Kompyuter texnalogiyalari rivojlanish tarixi - Информатика и ИТ - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	44.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Информатика и ИТ

Kompyuter texnalogiyalari rivojlanish tarixi

Купить

Kompyuter texnalogiyalari rivojlanish tarixi
Reja:
1. Kompyuter haqida malimot
2. Kompyuter avlodlarining rivojlanish tarixi.
3. Kompyuterning o’ziga xos imkoniyatlari.
4. Xulosa

Kompyuter – inglizcha so`z bo`lib, u hisoblovchi demakdir. Garchand u
hozirda
faqat hisoblovchi bo`lmasdan, matnlar, tovush, video va boshqa
ma’lumotlar
ustida ham amallar bajaradi. Shunga qaramasdan hozirda
uning
eski nomi – kompyuter saqlangan. Uning asosiy vazifasi turli
ma’lumotlarni
qayta ishlashdan iborat. Avallo shuni aytish lozimki,
ko`pchilikning
tushunchasida go`yoki biz kundalikda foydalanadigan faqat
shaxsiy
kompyuter bor xolos. Bunga albatta sabablar ko`p. Shulardan biri
hozirgi
zamon shaxsiy kompyuterlari ilgari universal deb hisoblangan
kompyuterlardan
tezligi va xotira hajmi jihatidan ancha oshib ketganligida
bo`lsa,
ikkinchi tomondan ko`p masalalarni yechish uchun bu kompyuterlar
foydalanuvchilarni
qanoatlantirishidadir. Hozirda kompyuter termini ko`p
uchrasada,
shu bilan birga EHM (elektron hisoblash mashinalari), HM
(hisoblash
mashinalari) terminlari ham hayotda ko`p ishlatib turiladi. Ammo
biz
soddalik uchun faqat kompyuter terminidan foydalanamiz.
Kompyuterlarning
amalda turli xillari mavjud: raqamli, analogli (uzluksiz),
raqamli
– analogli, maxsuslashtirilgan. Ammo, raqamli kompyuterlar
foydalanilishi,
bajaradigan amallarning universalligi, hisoblash amallarining
aniqligi
va boshqa ko`rsatkichlari yuqori bo`lgani uchun, ular ko`proq
foydalanilmoqda.
Amalda esa hozir rivojlangan mamlakatlarda
kompyuterlarning
besh guruhi keng qo`llanilmoqda.
Kompyuterlarni
xotirasining hajmi, bir sekundda bajaradigan amallar tezligi,
ma’lumotlarning
razrad to`rida (yacheykalarda) tasvirlanishiga qarab, besh
guruhga
bo`lish mumkin:
–
super kompyuterlar (Super Computer);
–
blok kompyuterlar (Manframe Computer);
–
mini kompyuterlar (Minicomputer);
–
shaxsiy kompyuterlar (PC-Personal Computer);
–
bloknot(noutbook) kompyuterlar.
Super
kompyuterlar (TOP 500 kompyuterlar)-juda katta tezlikni talab

qiladigan va katta hajmdagi masalalarni yechish uchun mo`ljallangan
bo`ladi.
Bunday masalalar sifatida ob-havoning global prognoziga oid
masalalarni,
uch o`lchovli fazoda turli oqimlarning kechishini o`rganish
masalalari,
global informatsion sistemalar va hokazolarni keltirish mumkin.
Bu
kompyuterlar bir sekundda 10 trillionlab amal bajaradi.
Superkompyuterlar
bahsida AQSH energetika vazirligining Sandia
laboratoriyasida
o`rnatilgan 9472 protsessorli Intel ASCI Red kompyuter
sistemasi
karvonboshilik qilmoqda. Uning tezligi kompyuterlar tezligini
o`lchovchi-
Linpacr parallel testida 1 TFLOPS (1 TFLOPS-1000 GFLOPS
teng,
1GFLOPS esa 1000000 FLOPS, 1FLOPS-sekundiga 1000 amalga
teng).
Xususan, bu kompyuter yadro sinovlarini va eskirayotgan yadro
qurollarini
modellashtirishda qo`llaniladi. E’tiborlisi shuki, Tokio universiteti
dunyoda
to`rtinchi o`rinda turadigan, sekundiga 873GFLOPS amal
bajaradigan,
128 protsessorli SGI ASCI Blue kompyuteriga ega
Shuni
qayd qilish lozimki, superkompyuterlarning ma’lum yo`nalish
masalalarini
Shuni
qayd qilish lozimki, superkompyuterlarning ma’lum yo`nalish
masalalarini
yechishga qaratilgan turlari ham mavjud.
Blok
kompyuterlar (Manframe Computer)-fan va texnikaning turli sohalariga
oid
masalalarni yechishga mo`ljallangan. Ularning amal bajarish tezligi va
xotira
hajmi superkompyuterlarnikiga qaraganda bir-ikki pog`ona past.
Bularga
misol sifatida AQShning CRAY (krey), IBM 390, 4300, IBM
ES/9000,
Fransiyaning Borrous 6000, Yaponiyaning M1800 rusumli
kompyuterini
va boshqalarni misol qilib keltirish mumkin.
Minikompyuterlar
(kichik kompyuterlar) hajmi va bajaradigan amallar tezligi
jihatidan
blok kompyuterlardan kamida bir poQona pastdir. Shuni aytish
joizki,
ularning gabariti (hajmi) tobora ixchamlashib, hatto shaxsiy
kompyuterdek
kichik joyni egallaydiganlari yaratilmoqda. Bunday
kompyuterlar
turkumiga ilk bor yaratilgan PDP-11 (Programm Driver
Processor-dasturiy
boshqaruv protsessori) turkumini, ilgari harbiy

maqsadlar uchun ishlatilgan (maxfiy hisoblangan) VAX, SUN turkumli
kompyuterlar,
IBM 4381, Hewlett Packard firmasining HP 9000 va
boshqalar
minikompyuterga misol bo`la oladi. Shuni aytish joizki,
minikompyuterlar
o`zlarining “katta og`alari” Manframe kompyuterlarni
imkoniyatlari
darajasiga ko`tarilib bormoqda. Buning uchun tarixga nazar
solish
va hozirgi ularning taraqqiyotini kuzatish yetarli.
Shaxsiy
kompyuterlar hozirda korxonalar, muassasalar, oliy o`quv
yurtlarida
keng tarqalgan bo`lib, ularning aksariyati IBM rusumiga mos
kompyuterlardir.
IBM
rusumiga mos kompyuterlar deganda, ularning turli kompaniyalar
ishlab
chiqarilishiga qaramay ham texnik, ham programma ta’minoti
mosligi,
ya’ni bir-biriga to`g`ri kelishi nazarda tutiladi. Bunday kompyuterlar
hajmi
jihatidan kichik (bir stol ustiga joylashadi), amal bajarish tezligi,
masalan
PENTIUM-3 MMX protsessori o`rnatilgan kompyuterlarida hozirgi
kunda
750-1000 megagersni, xotira hajmi esa 64-128 megabaytni tashkil
qiladi.
Bu ko`rsatgichlar o`ta tez o`zgarib, har ikki yilda kompyuterlar
imkoniyati
ikki baravar oshishi, ularning narxi esa shunchaga arzonlashishi
tendensiyasi
kuzatilmoqda. Bugungi kunda Pentium IV kompyuterlari ham
jahon
bozorida keng tarqalmoqda. IBM PC moslik kompyuterlarini yuzlab
firmalar
ishlab chiqarmoqda. Bular IBM, Compaq, Hewlett-Packard,
Packard
Bell, Toshiba, Apple, Siemens Nixdors, Acer, Olivetti, Gateway,
SUN
va boshqa firmalardir. Shuni aytish joizki, yuqorida nomlari zikr etilgan
firmalar
ishlab chiqargan kompyuterlar (bradename) – “Oq yasalgan”,
Janubiy-Sharqiy
mamlakatlarda: Malayziya, Xitoy, Tayland, Koreya va
boshqa
mamalakatlarda yuqorida nomlari keltirilgan firmalar litsenziyasi
asosida
ishlab chiqarilgan kompyuterlar “Sariq yasalgan” nomga ega.
Firma
nomlari ko`rsatilmagan kompyuterlar esa “nomsiz kompyuterlar”
(noname)deb
yuritiladi. Ayniqsa, keyingi guruh kompyuterlarni sotib olishda
ular
yaxshi tekshiruvdan (testlar yordamida) o`tkazilishi lozim. Shaxsiy
kompyuterlar
uchun uning muhim ko`rsatkichi ishlash kafolatining (kamida

