҳам шуғулланишлари мумкин.улар ҳам шуғулланишлари мумкин. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Хулоса қилиб шуни айтиш мумкинки, Хулоса қилиб шуни айтиш мумкинки, биринчидан жисмоний машғулотларни биринчидан жисмоний машғулотларни бошламоқчи бўлсангиз албатта бошламоқчи бўлсангиз албатта шифокор кўригидан ўтинг, шифокор кўригидан ўтинг,  иккинчидан агар шифокор иккинчидан агар шифокор машғулотларга рухсат берса, уларни машғулотларга рухсат берса, уларни доимий шуғулланиш учун, машғулот доимий шуғулланиш учун, машғулот талабларига мос равишда тўғри талабларига мос равишда тўғри тақсимланг, тақсимланг,  юкламаларни мунтазам ошириб боришни юкламаларни мунтазам ошириб боришни ёдда тутинг, ёдда тутинг,  доимо назорат методларидан доимо назорат методларидан фойдаланиб ёки ўзингиз назорат қилиб фойдаланиб ёки ўзингиз назорат қилиб боринг.боринг. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Фақат физкултура ва спорт билан шуғулланишнинг ўз Фақат физкултура ва спорт билан шуғулланишнинг ўз соғлом ва бақувват бўлиш учун етарлими? Албатта соғлом ва бақувват бўлиш учун етарлими? Албатта йўқ. Юрак қон томир касалликлари профилактикаси йўқ. Юрак қон томир касалликлари профилактикаси бир қанча омилларга боғлиқ. бир қанча омилларга боғлиқ.  Агар инсонда бирон бир хавфли омиллар бўлса Агар инсонда бирон бир хавфли омиллар бўлса (масалан чекиш ёки алкогол истеъмол қилиш) (масалан чекиш ёки алкогол истеъмол қилиш) жисмоний машқларнинг ижобий таъсирини жисмоний машқларнинг ижобий таъсирини камайтиради. Агар хавфли омиллар бир нечтаси камайтиради. Агар хавфли омиллар бир нечтаси биргаликда мавжуд бўлса, касаллик ривожланиш биргаликда мавжуд бўлса, касаллик ривожланиш хавфи юқори бўлади

Эътиборингиз учун рахмат! www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar