Кана энцефалити - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	10.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Февраль 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Кана энцефалити

Купить

Кана энцефалити

Кана энцефалити – марказий асаб тизимининг зарарланиши билан кечувчи юқумли касаллик

Этиологияси  Касалликни Флавивируслар оиласи, Арбовируслар гуруҳига мансуб TBEV (кана энцефалитини келтириб чиқарувчи) вируслар қўзғатади.  Вирусларнинг учта тури мавжуд:  Европа тури (ташувчиси - Ixodes risinus)  Сибирь тури  Узоқ Шарқ тури (ташувчиси - Ixodes persulcatis )

Этиологияси Вирусларнинг хусусиятлари:  Таркибида РНК занжирини тутади  Ташқи муҳитда чидамсиз  Юқори ҳарорат, ультрабинафша нурлар, дез.эритмалар таъсирига сезгир  Озиқ маҳсулотларида узоқ сақланиши мумкин: сутда 2 0 C- 4 0 C ҳароратда 2 ҳафтагача, қаймоқда эса 2 ойгача ўз хусусиятларини йўқотмайди  Ошқозоннинг кислотали муҳитига чидамли

Кана энцефалитининг тар қалиши - Европа тури - Сибирь тури - Узо қ Шарқ тури

 Россияда кана энцефалити ўчоқлари Калининград областидан Сахалинга қадар тарқалган  Украинада касаллик Карпат орти туманларида доимий равишда қайд этиб турилади  Белоруссияда кана энцефалити деярли барча туманларда учрайди  Қозоғистонда касаллик кўпинча Олма-Ота ва Шарқий-Қозоғистон туманларида қайд этилади  Қирғизистонда Қозоғистонга яқин шимолий туманларда, Тянь-Шань ўрмонли ҳудудларида кана энцефалити ўчоқлари мавжуд

Эпидемиологияси Кана энцефалити касаллигининг манбаи б ўлиб кўпгина ёввойи ва уй ҳайвонлар ҳисобланадилар

Эпидемиологияси

Эпидемиологияси Вирусларнинг ташувчиси Ixodes каналардир

Ixodеs каналарини ривожланишнинг турли бос қ ичларидаги к ў риниши

Эпидемиологияси  Касаллик асосан трансмиссив йўл билан – вирус ташувчи каналарнинг чақиши орқали юқади.

Эпидемиологияси  Кана организми вирусларнинг кўпайиши учун жуда қулай муҳит ҳисобланади  Вирус кана организмига тушгач, жадал равишда кўпая бошлайди ва 40-кунга келиб сони 1000 маротабагача ортади  Вируслар кўпроқ кана ичакларида, жинсий аъзоларида ва сўлагида бўлади  Кана бошқа ҳайвонлар қонини сўрганда, сўлаги орқали вирусни уларга ҳам юқтиради  Вируслар кана организмида тўпланиб, трансовариал йўл билан наслдан-наслга берилиши мумкин  Касаллик ўчоқларида 40% гача каналар вируслар билан зарарланган бўлиши мумкин

Эпидемиологияси  Кана энцефалити ў чо қ ларида каналар билан контактда б ў лиш э ҳ тимоли жуда катта  Каналар одатда ў з х ў жайинларини ў рмон с ўқ мо қ лари четларидаги буталар ва ў тларда беркиниб кутиб ў тиради  Шунингдек, каналар одамларга ҳ айвонлардан ҳ ам парвариш мобайнида ў рмалаб ў тиши мумкин  Каналар одам кийим-кечаги остига ў рмалаб ў тиб, к ў пинча елка, к ў крак, б ў йин ва бош со ҳ аларида қ он с ў ради  Кана 4-6 кун давомида қ он с ў риб ётади, лекин бу ҳ олни одам сезмайди, чунки кана с ў лаги таркибида анестетик модда бор  Одамни к ў плаб кана ча қ иши энцефалитнинг о ғ ир шаклларига ва о қ ибатда ў лимга олиб келиши мумкин  Кана энцефалити вируси канани ҳ атто қ ис қ а муддат ча қ ишида ҳ ам одамга ю қ иши мумкин

Эпидемиологияси  Кана энцефалити алиментар йўл – касалланган эчки, сигир сутлари орқали ҳам юқиши мумкин.

Эпидемиологияси  Эчкилар кана энцефалити билан касалланганда камҳаракат бўлиб қолади, иштаҳаси бўлмайди, менингеал симптомлар, орқа оёқлар фалажи кузатилади  Эчки сути қизқиш тус олиб, тиндирилганда қизғиш шиллиқ чўкмага тушади  Вирус эчки қонида 3 кун, сутида эса 8 кун давомида сақланади  Сигирлар қонида ҳам вируслар аниқланади (вирусемия), лекин уларда касаллик белгилари намоён бўлмайди

Кана чақиши Алимен- тар йўл Сут маҳсулотлари Кемирувчилар, йирик ва майда сут эмизувчи ҳайвонлар Ёш каналар Кана тухумлариЕтук кана

Эпидемиологияси  Кана энцефалитининг мавсумийлиги ба ҳ ор- ёз ойларидир. Эпидемик давр 4-5 ой давом этади.  Кана энцефалити билан барча ёшдаги одамлар бирдек касалланиши мумкин. К ў пинча ў рта ёшдагилар к ў про қ о ғ рийдилар.

