Ko‘chirib keltirilgan aholining Turkiston òlkasiga joylashtirilishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	324.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Ko‘chirib keltirilgan aholining Turkiston òlkasiga joylashtirilishi

Купить

Mavzu:Ko'chirib keltirilgan
aholining Turkiston òlkasiga
joylashtirilishi

Reja:
1. SSSRning Turkiston òlkasini bosib olishdan
kòzlagan maqsadlari
2. Aholing Turkiston òlkasiga birin ketin joylashtirilishi
3. Kòchirib òtish siyosatining tub aholiga
ta'siri

1.
Rossiyaning rejalarini barbod qilish, O’rta Osiyo bozorlarini egallash edi.
Rossiyaning O’rta Osiyoni bosib olishini tezlashtirgan quyidagi omillarni
eslaylik:1. Rossiya engil sanoatini ta'minlab beruvchi arzon xom ashyo
bazasining O’rta Osiyoda mavjudligi.2. Qrim urushi (1853-1856) tufayli Qora
dengiz bandargohlarining qo’lidan ketishi va uning o’rnini O’rta Osiyoni egallash
orqali to’ldirish. Shu orqali janubdagi muzlamaydigan dengizlarga chiqish va
Turkiston bu bosqinchilik yurishlarida platsdarm vazifasini otashi.Rossiyaning
Evropa bozorlari bilan raqobat qila olmasligi sababli ishlab chiqarilgan
mahsulotlarni sotish uchun O’rta Osiyo bozorlarini egallash.Rossiyada
o’tkazilgan er islohatlari tufayli qashshoqlashib qolgan aholini bu erga ko’chirib
keltirish va ularni er bilan ta'minlash.Yuqoridagi iqtisodiy va siyosiy sabablardan
kelib chiqib, Chor Rossiyasi jiddiy harakatlarni boshlab yubordi.

Turkistonning Rossiya imperiyasi
tomonidan bosib olinishi to’rt
bosqichda ro’y berdi.I bosqich-
1847-1864-yillar bo’lib, bu davrda
chorizm armiyasi 1847-yili
Sirdaryoning quyi oqimini bosib
oldi.1853 yilda Qo’qon xonligining
Oqmasjid qal'asi bosib olindi va
uning o’rnida Pero’vsk istehkomi
qurildi. 1864 yilda chor qo’shinilari
Pishpek va To’qmoqni bosib oldi.II
bosqich- 1865 yildan boshlanib,
1868 yilga qadar davom etadi. 1865
yilda Toshkent., 1866 yilda Xojand,
O’ratepa, Jizzax, 1968 yilda
Samarqand va Kattaqo’rg'on
shaharlari bosib olindi.III bosqich-
1873 yili fevralidan to 1879 yit
avgust oyigacha davom etadi. 1873
yili Xiva, 1876 yil Namangan bosib
olindi. Biroq Go’ktepa qal'asini
qamal qilayotganida chor
qo’shinilari mag'lubiyatga uchradi.IV
bosqich-1880 yil oxiridan to 1885
yilga qadar davom etadi. 1881 yilda
Go’ktepa (Ashxobod) qal'asi bosib
olindi, 1885 yilda esa ingliz
ofitserlari qo’mondonlik qilgan
afg'on otryadlari tor-mor etildi.

2. Rus mustamlakachilarining o’lkaga
rus aholisini ko’chirib keltirish
siyosati. Rossiya imperiyasining
Turkistondagi agrar siyosatidan
ko’zlagan asosiy va bosh maqsadi
o’lkani Rossiya manfaatlari uchun
hizmat qiluvchi xom-ashyo bazasiga
aylantirish va eng serhosil yerlar
joylashgan hududlarga rus
dexqonlarini keltirib o’rnashtirish
edi. Shuningdek, Rossiya imperiyasi
yer suv munosabatlari O’rta Osiyoda
o’z hukmronligini mustahkamlash
va uning imkoniyatlaridan o’z
manfaatlari yo’lida foydalanishni
ko’zda tutgan edi.1886 yilgi nizomga ko’ra, rus dexqonlaring
O’rta Osiyoga ko’chib kelishlari uchun katta
imtiyozlar berildi. Shuningdek, bu nizomga
ko’ra, «bo’sh yotgan davlat yerlariga» birinchi
navbatda harbiy hizmatdan bo’shatilgan
harbiy xizmatchilarni qo’yish ko’zda tutildi.

Imperiyaning Turkistondagi yer suv masalalariga doir
siyosatida quyidagi siyosat amalga oshirildi:
1. Turkistonda barcha yerlar davlat mulki deb e’lon qilindi,
o’troq mahalliy aholiga yer merosi yakka jamoa ekanligi
tariqasida, ko’chmanchi aholiga esa azaliy dehqonchilik
odatlariga rioya etilgan holda, muddati cheklanmagan
holda jamoa bo’lib foydalanish uchun topshirildi;
2. O’troq aholi yashaydigan joylarda yer, undan amalda
foydalanganga biriktirib qo’yildi;
3. Dastlab vaqf yerlariga soliq joriy etilgan bo’lsa, keyinroq
bu mulklar butunlay tugatilib yuborildi;
4. Shahar tashqarisida mahsus ko’chiruv fondlaridan
tashqari rus aholisiga yer ajratish ta’qiqlandi;
5. Yevropaliklar, xususan, ruslar tomonidan mahalliy aholi
yerlarini sotib olish mutlaqo ta’qiqlab qo’yildi va bu qonun
90-yillarning oxirigacha saqlanib qolindi. Ko’chiruvchilik
siyosati Turkiston general gubernatorligi tashkil etilgan
1867 yildayoq boshlab yuborildi.

3.
Chor Rossiyasi O’rta Osiyoni bosib olgach, bu yerda o’z manfaatlarini
oshirish borasida turli siyosatlar va tadbirlarni amalga oshira boshladi.
Mustamlaka hukumatning amalga oshirgan ishlaridan biri Turkistonda
temir yo’lning barpo etilishi bo’ldi. Turkistonda temir yo’l ikki asosiy
maqsadni harbiy strategik va iqtisodiy maqsadlarni ko’zlab qurildi. Rus
mustamlakachilarining o’lkaga rus aholisini ko’chirib keltirish siyosati.
Turkistonning tub xalqlari uchun mustamlakachilik
davridagi ko‘chiruvchilik amaliyotining salbiy
oqibatlarini, uning mintaqadagi ijtimoiy-siyosiy
ahvolga, shuningdek, millatlararo munosabatlarga
ta’sirini o‘rganish muhimligi va zaruriyati, shubhasizdir.
Kezi kelganda tarixiy haqiqatni ta’kidlash lozim, rus
aholisining mustamlaka mamlakatlariga ko‘chirish
bo‘yicha Rossiyaimperiyasi 300 yillik katta tajribaga ega
edi. U 1552 yilda Qozon, 1555 yil Sibir, 1556 yilda
Astraxan xonliklari va boshqa o‘lkalarni bosib olib, u
yerlarga rus millatiga mansub bo‘lgan aholini
ko‘chirishning har xil usullarini puxta egallab olgan edi.
Binobarin,o‘zbeklarning yangi davrdagi tarixi
mustamlakachilik asorati ostida kechdi. O‘zbeklar, O‘rta
Osiyolik boshqa xalqlar va qozoqlar bilan birga, XIX
asrning 60-yillarida podsho Rusiyasi tarafidan qurol
vositasi ila bo‘ysundirildi

Ko‘chirib keltirilgan aholining Turkiston òlkasiga joylashtirilishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish