Ku-isitmasi etiologiya. Epidemiologiya, klinikasi, diagnostika, davolash - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	16.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Август 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Ku-isitmasi etiologiya. Epidemiologiya, klinikasi, diagnostika, davolash

Купить

K U - I S I T M A S I E T I O L O G I YA . E P I D E M I O L O G I YA , K L I N I K A S I , D I A G N O S T I K A , D AV O L A S H

Oilasi: R icketsiaceae Avlodi: Coxiella Turi: Coxiella burnetti

ETIOLOGIYA • Ku isitma, Ku rikketsioz, Avstraliya kasalligi, O’rta Osiyo isitmasi, Termiz isitmasi - rikketsiya mikroorganizmlari qo’zg’atadigan yuqumli isitmali kasallik. Kasallik birinchi marta 1933-1935 yillarda Avstraliyaning Queensland Kvislend shtatida aniqlangan. Qo’zg’atuvchi rekketsiyalar bo’lib, ular bakterial filtr va kalloid membranalardan o’tadigan, mayda uzunligi 0,25-0,5, kengligi 2,0-2,5 mk ni tashkil etadigan mikroorganizmlardir. Bernet rekketsiyalari polemorfizm bilan xarakterlanib, mayda kokksimon, tayoqchasimon bipolyar va ipsimon shaklda uchrab turadi. Ular xujayralar ichida parazitlik qilib xayot kechiradi. Odatdagi ozuqa muxitlarida ko’payish qobilyatiga ega emas. Bernet rekketsiyalari murakkab antigen tuzilishiga va ikkita antigenlik moddasiga ega. Yuza moddasi yuqo

O’STIRILISHI • Rivojlanayotkan jo’ja embrionlarining sarig’i qoplarida

EPIDEMIOLOGIYA • Yuqish yo’li: Alimentar, Havo-tomchi Kontakt Transmissiv • Kasallik chaqiruvchisi kanalar, kemiruvchilar organizmida saqlanib, kasallik ular ozuqalarni ifloslashi yoki qon so’rishi paytida yuqadi. Qoramol, qo’y, it, ot, tuya, cho’chqa va yovvoyi parrandalar, yovvoyi hayvonlar, kemiruvchilar va odam kasallanadi. Bunda, asosan, o’pka zararlanib, isitma chiqaradi. Kasal hayvondan rikketsiya sut, siydik, axlat orqali tashqi muhitga chiqadi. Odamga kasal hayvon sutini qaynatmay iste’mol qilganda, go’sht mahsulotlari orqali yoki kana chaqqanda yuqadi. Kasallik ko’proq chorvadorlarda, ferma va qushxona xodimlarida uchraydi.

PATOGENEZI Nafas yo’llari, ovqat xazm qilish va teri organlari orqali kiradi Organizmga tushgan rekketsiyalar generalizatsiya yo’li bilan retikuloendotelial sistemaning gistiotsitlari va makrofaglarida ko’payadi (boshqa rekketsiya turlari tomirlar endoteliysida ko’payadi) Qon tomirlarga tushib, turli a’zolarning zararlanishiga olib keladi Xar-xil klinik turlarida nerv, yurak-tomir sistemasi, jigar, buyrak, o’pka va boshqa a’zolarning turli darajadagi zararlanishi kuzatiladi.

KLINIK ASI Kasallikning klinikasi nixoyatda xilma xil va polimorf buladi. Kasallikning asosan 3 xil klinik formasi tafovut kilinadi: 1.Pnevmoniya bilan kechadigan 2.Lixoradkali yoki gripp xolati 3.Meningoensefolit formasi. Inkubatsion davri 7-28 kun. Kasallik to satdan boshlanadi, ʻ temperatura 39-40ºC gacha ko tariladi, kuchli qaltirash, bosh ʻ og rig i, mialgiya, xolsizlik, uyqusizlik kuzatiladi. ʻ ʻ

KLINIK ASI Kasallikning birinchi kunlaridan darmonsizlik , badanda qaqshash , terlash , kuchli bosh og’rig’i ko’proq peshona soxasida, bel va oyoqlarda, ko’z soqqasi xarakatlarida og’riq kuzatiladi. Ayrim bemorlarda tomoqda qizarish , sklera tomiri tiqilishlari, yo’tal, ko’krak qafasida og’riq, chanqash, og’iz qurishi, jig’ildon qaynash belgilari kuzatiladi. Ba’zan burundan qon ketishi kuzatiladi. Isitma 2-3 kundan-25 kungacha, ayrim xollarda oylab davom etadi. tana xarorati o’tkir 39-40◦S gacha ko’tarilib, bir necha kundan so’ng asta-sekin (zinasimon ) me’yorgacha tushadi. Kam xollarda kritik tushishi mumkin. Bolalarda ku- isitmasining boshlanish alomatlaridan yana biri-ishtaxaning pasayishi yoki butunlay yo’qolishidir. 80% bemorlarda ko’ngil aynishi, qorinda og’riq (20%) va ich ketishi (

KLINIK ASI • 20% bemorlarda dastlabki kunlarda rinit, traxeit, kataral angina, bronxit bilan kechadigan nafas yo’llari yallig’lanishi • Yuzni shishinqirashi va giperemiya • Bemorlarning 80 foizida bradikardiya, pulsning labilligi, arterial bosimning tushib ketishi • Jigar va taloqdagi o’zgarishlar Ku- isitmasining ko’pincha yaqqol belgisi

TASHXISL ASH • Laborator tekshiruvlari: • serologik reaksiyalardan komplementni bog’lash (KBR). KBR kasallikning 10-12 chi kunlaridan boshlab diagnostik titrda (1:8, 1:16) bo’ladi. • aglyutinatsiya reaksiyalarining musbat bo’lishi • immunoflyuoressensiya, teri osti sinamalari • Umumiy qon taxlilida trombotsitopeniya, nisbiy limfotsitoz, monotsitoz, ECHT ning oshishi • Siydik taxlilida proteinuriya va gemoturiya • Rentgenologik tekshiruvda : ko’krak qafasi rekketsial pnevmoniya bilan pastki bo’limlarda va bazal zonalarda kichik o’choqli infiltratlar, o’pka sura’tining kuchayishi, o’pka ildizlarining qalinlashishi va kengayishi, peribronxial limfa tugunlarining ko’payishi

IMMUNITET Kasallikdan so ng qolgan immunitet mustaxkam bo lib, ʻ ʻ uzoq saqlanadi. Xayvonlarda kasallik surunkali o tadi. ʻ Laboratoriya diagnostikasi. Kasallikning 2-xaftasidan Bernet rikketsiyasi antigeni bilan agglyutinatsiya reaksiyasi qo’yiladi. Reaksiyaning musbat titri 1:10-1:16 nisbatiga teng bo ladi. Kasallikning 3-5 xaftasida titr ʻ Mx darajada bo ladi. Reaksiya dinamikada ko yiladi. KBR- ʻ ʻ spetsifik Bernet antigeni bilan qo’yiladi. Spetsifik allergik sinama xam qo’yish mumkin.

DIFFERENSIYAL TASHXISI • Tif – paratifoz • O’tkir respirator kasalliklar • Gripp • Brutsellyoz • Virusli gepatitlarning sariqsiz kechadigan turi

DAVOL ASH • Yotoq rejimi • Parxez • Etiotropik davo sifatida: Tetratsiklin 8-10 kun davomida kuniga 4 marta 0,4-0,6 gr miqdorda buyuriladi. Shuningdek tetratsiklinni (kuniga 4 marta 0,3 gr) xloramfenikol (kuniga 0,5 gr 4 marta) yoki biseptol (kuniga 2 tabletka) bilan birgalikda qo’llash tavsiya etiladi. • Patogenetik va simptomatik terapiya • Vitaminoterapiya • Kasallikni og’ir turlarida plazmalar, qon preparatlari va qon o’rnini bosuvchi vositalar qo’yiladi. Plazma

PROFIL AKTIK ASI Yaylov davri paytida xayvonlar, kanalarga qarshi va molxonalar kemiruvchilarga qarshi dezinfeksiya qilinadi. Veterinar xodimlar tomonidan kasallikka gumon qilingan hayvonlarni tana harorati o’lchanadi. Kasallik aniqlansa, ularni ajratib, serologik tekshiruvlar o’tkaziladi qoni tekshiriladi, tegishli tadbirlar o’tkaziladi. Kasallik profilaktikasida immunizatsiya o’tkazish muxim chora-tadbirlardan biri xisoblanadi. Yana suv ta’minoti va suv xavzalarining qishloq xo’jalik xayvonlari chiqindilaridan ifloslanishga yo’l qo’ymaslik, gigiyenik qoidalariga qat’iy rioya qilish muxim choralardan xisoblanadi.

E ’ T I B O R I N G I Z U C H U N R A X M AT ! ! !

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar