Ko‘chish hodisalari, diffuziya,issiqlik o‘tkazuvchanlik va qovushqoqlik

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	132.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Ko‘chish hodisalari, diffuziya,issiqlik o‘tkazuvchanlik va qovushqoqlik

Купить

Morph Playback
Geometriya va mexanikada ko chish — bu ʻ
vektor kattalik, uning uzunligi
harakatlanayotgan P nuqtaning
boshlang ich holatidan oxirgi holatigacha
ʻ
bo lgan eng qisqa masofadir[1]. U nuqta
ʻ
traektoriyasining boshlang ich holatidan
ʻ
yakuniy holatigacha to g ri chiziq bo ylab
ʻ ʻ ʻ
masofa va yo nalishini ham miqdoriy
ʻ
aniqlab beradi. Ko chishni boshlang ich
ʻ ʻ
holatni oxirgi holatga o tkizish bilan
ʻ
aniqlash mumkin

$Setting up Morph Ko chishni nisbiy pozitsiya (harakat natijasida kelib chiqadigan) ʻ sifatida ham tasvirlash mumkin, ya ni nuqtaning xi boshlang ich ʼ ʻ holatiga nisbatan oxirgi holati xf. Tegishli ko chish vektorini ʻ yakuniy va boshlang ich pozitsiyalar orasidagi farq sifatida ʻ aniqlash mumkin: {\displaystyle s=x_{\textrm {f}}-x_{\textrm {i}}=\Delta {x}}Jismlarning vaqt bo yicha harakatlarini ko rib chiqishda, ʻ ʻ obyektning oniy tezligi vaqt funksiyasi sifatida ko chishning ʻ o zgarish tezligidir. Demak, oniy tezlik tezlikdan yoki ma lum bir ʻ ʼ yo l bo ylab bosib o tilgan masofaning vaqt o zgarishi tezligidan ʻ ʻ ʻ ʻ farq qiladi. Tezlikni pozitsiya vektorining vaqt o zgarishi tezligi ʻ sifatida ekvivalent tarzda aniqlash mumkin.$

Diffuziya
Diffuziya (lotincha: diffusio — singish, tarqalish) — molekulalar, atomlar, ionlar va kolloid
zarralarning tar-tibsiz issiklik harakati natijasida bir moddaning ikkinchi moddaga o z-o zidan ʻ ʻ
o tishi, birining ikkinchisiga singib ketishi. Diffuziya gaz, suyuklik yoki qattiq jismlarda bo ladi
ʻ ʻ
va tezligi moddaning zichligi va qovushoqligi, temperatura, diffuziyalanuvchi zarraning tabiatiga
va hokazoga bog liq. Temperatura ko tarilishi bilan Diffuziya tezlashadi. Bir aralashmali sistema
ʻ ʻ
(bir modda)dagi Diffuziya o z diffuziya, ko p aralashmali sistema (gaz, suyuq yoki qattiq
ʻ ʻ
eritmalar)dagi Diffuziya geterodiffuziya deyiladi. Fan va texnika sohalarida Diffuziya ning
ahamiyati katta; kimyoda Diffuziya usuli erigan moddaning molekulyar og irligini aniqlashda
ʻ
qo llanadi. Biologiyada oziq moddalarning so rilishi va yutilishi hamda moddalar almashinuv
ʻ ʻ
mahsulotlarining chiqib ketishida Diffuziya ning ahamiyati bor.

Diffuziya hodisalari
•
Fizikada molekulalar (atomlar) Diffuziya sidan
tashqari o tkazuvchanlik elektronlari, kovaklar, ʻ
neytronlar va b. Zarralar Diffuziya si ham
o rganiladi.diffuziya jarayonida moddaning
ʻ
konsentatsiyasi butun maydon boylab
tenglashguniga qadar modda malekulalari
konsentratsiyasi yuqori qismidan past qismiga
qarab otadi.bu jarayonda energiya sarf
bolmaydi.malekulalar hujayra sitozoli orqali
diffuziya natijasida harakatlanishi
mumkin.bunda bazi malekulalar plazmatik
membrana orqali harakat qila olishi
mumkin.bundan tashqari har bir malekula oz
konsentratsiya gradiyentiga ega va sh u orqali
ular tarqaladi. Masalan biron hujayraga diffuziya
natijasida kislarod kirsa , bu hujayradan shy
kislarodning giradiyenticha karbanat angidridi
chiqib ketadi.

Issiqlik
o’tkazuvchanlik
•
Ik k i q а t l а m t е mp е r а t ur а l а ri
f а rqli boʻlsin. St а si о n а r
h о l а t d а, y a’ni din а mik
muv о z а n а t boʻlg а nd а,
ul а rning о r а sid а gi birlik
y uz а d а n v а qt
birligid а nv ¯/6 g а z z а rr а l а ri
bir t о m о ng а, nv ¯/6 z а rr а l а ri
ik k inchi t о m о ng а oʻt ib
t ur а di. Yuz а ning bir
t о m о nid а gi t е mp е r а t ur а
v а v ¯ о rt iqr о q boʻl а di, l е k in
u t о m о nd а gi z а rr а l а r
k о ns е nt r а siy asi k а mr о q
boʻlib, ik k i t о m о ng а
oʻt а dig а n z а rr а l а r s о ni t е ng
boʻl а di. Ik k i t о m о nd а gi
t е mp е r а t ur а t urlich а
boʻlg а ni uchun, z а rr а l а r
bil а n oʻt а dig а n en е rgiy a
f а rqli boʻl а di. Ik k i
y oʻn а lishd а oʻt а y ot g а n ik k i
z а rr а uchun

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM FAN VA INNOVATSIYA VAZIRLIGI
IQTISODIYOT VA PEDAGOGIKA UNIVERSITETI NODAVLAT TA’LIM MUASSASASI KOMPYUTER
INJINIRINGI:KOMPYUTER TIZIMLARI AXBOROT XAVFSIZLIGI 1-KURS 1_KI_AX_125_24-GURUH
TALABASI o'ktamova Zilola NING FIZIKA FANIDAN TAYYORLAGAN
MUSTAQIL ISHI
Mavzu: KOCHISH HODISALARI. DIFFUZIYA, ISSIQLIK OTKAZUVCHANLIK VA QOVUSHQOQLIK
Topshirdi: O’ktamova z
•
Qabul qildi: A.Urunov

Mavzu bo’yicha reja
Ochiq tizimlarda entropiyaning lokal kamayishi. Dissipativ
strukturalar
Reja:
Entropiya
Dissipativ sistemalar
•
Adiabatik bo’lgan barcha jarayonlarda entropiya qiymati

Ochiq Tizimlardan Entropiyaning lokal
kamayishi
Termodinamik entropiyaga kirish
EntropiyaUmumiy belgilar S
SI birligi kelvin boshiga joul (J K)−1)Yilda SI asosiy birliklari kg m2.S−2.K−1 ⋅ ⋅
statistik mexanika, entropiya bu keng mulk a termodinamik tizim. Bu raqamni aniqlaydi Ω mikroskopik
konfiguratsiyalar (sifatida tanilgan mikrostatlar) tizimni tavsiflovchi makroskopik kattaliklarga mos keladi
(uning hajmi, bosimi va harorati kabi).[1]
Har bir mikrostatning teng ehtimoli bor degan taxminga binoan entropiya bo’ladi tabiiy logaritma ga
ko’paytiriladigan mikrostatlar sonining Boltsman doimiy kB. Rasmiy ravishda (jihozlanadigan
mikrostatlarni hisobga olgan holda),
•
Makroskopik tizimlar odatda juda ko’p songa ega Ω mumkin bo’lgan mikroskopik konfiguratsiyalar.
Masalan, an entropiyasi ideal gaz gaz molekulalarining soniga mutanosib N. Da 22,4 litr gaz tarkibidagi
molekulalar soni standart harorat va bosim taxminan 6.022 × 10 ga teng23 (the Avogadro raqami).

Ochiq tizimlardan entropiyaning
lokal kamayishi
The termodinamikaning ikkinchi qonuni vaqt o’tishi bilan izolyatsiya
qilingan tizim entropiyasi hech qachon kamaymasligini ta’kidlaydi.
Izolyatsiya qilingan tizimlar o’z-o’zidan rivojlanib boradi termodinamik
muvozanat, maksimal entropiya holati. Kabi izolyatsiya qilinmagan
tizimlar organizmlar, entropiyani yo’qotishi mumkin, agar ularning
atrof-muhit entropiyasi hech bo’lmaganda shu miqdorga ko’paysa,
shunda umumiy entropiya ko’payadi yoki doimiy bo’lib qoladi.
•
Shuning uchun ma’lum bir tizimdagi entropiya ning umumiy
entropiyasi kamayguncha kamayishi mumkin Koinot emas. Entropiya
– ning funktsiyasi tizimning holati, shuning uchun tizim
entropiyasining o’zgarishi uning dastlabki va yakuniy holatlari bilan
belgilanadi. Jarayonning idealizatsiyasida qaytariladigan, entropiya
o’zgarmaydi, qaytarilmas jarayonlar har doim jami entropiyani
ko’paytiradi.

Entropiyaning
kamayishi
U tasodifiy mikrostatlarning soni bilan aniqlanganligi sababli entropiya tizimning makroskopik
spetsifikatsiyasini hisobga olgan holda uning aniq jismoniy holatini aniqlash uchun zarur
bo’lgan qo’shimcha ma’lumot miqdori bilan bog’liq. Shu sababli, ko’pincha entropiya
buzilishning ifodasidir yoki tasodifiylik tizim haqida yoki u haqida ma’lumot etishmasligi.
Entropiya tushunchasi asosiy rol o’ynaydi axborot nazariyasi.
Dissipativ sistemalar
•
Dissipativ sistemalar (lot. Dissipatus — tarqalib ketgan, sochilib ketgan) — harakat davomida
to la mexanik energiyasi (kinetik va potensial energiyalar yig indisi) uzluksiz kamaya borib, ʻ ʻ
boshqa energiya shakllariga, masalan, issiklik, nurlanish va hakozalar kabi energiyalarga
aylana boradigan dinamik sistemalar. Dissipativ mexanik energiyaning kamaya borish
sur atini tavsiflovchi funksiya dissipativ funksiya deyiladi. Dissipativ konservativ va
ʼ
konservativ bo lmagan (energiya oluvchi va beruvchi) sistemalardan farq qilishi kerak, chunki
ʻ
uhda tashqaridan energiya olinmaydi va tashqariga energiya berilmaydi. Suyuqlik yoki gaz
oqimida harakatlanadigan va shu oqim ta siriga uchraydigan jismlar; bir jismning boshqa
ʼ
jismda ishqalanib harakat qilishi; jismning qovushqoq muhitdagi harakati va boshqalar unga
misol bo lishi mumkin. Samolyotlar dinamikasida, ballistika va mexanikaning boshqa
ʻ
bo limlarida dissipativ sistema alohida o rganiladi.
ʻ ʻ

Entropiya
1. Entropiya (grekcha: τροπή – aylanish, o zgarish) – 1) ʻ
termodinamikada – har qanday termodinamik tizimning
holat funksiyalaridan biri. O z holiga qo yilgan (tashqi
ʻ ʻ
kuch ta sir etmayotgan) berk tizimda jarayon qaysi
ʼ
yo nalishda sodir bo lishini ifodalaydi. Birinchi marta
ʻ ʻ
termodinamik tizimning holati funksiyasi sifatida
termodinamika tarkibiga kiritilgan), energiyaning
qaytmas tarqalishi yoki energiyaning samarasizligi
o lchovini bildiradi (chunki Tizimning barcha
ʻ
energiyasini foydali ishga aylantirish sarflab
bo lmaydi). Fizikada termodinamik entropiya nomidan
ʻ
foydalanadilar; Termodinamik entropiya odatda
muvozanat (qaytariladigan) jarayonlarni tavsiflash
uchun ishlatiladi.

Entropiya
Termodinamikaning II qonuni (qarang Termodinamika) jarayonlarning
yo nalishini avvaldan aytib berish imkoniga ega emas. Bu qonunni ʻ
ta riflagan Rudolf Clausius 1865-yilda jarayonlarning bir tomonlama
ʼ
kechishiga olib keluvchi cheklashni tahlil qilib, 8-funksiyani kiritdi va uni
entropiya deb atadi; 2) statik fizikada – tizim holatining termodinamik
ehtimolini ifodalovchi kattalik.
•
Entropiyaning xossalari:1) tajriba natijasi to g ri bo lsa, ya ni R larda
ʻ ʻ ʻ ʼ
birontasi birga, qolganlari nolga teng bo lsa, noaniqlik o lchami –
ʻ ʻ
entropiya ham nolga teng bo ladi; 2) tajriba natijalari teng ehtimolli
ʻ
bo lsa, entropiya maksimal qiymatga ega bo ladi; 3) bir-biriga bog liq
ʻ ʻ ʻ
bo lmagan ikki tajriba entropiyasi ularning entropiyalari yig indisiga teng
ʻ ʻ

Ko‘chish hodisalari, diffuziya,issiqlik o‘tkazuvchanlik va qovushqoqlik

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish

Информация о документе

Продавец

Ko‘chish hodisalari, diffuziya,issiqlik o‘tkazuvchanlik va qovushqoqlik

Похожие документы