Kichik yodgorlik uy-muzeylari - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	17.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Kichik yodgorlik uy-muzeylari

Купить

MAVZU: KICHIK YODGORLIK UY-MUZEYLARI
REJA:
1. Toshkent shahridagi uy-muzeylar faoliyati.
2. Viloyatlardagi mashhur kishilar xotirasini abadiylashtirish.

Vatanimiz tarixida oziga xos ochmas iz qoldirgan mashhur ijodkorlar
shoirlar, adiblar, davlat, fan va sanat arboblari xotirasini abadiylashtirish
maqsadida ularning uzoq yillar yashab ijod qilgan manzillari uylarining muzey
sifatida xalqimizga xizmat qilishi ibratli holdir. Xalqimiz azaldan oz ajdodlarining
aqliy salohiyati, istedodi, ibratli umr yollari bilan haqli ravishda faxrlanib kelgan.
Ijodkorlarning olmas asarlari, mashhur sanat asarlari hamisha el ardogida bolgan.
Uy-muzeylarining tashkil etilishi ulug insonlarning hayoti bardavomligi, ular
amalga oshirgan ishlarning xalq tafakkuridan mustahkam joy olganligi, ularga
hamisha hurmat va ehtirom bilan qaragan holda ezozlashlari va hamisha yod
etishlarining belgisi hamdir. Vatanimizda ana shunday buyuk insonlar xotirasiga
bagishlangan bir qancha uy-muzeylar faoliyat yurgizib kelmoqda.
Yoldosh Oxunboboev uy-muzeyi
Ozbekistonning kozga koringan davlat arbobi Yoldosh Oxunboboevning (1885-
1943) uy-muzeyi Toshkentning markazi shaharning eski imoratlari saqlanib
qolgan nohiyasida joylashgan. Muzey revolyusiyaga qadar qurilgan bir qavatli
imoratda. Bu yerda bolajak SSSR Oliy Sovetining raisi orinbosari hamda
Ozbekiston Oliy Sovetining raisi Yoldosh Oxunboboev 1938-1943 yillar davomida
yashagan. Fargona vodiysi oddiy dehqonidan yirik davlat arbobi darajasigacha
bosib otilgan yol Oktyabr revolyusiyasidan keyingi yangi jamiyat va davlat
qurilishida faol ishtirok etishning natijasidir.Yoldosh Oxunboboev 1930-40-
yillarda Ozbekistonning iqtisodiyoti hamda madaniyati rivojlanishiga ulkan hissa
qoshgan. Bu vaqtda u qishloq xojaligi va sugorish inshootlarini tashkil etishda,
paxta yetishtirishni takomillashtirish hamda madaniy revolyusiyani amalga
oshirish ishida, savodsizlikni tugatish va ayollarning ijtimoiylashuvi uchun
kurashda faol ishtirok etdi.Uyning ichki devorlarida ekspozitsiyaning hujjatli
ashyolari joylashtirilgan. Yoldosh Oxunboboev oilasiga tegishli asl narsalar, juda
kop otgan asrga oid maishiy buyumlar, rasmlar, Umumozbek oqsoqoli haykali
namoyishga qoyilgan.
MUSO TOSHMUHAMMAD OGLI OYBEK (1905-1968) UY-MUZEYI

Muso Toshmuhamedov Oybek ozbek adabiyotining atoqli namoyondasi, yirik
nasr ustasi, shoir, olim, tarjimon, publitsist, SSSR va OzSSR Davlat mukofotlari
sovrindori, OzSSR FA akademigi edi. U Qutlug qon, Navoiy, Oltin vodiydan
shabadalar, Ulug yol kabi mashhur romanlari bilan nom qozongan. Oybek atrofida
juda kop madaniyat arboblari birlashgan edi, uning uyida oz davrining ziyolilari
muloqot qilishgan. Oybekning uy-muzeyi Toshkentning qadimiy nohiyalaridan
birida joylashgan. Bu yerdagi hozirgi Tazetdinov (sobiq Kislovodskaya) nomli
sokin kochadagi uyga Oybek oilasi bilan 1940 yilda kochib kirgan. Yozuvchining
hayoti va ijodiga bagishlangan adabiy ekspozitsiya 40-yilda qurilgan bir qavatli
imoratning 5 ta zalida joylashgan. Yodgorlik qismi 2 qavatli imoratning 6 ta
xonasida namoyish etilgan, bu imorat 1958 yili yozuvchining turmush yoldoshi
Z.N.Saidnosirova chizmasi bilan bunyod etilgan. Muzey xazinasi sharqshunos
olimlar, filologlar, tarixchilarda juda katta qiziqish uygotadi. Bu yerda barcha
badiiy asarlarning qolyozma-dastxati juda kop qoralama nusxalari bilan, ilmiy
maqolalar, kundaliklar, xatlar, yon daftarlar va rasmlar saqlanadi.Muzeyning ilmiy
kutubxonasida kitoblar, jurnallar, gazetadan qirqmalar, dastlabki maqolalar, turli
tildagi nashrlar, yozuvchining hayoti va ijodi haqidagi adabiyotlar, sharq
adabiyotining namoyandalari Navoiy, Fuzuliy, Hofiz, Sofi Olloyor, Ahmad
Yassaviy asarlarining qolyozmalari mavjud. Muzey zallarini O. Tarsiqboev, A.
Abdullaev, A. Bure, A. siglinsev, Yu. Strelnikov, A. Mamatova, Z.
Saidnosirovalarning Oybek asarlariga ishlagan rasmlari bezab turibdi. MUXTOR
AShRAFIY (1912-1975) UY-MUZEYI Uy-muzey Ozbekiston musiqa madaniyati
rivojlanishiga munosib hissa qoshgan kompozitor, SSSR xalq artisti, milliy opera
asoschilaridan biri, dirijer Muxtor Ashrafiyning hayoti va ijodini yoritishga
bagishlangan. Muzey M. Ashrafiy 1965-1975 yillar yashab ijod etgan uyda
joylashgan. Bu yerda Sevgi tumori, Temur Malik baletlari, Rustam haqida qissa
aratoriyasi, xotira kitobining dastlabki bobi yaratilgan.
Muzeyda1930-70 yillardagi M.Ashrafiyning shaxsiy arxivi saqlangan. Ular
tarixchilar, musiqachilar, ozbek musiqa madaniyati bilan qiziquvchilarga manzur
boladi. Muzeyda nodir qolyozmalar, rasmlar, hujjatlar, afishalar, spektakl

dasturlari, kitoblar, musiqiy yozuvlar, gramplastinkalar va ozbek musiqa asboblari
toplami saqlanadi. Ekspozitsiyada Boron birinchi milliy operasi materiallari va
dastlabki ijodiy izlanishlar namoyish etilgan. Muzey tomoshabinlarni M.
Ashrafiyning 40-50-yillardagi ijodiy faoliyati bilan yaqindan tanishtiradi. Urush
yillarida kompozitor Qahramonlik simfoniyasi, Goliblarga shon-sharaflar
simfoniyalarini yozdi. 1950-70- yillarda Muxtor Ashrafiy Dilorom, Shoir yuragi
operalarini va bir qator simfonik asarlarni yaratdi. Muzey ekspozitsiyalarida ana
shu asarlar ustidagi ish jarayoni aks ettiriladi. Muzeyda kichik korgazmalar va
kamer konsertlarini otkazadigan musiqiy zal mavjud. Bu yerda M. Ashrafiy
asarlarining audio yozuvlarini tinglash mumkin.
GAFUR GULOM (1903-1966) UY-MUZEYI
Ozbekiston xalq shoiri, yirik nasr ustasi, akademik Gafur Gulom oz davrida
ozbek sovet adabiyoti rivojiga ulkan hissa qoshgan. Gafur Gulomning ijod yoli
juda murakkab tarixiy sharoitda shakllandi va rivoj topdi. Muzey ekspozitsiyasi
Gafur Gulom 1944-1966 yillarda yashab ijod etgan uyda joylashgan.
Ekspozitsiyaning adabiy qismida shoirga tegishli rasmlar, hujjatlarning asl
nusxalari, shaxsiy buyumlar hamda uning hayotlik hamda otganidan keyingi
davrlarda nashr etilgan asarlari orin olgan. Uning yodgorlik qismida shoirning ish
xonasi, mehmonxona va dam olish xonalari mavjud. Bu yerda shoirning shaxsiy
kutubxonasidan olingan kitoblar, ish stol iva boshqa maishiy buyumlari
namoyishga qoyilgan. Bularning hammasi shoir hayotlik davridagidek saqlanishi
bilan osha davrning ruhini ifodalab turadi. Gafur Gulomning ijodi 1930-40
yillardagi SSSR va OzSSR hayotidagi muhim voqealar, hodisalarning oziga xos
ifodasi hamdir.Chunki uning asarlarida mamlakatda roy berayotgan ijtimoiy-
iqtisodiy ozgarishlar, zamonaviy korinishlar aks etib turadi. Uning Turksib
yollarida, Men yaxudiy, Sen yetim emassan nazmiy asarlari, Shumbola
povestlarida ulkan qurilishlar, mehnatkash xalqning paxta yetishtirishdagi
qiyinchiliklari, sovet xalqining nemis-fashist bosqinchilariga qarshi kurashi aks
ettirilgan. Shoir 1945 yilda Sharqdan kelayotirman nomli sheriy toplami uchun

SSSR Davlat mukofoti bilan taqdirlangan. 1970 yilda shoirning vafotidan keyin
unga songgi yillar ijodi uchun Lenin mukofoti berilgan.
ABDULLA QAHHOR (1907-1968) UY MUZEYI
Ozbekiston xalq yozuvchisi, SSSR va OzSSR Davlat mukofotlari sovrindori,
dramaturg, hajvchi, publitsist va tarjimon Abdulla Qahhor yodgorlik muzeyi
umrining songgi yillarida yashab ijod etgan uyida joylashgan.Muzey
ekspozitsiyasi adabiy ham yodgorlik bolimlaridan tashkil topgan. Yodgorlik
bolimida yozuvchining ish stoli va mehmonxonasi namoyish etiladi. Ish xonasida
yozuvchining hayotlik davridagi holat yozuv stoli va uning ustida yozuv anjomlari
qanday turgan bolsa, shunday saqlangan. A. Qahhor kutubxonasida qolyozmalar,
kitoblar, jurnallar, rus va chet el mumtoz adabiyoti vakillari asarlari, ilmiy nashrlar,
eksiklopediyalar va sorov adabiyotlari bor. Abdulla Qahhor asli qoqonlik, temirchi
oilasidan. U 1020-yillarda kichik hajviy asarlar yozish bilan ijodini boshlagan
bolsa, Sarob, Qoshchinor olovlari kabi mashhur roman va Sinchalak povesti bilan
adabiyot olamining yuksak choqqilarini zabt etdi. Ozbek adabiyotida A. Qahhor
kichik realistik hikoyalari bilan alohida orin tutadi. A. Qahhor dramaturg sifatida
ham mashhur. Uning komediyali pesasi, Ayniqsa Shohi sozana asari SSSR va
boshqa sharq davlatlari sahnalaridan uzoq vaqtgacha tushmay oynalib
kelgan.Abdulla Qahhor rus tilini juda yaxshi egallagan, A.Pushkin, L.Tolstoy, A.
Chexov, N. Gogol, M. Gorkiy va boshqa rus ijodkorlari asarlarini ozbek tiliga
mohirona tarjima qilgan. Uning publitsistik va hajviy asarlari Literaturnaya gazeta,
Ozbekiston madaniyati gazetasi sahifalarida, Sharq yulduzi va boshqa jurnallarda
tez-tez nashr etilar edi. Muzey xazinasi va ekspozitsiyalarda A. Qahhor
qolyozmalari, kundaliklari, 1920-30-yillardagi rasmlari bor. A. Qahhor tomonidan
Qoqon pedagogika oquv yurtida oqib yurgan kezlarida chiqarilgan devoriy gazeta
ham namoyishga qoyilgan. Muzey kolleksiyasi yozuvchining umr yoldoshi
Kibriyo Qahhorova tomonidan toplanib davlatga topshirilgan.
YUNUS RAJABIY (1897-1976) UY MUZEYI

Musiqa ilmining bilimdoni, musiqiy merosning yirik mutaxassisi Yunus Rajabiy -
mingga yaqin qoshiq va kuy ijodkori. Uning asarlari Ozbek xalq musiqasi nomi
bilan 5 tomga jo bolgan. U uzoq yillar davomida Shashmaqom”dek buyuk mumtoz
musiqa asari ustida izlanishlar olib bordi, natijada 6 tomlik nashr yuzaga keldi.
Yunus Rajabiy hozirda uning nomi bilan yuritilayotgan Ozbekiston Teleradio
Davlat komitetidagi mAqomchilar ansamblining asoschisidir. U mumtoz qoshiq va
xalq kuylarining mohir ijrochisi sifatida ham mashhurdir. Muzeyda maxsus katta
zal bolib, u ozbek maqomiga bagishlanadi. Unda Ozbekiston madaniyati musiqa
tarixiga doir nodir hujjatlar - qolyozmalar, rasmlar va boshqalar bor. Bu yerda
mehmonlar va sayyohlar uchun maxsus konsertlar uyushtiriladi. Unda ozbek
musiqasi mashhur artistlar tomonidan ijro etiladi. Muzeyda Yunus Rajabiy va
boshqa mashhur musiqachilar tomonidan yaratilgan kuylarni tinglash va audio
kasetalarini sotib olish, qoshiqchi haqidagi videofilmni tamosha qilish mumkin.
OROL TANSIQBOEV (1904-1974) UY-MUZEYI
SSSR Xalq rassomi Orol Tansiqboev uy-muzeyi 1981 yilda ochilgan. O.
Tansiqboev ijodi 1920-1970 yillarni oz ichiga qamrab oladi. Undan juda katta
meros qolgan. Rassomning asosiy asarlari muzeyning yodgorlik qismida, maxsus
qurilgan galereyada namoyishga qoyilgan. Uning asarlari juda kop muzeylar
xazinalarida ham mavjud. Ular Belgiya, Fransiya, AQSh, Suriya, Finlyandiya,
Hindiston, Meksika, Italiya, Chexoslovakiya va boshqa mamlakatlarda ham etirof
etilgan.
Orol Tansiqboev uzoq yillar davomida juda kop janrlarda ijod qilgan. U yodgorlik
va teatr-dekaratsiya hamda portret janrlarida barakali ijod qilgan, natyurmortlari
bilan ham etibor qozongan. U umrining juda kop qismini tabiat manzaralarini aks
ettirishga bagishladi, shuning bilan Ozbekistonning tasviriy sanati tarixida alohida
orin egalladi. Uning tasvirlagan manzaralarini yuzlab boshqa rasmlar orasidan
bemalol tanib olish mumkin, undagi oziga xos tog havosi, ona zaminning bepoyon
dalalari ufuri, kengliklar tasviri kishini beixtiyor oziga rom etadi. Toshkent
shahrida bulardan tashqari Tamara-xonim, Mukarrama Turgunboeva, Sergey

Yesenin, Sergey Borodin uy-muzeylari ham faoliyat yurgizib
kelmoqda.Ozbekiston viloyatlarida esa mashhur davlat arboblari, adiblar,
sanatkorlar uy-muzeylari mavjud bolib, ular Usmon Yusupov, Viktor Ufimsev,
Fayzulla Xojaev, Sadriddin Ayniy, Amet va Ayimxon Shomurodovlar va boshqa
shoir va ijodkorlar faoliyatini yoritadi, ularning umr yollari, korsatgan xizmatlari
haqida hikoya qiladi. Ular xalqimizga xizmat qilish bilan birgalikda yoshlarda shu
ajdodlariga munosib vorislar bolib yetishish orzusini ham uygotmoqda.

Kichik yodgorlik uy-muzeylari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish