Konsentratsiyali massa diffuziyasi. Massa oqimi zichligi vektori. Issiqlik va massa almashinuv koeffitsientlarini aniqlash. Fik qonuni

Konsentratsiyali massa diffuziyasi.  Massa oqimi zichligi vektori. Issiqlik va massa
almashinuv koeffitsientlarini aniqlash. Fik qonuni
Kirish
    I.Asosiy qisim:
       1. Konsentratsiyali massa diffuziyasi.
       2.Massa oqimi zichligi vektori.
       3. Fik qonuni.
       4. Issiqlik va massa almashinuv koeffitsientlarini aniqlash.
II.Xulosa
III. Foydalanilgan manbalar Kirish
Massa   almashinuvi   massani   bir   nuqtadan   ikkinchisiga   o’tkazishni   tavsiflaydi   va
o’tkazuvchanlik   hodisasi   mavzumizidagi   asosiy   tushunchalardan     biridir   .   Massa
almashinuvi   bir   fazada   yoki   ko'p   fazali   tizimlarda   fazalar   chegaralarida   sodir   bo'lishi
mumkin.   Muhandislik   muammolarining   aksariyatida   massa   almashinuvi   kamida   bitta
suyuqlik   fazasini   (gaz   yoki   suyuqlik)   o'z   ichiga   oladi,   garchi   uni   qattiq   fazali
materiallarda ham tasvirlash mumkin.
Ko'p   hollarda   turlarning   massa   almashinuvi   kimyoviy   reaktsiyalar   bilan   birga   sodir
bo'ladi.   Bu   shuni   anglatadiki,   kimyoviy   turlarning   oqimi   hajmli   elementda   saqlanishi
shart   emas,   chunki   kimyoviy   turlar   bunday   elementda   ishlab   chiqarilishi   yoki   iste'mol
qilinishi   mumkin.   Kimyoviy   reaktsiyalar   bunday   oqim   balanslarida   manbalar   yoki
cho'kmalardir.
Massa   almashinuvi   nazariyasi   tizimdagi   massa   oqimini   hisoblash   va   kimyoviy
reaktsiyalar   mavjud   bo'lganda   ham,   bunday   tizimda   vaqt   va   makon   bo'yicha   turli
turlarning   massasini   taqsimlash   imkonini   beradi.   Bunday   hisob-kitoblarning   maqsadi
bunday tizimni tushunish va loyihalash yoki boshqarishdir.
Massa almashishning differentsial tenglamalari tizimini umumiy shaklda analitik hal 
qilishning iloji bo'lmagani va soddalashtiruvchi shartlar kiritilganligi sababli, bunday 
echimlar natijalarning ishonchliligini kafolatlamaydi, aksariyat amaliy masalalar jarayon 
bo'yicha eksperimental ma'lumotlardan foydalangan holda hal qilinadi. o'xshashlik 
nazariyasi yordamida qayta ishlanadi. Massa almashinuvining asosiy qonuniyatlari
Massa almashinuvi deganda ma'lum bir komponentning kosmosda ushbu 
komponentning kimyoviy potentsialining bir xil bo'lmagan maydoniga ega bo'lgan massa 
almashinuvining o'z-o'zidan qaytarilmas jarayoni tushuniladi. Eng oddiy holatda, 
kontsentratsiya yoki qisman bosim maydoni bir xil emas, massa uzatish jarayoni esa ma'lum 
bir yo'nalishga ega. Masalan, harorat va bosim bir xil bo'lgan aralashmada massa almashish 
(diffuziya) jarayoni tizimdagi konsentratsiyalarni tenglashtirishga qaratilgan. Bunday holda, 
modda yuqori konsentratsiyali hududdan tashiladi. Diffuziya - bu moddaning molekulyar 
yoki molyar yo'l bilan o'tkazilishi. Molekulyar diffuziya - mikrozarrachalarning issiqlik 
harakati tufayli aralashmadagi moddaning o'tishi. Molar uzatish aralashmaning o'zi 
makromotsiyasi bilan uzviy bog'liqdir, ya'ni. konvektsiya. ommaviy uzatish, molyar 
diffuziya va moddalarning konvektiv o'tishining birgalikdagi ta'siri tufayli konvektiv massa 
almashinuvi deyiladi. Massa oqimi - ma'lum bir sirt orqali unga normal yo'nalishda vaqt 
birligida o'tadigan moddalar miqdori. U I bilan belgilanadi va kg/s bilan o'lchanadi. Massa 
oqimining zichligi j - sirt birligidan o'tadigan massa oqimi j = di
dt .
Ommaviy oqim quyidagi sabablarga ko'ra yuzaga keladi:
- moddaning konsentratsiyasining notekis taqsimlanishi, deyiladi
konsentratsiyaning tarqalishi;
- bir xil bo'lmagan harorat maydoni termal diffuziyani keltirib chiqaradi;
- bir xil bo'lmagan bosim maydoni barodiffuziyaning paydo bo'lishini aniqlaydi.
Agar ikki komponentli aralashmada makro harakat bo'lmasa va harorat va bosim 
tizimning butun hajmida doimiy bo'lib qolsa, molekulyar diffuziya tufayli komponentlardan 
birining massa oqimining zichligi Fik qonuni bilan aniqlanadi:
bu erda D - diffuziya koeffitsienti, m 2
 / s; c
i  - bu komponentning mahalliy konsentratsiyasi, 
komponent massasining aralashmaning hajmiga nisbati, kg / m 3
; - konsentratsiya 
gradienti (vektor), kg/m 4
.
Ko'rib chiqilayotgan holatda harakatlantiruvchi kuch kontsentratsiya gradientidir. 
Ifodadagi "-" belgisi massa oqimi zichligi konsentratsiyani pasaytirish tomon 
yo'naltirilganligi va kontsentratsiya gradienti teskari yo'nalishda bo'lishi bilan bog'liq.
Fik qonuni natijada konsentratsiyaning tarqalishini tavsiflaydi
moddaning asosiy qismini olib yuradi. Moddaning uzatilishi harorat gradienti ta'sirida ham 
amalga oshiriladi. Moddaning bunday uzatilishi termal diffuziya (Soret effekti) deb ataladi. 
Kattaroq massaga ega bo'lgan komponentning molekulalari past haroratlar mintaqasiga 
o'tishga intiladi. Molekulalarning bir xil massalari bilan, keyin kattaroq molekulalar sovuq 
hududga o'tishga intiladi. Termal diffuziya natijasida kontsentratsiya gradienti paydo bo'ladi. Konsentratsiya gradienti kontsentratsiya diffuziyasining harakatlantiruvchi kuchi 
bo'lib, uning kattaligi bu jarayonning intensivligini belgilaydi. Gazlarning kinetik 
nazariyasidan ma'lumki (va tajribalar buni tasdiqlaydi) D ning qiymati harorat oshishi bilan 
ortadi va gaz bosimi ortishi bilan kamayadi. Uning qiymati komponentlarning nisbatiga ham 
bog'liq, ammo bu qaramlik zaif, u juda kamdan-kam hollarda hisobga olinadi. Umuman 
olganda, D koeffitsienti fizik konstantalar sinfiga tegishli bo'lib, uning qiymatlari 
eksperimental tarzda aniqlanadi va tegishli ma'lumotnomalarda keltirilgan.
Massa kontsentratsiyasiρi aslida berilgan komponentning zichligi. Agar aralashmaning 
tarkibiy qismlari ideal gaz holatida bo'lsa va ularning har biri uchun holat tenglamasi 
qo'llaniladi.	
pi/ρi=	RiT ,  formulani qisman bosim gradienti nuqtai nazaridan yozish mumkin.
Bu erda D
pi  - bosim gradienti bilan bog'liq bo'lgan molekulyar diffuziya koeffitsienti. D
pi  = 
D
i /R
i T va D
i  = D
i /R 
i  T = D
i /R 
2 T = D ekanligi aniq, bu aralashmaning ikkala komponenti 
uchun diffuziya koeffitsienti bir xil ekanligini ko'rsatadi.
Agar aralashma bir jinsli bo'lmasa va uning turli nuqtalarida uning harorati har xil 
bo'lsa, u holda termal diffuziya sodir bo'ladi: komponentlardan birining og'irroq va katta 
molekulalari sovuq hududlarga, ikkinchisining engil va kichik molekulalari issiq hududlarga 
o'tishga intiladi (bu shunday deyiladi). Soret effekti). Agar aralashmada turli xil bosimli 
hududlar mavjud bo'lsa, unda og'ir molekulalarga ega bo'lgan komponent yuqori bosim 
mintaqasiga, boshqa komponent esa pasaytirilgan bosim mintaqasiga kirganda barodiffuziya 
sodir bo'ladi. Ushbu hodisalarning mexanizmi molekulyar-kinetik nazariya tomonidan ochib 
berilgan, ammo biz uni chuqur o'rganmaymiz, chunki bu umumiy fizik nazariyaning 
mavzusi. Umumiy holda, barcha uch turdagi diffuziya mavjud bo'lganda, termal va 
barodiffuziya ma'lum bir kontsentratsiya gradientini hosil qiladi, bu esa qarama-qarshi 
yo'naltirilgan konsentratsiyali massa almashinuvini keltirib chiqaradi. Shunday qilib, vaqt 
o'tishi bilan harorat va bosim gradientlari mavjud bo'lganda ham kontsentratsiya 
muvozanatini o'rnatish mumkin. Bunday holda, massa oqimining zichligi jarayonning barcha
tarkibiy qismlarini hisobga olgan holda aniqlanadi
bu erda D
t  =  k
t D, D
p  = k
p  D - issiqlik va barodiffuziya koeffitsientlari; k
t  va k
p  - termal 
diffuziya va barodiffuziya nisbati.
Konvektiv massa uzatishda massa oqimi  w  tezligi va komponentning zichligi bilan 
aniqlanadi.	
ρi Molekulyar va konvektiv o'tishlar natijasida moddalarning umumiy oqimi bo'ladi
Komponentning entalpiyasi massa bilan birga o'tkaziladi
bu erda hi - o'ziga xos entalpiya. Bu shuni anglatadiki, massa almashinuvi mavjud bo'lganda,
issiqlik oqimining zichligi quyidagi tenglama bilan tavsiflanadi:
Bu erda birinchi atama issiqlik o'tkazuvchanligi, ikkinchisi - konvektsiya, uchinchisi - 
molekulyar diffuziya bilan issiqlik o'tkazuvchanligini hisobga oladi.
Massa   almashinuvi   bizning   kundalik   hayotimizda   muhim   ro ’ l   o ' ynaydi .   Modda
almashinuvi - bu biz kundalik ish davomida biz choyga shakar qo'shish, sabzavotli salatga
tuz qo'shish, sovutgichdagi suvni havoga bug'lash, nam kiyimlarni quritish va hokazo kabi
ko'plab jarayonlarda sodir bo'ladigan hodisa.
Massa  almashinuvi  moddaning bir  joydan ikkinchi  joyga ko'chishini  o'z  ichiga oladi.   Bu
ventilyator   yoki   kondisioner   tufayli   yuzaga   keladigan   havo  harakati   va  bosim   farqi   yoki
nasos tufayli quvur orqali suv oqimi kabi quyma suyuqlik harakatidan farq qiladi.   Massa
almashinuvida harakat  ikki  muhit  o'rtasidagi  moddalar  kontsentratsiyasining  farqi  tufayli
yuzaga   keladi.   Ikki   gazni   konteynerda   ajratuvchi   chegara   olib   tashlangandan   keyin
aralashtirish   1-rasmda   ko'rsatilganidek,   konsentratsiyalar   farqi   hisobiga   massa
almashinuviga misol bo'ladi.
Moddaning   konsentratsiyasi   moddaning   hajm   birligiga   to'g'ri   keladigan   miqdorini
belgilaydi.   Bu   miqdor   massa   yoki   molyar   asosda   bo'lishi   mumkin.   Muayyan   moddaning
massa kontsentratsiyasi zichlik deb ataladi va quyidagicha ifodalanadi (1)
Massa   almashinuvida   konsentratsiya   molyar   konsentratsiyani   anglatadi   va   quyidagicha
ifodalanadi
                                                                                                                      
(2)
Massa almashinuvida moddaning harakati konsentratsiya gradienti tufayli sodir bo'ladi va
harakat   har   doim   yuqori   konsentratsiyali   muhutdan   past   konsentratsiyali   muhutga
harakatda   bo'ladi.   Massa   almashinuvi   ikki   muhut   o'rtasidagi   kontsentratsiyalar   farqi
tenglashkunga     qadar   davom   etadi   va   muvozanatga   erishilganda   to'xtaydi.   Massa
o’tkazuvchanligi asosan modda almashinuvi bilan bog'liq:
•   muhitda   ,   masalan,   shakar   2-rasmda   ko'rsatilganidek,     choyni   shirin   qilish   uchun   bir
piyola choyda eriydi.
Massa almashinuvining asosiy tushunchalari
•   muhut
bo'ylab,   masalan,   bir
muhitdan
ikkinchisiga, ya'ni 3- rasmda
ko'rsatilganidek, butun
xonaga   ovqat hidining
tarqalishi. Massa almashinuvi quyidagi yo'llar bilan issiqlik uzatishga o'xshaydi:
 Issiqlik   uzatishning   harakatlantiruvchi   kuchi   harorat   gradienti   bo'lsa,   massa
almashinuvi kontsentratsiya gradienti tufayli sodir bo'ladi.
 Issiqlik uzatish har doim yuqori haroratli muhutlardan past haroratli muhutlarga o'tadi,
xuddi shunday massa past konsentratsiyali muhutlarga o'tkaziladi va shu bilan harorat
gradienti kamayadi.
 Harorat  farqi nolga teng bo'lganda issiqlik tarqalishi darhol to'xtaydi, xuddi shunday
kontsentratsiya gradienti nolga tushganda massa almashinuvi to'xtaydi.
 Issiqlik va massa almashish tezligi harakatlantiruvchi potentsial va qarshilikka bog'liq.
Massa almashinuvi turlari:
Massaning   almashish   turli   sharoitlarda   sodir   bo'ladi   va   shartlarga   qarab,   4-rasmda
ko'rsatilgan turli toifalarga bo'linishi mumkin.
Qattiq 
fazali tizimlarda,
ayniqsa, g'ovak 
jismlarda, turli 
jismoniy omillar, 
jumladan, harorat va 
kontsentratsiya gradientlari ta'sirida massa almashish jarayonlari ham sodir bo'ladi. Quritish 
jarayonida kapillyar-g'ovak jismlarda namlikning o'tish mexanizmlarini tahlil qilish shuni 
ko'rsatadiki, izotermik sharoitda ichki massa almashinuvi  tenglama bilan ham tavsiflanadi, 
bu erda D ichki diffuziyaning ma'lum koeffitsienti sifatida ifodalanadi. Fik qonuniga 
muvofiq (bu holda konvektiv massa oqimlari yo'q) massa o'tkazuvchanligi deyiladi. Bu 
holda  w=0  va  tenglama differensial massa o'tkazuvchanlik tenglamasiga aylanadi.
Issiqlik o'tkazuvchanligi va massa o'tkazuvchanligining differentsial tenglamalari, 
shuningdek, Fik qonuni va Furye qonunini aks ettiruvchi tenglamalar o'rtasidagi aniq 
o'xshashlikni qayd etib, biz massa o'tkazuvchanligining chegaraviy shartlarini xuddi shunday
shakllantiramiz.  GU -1da ko'chib yuruvchi moddaning interfeysdagi kontsentratsiyasi 
o'rnatiladi mip;  GU -2 da - bu sirtning birligi orqali massa oqimi jip;  GU -4 bilan - lotin 
qiymati interfeys yaqinida. GU- 3 da oldingi bandda muhokama qilinganidek, qattiq yoki suyuq sirt va atrof-muhit
o'rtasidagi massa almashinuvi jarayoni ko'rib chiqiladi. Massa almashinuvini hisoblash 
uchun birinchi marta A. N. Shchukarev tomonidan taklif qilingan Nyuton-Rixman 
qonunining tenglamasiga o'xshash massa almashinish tenglamasidan foydalaniladi.
             
qayerda - massa uzatish paytida massa oqimining zichligi; mos ravishda 
konsentratsiyalar yoki qisman bosimlar farqi bilan bog'liq bo'lgan massa uzatish 
koeffitsientlari; "n" va "0" indekslari tegishli qiymatlar sirtda va undan uzoqda, chegara 
qatlamidan tashqarida olinganligini ko'rsatadi. Massa uzatish koeffitsientining qiymati 
ko'plab omillarga, jumladan, aralashmaning tarkibiy qismlarining xususiyatlariga, uning 
harorati va bosimiga, shuningdek harakat rejimlariga bog'liq.
Barqaror holatda massa o'tkazuvchanligi bilan uzatiladigan o'ziga xos massa oqimi 
aralashmaning devorga yaqin qatlami orqali massa o'tkazuvchanligi bilan uzatiladigan 
oqimga teng. Formulalarning to'g'ri qismlarini tenglashtirib, ushbu massa balansidan biz 
differensial massa uzatish tenglamasini olamiz (rasm koordinatalarida)
ikkita noma'lumni o'z ichiga oladi va faqat massa almashinuvining boshqa 
differensial tenglamalari bilan birgalikda yechilishi mumkin.
Agar o'tkazuvchan devor bilan ajratilgan ikkita suyuq yoki gazsimon muhit o'rtasida 
massa almashinuvini ko'rib chiqsak, unda bunday jarayon odatda massa almashinuvi deb 
ataladi (9.2-rasmga qarang). Bu erda massa o'tkazuvchanligi devor ichida sodir bo'ladi va 
massa o'tkazuvchanligi har ikki tomondan tashqarida sodir bo'ladi. Ommaviy uzatish paytida
material balansini tahlil qilib, cheksiz tekis devor uchun asosiy hisoblash tenglamasini olish 
oson.
qayerdaδ - devor qalinligi. Rasm  Yassi devor orqali massa uzatish
Paragrafni yakunlab, biz yana bir bor ta'kidlaymizki, biz tomonidan berilgan massa 
almashinuvi uchun barcha tenglamalar issiqlik uzatish jarayonlarini tavsiflovchi 
tenglamalarga to'liq o'xshaydi va agar harorat va kontsentratsiya uchun bir xil belgilar 
kiritilgan bo'lsa, ular shunchaki farq qilmaydi. Xuddi shu o'xshashlikni gidromexanik 
jarayonlarga nisbatan ko'rish mumkin, shuning uchun uch tomonlama o'xshashlik haqida 
gapirish odatiy holdir va shu bilan moddiy dunyo birligining falsafiy kontseptsiyasini 
ta'kidlaydi.
1. Diffuziya massasi o'tkazuvchanligi   :   Diffuziya massa o'tkazuvchanligini ikki toifaga 
bo'lish mumkin:                                                                                                                        
 Molekulyar massa diffuziyasi   : bu turdagi massa almashinuvi makroskopik darajada sodir
bo'ladi,   bunda   massa   suyuqlik   yoki   gaz   aralashmasida   yuqori   konsentratsiyali   muhutdan
past konsentratsiyaga o'tadi.   Massaning diffuziya bilan o'tkazilishi tufayli sodir bo'ladi
 Aralashmada konsentratsiya gradientining mavjudligi   va 4-rasmda ko'rsatilganidek,
oddiy diffuziya deyiladi.
 Termal gradientning mavjudligi va   termal diffuziya deb ataladi.
 Bosim gradientining mavjudligi va   bosim diffuziyasi deb ataladi.
 Tashqi kuchlarning mavjudligi   va majburiy diffuziya deb ataladi.
Eddi   diffuziyasi:   Girdopli   diffuziya   orqali   massa   o'tkazuvchanligi   diffuziyali
suyuqliklardan   biri   turbulent   harakatda   bo'lganda   va   diffuziya   massa   uzatilishiga
qo'shimcha bo'lganda sodir bo'ladi.   Turbulent harakat massa uzatishni oshiradi. 2. Konvektiv massa   almashinuvi: harakatlanuvchi suyuqlik va sirt o'rtasida yoki ikki 
muhutga nisbatan bir-biriga aralashmaydigan suyuqliklar o'rtasida sodir bo'ladigan massa 
almashinuvi konvektiv massa almashinuvi deb ataladi.
3. Faza o'zgarishi bo'yicha massa almashinuvi:   Bu turdagi massa almashinuvi moddaning 
fazasining o'zgarishi tufayli sodir bo'ladi.
Fikning diffuziya qonuni:
      Diffuziya   jarayoni   issiqlik   almashish   qonunlariga   juda   o'xshash   va   massa   oqimi   va
kontsentratsiya   gradienti   o'rtasidagi   munosabatlarni   boshqaradigan   massa   almashish
qonunlari   bilan   boshqariladi.   Diffuziyaning   asosiy   qonuni   1855-yilda   Adolf   Fik   tomonidan
taklif qilingan va u quyidagicha ifodalangan.
Massa oqimi - Proportsionallik doimiysi X konsentratsiya gradienti (1)
Bo'lim   ikkita   B   va   C   gazlarini   ajratib   turadigan   tizimni   ko'rib   chiqaylik   va   ikkita   gaz
dastlab 5-rasmda ko'rsatilganidek, bir xil harorat va bosimda saqlanadi.
Bo'linish olib tashlanganida, B gazining molekulalari  konsentratsiyasi  past  bo'lgan joyda
o'ngga,   C   gazining   molekulalari   esa   past   konsentratsiyali   hududga,   ya'ni   chapga   harakat
qiladi.   Ikkala gazning molekulalari bir-biri bilan asta-sekin tarqaladi.   Diffuziya tezligi Fik
qonuni bilan berilgan va quyidagicha ifodalanadi
                                                                                    (2)
m
b   /A -   maydon birligi uchun massa oqimi yoki massa oqimi   , Kg   / soat
  A - massa oqadigan maydon, m 2 C
b   -   massa kontsentratsiyasi   yoki   birlik hajmdagi molekulalar   , kg/   m 3
     gaz B uchun     konsentratsiya   gradientidir
D
x   -   diffuziya koeffitsienti yoki massa diffuziyasi   , m 2
  / sek
Diffuziya   koeffitsienti   yoki   massa   diffuziya   birligi   termal   diffuziya   va   kinematik
qovushqoqlik   birliklari   bilan   bir   xil   bo'lib,   u   impulsning   tarqalishi   deb   ham
ataladi.   Diffuziya   koeffitsientlari   odatda   eksperimental   tarzda   aniqlanadi   va   harorat
oshishi bilan ortadi, lekin bosim oshishi bilan kamayadi.
Gaz C uchun massa oqimi quyidagicha ifodalanishi mumkin
(3)
Xarakteristik   gaz   tenglamasidan   foydalanib,   Fik   qonunini   qisman   bosim   bilan   ifodalash
mumkin.
(4)
                                                                                                   (5)
Zichlik   Fik   qonunida   qo'llanilishi   kerak   bo'lgan   massa   kontsentratsiyasini
ifodalaydi.   Shuning uchun,
(6)
(6) tenglamadagi C
b   qiymatini (2) va (3) tenglamalarga almashtirsak , hosil bo'ladi.
                                                                                                 (7)                                                                                            
                                                                                                    (8)
Yuqoridagi tenglamalar faqat izotermik diffuziya uchun mos keladi.
(2)   va   (3)   tenglamalarda   berilgan   Fikning   diffuziya   qonuni   mos   ravishda   (9)   va   (10)
tenglamalar bilan ifodalangan Furyening issiqlik o'tkazuvchanlik qonuniga va Nyutonning
yopishqoqlik qonuniga o'xshaydi.
(9)
(10)
Massa, issiqlik va impuls uzatish o'rtasidagi o'xshashlik 1-jadvalda ko'rsatilgan
1-jadval:
Fikning diffuziya qonunining ayrim muhim jihatlari quyida umumlashtiriladi;
1. Fik   qonuni   qanday   holatda   bo'lishidan   qat'i   nazar,   barcha   moddalar   uchun   amal
qiladi:   qattiq,   suyuq   yoki   gaz.   Massa   almashinuvi   molekulyar   masofaga   teskari
proportsionaldir.
2. Haroratning pasayishi yo'nalishi bo'yicha sodir bo'ladigan issiqlik almashinuvi kabi,
diffuziya   yo'li   bilan   massa   almashinuvi   ham   kontsentratsiyaning   kamayishi
yo'nalishida sodir bo'ladi.
3. Konsentratsiya gradientidan tashqari, harorat gradienti, bosim gradienti yoki tashqi
kuch   mavjudligi   sababli   massa   almashinuvi   sodir   bo'lishi   mumkin.   Biroq,   Fik
qonuni   faqat   konsentratsiya   gradienti   hisobiga   massa   uzatish   tezligini   beradi   va
boshqa parametrlarning ta'siri kichik yoki ahamiyatsiz deb hisoblanadi.
4. Gazlarda   diffuziya   koeffitsientlari   eng   yuqori,   undan   keyin   suyuqliklar   va   qattiq
moddalar. 5. Diffuziya   koeffitsienti   yoki   massa   diffuziyasi   harorat,   bosim   va   tizim   tarkibining
funktsiyasidir.   Biroq,   ideal   gazlar   va   suyultirilgan   suyuqliklar   uchun   diffuziya
koeffitsienti harorat va bosimga bog'liq va tizim tarkibiga bog'liq emas.
Xulosa
Ushbu kur ishi diffuziya uchun muqobil modelni taqdim etadi, diffuziya koeffitsientlari
massa   uzatishdan   foydalanadi.   Faza   chegaralari   model   bo'ylab   tarqalish   uchun   eng
foydali hisoblanadi. Konsentratsiyadagi katta o'zgarishlar faqat juda yaqin sodir bo'ladi,
deb taxmin qiladi.
Ushbu kurs ishida biz tajriba natijalarini qanday qilib massaga aylantirish mumkinligini
ko'rsatdik. Shuningdek, biz ushbu koeffitsientlarni qanday qilib o'lchovsiz korrelyatsiya
sifatida samarali tashkil qilish mumkinligini ko'rsatdik va ko’rsatilgan korrelyatsiyalarni
kataloglashtirdik.   Odatda   juda   foydali.   Ushbu   korrelyatsiyalar   keladigan   birliklar   bilan
bog'liq   muammolar   tufayli   buziladi   bir-biriga   chambarchas   bog'liq   bo'lgan   ta'riflarning
ko'pligidan.
Massa   uzatish   koeffitsientlari   kompleksdagi   diffuziyaning   ayniqsa   foydali   tavsiflarini
beradi.   Ular   sanoat   jarayonlarini   tahlil   qilish   va   loyihalash   uchun   asosiy   hisoblanadi
ekstraktsiya   va   distillash   kabi.   Ular   asosiy   ilovalarni   topishlari   kerak.Membrananing
tarqalishi kabi fiziologik jarayonlarni o'rganish, qon perfuziyasi va ovqat hazm qilish;
fiziologlar  va  shifokorlar   bu modellarni  tez-tez  ishlatmaydilar,  lekin buni   qilish  foydali
bo'ladi.   Kimyoga   e'tibor   qaratadigan   bo'lsak,   massa   uzatish   koeffitsientlari   kimyoda
foydali  emas  kinetik  yoki   kimyoviy  o'zgarishda  foydali  .Ular   qattiq  holatni   o'rganishda
foydali emas.
Kontsentratsiyalar   ham   joylashuvga,   ham   vaqtga   qarab   farq   qiladi   va   birlashtirilgan
parametrli   modellar   yordam   beradi.   Shu   bilan   birga,   massa   o'tkazuvchanlik
koeffitsientlari   silliqlash   jarayonlarini   tahlil   qilishda   qo'llaniladi.   Umuman   olganda,
ushbu   bobdagi   material   yaqin   atrofdagi   diffuziyani   tahlil   qilish   uchun   mustahkam
muqobildir. Foydalanilgan   manbalar
Тепломассообмен Презентационные материалы [Электронный ресурс] : наглядное 
пособие / М. С. Лобасова, К. А. Финников, Т. А. Миловидова [и др.]. – Электрон. 
дан. (6 Мб). – Красноярск : ИПК СФУ, 2009. – (Тепломассообмен : УМКД № 1536-
2008 / рук. творч. коллектива М. С. Лобасова). – 1 электрон. опт. диск (DVD). – 
Систем. требования : Intel Pentium (или аналогичный процессор других 
производителей) 1 ГГц ; 512 Мб оперативной памяти ; 6 Мб свободного дискового 
пространства ; привод DVD ; операционная система Microsoft Windows 2000 SP 4 / 
XP SP 2 / Vista (32 бит) ; Microsoft PowerPoint 2003 или выше. – (Номер гос. 
регистрации в ФГУП НТЦ «Информрегистр» 0320902509). 36. Интерактивные 
технические средства обучения : практ. руководство / сост. А. Г. Суковатый, К. Н. 
Захарьин, А. В. Казанцев, А. В. Сарафанов. – Красноярск : ИПК СФУ, 2009. – 84 с. 
37. Теория тепломассообмена : метод. указания к решению задач / сост. : В. С. 
Славин, М. С. Лобасова. – Красноярск : ИПЦ КГТУ, 2002. 38. Теория теплообмена. 
Конвективный теплообмен : метод. указания к решению задач / сост. : В. С. Славин, 
М. С. Лобасова. – Красноярск : ИПЦ КГТУ, 2003. 39. Теория тепломассообмена. 
Массообмен : метод. указания к решению задач / сост. : В. С. Славин, М. С. 
Лобасова. – Красноярск: ИПЦ КГТУ, 2004. 40. Тепломассообмен. Нестационарная 
теплопроводность : метод. указания к решению задач / сост. : В. С. Славин, М. С. 
Лобасова. – Красноярск : ИПЦ КГТУ, 2005. 41. Тепломассообмен. Теплообмен 
излучением : метод. указания к решению задач / сост. : В. С. Славин, М. С. 
Лобасова. – Красноярск : ИПЦ КГТУ, 2005. 42. Тепломассообмен : метод. указания 
по самостоятельной работе / сост. : М. С. Лобасова. – Красноярск : ИПЦ КГТУ, 
2006. 43. Видин, Ю. В. Теоретические основы теплотехники. Тепломассообмен. / Ю.
В. Видин, В. В. Колосов. 3-е изд. испр. и доп. – Красноярск : ИПЦ КГТУ, 2005. – 
174 с. 44. Щербаков, П. П. Теплообмен, термодинамика, явления переноса. 
Руководство по эксплуатации лабораторных установок и методические указания к 
выполнению работ / П. П. Щербаков: – М. : учеб.-науч. центр «Физтехприбор», 2006