Konformatsiya va Konfiguratsiya haqida - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Konformatsiya va Konfiguratsiya haqida

Купить

Reja :
1. Konformat siya
2. Konfi gurat siya
3.Polimerlar ning r egulyar va nor egulyar
t uzilishlar i

Konfi gur a t siya – molek ulada at omlar ning
aniq bir fazoviy joylashuvi bo’lib, issiqlik
harakat i jarayonida molekula o’zining
t uzilishini o’zgart irmaydi ( sis-t ransizomer iya,
oqsil molekulalarining birlamchi, ikkilamchi,
uchlamchi va t o’r t lamchi t uzili shlari, DNK
ning ik kilamchi t uzilishi va h.z)

Konfo rmat siya – molekuladagi
at omlar ning fazoviy joylashuvi bo’lib,
issiqlik hara kat i t a’sir ida molek uladagi
at om yoki at omlar guruhining kimyoviy
bog’lar ini uzma gan holdagi erkin harakat i
( aylanishi) .

Konfor mat siy
aYuMB lar molekulalarida atomlar guruhi C – C bog’i
bo’ylab,
C – C bog’i atrofida issiqlik harakati energiyasi hisobiga
valent burchaklarini oʻzgar tirmagan holda aylanishi
mumkin. Bu vaqtda molekulalar turli xil shaklni –
konfor matsiyani qabul qiladi Konfi gurat siya
Konformatsiya-bu molekuladagi atomlarning turli xil
fazo viy joylashuvidir. Erkin aylanish odatda, faqat σ-
bog’lar bo’ylab bo’ladi.π-bogʻ lar atrofida erkin aylanish
bo’lishi mumkin emas. Chunki π-bog’larni uzish uchun
energiya sarflash kerak bo’ladi. Natijada qo’sh bog’
uziladi. Shuning uchun toʻyinma gan uglevodorodlar
konformasion izomeriyaga ega emas.

Konformatsiyalar 2 xil bo’ladi:
a) t o’silgan;
b) t ormozlangan. Ener get ik
jihat dan t or mozlangan konformat siya qulay,
chunki unda at omlar gur uhi bir bir idan
ancha uzoq joylashadi:

Konfor mat siyaning asosiy t avsifi t or sion burchakdir.
C – C bog’i atr ofi da er k in aylanish natijasida bog’
uzunligi va bog’lar orasi dagi bur chak o’zgar maydi.
Konfor masion shak llar bir -bir iga osongina oʻtib
tu radi. Ular boshqa-boshqa moddalar emas, balki
bit ta modda molek ulasining tur li shak llar idir.
Konfor masion o’t ishlar da k imyoviy bog’lar uzilm aydi.
Konformat siya va konfi gurasiya
t ushunchalar ini bir-biridan farqlay bilish
kerak. Konformat siyadan farq qilib,
molekulalar bir konfi gurasiyadan
boshqa siga o’t ishi uchun k imyoviy bog’ning
uzilishi t alab et iladi

Polimer lar t ur li x il konfor matsiyalar ni qabul qilishi
mumk in:
G ʼ ujanak k onformatsiya. Bu chiziqli polimerlar uchun xarakterli
(PE, PP, PU B va zinasimon polimerlarga polifenilensiloksan kiradi);
 Spiral – polimerlarda vodorod bog’lanish hisobiga hosil bo’ladi
(masalan, oqsil molekulalari va nuklein kislotalar);

 Globula – juda kompakt (ixcham) zarracha bo’lib, shakli sharga
yaqin.
Bunday konformatsiya ichki molekulyar ta’sirlashuv kuchli bo’lgan
polimerlar (masalan, PTFE) uchun xarakterli;

 Sterjen – alkilpoliizosianatlarda aniqlangan;

 Burmali konformatsiya. Kristall holatdagi polimerlar uchun
xarakterli
(masalan, PE);

 Tirsakli val konformatsiyasi (poli – p – benzamidda bo’ladi).

Polimerlanish natijasida asosiy zanjirda asimmetrik
uglerod atomi hosil boʻla di.
Demak, makromolekuladagi elementar halqa (zveno)
optik faollik namoyon qiladi va ular konfigurasiyasi
qutblangan nur tekisligini o’ngga buruvchi D shakl va
ch apga buruvchi L shaklli fazoviy izomerlarga xos
bo’ladi. Shu shakllarning makro molekulada qanday
taqsimlanganligiga ko’ra X o’rinbosarning molekuladagi
fazovi y o’rni belgilanadi.
Bu asimmetrik uglerod atomida X guruhning joylanish
holatiga qarab polimer lar izotak t ik , sindiotak t ik va
atak t ik tuzilishli bo’ladiPol i m er l a r n i n g r egu l y a r va n or egu l y a r
tu zi l i sh l a r i

Ataktik polimerlarda asimmetrik uglerodli
D va L konfigurasiyalar betartib joyla shgan
bo’ladi. Ko’pgina ataktik polimerlarda
monomer qoldiqlar o’zaro α, β ("bo shga
dum”) bog’lanishga ega bo’ladi.
Agar X guruhlar fazoda tartibsiz joylashgan
bo’lsa, bunday polimerlar atak tik tuzilishli
(noregulyar) polimer deyiladi:

Izotaktik polimerlarda barcha radikallar tekislikning bir
tomonida
joylashadi; ya’ni asimmetrik uglerod faqat bir xil
konfigurasiyaga –D yoki L shakl ga ega bo’ladi:

Sindiotakt ik polimerlarda radikallar navbat bilan t ekislikning
ust ida va
ost ida tar t ibli joylashadi

St er eor egulyar ( izotak t ik va sindiot ak t ik )
polimer lar da mak r omolek ulalar bir -bir iga zichr oq
joylashadi va ular o’r tasida o’zar o tor t ishuv k uchli
bo’ladi. Bu esa p olimer ning pishiqligi va issiqqa
chidamliligini oshiradi. Polimer lar ning x ossa lar iga
ular ning fazoviy tuzilishi k att a ta’sir ko’r satadi.
 At ak tik polipr opilen yumshoq mat er ial bo’lib,
pok r ishk a ( qopqoq) ga va adgeziv lar ga qo’shimcha
sifat ida ishlat iladi.

 Izot ak t ik k r istallik polipr opilen –yuqor i harorat da
suyuqlanadigan pux t a t ol a boʻli b, tola tayyor lash va
plastik ada ishlatiladi.

 Sindiotak t ik polipr opilen k r ist all bo’lib, uning
suyuqlanish har orat i 200C ga teng.

1. Asqarov M.A., Ismoilov I.I. Polimerlar kimyosi va fizikasi. Toshkent,
O'zbekiston, 2004.
2. Asqarov M., Ismoilov R., Ro'ziyev R., Toshev I. Polimerlar fizikasi va
kimyosi. Toshkent, TURON-IQBOL, 2006.
3. Asqarov M.A., Ismoilov I.I. Polimerlar kimyosi va fizikasidan amaliy
mashg'ulotlar. Toshkent, Yangi asr avlodi, 2006, 200 b.
4. Ismoilov I.I., Rafikov A.S. Polimerlanishni donor-akseptor
mexanizmi.
Toshkent, TKTI, 2003.
5. Musaev U.N., Boboev U.M., Kurbonov Sh.A., Xakimjonov B.Sh.,
Muhamadiev M.G. Polimerlar kimyosidan praktikum. Toshkent,
―Universitet‖,
2001, 330 b.
6. Rashidova S.Sh., Nadjimutdinov N.N., Usmonov T.I. Polimerlar
kimyosiga kirish. Toshkent. 2003. 63 b. Foydalanilgan adabiyot lar r oʻyx at i:

Konformatsiya va Konfiguratsiya haqida

Купить

Похожие документы
Ilmiy tadqiqot metodlari va metodologiyasi
Ilmiy tadqiqotda argumentatsiyani ishlatish
Ilmiy tadqiqotda modellashtirish
Ilovalar yaratishning zamonaviy usullari
Imom Al Buxoriy va uning madaniyatda tutgan o‘rni