uch yil) bo`lishi muhim. Shu bilan birga, bunday kompyuterlarni sotib
olganda
litsenzion programma ta’minoti va tegishli adabiyotlar bilan birga
berilish
imkoniyati mavjudligi nazarda tutilishi kerak.
2. Texnika (techne - mahorat, san at) - moddiy boylik olish hamda odamlar va
ʼ
jamiyatning extiyojlarini qondirish maqsadida inson atrofdagi tabiatga ta sir
ʼ
qilishiga imkon beradigan vositalar va ko nikmalar majmui.
ʻ
Hisoblash ishlarining tarixi odamzod pay do bo'lishidan boshlanadi. Yer yuzidagi
eng birinchi hisoblash asbobi ibtidoiy odamlarning barmoqlari edi.
Qo'l va oyoq barmoqlari ibtidoiy "hisoblash vositasi" vazifasini o'tagan. Binobarin,
o'sha qadim zamonlardayoq hisoblashning eng birinchi va eng oddiy usuli -
barmoq hisobi paydo bo'lgan. U qadimiy qabilalarda hisobni 20 gacha olib borishni
ta'minlagan. Hisoblashning bu usulida bir qo'l barmoqlari "besh"ni, ikki qo'l
barmoqlari 'Vnni", qo'l va oyoq barmoqlari birgalikda "yigirmani" bildirgan.
Dastlabki va eng sodda sun'iy hisob asboblaridan biri birkadir. Birka 10 yoki 12
tayoqchadan iborat bo'lib, tayoqchalar turli tuman shakllar bilan o'yilgandir.
Kishilar birka yordamida podadagi molar sonini, yig'ib olingan hosil miqdorini,
qarz va hokazolarni hisoblashgan Hisoblash ishlarining murakkablashuvi esa yangi
hisoblash asboblari va usullarini izlashni taqozo etardi. Ana shunday ehtiyoj tufayli
bunyodga kelgan va ko'rinishdan hozirgi cho'tni eslatuvchi abak asbobi hisoblash
ishlarini bir muncha yengillashtirdi. Dastlabki hisoblash asboblaridan yana biri
raqamlar yozilgan bir qancha tayoqchalardan iborat bo'lib, Shotlandiyalik
matematik Jon Neper nomi bilan atalgan, Neper tayoqchalari yordamida qo'shish,
ayirish va ko'paytirish amallari bajarilgan. Keyinroq bu asbob ancha
takomillashtirildi va nihoyat logarifmik chizg'ich yaratilishiga asos bo'ldi.
Mexanik davr.

Hisoblash texnikasida mexanik moslamalar davrini boshlab bergan mashinalardan
biri Nemis olimi Vilgelm Shikkard tomonidan 1623 yilda ixtiro qilindi. Biroq bu
hisoblash mashinasi juda tor doiradagi kishilargagina ma'lum bo'lganligi sababli
uzoq vaqtlargacha bu boradagi birinchi ixtirochi 1645 yili arifmometr yasagan
Fransuz matematigi Blez Paskal deb hisoblanib kelingan. Lekin 1958 yili Shtutgart
shahri kutubxonasidan 1. Keplerning Qo'lyozma va hujjatlari orasidan topilgan
hisoblash mashinasi chizmasi bu boradagi birinchi ixtirochi Shikkard ekanligi uzil-
kesil tasdiqladi.
Lekin qarangki, Shikkardning mashinasi ham birinchi emas ekan. 1967 yili
Madriddagi milliy kutubxonada Leonardo da Vinchining nashr qilinmagan ikki
jildli qo'lyozmasi topildi. Qo'lyozmaning birinchi jildi deyarli boshdan oyoq
mexanikaga bag'ishlangan bo'lib, undagi chizmalar orasida hisoblash
qurilmasining chizmasi ham chiqqan. Shu chizma asosida mashina yaratilganda, u
qo'shish va ayirish amallarini bajaruvchi qurilma ekanligi ma'lum bo'ldi. Shunga
qaramay Leonardo da Vinchi XV-XVI asrlarda yasalgan hisoblash mashinalarming
noma'lum ixtirochilaridan biri deb hisoblanib kelinmoqda.
Mexanik hisoblash mashinalarining tarixi esa yuqorida aytib o'tilgandek, Paskal
mashinasidan boshlanadi. Blez Paskalning otasi Et'en Paskal moliya ishlariga
bo'gliq lurli razifalardo xizmat qilar edi va tabiyki hisob-kitob uning ko'p vaqtini
olar edi. Yosh Paskal otasining mehnatini yengillashtirishga urindi va hisoblash
mshinasini yaratishga muvaffaq bo'idi. Sirasini aytganda, Blez soat mexanizmini
hisoblash mashinasiga aylantirdi. O'rtadagi tafovut shunda ediki, qo'zg'almas
siferblat qo'zg'aluvchan, harakatlanuvchi soat mili esa, aksincha, qo'zg'almaydigan
bo'idi. Siferblat dastlab hisob diskiga, keyinroq esa hisob g'ildiragiga aylantirildi.
Paskalning mashinasi bo'yi 30-40, eni 15, balandligi 10 santimetrgacha bo'lgan jez
qutichadan iborat edi. Asrimiz boshlarida Fransuz jurnallaridan biri "Paskalning 50
dan ortiq mashinasi mavjud. Ularning barchasi shakli qanday materialdan
yasalganligi va qay Hilda ishlashiga ko'ra turlicha", deb yozgan edi

Paskalning mashinasi nemis matematigi, mexanigi va faylasufi Gotfrid Leybnisni
ham ixtirochilikka undadi. Ammo u faqat qo'shish va ayirishnigina emas, balki
to'rtala arifmetik amalni bajara oladigan mashina yaratishni istardi. Leybnis 1673
yili shunday mashinani yaratdi va uni Parij akademiyasiga taqdim qildi. Bu
hisoblash mashinasidagi yangilik shunda ediki. Leybnis birinchi bo'lib, raqamlar
teradigan g'ildirakni pog'onali valik atrofida turli uzunlikdagi o'nta zinasi bo'lgan
silindr bilan almashtirdi. U mashinalardan birini Rossiya podshosi Petr I ga sovg'a
qilmoqchi edi, lekin, afsuski, o'sha mashinani ta'mirlash zarur bo'lib qoldi. Leybnis
uni tuzatishga berdi, biroq mexanik qancha urinmasin, mashinani ta'mirlashni
ddalay olmadi. Leybnisning hisoblash mashinalaridan biri hozir Garmover shahri
muzeyida saqlanmoqda.
Mexanik hisoblash mashinalaring yaratilishida rus olimlari Z. Slonimskiy (to'rt
arifmetik amalni bajardigan va ildiz chiqaradigan mashina, 1845 yil); V.
Bunyakovskiy (12 xonagacha bo'lgan sonlarni qo'shish va ayirish imkoniyatiga ega
bo'lgan hisoblash mashinasi, 1867 yil); P. Chebishev (arifmometr, 1880 yil); V.
Odner (g'ildirakdagi tishlar soni o'zgaruvchan bo'lgan moslamali hisoblash
mashinasi , 1889 yil) va boshqalarning hissasi kattadir.
Pay - biriktiruvchi to qimadan iborat pishiq tuzilma. Shakli va uzunligi (lenta yoki ʻ
plastinka) har xil; muskullar P. yordamida suyaklarga birikadi. P.ning pishiq yoki
cho ziluvchanligi, qayishqokligi u paydo bo lgan biriktiruvchi to qimaga bog liq.
ʻ ʻ ʻ ʻ
P.
Elektromexanik mashinalar davri.
Mexanik hisoblash mashinalarida mos qurilmalar qo'l kuchi bilan harakatga
keltirilar edi. Endi mana shu vazifani elektr energivasi yordamida amalgam
oshiruvchi hisoblash mashinalari paydo bo'la boshladi. Shuning uchun ham bunday
mashinalar elelktromexanik hisoblash mashinalari deyiladi. Elektromexanik
hisoblash mashinalarining deyarli hammasida sonlar mashinaga maxsus tugma
(klavish) yordamida kiritiladi. Bunday mashinalardan Rossiyada Odner

arifmometri kabi ishlaydigan o'nta tugmali "VK-1" mashinasi, keyinroq esa, barcha
arifmetik amallarni bajarish uchun yetarli sonda tugmalari bo'lgan hisoblash
mashinalari yaratildi.
Rossiya (ruscha. Россия ), Rossiya Federatsiyasi (ruscha. Российская Федерация )
- Yevropaning sharqida, Osiyoning shimolida joylashgan mamlakat. Maydoni
jihatidan dunyoda eng katta mamlakat. Quruqlikdagi chegarasi 22125,3 km, dengiz
chegarasi 38807,5 km. R.
Shuni aytish kerakki bunday mashinalar mexanik mashinalarga nisbatan
takomillashtirilganligiga qaramay, unda mutaxassis laborant 8 soatlik ish kunida
hammasi bo'lib, 2000 amal bajara olar edi.
3.Axborot texnologiyalari ma lumotlarniʼ boshqarish va qayta
ishlash texnologiyalaridir .
Odatda bu atama
ostida kompyuter texnologiyalari
tushuniladi. Axborot texnologiyalari
sohasida
turli axborotni EHM va kompyuter tarmoqlari orqali yig ish, ʻ
saqlash,
himoyalash, qayta ishlash, uzatish kabi amallar ustida ishlar olib
boriladi.
Axborot
texnologiyasi asosiy texnik vositalari sifatida hisoblash- tashkiliy
texnikadan
tashqari aloqa vositalari – telefon, teletayp, telefaks va
boshqalar
qo’llaniladi.
Axborot
texnologiyasi insoniyat taraqqiyotining turli bosqichlarida ham
mavjud
bo’lgan bo'lsa-da, xozirgi zamon axborotlashgan jamiyatining o'ziga
xos
xususiyati shundaki, sivilizatsiya tarixida birinchi marta bilimlarga
erishish
va ishlab chiqarishga sarflanadigan kuch energiya, xomashyo,
materiallar
va moddiy iste’mol buyumlariga sarflanadigan xarajatlardan
ustunlik
qilmoqda, ya’ni axborot texnologiyalari mavjud yangi texnologiyalar
orasida
yetakchi o'rinni egallamoqda.

Axborot texnologiyalari industriyasi majmuini kompyuter, aloqa tizimi,
ma’lumotlar
ombori, bilimlar ombori va u bilan boglik faoliyat soxalari tashkil
kiladi.
Bugungi
kunda axborot texnologiyasini shartli ravishda "saqlovchi,
ratsionallashtiruvchi,
yaratuvchi" turlarga ajratish mumkin. Birinchi turdagi
texnologiyalar
mehnatni, moddiy resurslarni, vaqtni tejaydi.
Ratsionallashtiruvchi
axborot texnologiyalariga chiptalar buyurtma qilish,
mexmonxona
xisob-kitoblari tizimlari misol bo’ladi.
Yaratuvchi
(ijodiy) axborot taxnologiyalari axborotni ishlab chiqaradigan,
undan
foydalanadigan va insonni tarkibiy qism sifatida o'z ichiga oladigan
tizimlardan
iborat.
Axborot
texnologiyalarining xozirgi zamon taraqqiyoti hamda yutuqlari fan
va
inson faoliyatining barcha soxalarini axborotlashtirish zarurligini
ko’rsatmoqda.
Jamiyatni
axborotlashtirish deganda, axborotdan iqtisodni rivojlantirish,
mamlakat
fan-taxnika taraqqiyotini, jamiyatni demokratlashtirish va
intellektuallashtirish
jarayonlarini jadallashtirishni ta’minlaydigan jamiyat
boyligi
sifatidafoydalanish tushuniladi.
Darxaqiqat,
jamiyatni axborotlashtirish—inson xayotining barcha
jabxalarida
intellektual faoliyatning rolini oshirish bilan boglik ob’ektiv
jarayon
xisoblanadi.
Jamiyatni
axborotlashtirish respublikamiz xalqi turmush darajasining
yaxshilanishiga,
ijtimoiy yextiyojlarning kondirilishiga, iqtisodning usishi
hamda
fan-texnika tarakkiyotining jadallashishiga xizmat kiladi.
Jamiyatni
axborotlashtirish jaraenini 5 asosiy yunalishga ajratish mumkin:
 Mexnat,
texnologik va ishlab chiqarish jaraeni vositalarini kompleks
avtomatlashtirish.
 Ilmiy
tadkikotlar, loyixalash va ishlab chiqarish axborotlashtirish.

 Tashkiliy- iktisodiy boshkarishni avtomatlashtirish.
 Axoliga
xizmat ko’rsatish soxasini axborotlashtirish.
 Talim
va kadrlar tayerlash jaraenini axborotlashtirish.
.
Bilim
olishda, ya’ni ma’lum turdagi axborotlarni uzlashtirishda kompyuter
tizimining
yordami benixoya kattadir.Axborot qanday ko’rinishda
ifodalanishidan
qat’i nazar, uni yigish, saqlash, kayta ishlash va
foydalanishda
kompyuter texnikasining rolini quyidagilar belgilaydi:
Birinchidan,
o'qitishda yangi axborot texnologiyalaridan foydalanish
standart
(an’anaviy) tizimga nisbatan o'quv jarayonini jadallashtirib,
talabada
ilmga qiziqishni oshiradi, ular ijodiy faoliyatini o'stiradi, bilim
berishga
differentsial yondashish, olingan bilimlarni takrorlash,
mustaxkamlash
va nazorat qilishni yengillashtiradi, talabani o'quv
jarayonining
sub’ektiga aylantiradi.
Ikkinchidan,
yangi axborot texnologiyalaridan ta’lim-tarbiya jarayonida
quyidagi
shakllarda foydalanish mumkin bo’ladi:
·muayyan
pedmetlarni ukitishda kompyuter darslari;
·kompyuter
darslari—kurgazmali material sifatida;
·talabalarning
guruxli va frontal ishlarini tashkillashtirishda;
·talabalarning
ilmiy izlanishlarini tashkillashtirishda;
·talabalarning
ukishdan bush vaktlarini to’g’ri tashkil qilish masalalarini xal
yetishda
va x.k.
Mexnat
samaradorligining bundan keyingi o’sishi va farafonlik darajasini
ko’tarish.
katta xajmdagi multimediya axborotini (matn, grafika, video tasvir,
tovush,
animatsiya) qabul qilish ishlashga yangi intellektual vositalar va
inson
mashina interfeyslardan foydalanish asosidagina yerishish mumkin.

Informatikada mexnat unumdorligini oshirish suratlari etarli bo’lmasa, butun
halq
xo’jaligida samaradorligini o’sishi anchagina kamayib ro’y berishi
mumkin.
Xozirgi
dunyodagi barcha ish joylarining 50 foizi ga yaqin axborotni qayta
ishlash
vositalari bilan ta’minlangan..
Jamiyatni
axborotlashtirish, yangi axborot texnalogiyalari bilan ta’minlash
insonlarning
turli – tuman ma’lumotlarga bo’lgan yehtiyojini qondirishda
muxim
o’rin tutadi.
Inson
axborot olami ichra yasharkan , voqeya xodisalar jarayonlarning bir –
biriga
aloqadorligini, o’zaro munosabatlari va moxiyatni tashkil yetish ,o’z
xayotidan
kelib chiqayotgan murakkab savollarga ilmiy javob topish
maqsadida
ko’pdan - ko’p dadil va raqamlarga murojat qiladi.
Axborot
tufayli nazariya amalyot bilan birikadi. Amaliyot nazariyasi nazariya
yesa
amalyotsiz mavjud ham bo’lmaydi ,rivojlanmaydi ham.
Zavodlarimizning
asosiy maqsadi informatika vositalarining ahamiyati
to’g’risida
fikir yuritish yemas, balki jamiyatning axborotga bo’lgan
yextiyojini
qondirishdagi usul va vositalar to’g’risida tushunchaga yega
bo’lishdir
.
Mazkur
yehtiyoj doim mavjud bo’laveradi va biror -bir axborotli muxit
doirasida
qondiriladi. «Axborotli muxit» tushunchasiga xozirgi kunda
ingformatika
masalalarini o’rganishda muxim o’rin yegallaydi. Insoniyatni
o’rab
tturgan muxit o’z xizmatlariga ko’ra turlichadir – tabiy siyosiy, ijtimoiy,
milliy
va oylaviy ruxiy bo’lishi munkin. Aniqrog’i bular xar birimiz yash bir
butun
muxitninig tekisliklaridir.
Mazkur
tekisliklarining markazida axborotli muxit turadi va u barcha
axborotli
odimlarni boshqaradi: voqealikning moddiy axborotli muxitni
boshqarish
vositalari – yenergetik tamonlarini to’ldiradi, rivojlantiradi va
bunda
u turli ijtimoiy faktorlar bilan chambarchas bog’liq bo’ladi.

Axborotli muxitning tabiyatni tushunishda axborotning bilimga aylanishini
o’rganish
katta ahamiyatga yega. Bir qarashda bir xildak tuyiladi ammmo
ular
munosabatini chuqurroq o’rganishda axborotda bilimning
kommunikativ
«boshqa vositalar» o’rtasidagi bog’liqlik xususiyati borligini
ko’ramiz.
Jamiyatda
odamlar o’rtasidagi aloqa faktori bo’limlar o’rtasidagi «ko’prik» -
bu
axborotdir. Demak ,bilimni «o’zi uchun» axborotga aylantirish mexanizii
axborotli
muxitini vujudga keltirishda aloxida o’rin yegallaydi. +adimda
axborotli
muxit juda qashshoq bo’lib ,u tor doiradagi yeng kerak va chekli
ma’lumotlar
majmuasidan iborat yedi, bu xol odamlar orasidagi bog’liq
doirasini
ming yillab chegaralab keladi va odamning jamiyat axborotli
muxitidagi
xissani kamaytirib yuboradi.
Bugungi
kunda ijtimoiy turli ko’rinishdagi axborotlar majmuasi keng va
rivojlangan
bo’lib ,uning jamiyatda tutgan o’rni bexisobdir.
Oxirgi
davrda axborotli muxitda katta o’zgarishlar bo’lib bormoqda. Ana shu
o’zgarishlar
qog’ozsiz texnologiya zaruriyatini keltirib chiqaradi. Bu yesa o’z
navbatida,
YEXM ning yanada keng rivojlanishiga sabab bo’ladi. Axborotli
muxitning
kelajakda inson xayotida o’rni va ahamiyati, bugungi holatdan
ancha
yuqori bo’lishi uchun bajarilishi lozim bo’lgan vazifalar qo’llamini
kegaytirish
talab yetiladi..
Respublikamizda
axborotlashtirish keng yo’lga qo’yilishi bilan undagi xar bir
fuqoroga
kerakli paytda, kerakli miqdorda, kerakli sifatda olish imkoniyatlari
ochilmoqda.
Respublikamizdagi viloyatlar, shaxarlar, tumanlarga qarashli
korxonalar,
tashkilotlar va muassasalar zamonaviy kompyuter texnikalari
bilan
jixozlanib, ular maxsus qurilmalar (teleforin tarmog’i, modem va
boshqalar)
yordamida axborotlarni uzatish va qabul qilish imkoniyatiga
yega
bo’lmoqda. Insonning iqsodiy, yekologik, siyosiy va boshqa soxalarda
fikirlash
doirasining kengayishi axborotli muxitninig sifat va miqdor jixatdan

o’zgari ,yangi xusiyatga yega bbo’lgan axborotli muxitning kelib chiqishiga
sabab
bo’lmoqda.
Demak
axborotlashtirish vaqtinchalik tadbig’ yemas, rivojlanishning zarur
vositasidir
va axborotli muxitning hozirgi rivojlanish darajajasidagi holatini
informatikasiz
qo’llab bo’lmaydi. Axbortllarni tez, sifatli yg’ish saqlash, qayta
ishlash
va uzatish kabi vazifalarni bajarishda hisoblash texnikasining
xizmati
beqiyos yekaniga ishonch hosil qilmoqda. Iqsodiyotning
boshqarishdagi
o’zgarishlar, bozor munossabatlarga o’tish buxgalteriya
xisobini
tashkil qilish va olib berishga katta ta’sir ko’rsatadi. Xisobning
xalqaro
tizimlarga o’tishi amalga oshirilmoqda bu uning uslubiyatini yangi
shakillarini
ishlab chiqarishni talab qilad. Buxgalteriya xisobining axborot
tizimi
va uning kompyuterda ishlab chiqarishning tashkil qilishning ananaviy
shakillari
katta o’zgarishlarga uchragan. Xisobchidan korxona moliyaviy
xolatining
ob’ektiv baholarini bilish, moliyaviiy taxlil usullarini yegallash,
qimmatli
qog’ozlar bilan ishlashni bilish bozor jarayonlarida pul mablag’lar
investitsiyalarini
asoslash va boshqalar talab qilinadi.
Xulosa
Xulosa
qilib aytish kerakki Axborot texnologiyalari jamiyat axborot
resurslaridan
oqilona foydalanishning yeng muhim omillaridan biri bo’lib,
hozirgi
vaqtga qadar bir necha bosqichlarni bosib o’tdi.
1 – bosqich. XIX
asirning 2 – yarmigacha davom yetgan. Bu bosqichda
«qo’llik»
axborot texnologiyalari taraqqiy yetgan. Uning vositasi
pero,siyoxdon,
kitob. Kommunikatsiya ya’ni aloqa odamdan – odamga yoki
pochta
orqali xat vositasida amalga oshirilgan.
2 - bosqich .
XIX asirning oxiri, unda «mexanik» texnologiya rivoj topgan.
Uning
asosiy vositasi yozuv mashinkasi, arifmometr kabilardan iborat.
3 – bosqich. XX
asirning boshlariga mansub bo’lib, «yelektromexanik»
texnologiyalar
bilan farq qiladi. Uning asosiy vositasi sifatida telegraf va

telefonlardan foydalanilgan. Bu bosqichda axborot texnologiyasining
maqsadi
ham o’zgardi. Unda asosiy urg’u axborotni tasvirlash shaklidan
uning
mazmunini shakllantirishga ko’chiliriladi.
4 – bosqich. XX
asir o’rtalariga to’g’ri kelib, «yelektron» texnologiyalar
qo’llanilishi
bilan belgilanadi. Bu texnologiyaning asosiy vositasi YEXM lar
va
ularning asosida tashkil yetiladigan avtomatlashtirilgan boshqarish
tizimlari
va axborot izlash tizimlaridir.
5 – bosqich .
XX asirning oxiriga to’g’ri keladi. Bu bosqichda kompyuter
texnologiyalari
taraqqiy yetdi. Ularning asosiy vositasi turli maqsadlarga
mo’ljallangan
turli dasturiy vositalarga ega bo’lgan shaxsiy kompyuterlardir.
Bu
bosqichda kundalik turmush, madaniyat va boshqa sohalarga
mo’ljallangan
texnik vositalarning o’zgarishi ro’y berdi. Lokal va global
kompyuter
tarmoqlari ishlatila boshlandi.

Kompyuter texnalogiyalari rivojlanish tarixi

Купить

Похожие документы
3d-max dasturida obektlarni yaratish
Algoritm va ma’lumotlar strukturasi
3D-MAX dasturi haqida
3D Studio MAX dasturiga kirish. 3D Studio MAX dasturi haqida tushuncha
Adobe photoshop dasturida tasvirlarda ishlov berish,taqdimot yaratish