Kompyuter tarmog'ining dasturiy ta'minoti - Информатика и ИТ - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	1.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	13 Октябрь 2023
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Информатика и ИТ

Kompyuter tarmog'ining dasturiy ta'minoti

Купить

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI «ELEKTRONIKA VA AVTOMATIKA» FAKULTETI «ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARINI AVTOMATLASHTIRISH» KAFEDRASI KOMPYUTER TIZIMLARI VA TARMOQLARI fanidan KURS ISHI Mavzu: “Kompyuter tarmog’ining dasturiy ta’minoti”

MUNDARIJA Kirish Asosiy qism Amaliyot tizimlarining vazifasi va qoilanilishi Kampyuter tarmoq amaliyot tizimlari E t hernet t ar m oq l a r i Bir rutbali va serverli tarmoq amaliyot tizimlari Xisobot Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati KIRISH Axborotni bir kompyuterdan ikkinchi kompyuterga uzatish muammosi

hisoblash texnikasi paydo bo’lgandan beri mavjuddir. Axborot larni bunday uzatish alohida foydalanilayotgan-kompyuterlarni bugalikda ishlashini tashkil qilish, bitta masalani bir necha kompyuter yordamida hal qilish imkoniyatlarini beradi. Bundan tashqari, har bir kompyuterni ma’lum bir vazifani bajarishga ixtisoslashtirish va kompyuteriaming resurslaridan birgalikda foydalanish hamda ko’pgina boshqa muammolarni ham hal qilish mumkin bo’ladi. Kompyuter tarmoqlari hozirgi zamon taraqqiyotining ajralmas bir qismi bo’lib, banklar, pochta, telegraf, telefon, korxonalar, o’quv muassasalari, axborot resurs markazlari, savdo korxonalari va uylar kompyuter tarmog’i bilan bog’lanib, ular Internet tarmog’iga ulangandir. Eng taniqli tarmoqlardan biri IP tarmoq Internet tarmog’i global tarmoq bo’lib,

Amaliyot tizimlarining vazifasi va qoilanilishi Kompyuterlaming amaliyot tizimlari kompyuterlarning apparat vositalarining rivojlanishi bilan rivojlanadi va takomillashadi. Xotira hajmlarining, uzunligining ortishi, arxitekturaning takomillashishi bilan birga kompyuterlarning imkoniyatlari kengaydi, bu yangi, takomillashgan ishlov berish ish tartiblarining paydo bo’lishi- ga foydalanuvchi va kompyuter orasida interfeysning rivojlanishiga, ma’lumot- larga ishlov berish samaradorligining oshishiga sabab bo’lidi. Amaliyot tizimlari- ningrivojlanishida muhim bosqich bolib. Uning amaliyot tizimini yaratilishi bo’ldi. Uning uchun dasturiy kod yuqor darajadagi S tilda yoziladi. Bu amaliyot tizimning turli turdagi kompyuterlarga oson o’tkazish imkoniyatini berdi va yaxshi funksi- onal imkomyatlar

maxsus ishlab chiqilgan MS DOS, OS/2 Netware amaliyot tizimlari qo’llanilgan emas, lekin mavjud bo’lgan Unix platformasidagi amaliyot tizimlar ham mode- mizatsiyalashtirildi. Bu davrda Ethernet, Token Ring, FDDI mahalliy tarmoqlari uchun kommunikatsion texnologiyalarga standartlar qabul qilindi. Bu OSI modelining pastki pog’ona! aridagi amaliyot tizimlarni moslashtirilishini tarmoq adapterlar interfeyslari bilan standartlashtirishga imkon berdi. 90-yillarda barcha tarmoq vazifalari amaliyot tizim yadrosiga o’rnatildi va ularning ajralmas qismi bo’lib qoldi. Amaliyot tizimlari barcha lokal Ethernet Fast Ethernet, Gigabit Ethernet, Token Ring, FDI ATM) va global (X.25, Frame Relay, ISDN, ATM) tarmoqlar, shuningdek, tarkibiy tarmoqlar texnologiyalari bilan ishlash imko- niyatini berdi. Bu dav

mo’ljallangan zamonaviy amaliyot tizimlar, avalo shaxsiy kompyuterlar foyda- lanuvchisi bilan qulay interfeystalablarini qoniqtirishi kerak. Bundan tashqari, xizmat ko’rsatishda oddiylik, ishlashda ishonchlilik, ruxsat etilmagan ruxsat berishdan himoya talablari qo’yildi. Bugungi kunda qoilanilish sohasi, usullaribilan farqlanadigan ko’p sonli har xil turlardagi amaliyot tizimlar mavjud- dir. Kompyuteming amaliyot tizimi - bu amaliy dasturlar, foydalanuvchi va kompyuter apparaturasi orasida bogiovchi qism bo’lib xizmat qiladigan o’zaro bogiangan dasturlar majmuasidir. Tarmoq amaliyot tizimlarini o'rganishga o’tishdan oldin alohida ishlaydigan kompyuterlar uchun amaliyot tizimlami ko’rib chiqamiz, chunki oldin kompyuterlaming mustaqil qurilma sifatida ishlashini ta’minlaydigan amaliyot

Amaliyot tizimning yuqorida ko’rsatilgan barcha vazifalarini ham foydalanuvchi, ham kompyuteming qurilmalari maksimal imkoniyatlaridan foydalanish uchun qulay interfeys sifatida ta’minlanadigan dasturlar to’plami yordamida ishlatiladi. Amaliyot tizimning boshqa muhim vazifalari kompyuter o'zining resurslarini Boshqarishi hisoblanadi. Bu resurslar xotira, to’plagichlar, kiritish - chiqarish qurilmalari ishlatilishi jarayonida hisoblash jarayonlari orasida taqsimlanishi kerak. Jarayon - bu ma’lumotlarga ishlov berish dasturini ishga tushirish yordamida bajarilishidir. Boshqacha aytganda, bu foydalanuvchi tomonidan yozilgan dasturni dinamik ishlatish jarayoni hisoblanadi. Resurslami boshqarish quyidagi umumiy masalalami yechishni o’z ichiga oladi: - kerakli vaqt momentida, kerakli hajmda

nalariga maiumotlami uzatish va o’zgartirishni ta’minlaydigan tizim apparat- dasturiy usullarini bilmaydi. Bu ishni tarmoq amaliyot tizimi o’z zimmasiga oladi. U barcha protokollar xossalarini, tarmoq manzillar kodlarini, kompyuterlar orasida Tarmoq orqali almashish ish tartiblarini, drayverlar va portlaming shakllanisb tartiblarini bilish zaruriyatidan ozod qiladi. Tarmoq amaliyot tizimlarining asosiy vazifasi foydalanuvchiga tarmoq resurslaridan samarali foydalanish imkoniyatini, o’z kompyuteri da ishlash bilan bu umumiy resurslarga erkin murojaat qilishni ta’minlash hisoblanadi. Foydalanuvchiga resurs ma’nbai, belgili manzilini bilish, bu resursga so’rovni shakllantira olish va amaliy ishlov berish boiadi. Bu holda, foydalanuvchi uning masalasi (topshirigi) tarmoqning qaysi kompyuterida

- bir rutbali bogiamalar asosidagi tarmoq bir rutbali tarmoqdir; - mijozlar va serverlar asosidagi tarmoq ajratilgan serverli tarmoq boiadi; - barcha turdagi bogiamalami ichiga oladigan tarmoq aralash tarmoq hisoblanadi. Bu sxemaiarning har biri qoilanish sohasini belgilaydigan o’z afzalliklari va kamchiliklariga ega. Bir rutbali tarmoqlarda (9.1-rasm) barcha kompyuterlar birbirlarining resurs- lariga ruxsat etish imkoniyati nuqtayi nazaridan teng. Har bir foydalanuvchi o’z xohishi bo’yicha o’z kompyuterining qandaydir resursini ajratilgan deb eion qilishi mumkin, bundan keyin boshqa foydalanuvchilar bu resurslarga murojaat qilishlari va ularni ishlatishlari mumkin. Bir rutbali tarmoqlarda barcha kompyuterlarga tarmoqdagi barcha kompyuterdagi potensial teng imkniyatlar beradigan amaliyot t

Bir rutbali tarmoqlar tashkil etishda va ishlatilishda oddiy, bu sxema bo’yicha ishlashda kompyuterlar soni 10-20 dan oshmagan, uncha katta boimagan tarmoqlarda tashkil etiladi. Bu holda, boshqarishning markazlashtirilgan vositalarini qoilanilishining zarurati yo’q, bir necha foydalanuvchilarga ajratiladigan resurslar ro’yxatini va ularga ruxsat etish parallellarini muvofiq- lashtirish yetarli boiadi. Biroq katta tarmoqlarda boshqarishning markazlashtirilgan vositalari, ma’lumotlarga ishlov berish va saqlash, ayniqsa maiumotlami himoya qilish zarur boiib qoldi va bu imkoniyatlami ajratilgan serverlar orqali tarmoqlarda oson ta’minlash mumkin. Ajratilgan serverli tarmoqlarda (9.2-rasm) tarmoq amaliyot tizimlaming maxsus variantlari ishlatiladi. Ular server vazifasida ishlash uchun optimal-

xizmatini quwatlaydi. Shu bilan bir vaqtda ularga deyarli imkon beradigan mijoz qismlarining keng to’plamini quwatlaydigan universal mijozlar ham mayjud. Katta tarmoqlarda mijoz-server munosabatlari bilan bir qatordabir rutbali aloqalardan ham saqlanadi. Bu ayniqsa, ko’plab komponentlar tuzilmasi o’zgartirilmasdan tarmoqning umumiy tarkibiga kiritiladigan korporativ tizimlar uchun dolzarbdir. Ular ko ф oratsiyaning alohida boiinmalari uchun xizmat qiladi va ular uchun harakatdagi va qulay boigan bir rutbali o’zaro ishlash ish tartibini saqlashi maqsadga muvofiqdir. Bunday tarmoqlar ko’pincha elementlar sifatida ham server, ham bir rutbali tarmoqlar qatnashadigan ixcham sxema bo’yicha quriladi. Tarmoq amaliyot tizimlarining arxitekturasi Har qanday tizim tushunarli va ratsional tuzilmaga eg

murakkabligi uning arxitekturasining murakkablashishiga olib keladi. Arxitektura - bu turli dasturiy moduliar asosida amaliyot tizimlami tarkibiy tashkil etishidir. Odatda, amaliyot tizim tarkibigastandart oichamlarda bajariladigan va obyekt modullar, har xil turdagi kutubxonalar, dasturlaming dastlabki matnli modullan, maxsus oichamli dasturiy modular (masalan, amaliyot tizimni xotiraga yuklovchi moduli, kiritish-chiqarish drayverlari), hujjatlashtirish fayllari, maiumot tizimining modullari kiradi. Ko’plab zamonaviy amaliyot tizimlar rivojlantirishga, kengaytirishga va yangi platformalarga o’tkazilishga qodir boigan yaxshi tashkillashtirilgan modulli tizimlar hisoblanadi. Amaliyot tizim- ning qandaydir yagona arxitekturasi mavjud emas, lekin amaliyot tizimni tashkillashtirishga universal

Maha lli y t ar m oq l a r. Maha lli y t ar m oq xusu s i y a t l ar i . B i r i nchi m ah a ll i y t a r m o q l ar p a y d o b о’ l gan v aq t dan b e r i y u z l ab t u r l i x i l t a r m o q t e x n o l og i y a l a r i y a r a ti l d i , l ek i n k e n g m i q y o s da t an i l i b, t a r q a l g a n t a r m o q l a r b i r n e ch a g i na x o l o s . T an i q l i f i r m a l ar bu t a r m o q l a r ni qо’llab-quvvatlashlariga v a y u q o r i da r a j ada u l a r ni i s h f ao l i y a t i n i t a s hk i l i y t o m o n l a r i n i s t anda rt l a s h gan i g a n im a s abab b о ’ l d i . B u t a r m o q q u r i lm a v a u s kun a l a ri n i k о ’ p i s h l ab ch i qa r i li s hi v a u l a r n i n g n a r xi p a s t l i g i , b o s hqa t a r m o q l ar g a qa r a g anda u s t u n l i

1985 y i l i I B M f i r m a s i t o m o n i dan T o k e n – R i n g t a rm o g’ i t a k li f q i li ndi ( b i r i nchi v a r i a n t l a r i 1980 y i ll ar da s a v d o g a ch i q a r i l gan ) . T o k en – R i ng t a r m og ’ i n i n g v az i f a s i I B M f i r m a s i i s h l ab ch i q a r a y o t g an ha m m a t u r d a g i k o m p y u t e r l a r n i ( o dd i y s hax s i y k o m p y u t e r l a r dan t o k a tt a E X M g ach a ) b i r l a s h t i r i s h e d i . K o m p y u t e r t e xn i k a s i n i D u n y o mi q y o s i da e n g kо’p i s h l ab ch i qa r u v c h i v a e n g obrо’li I B M f i r m a s i t o m o n i dan t a k li f q i li n g an T o k en – R i n g t a r m o g ’ i g a e t i b o r q i l m as li kn i n g s i r a h a m i l o j i yо’q a l ba tt a. M u h i m i s hun d aki h

A c c e s s U n it , m nogo s t an s i o nn i y e u s t r o y s t v a d o s t upa) y o r d a mi da u l anad i l a r . Shun i ng uchun t a r m o q j i s m o nan y u l duz - h a l qa t o p o l og i y a s i dan t a s hk i l t o p g an b о’ l adi ( 1 – r a s m ) . H aq i q a t da e s a ba r i b i r h a l q a g a b i r l a s h t i r i l g an bо’ladilar, y a ’ ni u l a r dan h a r b i r i ax b o r o t n i b i r t a r a f d a g i q о ’ s h n i s i dan o li b, i kk i nc h i t a r a f i d a g i q о ’ s hn i s i g a uza t ad i l a r . MA M A MA MA T oke n - R i ng tarm og ’ining yu l duz s i m on ay l ana t opo l og i ya s i K on s e n t r a t o r (M AU ) h a l q a g a a b o n e n t l ar u l a n i s h i n i m a r ka z l a s h t i r i s h, buz i l g an k o m p y u t e r n i о ’ c h i r i b q о ’ y i

b о’ li b q o l d i , uni ka t t a x a l q ar o s t anda r t l a r t a s hk i l o t l a r i s t and a r t s i f a ti da qab u l q i l ad i l a r : 802 I EE E q o m i t a s i ( I n s t i t u t e o f E l e c t r i c a l and E l ec t r o n i c E n g i n ee r s ) v a EC M A ( E u r o p e an C o m p u t e r M anu f ac t u r e s A s s o c i a ti o n ) . B u s t an d a r t I E E E 802 . 0 3 n o m i ni o l d i . I EE E 802 . 03 s t anda rti n i n g a s o s i y k о ’ rs a t g i c h l a r i q u y i d a g il a r : T o p o l og i y a s i – s h i na; uz a t i s h m u h i t i – k o a k s i a l ka b e l ; uz a ti s h t e z l i gi – 10 M b i t / s ; m a k s i m a l uzu n l i gi – 5 k m ; ab o n e n t l a r n i n g m ak s im a l s o n i – 1024 t a g ach a n ; t a r m o q q i s m i n i n g uzu n l i gi – 5

b o s hq a r i s h kabi a s o s i y v a z i fa l a r ni ba j a r ad i . Y ad r o o p e r a t s i o n m o d u l t i z i m n i n g y u r a g i ni t a s h k i l e t ad i , u s i z o p e r a t s i o n ti z i m i s h l a m a y di v a o’ z i n i n g v a z i f a l a r i dan b i r o r t a s i n i ham ba j a r a o lm a y d i . Y ad r o t a r k i b i g a da s t u r l a r ni q a y t a u l a s h, s ah i fa l a r n i y uk l a s h / y uk s i z l a s h , u m u mi y d a s t u r n i ng uz i l i s h l a ri g a i s h l o v b e r i s h k a bi h i s o b l a s h j a r a y o n i n i ng t a s h k i l e i l i s h i ni i ch ki t i z i m m a s a l a l a r i ni y e c ha d i g an v az i fa l a r k i r a d i . B u v az i f a l ar a m a l i y da s t u r l ar ( i l o v a l a r ) uchun r u x s at e ti l m a y d i . Y ad r

- m a s a l an, d i s k l a r da g i m a ’ l u m o t l a r ni z i ch l a s h, m a ’ l u m o t l a r ni m a g n i t t a s m a g a a r x i v l a s h t i r i s h kabi k o m p y u t e r ti z i m i ni a l o h i da b o s hq a r i s h m a s a l a l a r i ni y ech a d i g an da s t u r l a r ; - m a ’ t n y ok i g r a f i k m uh a r r i r l a r , k o m p i l y a t o r l a r , k o m pa n o v k a c h i l a r ka bi t i z im l i q a y t a i s h l a y d i g an da s t u r l a r ; - f o y da l a n u v chi i n t e r f e y s i n i ng m a x s us v a r i an t l a r i , k a l ku l y a t o r , ha tt o o’ y i n l ar kabi q o ’ s h i m cha x i z m a t l a r n i f o y d a l anu v c h i g a h avo l a e ti s h da s t u r l a r i ; - m a s a l an, m a t e m a ti k f unk s i y a l a r ku t ubx o n a s i , k i r it i

b a ’ zi q i s m l a r i y ad r o i s h t a r ti b i d a , a m a l i y m a s a l a l ar e s a f o y d a l anu vc hi i s h t a r t i b i d a i s h l a y d i . Y ad r o o p e r a t s i o n t i z i m n i ng b a r c ha a s o s i y va z i f a l a r i n i ba j a ri s h s ab a b l i u y uq o r i pog’onali i sh t a rti b i da i s h l a y d i g an o p e r a t s i o n ti z im n i n g q i s m i b o ’ li b q o l a d i , ti z i m i s h l ov b e r i s h da s t u r l a r i v a f o y d a l an u vch i n i n g a m a l i y m a s a l a l a r i e s a f o y d a l an u v chi i s h t a r t i b i da i s h l a y d i . Ko’rsatilgan y ad r o i s h t a r t i bi v a f o yd a l an u vc hi i s h t a r t i b l a r i ni U N I X , O S / 390, O S / 2, W i n d o w s n T , W i n d o w s 2000, W i n d o w s X P, W i nd o w s S

Hi s ob l a s h ti z i m i n i n g u c h q a tl a m l i t a r k i b i . T i z i m n i ng b u n d a y t a s hk i l e ti l i s hi t i z im n i ng i s h l ab c h i q i s h ni s e z i l a r l i s o dd a l a s h ti r a d i , chunk i u da s t l a b qa t l a m l ar v a q a t l a m l a r a r o i n t e rf e y s l a r n i ng v az i f a l a ri ni a n i q l a s h , ke y i n e s a qa t l a m l ar va z i f a l a r i n i ng qu vv a ti ni b o s q i c h m a - b o s q i ch o s h i r i s h i m k o n i y a t i ni b e r a d i . B und an t a s h q a r i , t i z i m ni m o d e r n i z a t s i y a l a s hda b o s hqa q a t l a m l a r da qand a y d i r o’ z g a r t i r i s h l a r n i a m a l g a o s h i r i s hn i ng za r u r a ti s i z qa t l am i ch i da g i m o d u l l a r ni o ’ z g a r t i r i s h m u m k i

T a r m oq d a m a s o f ad a g i p r i n t e r da n f oy d a l an i s h S T S k o m m u t a t s i ya m aydon i .

T ST ko m m u t a t s i ya m aydon i . Ichi oynani ochib olamiz

Kampyuterlarni joyashtirib unga Desktop > IP Configuration ga kirib kampyuterlarga IP manzil berib chiqamiz Kampyuterga IP kirtib bo’lgandan keyingi holat

Packet Tracer 5.0 Cisco dasturi yordamida tuzilgan loyiha Switch>enable Switch#configure terminal Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z. Switch(config)#interface FastEthernet5/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface FastEthernet5/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface FastEthernet4/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface FastEthernet4/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface FastEthernet3/1 Switch(config-if) #

Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface FastEthernet2/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface FastEthernet5/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface Ethernet7/1 Switch(config-if) # Switch (config-if) #exit Switch(config)# Switch(config)# Switch(config)#interface FastEthernet0/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface FastEthernet1/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface FastEthernet3/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface Ethernet6/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface Ethernet7/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) # exit Switch(config)#interface Ethernet8/1 Switch(config-if) # Switch(config-if)

Switch(config)#interface Ethernet6/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface Ethernet7/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #exit Switch(config)#interface Ethernet9/1 Switch(config-if) # Switch(config-if) #end Moliyaviy hisobat (ushbu loyha qiymati): -Kompyuter har birining qiymati o’rtacha;(6 000 000 so’m) deb olsak bizda 17 ta kampyuter bo’lganligi uchun (102 000 000 so’m) -Bu tarmoqga 3 ta switch ishlatildi har birining qiymati (3 000 000so’m) deb olsak jami (9 000 000) -Kampyuter bilan Switch ni ulashga ishlatilgan kabel (copper Straight- Through) kabeldan 90 metir ishlatilgan bo’lsa 1m=95 000 so’m deb olsak jami 90m ga 8 550 000 so’m -Switch bilan Switchni ulashga ishlatilgan kabel (Copper Cross-Over) <

Kabeldan 20m ishlatilgan bo’lsa 1m=100 000 so’m deb olsak jami 2 000 000 so’m ketadi Loyhaning umumiy qiymati 121 550 000 so’mni tashkel etadi

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI 1. Qaxxorov A.A. Tarmoqlami rejalashtirish va qurish. O'quv qo'llanma - Т .: Noshir, 2012, 224 b. 2. Musaev ММ Kopyuter tizimlari va tarmoqlari. 0’quv qo’llanma. - Т .: Aloqachi, 2013, 394 b. 3. Yusupbekov N.R, Muxitdinov DP, Bazarov MB. Elektron hisoblash mashi- nalarini kimyo texnologiyasida qo’llash. - Т .: Fan, 2010,492b 4. https://www.top500. org/resources/top-systems 5. Shodiyev M. Maruza Mashg’ulotlar 6. http://www.ziyonet.uz- axborot resurslari

Купить

Похожие документы
Operatsion tizimlarda journaling file system
I/O scheduling algoritmlari
O‘rta Osiyo kutubxonalarining o‘rganilish masalalari
Funksiyalar va arrow function
Tashkilot xodimlari ma’lumotlarini jamlovchi tizim