 Иситмали  Менингеал  Менингоэнцефалитик  Полиомиелитик  Полирадикулоневритик Касалликнинг клиник шакллари

Неврологик синдром Юкори ҳарорат Асептический менингит Менингоэнцефалит Менингомиелоэнце- фалит белгилари Касалликни ю қ иши Носпецифик, иситма билан кечувчи касаллик • ҳолсизлик, • иштаҳасизлик, • мушакларни оғриши, • бош оғриши, • кўнгил айнаши, • қусиш Инкубацион давр Кана чаққанда 7-14 кун Сут маҳсулотларини истеъмол қилганда 3-4 кун Касалликни билинар- билинмас кечиши 70-98%

 Юқори ҳарорат  Қаттиқ бош оғриши  Мушакларда оғриқ  Юзни қизариши  Марказий асаб тизими шикастланмайди  Вируснинг Европа тури учун хос  3-7 кун давом этади  Одатда соғайиш билан якунланади Иситмали шакли

 7-14 кун давомида юқори ҳарорат  Қаттиқ бош оғриши  Бош айланиши  Менингеал белгилар (Керниг, Брудзинский, энса мушакларининг ригидлиги, мажбурий ҳолат ва ҳк.)  Орқа мия суюқлигини ўзгариши  Кана энцефалитининг энг кўп учрайдиган шакли Менингеал шакли

 Ю қори ҳарорат, иситма туширувчи воситалар ёрдам бермайди. Иситма 4-10 кун, айрим ҳолларда 1 ойгача давом этиши мумкин  Қаттиқ бош оғриши  Менингеал белгилар (Керниг, Брудзинский, энса мушакларининг ригидлиги, мажбурий ҳолат ва ҳк.)  Оё³-қўлларнинг титраши (тремор)  Тер босиши  Нистагм  Эс-ҳушнинг туманлашуви ёки йўқолиши  Алаҳлаш  Касалликнинг энг оғир кечувчи шакли ҳисобланади  Касалликнинг 5-7 кунига келиб ўлим рўй бериши мумкин Менингоэнцефалитик шакли

 30% беморларда кузатилади  Касалликнинг бу шаклида продромал давр мавжуд бўлиб (1-2 кун), бунда ҳолсизлик, тез чарчаб қолиш кузатилади  Касалликни биринчи кунларидан беморлар мушаклар (бўйин орти, елка, қўллар) даги оғриққа шикоят қиладилар  Бора-бора айрим мушакларда заифлик, титраш, мушакларни увишиб қолишии кузатилади (кейинчалик ушбу мушакларда ҳаракат фаолияти бузилади)  Кейинги кунларда иситма чиқиши билан бир вақтда бўйин-елка мушаклари фалажлари ривожланади  Касалликни 2-3 ҳафтасидан фалажланган мушаклар атрофияси ривожланади Полиомиелитик шакли

 Периферик нерв толалари ва уларнинг илдизларини зарарланиши билан кечади  Беморлар нерв толалари б ў йлаб «нина санчиши», о ғ ри ққ а шикоят қ иладилар  Қўл-оё қ ларнинг дистал қ исмларида сезувчанлик й ўқ олади  Айрим мушаклар фалажга учраши мумкин Полирадикулоневритик шакли

 Кана энцефалити о ғир кечганда асорат сифатида бир умрга мушаклар фалажи ва атрофияси ривожланади

Елка Мушаклари атрофияси

Иммунитет  Кана энцефалити билан оғриб ўтган инсон организмида узоқ вақтга турғун иммунитет ҳосил бўлади  Вирусни нейтралловчи қарши таначалар (антителолар) қонда 1,5 – 2,5 ой давомида ҳосил бўлиб, тўпланиб боради  Одамларни эмлаш йўли билан ҳам иммунитет ҳосил қилиш мумкин.  Эмлаш кана энцефалити ўчоқларида истиқомат қилувчи ёки узоқ муддат меҳнат қилувчи инсонларга ўтказилади

Кана энцефалити симптомлари ва клиник аломатлари специфик (ўзига хос) бўлмаганлиги учун ушбу касаллик тасниф стандартида тахмин ташҳис қўлланилмайди. Кана энцефалити

Кана энцефалити : эхтимол таш ҳис мезонлари  Касалликни ўткир бошланиши  Баланд иситма бўлиши  Кучли интоксикация белгилари  Менингит ёки менингоэнцефалит аломатларини юзага чиқиши  Қуйидаги белгилардан камида 4 тасини аниқланиши:  юзни қизариши ва салқиши  ланжлик ёки қўзғалувчанлик  бош оғриши  кўнгил айнаши ва қусиш  менингеал белгилар (энса мушакларини таранглашуви, Керниг ва болаларда Брудзинский симптомларини мусбат бўлиши) ВА  Қуйидагидан камида биттасини аниқланиши:  кана чақиши  кана билан контактда бўлиш  кана энцефалити деб тасдиқланган ташҳис қўйилган бемор билан эпидемиологик боғлиқлик борлиги

Кана энцефалити: тасди қланган ташҳис мезонлари (қуйидаги текширувларнинг камида биттаси ижобий натижа беришига асосланади)  Кана энцефалити вирусига беморнинг қон зардобида ёки орқа мия суюқлигида IgM синфига мансуб антителоларни ИФА усулида аниқлаш  ПЗР - полимераз-занжир реакцияси –ёрдамида вируснинг РНК сини аниқлаш  Бемор қони ёки орқа мия суюқлигидан вирусни ажратиб олиш  Кана энцефалити вирусига нисбатан IgG синфига мансуб антителолар титрини 4 ва ундан кўп ортиши

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar