Kompyuter tarmoqlarining modellari va texnologiyalari.Kompyuter tarmoqlarining turlari

1Kompyuter tarmoqlarining modellari 
va texnologiyalari.Kompyuter 
tarmoqlarining turlari 2Kompyuter tarmoqlari 
haqida umumiy tushuncha

Kompyuter tarmog ' i 
bitta kompyuterni 
ikkinchisi bilan o ' zaro 
bog ' lash va ma ' lumot 
uzatish uchun 
mo ' ljallangan Mahalliy 
kompyuter tarmog'ida 
kompyuterlar bitta xona; 
yonma-yon xonalar, 
qavatlar yoki binolarda 
joylashgan bo'ladi. 
Odatda ularni o'zaro 
bog'lash uchun tarmoq 
kabelidan foydalaniladi.  33INTERNETGA  ULANISHNI  INTERNETGA  ULANISHNI  
TASHKIL  ETISHTASHKIL  ETISH

Internet tarmog'ining xizmatlaridan Internet tarmog'ining xizmatlaridan 
foydalanish uchun albatta unga foydalanish uchun albatta unga 
ulanishni tashkil etish kerak. ulanishni tashkil etish kerak. 
Ko'pincha operasion sistemalar Ko'pincha operasion sistemalar 
avtomatik tarzda ulanishni tashkil avtomatik tarzda ulanishni tashkil 
etadi, lekin ayrim hollarda u yoki etadi, lekin ayrim hollarda u yoki 
bu sabablarga ko'ra bog’lanish bu sabablarga ko'ra bog’lanish 
o'rnatilmasligi mumkin. Hozirgi o'rnatilmasligi mumkin. Hozirgi 
kunda eng zamonaviy operasion kunda eng zamonaviy operasion 
sistema Microsoft Windows XP sistema Microsoft Windows XP 
hisoblanadi. Biz ushbu operasion hisoblanadi. Biz ushbu operasion 
sistemada Internetga ulanishning sistemada Internetga ulanishning 
tashkil etilishini ko'rib chiqamiz:tashkil etilishini ko'rib chiqamiz:

Ish stolida Setevoe okrujenie Ish stolida Setevoe okrujenie 
(tarmoq muhiti)ni tanlang. Natijada (tarmoq muhiti)ni tanlang. Natijada 
quyidagidek oyna  hosil  bo”ladi.quyidagidek oyna  hosil  bo”ladi. 44
2. Yuqorida ko'rsatilgan 2. Yuqorida ko'rsatilgan 
oynada kompyuterda oynada kompyuterda 
mavjud (joriy va joriy mavjud (joriy va joriy 
bo'lmagan) tarmoq bo'lmagan) tarmoq 
ulanishlarini boshqarish ulanishlarini boshqarish 
va hosil qilish mumkinva hosil qilish mumkin
. . 
Biz bu yerda Sozdanie Biz bu yerda Sozdanie 
novogo podklyucheniya novogo podklyucheniya 
(Yangi ulanishni (Yangi ulanishni 
yaratish) buyrug'ini yaratish) buyrug'ini 
tanlaymiz. Natijada tanlaymiz. Natijada 
Master novix Master novix 
podklyucheniy (yangi podklyucheniy (yangi 
ulanishlar ustasi) ulanishlar ustasi) 
yordamchi dasturi yordamchi dasturi 
yuklanadi.yuklanadi. 55
3. Ushbu usta ulanishni 
tashkil etishda atroflicha 
yordam ,  ma'lumot beradi 
va bu yerda biz ulanish 
tashkil etilishini boshlash 
uchun Dalee (Oldinga) 
tugmasini bosamiz. 
Keyingi oynada birinchi 
uslubni tanlab, Dalee 
(Oldinga) tugmasini 
bosamiz. 66
4.Keyingi oynada 4.Keyingi oynada 
"Ustanovit "Ustanovit 
podklyuchenie podklyuchenie 
vruchnuyu" vruchnuyu" 
(Ulanishni qo'lda (Ulanishni qo'lda 
tanlash) ni tanlash) ni 
tanlab, Dalee tanlab, Dalee 
(Oldinga) tugmasini (Oldinga) tugmasini 
bosamiz bosamiz  77
Undan keyingi Undan keyingi 
oynada ulanishda oynada ulanishda 
qoqo
''
llaniladigan llaniladigan 
qurilma tanlanadiqurilma tanlanadi
. . 
U yerda biz oddiy U yerda biz oddiy 
modemligini modemligini 
ko'rsatamiz.ko'rsatamiz. 88
. . 
Bundan keyin Bundan keyin 
Internet provayder Internet provayder 
nomini kiritamiz va nomini kiritamiz va 
albatta Dalee albatta Dalee 
(Oldinga) tugmasini (Oldinga) tugmasini 
bosamiz.bosamiz. 99
Internet provayder Internet provayder 
tomonidan berilgan tomonidan berilgan 
telefon raqami telefon raqami 
kiritiladi. Agarda Siz kiritiladi. Agarda Siz 
ulangan telefon ulangan telefon 
analogli telefon analogli telefon 
stansiyasiga tegishli stansiyasiga tegishli 
bo'lsa, telefon bo'lsa, telefon 
raqamidan oldin r raqamidan oldin r 
harfini kiritish shart. harfini kiritish shart.  1010
. . 
Keyingi oynada Keyingi oynada 
Internet-Internet-
provayder provayder 
tomonidan tomonidan 
beriladigan beriladigan 
foydalanuvchi foydalanuvchi 
nomi (login) va nomi (login) va 
parol ikki marta parol ikki marta 
kiritiladi va Dalee kiritiladi va Dalee 
(Oldinga) tugmasi (Oldinga) tugmasi 
bosiladi.bosiladi. 119.  Natijada yordamchi usta 
dasturining oxirgi oynasi 
hosil bo'ladi. U yerda 
Gotovo (Tayyor) 
tugmasini bosamiz. 
Agarda ulanishni tashkil 
etuvchi yorliq ish stolida 
hosil bo'lishini istasangiz, 
Dobavit yarlik na 
rabochiy stol (Ish stolida 
yorliq yaratish) dagi 
bayroqchani o'rnatish 
kerak. 1212Kompyuterda Web-sahifalarni ko'zdan kechirish. Kompyuterda Web-sahifalarni ko'zdan kechirish. 
Internet Explorer dasturiInternet Explorer dasturi

Kompy ut erni Int ernet  Kompy ut erni Int ernet  
t armog'iga ulaganimizdan t armog'iga ulaganimizdan 
k ey in al bat t a int ernet da k ey in al bat t a int ernet da 
biz biron-bir ax borot ni biz biron-bir ax borot ni 
k o'rishga urinib k o'ramiz. k o'rishga urinib k o'ramiz. 
Int ernet  t armog'ida Int ernet  t armog'ida 
ma'lumot  asosan w eb-ma'lumot  asosan w eb-
sahifa (say t ) shak lida sahifa (say t ) shak lida 
t asv irlanadi. Web-sahifani t asv irlanadi. Web-sahifani 
ochi sh uchun biz uning ochi sh uchun biz uning 
URL-manzilini k irit ishimiz URL-manzilini k irit ishimiz 
k erak  bo'ladi. URL-manzil k erak  bo'ladi. URL-manzil 
odat da quy idagidek  odat da quy idagidek  
shak lga ega bo'ladi:shak lga ega bo'ladi:

www.gov.uz www.gov.uz 

www.mail.ru
  

www.yahoo.comwww.yahoo.com
    13Internet Explorer dasturida veb-sahifalarni 
saqlash va chop etish

IE dasturida nafaqat veb-
sahifani ochish, balki 
kerak bo'lgan veb-
sahifadagi ma'lumotlarni 
kompyuterdagi 
disklarning biriga saqlash 
mumkin. Ma'lumotni biz 
ikki xil usulda 
kompyuterda saqlashimiz 
mumkin:

1) veb sahifadagi 
ma'lumotlarni qisman 
saqlash;

2)
 veb sahifani butunlay, 
alohida fayl shaklida 
saqlash.